RIALACHA NÓS IMEACHTA
7ú téarma parlaiminteach
Iúil 2009
Nóta
don
léitheoir
:
I gcomhréir le cinntí na Parlaiminte maidir le húsáid a bhaint as teanga atá neodrach ó thaobh inscne de ina cuid doiciméad, tá na Rialacha Nós Imeachta oiriúnaithe chun aird a thabhairt ar na treoirlínte ar an ábhar sin a d’fhormheas an Grúpa Ardleibhéil um Chomhionannas Inscne agus Éagsúlacht an 13 Feabhra 2008 agus ar aontaigh an Biúró leo an 19 Bealtaine 2008.
Tá léirmhínithe ar na Rialacha (de bhun Riail 211) i gcló iodálach.
CLÁR
TEIDEAL
I
FEISIRÍ, COMHLACHTAÍ PARLAIMINTE AGUS GRÚPAÍ POLAITIÚLA
CAIBIDIL
1
FEISIRÍ PHARLAIMINT NA hEORPA
Riail
1
Parlaimint na hEorpa
Riail
2
Sainordú an neamhspleáchais
Riail
3
Fíorú na ndintiúr
Riail
4
Téarma oifige na bhFeisirí
Riail
5
Pribhléidí agus díolúintí
Riail
6
Díolúine a tharscaoileadh
Riail
7
Nósanna imeachta i leith díolúine
Riail
8
Reacht na bhFeisirí a Chur Chun Feidhme
Riail
9
Leasanna airgeadais na bhFeisirí, caighdeáin iompair agus rochtain ar an bParlaimint
Riail
10
Imscrúduithe inmheánacha arna seoladh ag an Oifig Eorpach Fhrith-Chalaoise (OLAF)
Riail
11
Breathnadóirí
CAIBIDIL
2
OIFIGIGH NA PARLAIMINTE
Riail
12
An Cathaoirleach Sealadach
Riail
13
Ainmniúcháin agus forálacha ginearálta
Riail
14
Toghadh an Uachtaráin – aitheasc tosaigh
Riail
15
Toghadh na Leas-Uachtarán
Riail
16
Toghadh na gCaestóirí
Riail
17
Téarma oifige na nOifigeach
Riail
18
Folúntais
Riail
19
Luath-fhoirceannadh oifige
CAIBIDIL
3
COMHLACHTAÍ AGUS DUALGAIS
Riail
20
Dualgais an Uachtaráin
Riail
21
Dualgais na Leas-Uachtarán
Riail
22
Comhdhéanamh an Bhiúró
Riail
23
Dualgais an Bhiúró
Riail
24
Comhdhéanamh Chomhdháil na nUachtarán
Riail
25
Dualgais Chomhdháil na nUachtarán
Riail
26
Dualgais na gCaestóirí
Riail
27
Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí
Riail
28
Comhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí
Riail
29
Cuntasacht an Bhiúró agus Chomhdháil na nUachtarán
CAIBIDIL
4
GRÚPAÍ POLAITIÚLA
Riail
30
Bunú na ngrúpaí polaitiúla
Riail
31
Gníomhaíochtaí agus staid dhlíthiúil na ngrúpaí polaitiúla
Riail
32
Idirghrúpaí
Riail
33
Feisirí neamhcheangailte
Riail
34
Leithroinnt na suíochán sa Seomra
TEIDEAL
II
NÓSANNA IMEACHTA REACHTACHA, BUISÉADACHA AGUS EILE
CAIBIDIL
1
NÓSANNA IMEACHTA REACHTACHA — FORÁLACHA GINEARÁLTA
Riail
35
Clár reachtach agus oibre an Choimisiúin
Riail
36
Urraim do chearta bunúsacha, prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta, an smacht reachta agus impleachtaí airgeadais a scrúdú.
Riail
37
An bunús dlí a fhíorú
Riail
38
Comhréireacht airgeadais a fhíorú
Riail
39
Rochtain ar dhoiciméid agus faisnéis a sholáthar don Pharlaimint
Riail
40
Ionadaíocht na Parlaiminte i gcruinnithe den Chomhairle
Riail
41
Cearta tionscnaimh arna dtabhairt don Pharlaimint leis na Conarthaí
Riail
42
Tionscnamh de bhun Airteagal 192 de Chonradh CE
Riail
43
Doiciméid reachtacha a bhreithniú
Riail
44
Comhairliúchán ar thionscnaimh a thagann ó Bhallstát
CAIBIDIL
2
AN NÓS IMEACHTA SA CHOISTE
Riail
45
Tuarascálacha reachtacha
Riail
46
Nós imeachta simplithe
Riail
47
Tuarascálacha neamhreachtacha
Riail
48
Tuarascálacha Féintionscnaimh
Riail
49
Tuairimí na gcoistí
Riail
50
An nós imeachta le haghaidh coistí comhlachaithe
Riail
51
An nós imeachta le haghaidh cruinnithe coiste comhpháirteacha
Riail
52
Tuarascálacha a dhréachtú
CAIBIDIL
3
AN CHÉAD LÉAMH
Céim an choiste
Riail
53
Modhnú ar thogra ón gCoimisiún
Riail
54
Seasamh an Choimisiúin agus na Comhairle ar leasuithe
An chéim sa suí iomlánach
Riail
55
An chéad léamh a thabhairt chun críche
Riail
56
Diúltú do thogra ón gCoimisiún
Riail
57
Leasuithe ar thogra ón gCoimisiún a ghlacadh
Nós imeachta leantach
Riail
58
Obair Leantach ar sheasamh na Parlaiminte
Riail
59
Tarchur athnuaite chuig an bParlaimint
Riail
60
An nós imeachta idir-réitigh atá i ndearbhú comhpháirteach 1975
CAIBIDIL
4
AN DARA LÉAMH
Céim an choiste
Riail
61
Comhsheasamh na Comhairle a chur in iúl
Riail
62
Teorainneacha ama a fhadú
Riail
63
Tarchur chuig an gcoiste freagrach agus an nós imeachta sa choiste freagrach
An chéim iomlánach
Riail
64
An dara léamh a thabhairt chun críche
Riail
65
Diúltú do chomhsheasamh na Comhairle
Riail
66
Leasuithe ar chomhsheasamh na Comhairle
CAIBIDIL
5
AN TRÍÚ LÉAMH
Idir-réiteach
Riail
67
An Coiste Idir-réitigh a chomóradh
Riail
68
Toscaireacht chuig an gCoiste Idir-réitigh
An chéim iomlánach
Riail
69
Téacs comhpháirteach
CAIBIDIL
6
AN NÓS IMEACHTA REACHTACH A THABHAIRT CHUN CRÍCHE
Riail
70
Caibidlíocht idirinstitiúideach i nósanna imeachta reachtacha
Riail
71
Comhaontú ar an gcéad léamh
Riail
72
Comhaontú ar an dara léamh
Riail
73
Ceanglais maidir le dréachtú gníomhartha reachtacha
Riail
74
Gníomhartha glactha a shíniú
CAIBIDIL
7
NÓSANNA IMEACHTA BUISÉADACHA
Riail
75
An Buiséad Ginearálta
Riail
76
Urscaoileadh don Choimisiún i ndáil leis an mbuiséad a chur chun feidhme
Riail
77
Nósanna imeachta eile maidir le hurscaoileadh
Riail
78
Rialú parlaiminteach ar chur chun feidhme an bhuiséid
CAIBIDIL
8
NÓSANNA IMEACHTA BUISÉADACHA INMHEÁNACHA
Riail
79
Meastacháin na Parlaiminte
Riail
80
An chumhacht chun caiteachas a thabhú agus a ghlanadh
CAIBIDIL
9
AN NÓS IMEACHTA MAIDIR LE hAONTÚ
Riail
81
An Nós imeachta maidir le haontú
CAIBIDIL
10
COMHAR FEABHSAITHE
Riail
82
Nósanna Imeachta sa Pharlaimint
CAIBIDIL
11
NÓSANNA IMEACHTA EILE
Riail
83
An nós imeachta maidir le tuairimí a thabhairt de bhun Airteagal 122 de Chonradh CE
Riail
84
Nósanna imeachta a bhaineann le hagallamh idir na comhpháirtithe sóisialta
Riail
85
Nósanna imeachta a bhaineann le comhaontuithe deonacha a ghrinnscrúdú
Riail
86
Códú
Riail
87
Athmhúnlú
Riail
88
Bearta cur chun feidhme
CAIBIDIL
12
CONARTHAÍ AGUS COMHAONTUITHE IDIRNÁISIÚNTA
Riail
89
Conarthaí aontachais
Riail
90
Comhaontuithe idirnáisiúnta
Riail
91
Nósanna Imeachta atá bunaithe ar Airteagal 300 de Chonradh CE i gcás comhaontuithe idirnáisiúnta a chur i bhfeidhm go sealadach nó a chur ar fionraí nó i gcás seasamh an Chomhphobail a bhunú i gcomhlacht arna chur ar bun le comhaontú idirnáisiúnta
CAIBIDIL
13
IONADAÍOCHT SHEACHTRACH THAR CEANN AN AONTAIS AGUS AN COMHBHEARTAS EACHTRACH AGUS SLÁNDÁLA
Riail
92
Ardionadaí don chomhbheartas eachtrach agus slándála a cheapadh
Riail
93
Ionadaithe speisialta a cheapadh chun críocha an chomhbheartais eachtraigh agus slándála
Riail
94
Ráitis ón Ardionadaí don chomhbheartas eachtrach agus slándála agus ó ionadaithe speisialta eile
Riail
95
Ionadaíocht idirnáisiúnta
Riail
96
Comhairliúchán leis an bParlaimint agus faisnéis a sholáthar don Pharlaimint faoi chuimsiú an chomhbheartais eachtraigh agus slándála
Riail
97
Moltaí faoi chuimsiú an chomhbheartais eachtraigh agus slándála
Riail
98
Sárú ar chearta an duine
CAIBIDIL
14
COMHAR PÓILÍNEACHTA AGUS BREITHIÚNACH IN ÁBHAIR CHOIRIÚLA
Riail
99
Faisnéis a sholáthar don Pharlaimint i réimsí a bhaineann le comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla
Riail
100
Dul i gcomhairle leis an bParlaimint i réimsí a bhaineann le comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla
Riail
101
Moltaí i réimsí a bhaineann le comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla
CAIBIDIL
15
BALLSTÁT DO DHÉANAMH SÁRÚ AR PHRIONSABAIL BHUNÚSACHA
Riail
102
Sárú a chinneadh
TEIDEAL
III
TRÉDHEARCACHT GNÓ
Riail
103
Trédhearcacht ghníomhaíochtaí na Parlaiminte
Riail
104
Rochtain phoiblí ar dhoiciméid
TEIDEAL
IV
CAIDREAMH LE COMHLACHTAÍ EILE
CAIBIDIL
1
CEAPACHÁIN
Riail
105
Toghadh Uachtarán an Choimisiúin
