<QUEST VERSION="2"><TI><TI-INTRO>Pytanie wymagające odpowiedzi ustnej <QREF QID="O-2011-000109">O-000109/2011</QREF></TI-INTRO><TI-DEST>do <INST TYPE="COM">Komisji</INST></TI-DEST><TI-RULES-EP>art. 115 Regulaminu PE</TI-RULES-EP><TI-AUTHOR><PERSON ID="28299">Bogusław Sonik</PERSON><BRK/><COMMITTEE COMMID="2865">Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności</COMMITTEE></TI-AUTHOR></TI><OBJECT OBJID="OBJ000109">Przedmiot: Bezpieczeństwo jądrowe 25 lat po katastrofie w Czarnobylu</OBJECT><CONTENT><PARA>W kwietniu 2011 r. przypada 25. rocznica katastrofy jądrowej w Czarnobylu na Ukrainie. Dnia 26 kwietnia 1986 r. nagły wzrost mocy reaktora podczas przeprowadzania testu systemu spowodował uszkodzenie zbiornika reaktora, co doprowadziło do serii wybuchów. Rozległy pożar trawił elektrownię jądrową w Czarnobylu przez 10 dni. Promieniowanie uwolnione do atmosfery przekroczyło 5,2 mln terabekereli. Według danych ONZ skażenie objęło obszar w promieniu 500 km od elektrowni. Strefę ewakuacji utworzono w promieniu 30 km. Z obszarów położonych w pobliżu reaktora ewakuowano ok. 115 tys. osób, a po 1986 r. przesiedlono około 220 tys. osób z Białorusi, Federacji Rosyjskiej i Ukrainy. W perspektywie długoterminowej do roku 2005 odnotowano ponad 6 tys. przypadków zachorowań na raka tarczycy wśród dzieci i młodzieży z grup narażonych w czasie wybuchu, a w następnych dziesięcioleciach można się spodziewać kolejnych przypadków. Według danych zawartych w raporcie ONZ do roku 2008 liczba wszystkich potwierdzonych zgonów będących następstwem napromieniowania wyniosła 64. Wciąż trwają dyskusje na temat liczby osób, które mogą być dotknięte skutkami napromieniowania. Katastrofa została zakwalifikowana do siódmego stopnia w skali INES („wielka awaria”).</PARA><PARA>Unia Europejska jako założyciel Funduszu Budowy Powłoki Ochronnej w Czarnobylu wniosła największy wkład finansowy w walkę ze skutkami katastrofy w Czarnobylu.</PARA><PARA>Awaria w Czarnobylu nie tylko już pochłonęła ogromną liczbę ofiar, ale w nadchodzących latach będzie <I>nadal</I> miała katastrofalne skutki dla zdrowia. Według najnowszych badań mieszkańcy co najmniej dwóch ukraińskich obwodów nadal jedzą skażoną żywność. Międzynarodowa grupa ekspertów finansowana przez Komisję (<U>http://arch.iarc.fr</U>) zakończyła niedawno przegląd stanu badań nad zdrowotnymi skutkami katastrofy w Czarnobylu. Eksperci opisują obecny stan badań jako „serię nieskoordynowanych analiz, które same w sobie są wartościowe, jednak tworzą chaotyczną całość, nie są zaś próbą opisania zdrowotnych skutków katastrofy w sposób pełny i zorganizowany”. Eksperci zalecają jak najszybsze przeprowadzenie międzynarodowego badania dotyczącego skutków katastrofy w Czarnobylu.</PARA><PARA>– Czy Komisja jest gotowa do podjęcia i wspierania długofalowego (obejmującego okres całego życia człowieka) badania w zakresie ogólnych skutków katastrofy w Czarnobylu dla zdrowia Europejczyków na wszystkich obszarach występowania opadu radioaktywnego?</PARA><PARA>– Czy Komisja dysponuje danymi na temat obecnego stanu skażenia gleby i środowiska w Czarnobylu oraz na najbardziej dotkniętych obszarach na Białorusi, Ukrainie i w Rosji, oraz na temat środków podjętych w celu ochrony ludności przed tym skażeniem? </PARA><PARA>– Czy Komisja zamierza współpracować z Ukrainą w celu stworzenia nowej powłoki ochronnej nad zniszczoną elektrownią jądrową w Czarnobylu?</PARA><PARA>– Czy w obliczu zbliżającej się 25. rocznicy katastrofy Komisja będzie zachęcać rządy do publicznego zobowiązania się do wpłaty nowych środków na rzecz walki ze skutkami omawianej katastrofy jądrowej? </PARA><PARA>Do awarii jądrowych dochodzi niespodziewanie i w sposób nieoczekiwany. Dwadzieścia pięć lat temu doszło do awarii w Czarnobylu, a zaledwie kilka tygodni temu miała miejsce awaria w Fukushimie. Obie te awarie pokazują, że skutki dla mieszkańców najbliższej okolicy i całego regionu mogą być bardzo poważne. Z uwagi na liczbę i lokalizację elektrowni jądrowych w Europie skuteczna ochrona ludności (w tym m.in. środki ewakuacji) jest niewątpliwie problemem transgranicznym, niezależnie od tego, jak bardzo nieprawdopodobny wydaje nam się wypadek jądrowy. W odniesieniu do obecnego poziomu koordynacji w UE:</PARA><PARA>– jakie możliwe scenariusze dotyczące skutków poważnej awarii jądrowej w danej elektrowni (w UE lub w jej pobliżu) dla ludności zamieszkującej poszczególne państwa członkowskie są znane Komisji? </PARA><PARA>– jakimi informacjami dysponuje Komisja na temat koordynacji ochrony ludności między poszczególnymi państwami członkowskimi oraz między UE a krajami trzecimi, na przykład na temat wspólnych ćwiczeń na wypadek awarii jądrowej? </PARA></CONTENT></QUEST>