Riail
106
Toghadh an Choimisiúin
Riail
107
Tairiscint cháinte an Choimisiúin
Riail
108
Comhaltaí na Cúirte Iniúchóirí a Cheapadh
Riail
109
Comhaltaí Bhord Feidhmiúcháin an Bhainc Cheannais Eorpaigh a Cheapadh
CAIBIDIL
2
RÁITIS
Riail
110
Ráitis ón gCoimisiún, ón gComhairle agus ón gComhairle Eorpach
Riail
111
Ráitis ina mínítear cinntí ón gCoimisiún
Riail
112
Ráitis ón gCúirt Iniúchóirí
Riail
113
Ráitis ón mBanc Ceannais Eorpach
Riail
114
Moladh ar na treoirlínte ginearálta maidir le beartais eacnamaíocha
CAIBIDIL
3
CEISTEANNA ARNA nDÍRIÚ CHUIG AN gCOMHAIRLE, CHUIG AN gCOIMISIÚN AGUS CHUIG AN mBANC CEANNAIS EORPACH
Riail
115
Ceisteanna i gcomhair freagra ó bhéal maille le díospóireacht
Riail
116
Tráth na gCeisteanna
Riail
117
Ceisteanna arna ndíriú chuig an gComhairle nó chuig an gCoimisiún i gcomhair freagra scríofa
Riail
118
Ceisteanna arna ndíriú chuig an mBanc Ceannais Eorpach i gcomhair freagra scríofa
CAIBIDIL
4
TUARASCÁLACHA Ó INSTITIÚIDÍ EILE
Riail
119
Tuarascálacha bliantúla agus tuarascálacha eile ó institiúidí eile
CAIBIDIL
5
RÚIN AGUS MOLTAÍ
Riail
120
Tairiscintí i gcomhair rún
Riail
121
Moltaí don Chomhairle
Riail
122
Díospóireachtaí ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta
Riail
123
Dearbhuithe i scríbhinn
Riail
124
Dul i gcomhairle le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa
Riail
125
Dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún
Riail
126
Iarrataí chuig Gníomhaireachtaí Eorpacha
CAIBIDIL
6
COMHAONTUITHE IDIRINSTITIÚIDEACHA
Riail
127
Comhaontuithe idirinstitiúideacha
CAIBIDIL
7
ÁBHAIR ARNA dTARCHUR CHUIG AN gCÚIRT BHREITHIÚNAIS
Riail
128
Imeachtaí os comhair na Cúirte Breithiúnais
Riail
129
Na hiarmhairtí a ghabhann le mainneachtain ag an gComhairle gníomhú tar éis fhormheas a comhsheasaimh faoi nós imeachta an chomhair
TEIDEAL
V
CAIDREAMH LE PARLAIMINTÍ NÁISIÚNTA
Riail
130
Malartú faisnéise, teagmhálacha agus saoráidí cómhalartacha
Riail
131
Comhdháil na gCoistí um Ghnóthaí Eorpacha (COSAC)
Riail
132
Comhdháil na bParlaimintí
TEIDEAL
VI
SEISIÚIN
CAIBIDIL
1
SEISIÚIN NA PARLAIMINTE
Riail
133
Téarma parlaiminteach, seisiúin, páirtseisiúin, suíonna
Riail
134
Comóradh na Parlaiminte
Riail
135
Ionad na suíonna agus na gcruinnithe
Riail
136
Freastal na bhFeisirí ar shuíonna
CAIBIDIL
2
ORD GNÓ NA PARLAIMINTE
Riail
137
Dréacht den chlár oibre
Riail
138
An nós imeachta sa suí iomlánach gan leasú agus gan díospóireacht
Riail
139
Tíolacadh gairid
Riail
140
An clár oibre a ghlacadh agus a leasú
Riail
141
Díospóireacht urghnách
Riail
142
An nós imeachta i gcás práinne
Riail
143
Comhdhíospóireacht
Riail
144
Teorainneacha Ama
CAIBIDIL
3
RIALACHA GINEARÁLTA MAIDIR LE SUÍONNA A SHEOLADH
Riail
145
Rochtain ar an Seomra
Riail
146
Teangacha
Riail
147
Socrú idirthréimhseach
Riail
148
Doiciméid a dháileadh
Riail
149
Leithdháileadh ama labhartha agus liosta na gcainteoirí
Riail
150
Óráidí nóiméid
Riail
151
Ráitis phearsanta
CAIBIDIL
4
BEARTA A GHLACFAR I gCÁS NACH gCOMHLÍONTAR CAIGHDEÁIN IOMPAIR NA bhFEISIRÍ
Riail
152
Bearta láithreacha
Riail
153
Pionóis
Riail
154
Nósanna imeachta maidir le hachomharc inmheánach
CAIBIDIL
5
CÓRAM AGUS VÓTÁIL
Riail
155
Córam
Riail
156
Leasuithe a chur síos agus a thairiscint
Riail
157
Inghlacthacht na leasuithe
Riail
158
An nós imeachta vótála
Riail
159
Comhionannas vótaí
Riail
160
Prionsabail lena rialaítear an vótáil
Riail
161
An t-ord ina ndéanfar vótáil ar leasuithe
Riail
162
Coiste do bhreithniú leasuithe de chuid suí iomlánaigh
Riail
163
Vótáil dheighilte
Riail
164
Ceart chun vóta a chaitheamh
Riail
165
Vótáil
Riail
166
Vótáil chríochnaitheach
Riail
167
Vótáil le glaoch rolla
Riail
168
Vótáil leictreonach
Riail
169
Vótáil le ballóid rúnda
Riail
170
Mínithe ar vótáil
Riail
171
Díospóidí maidir leis an vótáil
CAIBIDIL
6
TAIRISCINTÍ IDIRAGARTHA AGUS NÓS IMEACHTA
Riail
172
Tairiscintí nós imeachta
Riail
173
Pointí oird
Riail
174
Neamh-inghlacthacht ábhair a thairiscint
Riail
175
Tarchur ar ais chuig coiste
Riail
176
Díospóireacht a chríochnú
Riail
177
Díospóireacht agus vótáil a chur ar atráth
Riail
178
An suí a chur ar fionraí nó a chríochnú
CAIBIDIL
7
TAIFEAD POIBLÍ AR NA hIMEACHTAÍ
Riail
179
Miontuairiscí
Riail
180
Téacsanna a ghlactar
Riail
181
Tuarascálacha focal ar fhocal
Riail
182
Taifead closamhairc ar na himeachtaí
TEIDEAL
VII
COISTÍ AGUS TOSCAIREACHTAÍ
CAIBIDIL
1
COISTÍ - CUR AR BUN AGUS CUMHACHTAÍ
Riail
183
Buanchoistí a chur ar bun
Riail
184
Coistí speisialta a chur ar bun
Riail
185
Coistí fiosrúcháin
Riail
186
Comhdhéanamh na gcoistí
Riail
187
Comhaltaí ionaid
Riail
188
Dualgais na gcoistí
Riail
189
An coiste atá freagrach as fíorú dintiúr
Riail
190
Fochoistí
Riail
191
Biúrónna na gcoistí
Riail
192
Comhordaitheoirí coiste agus scáth-rapóirtéirí
CAIBIDIL
2
COISTÍ – FEIDHMIÚ
Riail
193
Cruinnithe coiste
Riail
194
Miontuairiscí cruinnithe coiste
Riail
195
Vótáil i gcoiste
Riail
196
Forálacha a bhaineann le suíonna iomlánacha agus is infheidhme i gcoiste
Riail
197
Tráth na gCeisteanna i gcoiste
CAIBIDIL
3
TOSCAIREACHTAÍ IDIRPHARLAIMINTEACHA
Riail
198
Toscaireachtaí idirpharlaiminteacha a chur ar bun agus dualgais na dtoscaireachtaí sin
Riail
199
Comhar le Tionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa
Riail
200
Comhchoistí parlaiminteacha
TEIDEAL
VIII
ACHAINÍOCHA
Riail
201
Ceart achainí
Riail
202
Achainíocha a scrúdú
Riail
203
Fógra maidir le hachainíocha
TEIDEAL
IX
AN tOMBUDSMAN
Riail
204
Ceapadh an Ombudsman
Riail
205
Gníomhaíochtaí an Ombudsman
Riail
206
An tOmbudsman a chur as oifig
TEIDEAL
X
ARDRÚNAÍOCHT NA PARLAIMINTE
Riail
207
An Ardrúnaíocht
TEIDEAL
XI
CUMHACHTAÍ AGUS FREAGRACHTAÍ A BHAINEANN LE PÁIRTITHE POLAITIÚLA AR LEIBHÉAL EORPACH
Riail
208
Cumhachtaí agus freagrachtaí an Uachtaráin
Riail
209
Cumhachtaí agus freagrachtaí an Bhiúró
Riail
210
Cumhachtaí agus freagrachtaí an choiste fhreagraigh agus shuí iomlánach na Parlaiminte
TEIDEAL
XII
NA RIALACHA NÓS IMEACHTA A CHUR I bhFEIDHM AGUS A LEASÚ
Riail
211
Cur i bhfeidhm na Rialacha Nós Imeachta
Riail
212
Na Rialacha Nós Imeachta a Leasú
TEIDEAL
XIII
FORÁLACHA ILGHNÉITHEACHA
Riail
213
Siombailí an Aontais
Riail
214
Gnó gan chríochnú
Riail
215
Leagan amach na n-iarscríbhinní
Riail
216
Ceartúcháin
IARSCRÍBHINN
I
Forálacha lena rialaítear feidhm Riail 9(1) - Trédhearcacht agus leasanna airgeadais na bhFeisirí
IARSCRÍBHINN
II
Tráth na gCeisteanna a sheoladh faoi Riail 116
IARSCRÍBHINN
III
Treoirlínte maidir le ceisteanna i gcomhair freagra scríofa faoi Riail 117 agus faoi Riail 118
IARSCRÍBHINN
IV
Treoirlínte agus prionsabail ghinearálta atá le leanúint nuair atá ábhair á roghnú lena gcur ar an gclár oibre le haghaidh díospóireachta ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta dá bhforáiltear faoi Riail 122
IARSCRÍBHINN
V
Nósanna imeachta cur chun feidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh agus buiséid fhorlíontacha a scrúdú
IARSCRÍBHINN
VI
Nós imeachta maidir le breithniú agus glacadh cinntí chun urscaoileadh a dheonú
IARSCRÍBHINN
VII
Cumhachtaí agus freagrachtaí na mbuanchoistí
I.
An Coiste um Ghnóthaí Eachtracha
II.
An Coiste um Fhorbairt
III.
An Coiste um Thrádáil Idirnáisiúnta
IV.
An Coiste um Buiséid
V.
An Coiste um Rialú Buiséadach
VI.
An Coiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta
VII.
An Coiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta
VIII.
An Coiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia
IX.
An Coiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh
X.
An Coiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra
XI.
An Coiste um Iompar agus um Thurasóireacht
XII.
An Coiste um Fhorbairt Réigiúnach
XIII.
An Coiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe
XIV.
An Coiste um Iascach
XV.
An Coiste um Chultúr agus um Oideachas
XVI.
An Coiste um Ghnóthaí Dlíthiúla
XVII.
An Coiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile
XVIII.
An Coiste um Ghnóthaí Bunreachtúla
XIX.
An Coiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne
XX.
An Coiste um Achainíocha
IARSCRÍBHINN
VIII
Doiciméid rúnda agus doiciméid íogaire agus faisnéis rúnda agus faisnéis íogair
IARSCRÍBHINN
IX
Forálacha mionsonraithe lena rialaítear feidhmiú cheart fiosrúcháin Pharlaimint na hEorpa
IARSCRÍBHINN
X
Forálacha lena rialaítear cur i bhfeidhm Riail 9(4) - Brústocaireacht sa Pharlaimint
IARSCRÍBHINN
XI
Comhlíonadh Dhualgais an Ombudsman
IARSCRÍBHINN
XII
Calaois, éilliú agus aon ghníomhaíocht mhídhleathach a dhéanann dochar do leasanna na gComhphobal a chosc
IARSCRÍBHINN
XIII
Comhaontú idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún maidir le nósanna imeachta chun Cinneadh 1999/468/CE ón gComhairle ag leagan síos na nósanna imeachta maidir le feidhmiú na gcumhachtaí cur chun feidhme arna dtabhairt don Choimisiún a chur i bhfeidhm, arna leasú le Cinneadh 2006/512/CE
IARSCRÍBHINN
XIV
Creat-Chomhaontú maidir leis an gcaidreamh idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún
IARSCRÍBHINN
XV
Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid
IARSCRÍBHINN
XVI
Treoirlínte maidir le léirmhíniú ar chaighdeáin iompair na bhFeisirí
IARSCRÍBHINN
XVII
Treoirlínte maidir le formheas an Choimisiúin
IARSCRÍBHINN
XVIII
An nós imeachta do dheonú údaraithe maidir le tuarascálacha féintionscnaimh a tharraingt suas
IARSCRÍBHINN
XIX
An Eoraip a chur i láthair i gcomhpháirtíocht
IARSCRÍBHINN
XX
Cód iompair maidir le caibidlíocht i gcomhthéacs nósanna imeachta na comhchinnteoireachta
TEIDEAL
I
FEISIRÍ, COMHLACHTAÍ PARLAIMINTE AGUS GRÚPAÍ POLAITIÚLA
CAIBIDIL
1
FEISIRÍ PHARLAIMINT NA hEORPA
Riail
1
Parlaimint na hEorpa
1.
Is í Parlaimint na hEorpa an tionól arna thoghadh de bhun na gConarthaí, de bhun Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 maidir le toghadh fheisirí Pharlaimint na hEorpa trí vótáil chomhchoiteann dhíreach agus de bhun reachtaíochta náisiúnta a thig ó na Conarthaí.
2.
Is mar a leanas a ghairfear de dhaoine a thoghfar chuig Parlaimint na hEorpa:
"Членове на Европейския парламент" sa Bhulgáiris,
"Diputados al Parlamento Europeo" sa Spáinnis,
"Poslanci Evropského parlamentu" sa tSeicis,
"Medlemmer af Europa–Parlamentet" sa Danmhairgis,
"Mitglieder des Europäischen Parlaments" sa Ghearmáinis,
"Euroopa Parlamendi liikmed" san Eastóinis,
"Βoυλευτές τoυ Ευρωπαϊκoύ Κoιvoβoυλίoυ" sa Ghréigis,
"Members of the European Parliament" sa Bhéarla,
"Députés au Parlement européen" sa Fhraincis,
"Feisirí de Pharlaimint na hEorpa" sa Ghaeilge,
"Deputati al Parlamento europeo" san Iodáilis,
"Eiropas Parlamenta deputāti" sa Laitvis,
"Europos Parlamento nariai" sa Liotuáinis,
"Európai Parlamenti Képviselők" san Ungáiris,
"Membru tal–Parlament Ewropew" sa Mháltais,
"Leden van het Europees Parlement" san Ollainnis,
"Posłowie do Parlamentu Europejskiego" sa Pholainnis,
"Deputados ao Parlamento Europeu" sa Phortaingéilis,
"Deputaţi în Parlamentul European" sa Rómáinis,
"Poslanci Európskeho parlamentu" sa tSlóvaicis,
"Poslanci Evropskega parlamenta" sa tSlóivéinis,
"Euroopan parlamentin jäsenet" san Fhionlainnis,
"Ledamöter av Europaparlamentet" sa tSualainnis.
Riail
2
Sainordú an neamhspleáchais
Feidhmeoidh Feisirí de Pharlaimint na hEorpa a sainordú go neamhspleách. Ní bheidh siad faoi cheangal ag aon teagaisc ná ní ghlacfaidh siad le haon sainordú ceangailteach.
Riail
3
Fíorú na ndintiúr
1.
Tar éis toghchán chuig Parlaimint na hEorpa, iarrfaidh an tUachtarán ar údaráis inniúla na mBallstát ainmneacha na bhFeisirí tofa a chur in iúl don Pharlaimint gan mhoill ionas go bhféadfaidh na Feisirí go léir a gcuid suíochán sa Pharlaimint a ghlacadh le héifeacht ó oscailt an chéad suí tar éis na dtoghchán.
Ag an am céanna, tarraingeoidh an tUachtarán aird na n–údarás sin ar fhorálacha ábhartha Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 agus iarrfaidh sé orthu na bearta is gá a ghlacadh chun aon neamhréireacht le hoifig Feisire de Pharlaimint an hEorpa a sheachaint.
2.
Déanfaidh na Feisirí a mbeidh a dtoghadh curtha in iúl don Pharlaimint dearbhú i scríbhinn, sula nglacfaidh siad a suíocháin sa Pharlaimint, á rá nach bhfuil siad i seilbh aon oifige atá ar neamhréir le hoifig Feisire de Pharlaimint na hEorpa de réir bhrí Airteagal 7(1) nó (2) d’Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976. Tar éis olltoghchán, déanfar an dearbhú sin, nuair is féidir, tráth nach déanaí ná sé lá roimh shuí bunaithe na Parlaiminte. Go dtí an tráth a mbeidh dintiúir na bhFeisirí fíoraithe nó go dtí go mbeidh rialú tugtha ar aon díospóid, agus ar choinníoll go mbeidh an dearbhú i scríbhinn thuasluaite sínithe roimh ré ag na Feisirí, tógfaidh siad a suíochán sa Pharlaimint agus ar a cuid comhlachtaí agus teachtfaidh siad na cearta go léir a ghabhann leis sin.
I gcás ina suitear, ó fhíorais is infhíoraithe ó fhoinsí atá ar fáil don phobal, go bhfuil Feisire i seilbh oifige atá ar neamhréir le hoifig Feisire de Pharlaimint na hEorpa, de réir bhrí Airteagal 7(1) agus (2) d'Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976, déanfaidh an Pharlaimint, ar bhonn faisnéise arna soláthar ag a hUachtarán, a shuíomh go bhfuil folúntas ann.
3.
Ar bhonn tuarascála ón gcoiste freagrach, fíoróidh an Pharlaimint na dintiúir gan mhoill agus rialóidh sí ar bhailíocht shainordú gach Feisire nuathofa dá cuid agus rialóidh sí freisin ar aon díospóid arna tarchur chuici de bhun fhorálacha Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976, seachas díospóidí atá bunaithe ar dhlíthe náisiúnta toghcháin.
4.
Beidh tuarascáil an choiste bunaithe ar fhógra oifigiúil ó gach Ballstát faoi thorthaí iomlána an toghcháin, ar fógra é ina sonrófar ainmneacha na n–iarrthóirí tofa agus ainmneacha aon ionadaithe mar aon lena rangú i gcomhréir le torthaí na vótála.
Ní bheifear in ann bailíocht sainordaithe Feisire a dhaingniú mura ndéantar na dearbhuithe i scríbhinn a éilítear faoin Riail seo agus faoi Iarscríbhinn I a ghabhann leis na Rialacha seo.
Ar bhonn tuarascála ón gcoiste, féadfaidh an Pharlaimint rialú a dhéanamh, tráth ar bith, ar aon díospóid maidir le bailíocht shainordú aon duine dá cuid Feisirí.
5.
I gcás ina gceapfar Feisire mar gheall ar iarrthóirí do tharraingt siar ón liosta céanna, áiritheoidh an coiste atá freagrach as fíorú na ndintiúr gur tharla tarraingtí siar den sórt sin i gcomhréir le meon agus ábhar Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 agus Riail 4(3).
6.
Áiritheoidh an coiste go ndéanfaidh údaráis na mBallstát nó an Aontais aon fhaisnéis a d’fhéadfadh difear a dhéanamh d’fheidhmiú dualgas Feisire de Pharlaimint na hEorpa nó do rangú na gcomhaltaí ionaid a chur ar aghaidh gan mhoill chuig an bParlaimint agus go léireofar an dáta feidhme i gcás ceapacháin.
Más rud é go dtionscnóidh údaráis inniúla na mBallstát nós imeachta as a bhféadfaí Feisire a dhícháiliú ó bheith i seilbh oifige, iarrfaidh an tUachtarán orthu é féin a choinneáil ar an eolas go rialta faoin gcéim den nós imeachta a bheidh bainte amach agus tarchuirfidh sé an cheist chuig an gcoiste freagrach. Ar thogra ón gcoiste sin, féadfaidh an Pharlaimint seasamh a ghlacadh ar an ábhar.
Riail
4
Téarma oifige na bhFeisirí
1.
Cuirfear tús le téarma oifige Feisire agus tiocfaidh deireadh leis an téarma sin de réir mar a leagtar síos in Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976. Tiocfaidh deireadh leis an téarma freisin má fhaigheann an Feisire bás nó má éiríonn sé nó sí as oifig.
2.
Fanfaidh gach Feisire in oifig go dtí oscailt an chéad suí den Pharlaimint tar éis na dtoghchán.
3.
Déanfaidh Feisirí a éiríonn as oifig fógra a thabhairt don Uachtarán faoina n–éirí as agus faoin dáta a mbeidh éifeacht leis an éirí as sin, ar dáta é nach mbeidh níos déanaí ná trí mhí tar éis an fógra a thabhairt. Beidh an fógra i bhfoirm taifid oifigiúil arna tharraingt suas i láthair an Ard–Rúnaí nó a ionadaí, agus é sínithe ag an Ard–Rúnaí nó ag a ionadaí agus ag an bhFeisire lena mbaineann, agus cuirfear faoi bhráid an choiste fhreagraigh láithreach é. Cuirfidh an coiste sin ar a chlár oibre é don chéad chruinniú tar éis an doiciméad a fháil.
Má mheasann an coiste freagrach nach bhfuil an t–éirí as i gcomhréir le meon nó ábhar Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 cuirfidh sé an méid sin in iúl don Pharlaimint ionas gur féidir leis an bParlaimint chinneadh a dhéanamh i dtaobh an bhfuil nó nach bhfuil folúntas le cruthú.
Thairis sin, cruthófar an folúntas le héifeacht ón dáta a bheidh léirithe sa taifead oifigiúil ag an bhFeisire a bheidh ag éirí as oifig. Ní bheidh aon vótáil sa Pharlaimint ar an ábhar.
Tá nós imeachta simplithe tugtha isteach i gcomhair imthosca eisceachtúla áirithe, go háirithe i gcás ina dtionóltar páirtseisiún
amháin nó níos mó
i
dir dáta
feidhm
e
an éirí as agus an chéad chruinniú den choiste freagrach agus
más rud é
, de
bhrí nár cruthaíodh an folúntas
, nach mbeidh ar chumas an ghrúpa pholaitiúil lena mbaineann an Feisire atá ag éirí as oifig Feisire ionaid a fhá
il i rith na bpáirt
s
eisiún sin. Fao
in nós imeachta sin, beidh de chumhacht ag rapóirtéir an choiste
fhreagraigh
, agus a mbeidh na cásanna sin curtha faoina chúram nó faoina cúram, aon éirí as arna
chur in iú
l
go cuí a scrúdú láithreach agus, más rud é go mb
eadh aon mhoill i m
b
reithniú an fhógra dochrach,
an t–
ábhar
a tharchur chuig cathaoirleach
an choiste, á iarraidh air nó uirthi, de bhun mhír 3:
-
a chur in iúl don Uachtarán thar ceann an choiste go bhféadfar folúntas a chruthú; nó
-
cruinniú
urghnách d
en choiste a thionó
l
chun aon deacrachtaí sonracha arna dtabhairt ar aird ag an rapóirtéir a scrúdú.
4.
I gcás ina dtugann údarás inniúil Ballstáit fógra don Uachtarán á rá go bhfuil deireadh le téarma oifige Feisire de Pharlaimint na hEorpa de bhun fhorálacha dhlí an Bhallstáit sin, mar thoradh ar neamhréireachtaí de réir bhrí Airteagal 7(3) d’Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 nó mar thoradh ar tharraingt siar an tsainordaithe de bhun Airteagal 13(3) den Ionstraim sin, cuirfidh an tUachtarán in iúl don Pharlaimint gur tháinig deireadh leis an sainordú ar an dáta arna chur in iúl ag an mBallstát agus iarrfaidh sé ar an mBallstát an suíochán folamh a líonadh gan mhoill.
I gcás ina dtugann údaráis inniúla na mBallstát nó an Aontais nó an Feisire lena mbaineann fógra don Uachtarán faoi cheapachán nó toghadh chuig oifig atá ar neamhréir le hoifig Feisire de Pharlaimint na hEorpa, de réir bhrí Airteagal 7(1) nó (2) d’Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976, cuirfidh an tUachtarán an méid sin in iúl don Pharlaimint, agus suífidh an Pharlaimint go bhfuil folúntas ann.
5.
Déanfaidh údaráis na mBallstát nó an Aontais aon sannadh a bheartaíonn siad a thabhairt d'Fheisire a chur in iúl don Uachtarán. Déanfaidh an tUachtarán an cheist i dtaobh an bhfuil an sannadh beartaithe ar comhréir le hábhar agus meon Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976 a tharchur chuig an gcoiste freagrach agus cuirfidh sé na conclúidí a dtiocfaidh an coiste sin orthu in iúl don Pharlaimint, don Fheisire agus do na húdaráis lena mbaineann.
6.
Is iad na dátaí seo a leanas a measfar ina leith gurb é an dáta é a dtagann deireadh leis an téarma oifige agus gurb é dáta feidhme an fholúntais é:
-
i gcás éirí as oifig: an dáta a shuífidh an Pharlaimint an folúntas, i gcomhréir leis an bhfógra faoi éirí as;
-
i gcás ceapacháin nó toghadh chuig oifig atá ar neamhréir le hoifig Feisire de Pharlaimint na hEorpa de réir bhrí Airteagal 7(1) nó (2) d'Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976: an dáta arna fhógairt ag údaráis inniúla na mBallstát nó an Aontais nó ag an bhFeisire lena mbaineann.
7.
I gcás ina suíonn an Pharlaimint go bhfuil folúntas ann, cuirfidh sí an méid sin in iúl don Bhallstát agus iarrfaidh sí air an suíochán a líonadh gan mhoill.
8.
Déanfar aon díospóid a bhaineann le bailíocht cheapachán Feisire a mbeidh a chuid dintiúr nó a cuid dintiúr fíoraithe cheana féin a tharchur chuig an gcoiste freagrach, agus tuairisceoidh an coiste sin don Pharlaimint gan mhoill agus ag tráth nach déanaí ná tús an chéad pháirtseisiúin eile.
9.
I gcás inar dealraitheach go bhfuil glacadh le hoifig nó foirceannadh oifige bunaithe ar mhíchruinneas ábhartha nó ar thoiliú truaillithe, forchoimeádfaidh an Pharlaimint an ceart chun a dhearbhú go bhfuil an ceapachán atá á bhreithniú neamhbhailí nó chun diúltú an folúntas a chruthú.
Riail
5
Pribhléidí agus díolúintí
1.
Teachtfaidh na Feisirí pribhléidí agus díolúintí i gcomhréir leis an bPrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí na gComhphobal Eorpach.
2.
Déanfaidh Uachtarán na Parlaiminte pasanna chun cead saorghluaiseachta a thabhairt do na Feisirí sna Ballstáit a eisiúint chuig na feisirí a luaithe a thugtar fógra dó faoina dtoghadh.
3.
Beidh Feisirí i dteideal aon chomhaid atá i seilbh na Parlaiminte nó i seilbh coiste a iniúchadh, seachas comhaid agus cuntais phearsanta, arb iad na Feisirí lena mbaineann siad amháin a fhéadfaidh iad a iniúchadh. Déanfar eisceachtaí ón riail seo maidir le láimhseáil doiciméad a bhféadfar rochtain phoiblí orthu a dhiúltú de bhun Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin a leagan síos in Iarscríbhinn VIII a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta seo.
Riail
6
Díolúine a tharscaoileadh
1.
I bhfeidhmiú a cumhachtaí i ndáil le pribhléidí agus díolúintí á bhfeidhmiú aici, féachfaidh an Pharlaimint go príomha lena hiomláine mar thionól reachtach daonlathach a chaomhnú agus féachfaidh sí le neamhspleáchas a Feisirí i gcomhlíonadh a gcuid dualgas a áirithiú.
2.
Maidir le haon iarraidh ó údarás inniúil Ballstáit chuig an Uachtarán chun díolúine Feisire a tharscaoileadh, déanfar í a fhógairt sa Pharlaimint agus a tharchur chuig an gcoiste freagrach.
3.
Maidir le haon iarraidh ó Fheisire nó ó iarFheisire ar an Uachtarán chun pribhléidí agus díolúintí a chosaint, déanfar í a fhógairt sa Pharlaimint agus a tharchur chuig an gcoiste freagrach.
Féadfaidh Feisire eile ionadaíocht a dhéanamh thar ceann an Fheisire nó an iarFheisire. Ní fhéadfaidh Feisire eile an iarraidh a dhéanamh gan comhaontú a fháil ón bhFeisire lena mbaineann.
4.
Ar bhonn práinne, in imthosca ina ndéantar Feisirí a ghabháil nó ina gcuirtear bac ar a saorghluaiseacht de shárú dealraitheach ar a gcuid pribhléidí agus díolúintí, féadfaidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle le cathaoirleach agus rapóirtéir an choiste fhreagraigh, gníomhú ar a thionscnamh féin chun pribhléidí agus díolúintí an Fheisire lena mbaineann a dhearbhú. Cuirfidh an tUachtarán an tionscnamh sin in iúl don choiste agus cuirfidh sé an Pharlaimint ar an eolas faoi.
Riail
7
Nósanna imeachta i leith díolúine
1.
Déanfaidh an coiste freagrach iarrataí ar tharscaoileadh díolúine nó iarrataí ar chosaint díolúine agus pribhléidí a bhreithniú gan mhoill agus san ord inar tíolacadh iad.
2.
Déanfaidh an coiste togra i gcomhair cinnidh nach mbeidh ann ach moladh go nglacfar leis an iarraidh ar tharscaoileadh díolúine nó leis an iarraidh ar chosaint díolúine agus pribhléidí, nó go ndiúltófar dóibh.
3.
Féadfaidh an coiste a iarraidh ar an údarás lena mbaineann aon fhaisnéis nó míniú a sholáthar a mheasann an coiste a bheith riachtanach dó chun teacht ar thuairim i dtaobh an ceart díolúine a tharscaoileadh nó a chosaint. Tabharfar deis don Fheisire lena mbaineann éisteacht a fháil, féadfaidh sé nó sí aon doiciméid nó aon fhianaise eile i scríbhinn a mheasfaidh sé nó sí a bheith ábhartha a thabhairt leis nó léi agus féadfaidh Feisire eile ionadaíocht a dhéanamh thar ceann an Fheisire sin.
4.
I gcás ina lorgaítear tarscaoileadh díolúine ar roinnt scór san iarraidh, féadfaidh gach ceann díobh sin a bheith ina ábhar do chinneadh ar leithligh. Féadfar a mholadh i dtuarascáil an choiste, ar bhonn eisceachtúil, gur le himeachtaí ionchúisimh amháin a bheidh feidhm ag an tarscaoileadh díolúine agus, go dtí go mbeidh an phianbhreith chríochnaitheach tugtha, gur chóir go mbeadh an Feisire díolmhaithe ó aon chineál coinneála nó athchuir nó ó aon bheart eile a chuirfeadh cosc ar an bhFeisire sin na dualgais is cuí don sainordú a chomhlíonadh.
5.
I gcás ina gceanglaítear ar Fheisirí láithriú mar fhinnéithe nó mar fhinnéithe saineolacha, ní gá tarscaoileadh díolúine a iarraidh, ar choinníoll
-
nach mbeidh oibleagáid orthu láithriú ar dháta nó ag tráth a chuirfeadh cosc orthu a gcuid dualgas parlaiminteach a chomhlíonadh, nó a d'fhágfadh go mbeadh sé deacair dóibh na dualgais sin a chomhlíonadh, nó go mbeidh siad in ann ráiteas a thabhairt i scríbhinn nó in aon fhoirm eile nach bhfágann go mbeadh sé deacair dóibh a n–oibleagáidí parlaiminteacha a chomhlíonadh;
-
nach bhfuil oibleagáid orthu fianaise a thabhairt maidir le faisnéis a fhaightear faoi rún i bhfeidhmiú a sainordaithe dóibh agus ar faisnéis í nach cuí leo í a nochtadh.
6.
I gcásanna a bhaineann le díolúine nó pribhléidí a chosaint, luafaidh an coiste an ionann na himthosca agus srian riaracháin nó srian eile arna fhorchur ar shaorghluaiseacht Feisirí agus iad ag taisteal go dtí áit chruinnithe na Parlaiminte nó ón áit sin, nó ar thuairim a tugadh nó ar vóta a caitheadh i gcomhlíonadh an tsainordaithe nó an dtagann siad faoi réim gnéithe d'Airteagal 10 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí nach ábhar do dhlí náisiúnta iad, agus déanfaidh an coiste togra chun a iarraidh ar an údarás lena mbaineann teacht ar na conclúidí is gá.
7.
Féadfaidh an coiste tuairim réasúnaithe a thabhairt faoi inniúlacht an údaráis i dtrácht agus faoi inghlacthacht na hiarrata, ach ní dhéanfaidh sé, in imthosca ar bith, tuairim a thabhairt i dtaobh chiontacht nó éigiontacht an Fheisire nó i dtaobh an údar maith ionchúisimh iad na tuairimí nó na gníomhartha a chuirtear ina leith, fiú amháin más rud é, agus an t–iarratas á bhreithniú aige, go bhfaigheann sé eolas mionsonraithe faoi fhíorais an cháis.
8.
Cuirfear tuarascáil an choiste chun tosaigh ar an gcéad rud ar an gclár oibre don chéad suí tar éis an lae a gcuirfear síos é. Ní fhéadfar aon leasú a chur síos ar an togra nó ar na tograí i gcomhair cinnidh.
Beidh an plé teoranta do na cúiseanna i bhfabhar agus i gcoinne gach togra chun díolúine a tharscaoileadh nó díolúine a chaomhnú, nó chun díolúine nó pribhléid a chosaint.
Gan dochar do Riail 151, ní ceadmhach don Fheisire arb iad a chuid pribhléidí nó díolúintí nó a cuid pribhléidí nó díolúintí is ábhar don chás labhairt sa díospóireacht.
Maidir leis an togra nó na tograí i gcomhair cinnidh atá sa tuarascáil, déanfar vótáil air nó orthu ag an gcéad tráth vótála tar éis na díospóireachta.
Tar éis don Pharlaimint an t–ábhar a bhreithniú, glacfar vótáil aonair ar gach ceann de na tograí atá sa tuarascáil. Má dhiúltaítear d’aon cheann de na tograí, measfar gurb é a mhalairt de chinneadh a bheidh glactha.
9.
Cuirfidh an tUachtarán cinneadh na Parlaiminte in iúl láithreach don Fheisire lena mbaineann agus d'údarás inniúil an Bhallstáit lena mbaineann, maille le hiarraidh go gcuirfear an tUachtarán ar an eolas faoi aon fhorbairtí sna himeachtaí ábhartha agus faoi aon rialuithe breithiúnacha a dhéantar mar thoradh air sin. Nuair a gheobhaidh an tUachtarán an fhaisnéis sin, tarchuirfidh sé chuig an bParlaimint í ar an tslí is oiriúnaí, dar leis, agus tar éis dul i gcomhairle leis an gcoiste freagrach más gá sin.
10.
I gcás ina mbainfidh an tUachtarán úsáid as na cumhachtaí a thugtar dó le Riail 6(4), tabharfaidh an coiste freagrach aitheantas do thionscnamh an Uachtaráin ag a chéad chruinniú eile. I gcás ina measann an coiste gur gá sin féadfaidh sé tuarascáil a ullmhú lena cur faoi bhráid na Parlaiminte.
11.
Déileálfaidh an coiste leis na nithe sin agus le haon doiciméid a fhaigheann sé faoi dhianrún.
12.
Féadfaidh an coiste, tar éis dul i gcomhairle leis na Ballstáit, liosta táscach a tharraingt suas d'údaráis na mBallstát atá inniúil ar iarraidh ar tharscaoileadh díolúine Feisire a thíolacadh>
13.
Is de réir na rialacha thuas a dhéileálfar le haon fhiosrú arna dhéanamh ag údarás inniúil maidir le scóip phribhléidí agus díolúintí Feisirí.
Riail
8
Reacht na bhFeisirí a Chur Chun Feidhme
Mura rud é go sonrófar a mhalairt, déanfaidh an Biúró na rialacha lena rialófar cur chun feidhme Reacht Fheisirí Pharlaimint na hEorpa a leagan síos.
Riail
9
Leasanna airgeadais na bhFeisirí, caighdeáin iompair agus rochtain ar an bParlaimint
1.
Déanfaidh an Pharlaimint rialacha a leagan síos lena rialófar trédhearcacht leasanna airgeadais a cuid Feisirí, agus beidh na rialacha sin ag gabháil mar iarscríbhinn leis na Rialacha Nós Imeachta seo
Féach Iarscríbhinn I.
.
Ní dhéanfaidh na rialacha sin dochar ar aon slí d’Fheisirí, ná ní chuirfidh siad srian orthu ar aon slí, i bhfeidhmiú aon ghníomhaíochta polaitiúla nó aon ghníomhaíochta eile a bhaineann leis an oifig sin.
2.
Léireoidh iompar na bhFeisirí urraim fhrithpháirteach, beidh sé bunaithe ar na luachanna agus ar na prionsabail a leagtar síos sna téacsanna bunúsacha agus ar a bhfuil an tAontas Eorpach fothaithe, tabharfaidh sé urraim do dhínit na Parlaiminte agus ní bhainfidh sé an bonn de sheoladh réidh ghnó na Parlaiminte nó ní chuirfidh sé isteach ar an suaimhneas in aon cheann d'áitribh na Parlaiminte.
I gcás nach gcomhlíontar na prionsabail sin, d’fhéadfaí na bearta dá bhforáiltear i Riail 152, i Riail 153 agus i Riail 154 a chur i bhfeidhm.
3.
Ní hé a leanfaidh as feidhmiú na Rialach seo ná baint, ar aon slí, de bhríomhaireacht na ndíospóireachtaí parlaiminteacha ná an bonn a bhaint de shaoirse cainte na bhFeisirí.
Beidh feidhmiú na Rialach seo bunaithe ar lánurraim do shainchumais na bhFeisirí, faoi mar a leagtar síos sa dlí príomha agus sa Reacht is infheidhme maidir leo.
Beidh feidhmiú na Rialach seo bunaithe ar phrionsabal na trédhearcachta agus déanfar í a fheidhmiú ar shlí ina ndéantar na forálacha ábhartha a chur ar a súile go soiléir do na Feisirí, a gcuirfear a gcearta agus a n–oibleagáidí in iúl dóibh ina nduine agus ina nduine.
4.
Beidh na Caestóirí freagrach as pasanna ainmneacha bheidh bailí ar feadh tréimhse bliana ar a mhéid a eisiúint chuig na daoine ar mian leo dul isteach in áitribh na Parlaiminte go minic d'fhonn faisnéis a sholáthar do na Feisirí faoi chuimsiú chreat a sainordaithe pharlaimintigh ar mhaithe leo féin nó ar mhaithe le tríú páirtithe.
Ar a shon sin, ceanglófar ar na daoine sin:
-
an cód iompair atá foilsithe mar iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta a urramú
Féach Iarscríbhinn X.
;
-
an clár arna choinneáil ag na Caestóirí a shíniú.
Cuirfear an clár sin ar fáil don phobal, arna iarraidh sin, i ngach áit oibre de chuid na Parlaiminte agus, san fhoirm a bheidh leagtha síos ag na Caestóirí, ina cuid oifigí faisnéise sna Ballstáit.
Déanfar na forálacha lena rialófar feidhmiú na míre seo a leagan síos in iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta
Féach Iarscríbhinn X.
.
5.
Déanfar cód iompair agus cearta agus pribhléidí iarFheisirí a leagan síos le cinneadh de chuid an Bhiúró. Ní dhéanfar aon idirdhealú sa tslí ina ndéileáiltear le hiarFheisirí.
Riail
10
Imscrúduithe inmheánacha arna seoladh ag an Oifig Eorpach Fhrith-Chalaoise (OLAF)
Maidir leis na rialacha coiteanna atá leagtha síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 25 Bealtaine 1999, ar rialacha iad a bhaineann le himscrúduithe inmheánacha arna ndéanamh ag an Oifig Eorpach Fhrith-Chalaoise (OLAF) agus arb é atá iontu ná na bearta is gá chun reáchtáil réidh na n-imscrúduithe arna seoladh ag an Oifig, beidh siad infheidhme sa Pharlaimint, de bhun Chinneadh na Parlaiminte a ghabhann mar iarscríbhinn leis na Rialacha Nós Imeachta seo
Féach Iarscríbhinn XII.
.
Riail
11
Breathnadóirí
1.
I gcás Conradh ar aontachas Stáit don Aontas Eorpach a bheith sínithe, féadfaidh an tUachtarán, tar éis comhaontú Chomhdháil na nUachtarán a fháil, a iarraidh ar pharlaimint an Stáit aontaithe líon áirithe breathnadóirí atá comhionann le líon na suíochán a leithdháilfear ar an Stát sin i bParlaimint na hEorpa ina dhiaidh sin a ainmniú as measc a comhaltaí féin.
2.
Glacfaidh na breathnadóirí sin páirt in imeachtaí na Parlaiminte fad a bheidh teacht i bhfeidhm an Chonartha Aontachais ar feitheamh, agus beidh ceart labhartha acu i gcoistí agus i ngrúpaí polaitiúla. Ní bheidh ceart acu chun vótáil a dhéanamh ná chun seasamh lena dtoghadh chuig poist laistigh den Pharlaimint. Ní bheidh aon éifeacht dhlíthiúil ag a rannpháirtíocht ar imeachtaí na Parlaiminte.
3.
Déanfar an chóir a chuirfear orthu a asamhlú leis an gcóir a chuirtear ar Fheisire den Pharlaimint maidir le húsáid shaoráidí na Parlaiminte agus maidir le haisíoc caiteachas arna dtabhú ar a gcuid gníomhaíochtaí mar bhreathnadóirí.
CAIBIDIL
2
OIFIGIGH NA PARLAIMINTE
Riail
12
An Cathaoirleach Sealadach
1.
Ag an suí dá bhforáiltear faoi Riail 134(2), agus ag aon suí eile a thionóltar chun an tUachtarán agus an Biúró a thoghadh, is é nó í an sean-Uachtarán, nó murab ann dó nó di, is duine de na seanLeas-Uachtaráin in ord tosaíochta, nó murab ann d'aon duine díobh sin, is é nó í an Feisire is faide i seilbh oifige, a rachaidh sa Chathaoir go dtí go dtoghtar an tUachtarán.
2.
Ní dhéanfar aon ghnó fad a bheidh Feisire sa Chathaoir go sealadach de bhua mhír 1 mura rud é go mbaineann sé le toghadh an Uachtaráin nó fíorú na ndintiúr.
Feidhmeoidh an Feisire atá sa Chathaoir go sealadach de bhua mhír 1 cumhachtaí an Uachtaráin dá dtagraítear sa dara fomhír de Riail 3(2). Déanfar aon ábhar eile a bhaineann le fíorú dintiúr agus a ardaítear nuair atá an Feisire sin sa Chathaoir a tharchur chuig an gcoiste atá freagrach as fíorú na ndintiúr.
Riail
13
Ainmniúcháin agus forálacha ginearálta
1.
Déanfar an tUachtarán, na Leas-Uachtaráin agus na Caestóirí a thoghadh le ballóid rúnda, i gcomhréir le forálacha Riail 169. Is le toiliú na n-iarrthóirí a dhéanfar na hainmniúcháin. Ní fhéadfaidh ach grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad ainmniúcháin a dhéanamh. Mura mbeidh an líon ainmniúchán níos mó ná an líon suíochán a bheidh le líonadh, áfach, féadfar na hiarrthóirí a thoghadh d’aon gháir.
2.
Le linn an tUachtarán, na Leas-Uachtaráin agus na Caestóirí a thoghadh, is ceart aird a thabhairt ar an ngá lena chinntiú go bhfuil ionadaíocht chothrom fhoriomlán ann i leith Ballstát agus tuairimí polaitiúla.
Riail
14
Toghadh an Uachtaráin – aitheasc tosaigh
1.
Déanfar an tUachtarán a thoghadh ar dtús. Déanfar na hainmniúcháin a thabhairt don Fheisire atá sa Chathaoir go sealadach de bhua Riail 12 roimh gach ballóid agus fógróidh seisean nó sise don Pharlaimint iad. Más rud é, tar éis trí bhallóid, nach mbeidh tromlach glan de na vótaí a chaitear faighte ag aon iarrthóir, ní bheidh sa cheathrú ballóid ach an bheirt Fheisirí is airde a fuair an líon is airde vótaí sa tríú ballóid. I gcás comhionannais vótaí, dearbhófar gurb é nó í an t-iarrthóir is sine atá tofa.
2.
A luaithe a thoghtar an tUachtarán, fágfaidh an Feisire atá sa Chathaoir go sealadach de bhua Riail 12 an Chathaoir. Ní fhéadfaidh ach an tUachtarán tofa a fhéadfaidh aitheasc tosaigh a thabhairt.
Riail
15
Toghadh na Leas-Uachtarán
1.
Déanfar na Leas-Uachtaráin a thoghadh ansin ar pháipéar ballóide aonair. Maidir leis na daoine sin, suas go dtí ceithre dhuine dhéag, arb iad na daoine iad a gheobhaidh tromlach glan de na vótaí a chaitear ar an gcéad bhallóid, dearbhófar iad a bheith tofa in ord uimhriúil a gcuid vótaí. I gcás ina bhfuil an líon iarrthóirí a thoghtar níos lú ná an líon suíochán atá le líonadh, seolfar an dara ballóid faoi na coinníollacha céanna chun na suíocháin atá fágtha a líonadh. I gcás ina bhfuil gá leis an tríú ballóid, is leor tromlach coibhneasta chun na suíocháin atá fágtha a líonadh. I gcás comhionannais vótaí, dearbhófar gurb é nó í an t-iarrthóir is sine atá tofa.
Murab ionann agus Riail 14(1), cé nach ndéantar foráil go sainráite leis an Riail seo maidir le hainmniúcháin nua a thabhairt isteach idir ballóidí le linn thoghadh na Leas-Uachtarán, beidh gníomh den sórt sin incheadaithe mar nach mór don Pharlaimint, ós rud é gur comhlacht ceannasach í, a bheith in ann gach iarrthóir féideartha a mheas, go háirithe mar go bhféadfaí bac a chur ar sheoladh réidh an toghcháin mura mbeadh rogha den sórt sin ann.
2.
Faoi réir fhorálacha Riail 18(1), beidh tosaíocht ag na Leas-Uachtaráin san ord ina dtoghtar iad agus, i gcás comhionannais vótaí, de réir aoise.
I gcás nach dtoghtar le ballóid rúnda iad, is de réir an oird ina léifidh an tUachtarán a n-ainmneacha amach sa Teach a chinnfear an t-ord tosaíochta.
Riail
16
Toghadh na gCaestóirí
Tar éis thoghadh na Leas-Uachtarán, toghfaidh an Pharlaimint cúigear Caestóirí.
Déanfar an Caestóirí a thoghadh leis an nós imeachta céanna atá ann do thoghadh na Leas-Uachtarán.
Riail
17
Téarma oifige na nOifigeach
1.
Dhá bhliain go leith a bheidh i dtéarma oifige an Uachtaráin, na Leas-Uachtarán agus na gCaestóirí.
I gcás ina n-athraíonn Feisirí ó ghrúpa polaitiúil amháin go ceann eile, déanfaidh siad, ar feadh an chuid eile den téarma oifige dhá bhliain go leith, aon suíochán atá acu sa Bhiúró nó i gColáiste na gCaestóirí a choinneáil.
2.
Más rud é go dtarlaíonn folúntas do cheann amháin de na poist sin sula rachaidh an téarma sin in éag, ní fhónóidh an Feisire thoghtar ach ar feadh na tréimhse a bheidh fágtha de théarma oifige a réamhtheachtaí.
Riail
18
Folúntais
1.
Más gá duine eile a chur in ionad an Uachtaráin, in ionad Leas-Uachtaráin nó in ionad Caestóra, toghfar a chomharba nó a comharba de réir na rialacha thuas.
Glacfaidh Leas-Uachtarán nuathofa ionad a réamhtheachtaí san ord tosaíochta.
2.
Más rud é go dtiocfaidh suíochán an Uachtaráin chun bheith folamh, gníomhóidh an chéad Leas-Uachtarán mar Uachtarán go dtí go dtoghtar Uachtarán nua.
Riail
19
Luath-fhoirceannadh oifige
Féadfaidh Comhdháil na nUachtarán, ag gníomhú le tromlach trí chúigiú de na vótaí a chaitear, agus ionadaíocht ó thrí ghrúpa pholaitiúla ar a laghad a bheith san áireamh sna vótaí sin, togra a chur faoi bhráid na Parlaiminte chun seilbh oifige an Uachtaráin, Leas-Uachtaráin, Caestóra, Cathaoirligh nó Leaschathaoirligh coiste, Cathaoirligh nó Leaschathaoirligh toscaireachta idirpharlaimintí, nó aon sealbhóra oifige eile arna thoghadh nó arna toghadh laistigh den Pharlaimint, a fhoirceannadh i gcás ina measann sí go bhfuil an Feisire atá i gceist a bheith ciontach i mí-iompar tromchúiseach. Ceadóidh an Pharlaimint togra den sórt sin le tromlach dhá thrian de na vótaí a chaitear, ach tromlach na gComhaltaí a chomhdhéanann í a bheith san áireamh sa líon vótaí sin.
CAIBIDIL
3
COMHLACHTAÍ AGUS DUALGAIS
Riail
20
Dualgais an Uachtaráin
1.
Stiúrfaidh an tUachtarán gníomhaíochtaí go léir na Parlaiminte agus gníomhaíochtaí go léir a cuid comhlachtaí faoi na coinníollacha atá leagtha síos sna Rialacha seo agus teachtfaidh sé na cumhachtaí go léir is gá chun bheith i gceannas ar imeachtaí na Parlaiminte agus chun a chinntiú go ndéantar iad a sheoladh go cuí.
Is féidir an fhoráil seo a léirmhíniú mar riail a chiallaíonn go n–áirítear ar na cumhachtaí a thugtar léi an chumhacht chun deireadh a chur le húsáid iomarcach tairiscintí amhail pointí oird, tairiscintí nós imeachta, mínithe ar vóta agus iarrataí ar vóta ar leithligh, ar vóta deighilte nó ar vóta ar ghlaoch rolla i gcás inar deimhin leis an Uachtarán gur follasach go bhfuil na nithe sin beartaithe chun bac fada tromaí a chur ar imeachtaí an Tí nó ar chearta Feisirí eile, agus go mbeadh bac den sórt sin ann mar thoradh ar na nithe sin.
Áirítear ar na cumhachtaí a thugtar leis an bhforáil seo an chumhacht chun a chur faoi deara go ndéanfar vótáil ar théacsanna in ord seachas an t-ord atá leagtha amach sa doiciméad a bhfuil vótáil le déanamh ina leith. Dála mar is amhlaidh i gcás fhorálacha Riail 161(7), féadfaidh an tUachtarán comhaontú na Parlaiminte a lorg sula ndéanfaidh sé sin.
2.
Is iad na dualgais a bheidh ar an Uachtarán ná suíonna a oscailt, a chur ar fionraí agus a dhúnadh; rialú a dhéanamh ar inghlacthacht leasuithe, ar cheisteanna chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún, agus ar chomhréireacht tuarascálacha leis na Rialacha seo; a chinntiú go ndéantar de réir na Rialacha seo, ord a choinneáil, cainteoirí a ghairm, díospóireachtaí a dhúnadh, nithe a chur chun vóta agus torthaí na vótála a fhógairt; agus aon chumarsáid a bhaineann le coistí a tharchur chucu.
3.
Ní fhéadfaidh an tUachtarán labhairt i ndíospóireacht ach amháin chun achoimre a dhéanamh nó chun cainteoirí a ghairm chun oird. Más rud é gur mian leis páirt a ghlacadh i ndíospóireacht, fágfaidh sé an Chathaoir agus ní fhillfidh uirthi go dtí go mbeidh an díospóireacht thart.
4.
Is é an tUachtarán a dhéanfaidh ionadaíocht thar ceann na Parlaiminte i gcaidreamh idirnáisiúnta, ar ócáidí searmanais agus i leith ábhar riaracháin, dlí nó airgeadais agus féadfaidh an tUachtarán na cumhachtaí sin a tharmligean.
Riail
21
Dualgais na Leas-Uachtarán
1.
Más rud é nach bhfuil an tUachtarán i láthair nó nach bhfuil ar a chumas a chuid dualgas a urscaoileadh, nó más rud é gur mian leis páirt a ghlacadh i ndíospóireacht de bhun Riail 20(3), glacfaidh duine de na Leas-Uachtaráin a ionad de bhun Riail 15(2) ina áit.
2.
Déanfaidh na Leas-Uachtaráin na dualgais a thugtar dóibh faoi Riail 23, faoi Riail 25(3) agus (5) agus faoi Riail 68(3) a chomhlíonadh freisin.
3.
Féadfaidh an tUachtarán aon dualgais ar nós ionadaíocht a dhéanamh thar ceann na Parlaiminte ag searmanais shonracha nó i leith gníomhartha sonracha a tharmligean chuig na Leas-Uachtaráin. Go sonrach, féadfaidh an tUachtarán Leas-Uachtarán a ainmniú chun ceannas a ghlacadh ar na freagrachtaí a thugtar don Uachtarán i Riail 116(3) agus i Riail 117(2).
Riail
22
Comhdhéanamh an Bhiúró
1.
Beidh an Biúró comhdhéanta d'Uachtarán na Parlaiminte agus de cheithre Leas-Uachtarán déag na Parlaiminte.
2.
Beidh na Caestóirí ina gcomhaltaí den Bhiúró i gcáil chomhairleach.
3.
I gcás comhionannais vótaí le linn vótála sa Bhiúró, beidh vóta réitigh ag an Uachtarán.
Riail
23
Dualgais an Bhiúró
1.
Comhlíonfaidh an Biúró na dualgais a shanntar dó faoi na Rialacha Nós Imeachta.
2.
Glacfaidh an Biúró cinntí airgeadais, eagrúcháin agus riaracháin ar nithe a bhaineann leis na Feisirí agus le heagrú inmheánach na Parlaiminte, a hArdrúnaíochta agus a comhlachtaí.
3.
Glacfaidh an Biúró cinntí ar nithe a bhaineann le seoladh suíonna.
Folaíonn an téarma 'seoladh suíonna' iompar na bhFeisirí laistigh d'áitribh go léir na Parlaiminte.
4.
Glacfaidh an Biúró na forálacha dá dtagraítear i Riail 33 maidir le Feisirí Neamhcheangailte.
5.
Cinnfidh an Biúró plean bunaíochta na hArdrúnaíochta agus leagfaidh sé síos rialacháin maidir le staid riaracháin agus airgeadais na n–oifigeach agus na seirbhíseach eile.
6.
Tarraingeoidh an Biúró suas réamhdhréacht de mheastacháin na Parlaiminte.
7.
Glacfaidh an Biúró treoirlínte do na Caestóirí de bhun Riail 26.
8.
Is é an Biúró an t–údarás a bheidh freagrach as údarú a thabhairt maidir le cruinnithe coistí in áiteanna seachas na gnátháiteanna oibre, maidir le héisteachtaí agus maidir le haistir staidéir agus cuairteanna faisnéise ag rapóirtéirí.
I gcás ina n–údaraítear cruinnithe den sórt sin, cinnfear na socruithe teanga ar bhonn na dteangacha oifigiúla a úsáideann agus a iarrann comhaltaí agus comhaltaí ionaid an choiste lena mbaineann.
Beidh feidhm ag an bhforáil chéanna maidir le toscaireachtaí, ach amháin i gcás ina gcomhaontaíonn na comhaltaí agus na comhaltaí ionaid a mhalairt.
9.
Ceapfaidh an Biúró an tArdrúnaí de bhun Riail 207.
10.
Leagfaidh an Biúró síos na rialacha cur chun feidhme a bhaineann le Rialachán (CE) Uimh. 2004/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir leis na rialacháin lena rialaítear páirtithe polaitiúla ar leibhéal Eorpach agus maidir leis na rialacha i ndáil lena maoiniú agus, le linn an Rialachán sin a chur chun feidhme, glacfaidh sé air féin na cúraimí a thugtar dó leis na Rialacha Nós Imeachta seo.
11.
Féadfaidh an tUachtarán agus/nó an Biúró cúraimí ginearálta nó cúraimí sainiúla a thagann faoi réim inniúlacht an Uachtaráin agus/nó an Bhiúró a chur ar chomhalta amháin nó níos mó den Bhiúró. Ag an am céanna, leagfar síos na bealaí agus na slite chun na cúraimí sin a chur i gcrích.
12.
Nuair a thoghtar Parlaimint nua, fanfaidh Biúró na seanPharlaiminte in oifig go dtí tráth an chéad suí den Pharlaimint nua.
Riail
24
Comhdhéanamh Chomhdháil na nUachtarán
1.
Beidh Comhdháil na nUachtarán comhdhéanta d'Uachtarán na Parlaiminte agus de chathaoirligh na ngrúpaí polaitiúla. Féadfaidh cathaoirleach grúpa pholaitiúil socrú a dhéanamh go bhfeidhmeoidh comhalta den ghrúpa sin thar a cheann nó thar a ceann.
2.
Déanfaidh na Feisirí neamhcheangailte duine dá líon a ainmniú chun freastal ar chruinnithe de chuid Chomhdháil na nUachtarán, ach ní bheidh aon cheart vótála ag an duine sin.
3.
Féachfaidh Comhdháil na nUachtarán le teacht ar chomhthoil faoi nithe a tharchuirtear chuige.
I gcás nach féidir teacht ar chomhthoil, vótálfar ar an ábhar faoi réir ualaithe atá bunaithe ar an líon Feisirí i ngach grúpa polaitiúil.
Riail
25
Dualgais Chomhdháil na nUachtarán
1.
Comhlíonfaidh Comhdháil na nUachtarán na dualgais a shanntar di faoi na Rialacha Nós Imeachta.
2.
Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán cinntí ar eagrú obair na Parlaiminte agus ar nithe a bhaineann le pleanáil reachtach.
3.
Is í Comhdháil na nUachtarán an t-údarás atá freagrach as nithe a bhaineann leis an gcaidreamh le hinstitiúidí agus comhlachtaí eile an Aontais Eorpaigh agus le parlaimintí náisiúnta na mBallstát. Ainmneoidh an Biúró beirt Leas-Uachtarán a mbeidh cur chun feidhme an chaidrimh leis na parlaimintí náisiúnta mar chúram orthu. Tuairisceoidh siad go rialta do Chomhdháil na nUachtarán maidir lena ngníomhaíochtaí ina leith sin.
4.
Is í Comhdháil na nUachtarán an t-údarás atá freagrach as nithe a bhaineann leis an gcaidreamh le tíortha nach ballstáit iad agus le hinstitiúidí agus eagraíochtaí nach cuid den Aontas iad.
5.
Beidh Comhdháil na nUachtarán freagrach as comhairliúchán struchtúrtha a eagrú le sochaí shibhialta na hEorpa ar mhórthopaicí. D'fhéadfadh sé go n-áireofaí sa fhreagracht sin díospóireachtaí poiblí ar ábhair is díol spéise ginearálta Eorpaí a eagrú ar díospóireachtaí iad a mbeadh saoránaigh leasmhara in ann páirt a ghlacadh iontu. Ceapfaidh an Biúró Leas-Uachtarán chun bheith freagrach as comhairliúcháin den sórt sin a chur chun feidhme agus tuairisceoidh an Leas-Uachtarán sin ar ais don Chomhdháil na nUachtarán.
6.
Tarraingeoidh Comhdháil na nUachtarán suas an dréacht de chlár oibre pháirtseisiúin na Parlaiminte.
7.
Is í Comhdháil na nUachtarán an t-údarás atá freagrach as comhdhéanamh agus inniúlacht na gcoistí, na gcoistí fiosrúcháin agus na gcomhchoistí parlaiminteacha, na mbuantoscaireachtaí agus na dtoscaireachtaí
ad hoc
.
8.
Cinnfidh Comhdháil na nUachtarán, de bhun Riail 34, conas a leithroinnfear suíocháin sa Seomra .
9.
Is í Comhdháil na nUachtarán an t-údarás atá freagrach as údarú a thabhairt maidir le tarraingt suas tuarascálacha féintionscnaimh.
10.
Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán tograí maidir le nithe riaracháin agus nithe buiséadacha a bhaineann leis na grúpaí polaitiúla a chur faoi bhráid an Bhiúró.
Riail
26
Dualgais na gCaestóirí
Beidh na Caestóirí freagrach as nithe riaracháin agus nithe airgeadais a bhaineann go díreach le Feisirí, de bhun na dtreoirlínte arna leagan síos ag an mBiúró.
Riail
27
Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí
1.
Beidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí comhdhéanta de chathaoirligh na mbuanchoistí nó na gcoistí sealadacha go léir agus toghfaidh sí a cathaoirleach féin.
2.
Féadfaidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí moltaí a chur faoi bhráid Chomhdháil na nUachtarán faoi obair na gcoistí agus faoi dhréachtú chlár oibre na bpáirtseisiún.
3.
Féadfaidh an Biúró agus Comhdháil na nUachtarán a threorú do Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí cúraimí sonracha a chomhall.
Riail
28
Comhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí
1.
Beidh Comhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí comhdhéanta de chathaoirligh na mbuantoscaireachtaí idirpharlaiminteacha go léir agus toghfaidh sí a cathaoirleach féin.
2.
Féadfaidh Comhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí moltaí a chur faoi bhráid Chomhdháil na nUachtarán maidir le hobair na dtoscaireachtaí.
3.
Féadfaidh an Biúró agus Comhdháil na nUachtarán a threorú do Chomhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí cúraimí sonracha a chomhall.
Riail
29
Cuntasacht an Bhiúró agus Chomhdháil na nUachtarán
1.
Déanfar miontuairiscí an Bhiúró agus Chomhdháil na nUachtarán a aistriú isteach sna teangacha oifigiúla, a chló agus a dháileadh ar na Feisirí Parlaiminte go léir agus beidh rochtain ag an bpobal orthu, mura rud é, ar chúiseanna rúndachta, mar atá leagtha síos in Airteagal 4(1) go (4) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, go gcinnfidh an Biúró nó Comhdháil na nUachtarán a mhalairt, go heisceachtúil, maidir le míreanna áirithe de na miontuairiscí.
2.
Féadfaidh aon Fheisire ceisteanna a chur a bhaineann le hobair an Bhiúró, obair Chomhdháil na nUachtarán agus obair na gCaestóirí. Cuirfear ceisteanna den sórt sin faoi bhráid an Uachtaráin i scríbhinn, fógrófar do na Feisirí iad agus déanfar iad a fhoilsiú, maille leis na freagraí a thugtar orthu, ar láithreán gréasáin na Parlaiminte laistigh de thríocha lá ón tráth a chuirtear síos iad.
CAIBIDIL
4
GRÚPAÍ POLAITIÚLA
Riail
30
Bunú na ngrúpaí polaitiúla
1.
Féadfaidh na Feisirí iad féin a bhunú i ngrúpaí de réir a gcleamhnachtaí polaitiúla.
Ní bheidh call don Pharlaimint de ghnáth meastóireacht a dhéanamh ar chleamhnacht pholaitiúil chomhaltaí grúpa. Nuair a bhunaíonn Feisirí grúpa le chéile faoin Riail seo, glacann na Feisirí lena mbaineann leis, uaidh sin go bhfuil cleamhnacht pholaitiúil eatarthu. Más rud é go séanfaidh na Feisirí lena mbaineann nach amhlaidh atá, is sa chás sin amháin a bheidh ar an bParlaimint a mheas an ndearnadh an grúpa a chomhdhéanamh i gcomhréir leis na Rialacha seo.
2.
Beidh grúpa polaitiúil comhdhéanta d'Fheisirí arna dtoghadh sa cheathrú cuid ar a laghad de na Ballstáit. Cúig Fheisire is fiche a bheidh sa líon íosta Feisirí is gá chun grúpa polaitiúil a bhunú.
3.
I gcás ina dtiteann grúpa polaitiúil faoin tairseach is gá, féadfaidh an tUachtarán, le comhaontú Chomhdháil na nUachtarán, cead a thabhairt don ghrúpa lena mbaineann leanúint de bheith ar marthain go dtí an chéad suí bunaithe eile de chuid na Parlaiminte, ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas:
go leanann a líon feisirí de bheith ionadaitheach don chúigiú cuid ar a laghad de na Ballstáit;
go bhfuil an grúpa ar marthain ar feadh tréimhse is faide ná aon bhliain amháin.
Ní chuirfidh an tUachtarán an maolú seo i bhfeidhm i gcás ina bhfuil dóthain fianaise ann is ábhar d'amhras go bhfuil drochúsáid á baint as.
4.
Ní fhéadfaidh Feisire a bheith i níos mó ná grúpa polaitiúil amháin.
5.
Nuair a chuirtear grúpa polaitiúil ar bun, cuirfear an méid sin in iúl don Uachtarán i ráiteas. Déanfar ainm an ghrúpa, ainmneacha a chomhaltaí agus comhdhéanamh a bhiúró a shonrú sa ráiteas sin.
6.
Foilseofar an ráiteas in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Riail
31
Gníomhaíochtaí agus staid dhlíthiúil na ngrúpaí polaitiúla
1.
Déanfaidh na grúpaí polaitiúla a gcuid dualgas a chomhall mar chuid de ghníomhaíochtaí an Aontais, lena n-áirítear na cúraimí a leithroinntear orthu leis na Rialacha Nós Imeachta seo. Soláthrófar rúnaíocht do na grúpaí polaitiúla ar bhonn phlean bunaíochta na hArdrúnaíochta, na saoráidí riaracháin agus na leithreasaí a thaifeadfar chun na críche sin i mbuiséad na Parlaiminte.
2.
Leagfaidh an Biúró síos na rialacha a bhaineann le soláthar, cur chun feidhme agus faireachán na saoráidí agus na leithreasaí sin, chomh maith le rialacha a bhaineann le tarmligean gaolmhar chumhachtaí cur chun feidhme an bhuiséid.
3.
Leis na rialacha sin, cinnfear na hiarmhairtí riaracháin agus airgeadais a bheidh ann i gcás ina ndéantar grúpa polaitiúil a dhíscaoileadh.
Riail
32
Idirghrúpaí
1.
Féadfaidh feisirí aonair idirghrúpaí a bhunú le grúpálacha neamhoifigiúla eile Feisirí chun malartú neamhfhoirmiúil tuairimí a dhéanamh maidir le saincheisteanna sonracha, ar malartú é a mbeidh grúpaí éagsúla polaitiúla agus comhaltaí de choistí éagsúla parlaiminteacha páirteach ann, agus chun teagmháil idir Feisirí agus an tsochaí shibhialta a chur chun cinn.
2.
Ní fhéadfaidh grúpálacha den sórt sin gabháil d'aon ghníomhaíochtaí a d'fhéadfadh a bheith ina gcúis lena cheapadh gurb ionann iad agus gníomhaíochtaí oifigiúla de chuid na Parlaiminte nó a cuid comhlachtaí. Ar choinníoll go n-urramaítear na coinníollacha arna leagan síos i rialacha lena rialaítear bunú grúpálacha den sórt sin agus arna nglacadh ag an mBiúró, féadfaidh grúpaí polaitiúla a gcuid gníomhaíochtaí a éascú trí thacaíocht lóistíochta a sholáthar. Dearbhóidh grúpálacha den sórt sin aon tacaíocht sheachtrach i gcomhréir le hIarscríbhinn I.
Riail
33
Feisirí neamhcheangailte
1.
Soláthrófar rúnaíocht d'Fheisirí nach mbaineann le grúpa polaitiúil. Déanfaidh an Biúró, ar thogra ón Ardrúnaí, na socruithe mionsonraithe a leagan síos.
2.
Déanfaidh an Biúró stádas agus cearta parlaiminteacha na bhFeisirí sin a chinneadh freisin.
3.
Leagfaidh an Biúró síos na rialacha freisin a bhainfidh le soláthar, cur chun feidhme agus iniúchadh na leithreasaí a thaifeadfar i mbuiséad na Parlaiminte chun costais rúnaíochta agus saoráidí riaracháin Fheisirí neamhcheangailte a chlúdach.
Riail
34
Leithroinnt na suíochán sa Seomra
Cinnfidh Comhdháil na nUachtarán conas a bheidh suíocháin sa Seomra le leithroinnt i measc na ngrúpaí polaitiúla, na bhFeisirí Neamhcheangailte agus institiúidí an Aontais Eorpaigh.
TEIDEAL
II
NÓSANNA IMEACHTA REACHTACHA, BUISÉADACHA AGUS EILE
CAIBIDIL
1
NÓSANNA IMEACHTA REACHTACHA — FORÁLACHA GINEARÁLTA
Riail
35
Clár reachtach agus oibre an Choimisiúin
1.
Oibreoidh an Pharlaimint in éineacht leis an gCoimisiún agus leis an gComhairle chun pleanáil reachtach an Aontais Eorpaigh a chinneadh.
Comhoibreoidh an Pharlaimint agus an Coimisiún le chéile le linn clár reachtach agus oibre an Choimisiúin a ullmhú i gcomhréir leis an tráthchlár agus na socruithe atá comhaontaithe idir an dá institiúid agus atá ag gabháil leis na Rialacha Nós Imeachta seo mar iarscríbhinn
Féach Iarscríbhinn XIV
.
2.
In imthosca práinneacha agus gan choinne, féadfaidh institiúid, ar a tionscnamh féin agus de réir na nósanna imeachta atá leagtha síos sna Conarthaí, a mholadh go gcuirfear beart reachtach leis na bearta sin atá molta sa Chlár Reachtach.
3.
Déanfaidh an tUachtarán an rún arna ghlacadh ag an bParlaimint a chur ar aghaidh chuig na hinstitiúidí eile atá páirteach i nós imeachta reachtach an Aontais Eorpaigh agus chuig parlaimintí na mBallstát.
Iarrfaidh an tUachtarán ar an gComhairle tuairim a thabhairt ar Chlár Reachtach Bliantúil an Choimisiúin chomh maith le tuairim a thabhairt ar rún na Parlaiminte.
4.
I gcás nach bhfuil institiúid in ann an tráthchlár atá leagtha síos a chomhlíonadh, cuirfidh sí na cúiseanna atá leis an moill in iúl do na hinstitiúidí eile agus molfaidh sí tráthchlár nua.
Riail
36
Urraim do chearta bunúsacha, prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta, an smacht reachta agus impleachtaí airgeadais a scrúdú.
Le linn an scrúdaithe ar thogra reachtach, beidh aird ar leith ag an bParlaimint ar urraim do chearta bunúsacha agus, go háirithe, cinnteoidh sí go bhfuil an gníomh reachtach ag teacht leis an gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, le prionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta agus leis an smacht reachta. Ina theannta sin, i gcás ina bhfuil impleachtaí airgeadais ag gabháil le togra, suífidh an Pharlaimint an bhfuil acmhainní dóthanacha airgeadais á soláthar.
Riail
37
An bunús dlí a fhíorú
1.
Maidir leis na tograí uile ón gCoimisiún, agus maidir le doiciméid eile de chineál reachtach, déanfaidh an coiste freagrach an bunús dlí a fhíorú ar dtús.
2.
Má dhíospóideann an coiste freagrach bailíocht nó oiriúnacht an bhunúis dlí, lena n-áirítear an bunús dlí i gcomhthéacs an fhíoraithe de bhun Airteagal 5 de Chonradh CE, iarrfaidh sé tuairim ar an gcoiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla.
3.
Féadfaidh an coiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla freisin, ar a thionscnamh féin, ceisteanna a ardú a bhaineann le bunús dlí na dtograí arna gcur isteach ag an gCoimisiún. I gcásanna den sórt sin, cuirfidh sé an coiste freagrach ar an eolas go cuí.
4.
Má chinneann an coiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla bailíocht nó oiriúnacht an bhunúis dlí a dhíospóid, tuairisceoidh sé a chuid conclúidí don Pharlaimint. Vótálfaidh an Pharlaimint air sin sula ndéantar vótáil ar shubstaint an togra.
5.
Maidir le leasuithe arna gcur síos sa Pharlaimint chun bunús dlí togra ón gCoimisiún a athrú, agus gan bailíocht nó oiriúnacht an bhunúis dlí a bheith díospóidithe ag an gcoiste freagrach nó ag an gcoiste atá freagrach as gnóthaí dlíthúla, ní bheidh siad inghlactha.
6.
Mura n-aontaíonn an Coimisiún modhnú a dhéanamh ar a thogra chun a bheith de réir an bhunúis dlí arna fhormheas ag an bParlaimint, féadfaidh rapóirtéir nó cathaoirleach an choiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla nó an choiste fhreagraigh a mholadh go gcuirfear an vótáil ar shubstaint an togra ar atráth go dtí suí ina dhiaidh sin.
Riail
38
Comhréireacht airgeadais a fhíorú
1.
Gan dochar do Riail 43, déanfaidh an coiste freagrach, maidir le haon togra ón gCoimisiún nó maidir le haon doiciméad eile de chineál reachtach, comhréireacht airgeadais an togra nó an doiciméid sin leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil a fhíorú.
2.
I gcás ina leasaíonn an coiste freagrach dearlaic airgeadais an ghnímh atá á bhreithniú aige, iarrfaidh sé tuairim an choiste atá freagrach as saincheisteanna buiséadacha.
3.
Féadfaidh an coiste atá freagrach as saincheisteanna buiséadacha, ar a thionscnamh féin, ceisteanna a ardú freisin ar ceisteanna iad a bhaineann le comhréireacht airgeadais na dtograí arna gcur isteach ag an gCoimisiún. I gcásanna den sórt sin, cuirfidh sé an coiste freagrach ar an eolas go cuí.
4.
Má chinneann an coiste atá freagrach as saincheisteanna buiséadacha comhréireacht airgeadais an togra a dhíospóid, tuairisceoidh sé a chuid conclúidí don Pharlaimint agus vótálfaidh an Pharlaimint orthu.
5.
Féadfaidh an Pharlaimint gníomh a dhearbhaítear a bheith neamhréireach a ghlacadh faoi réir chinntí an Údaráis Bhuiséadaigh.
Riail
39
Rochtain ar dhoiciméid agus faisnéis a sholáthar don Pharlaimint
1.
Déanfaidh an Pharlaimint agus a cuid coistí, i rith an nós imeachta reachtaigh ar fad, rochtain ar na doiciméid go léir a bhaineann le tograí an Choimisiúin a iarraidh faoi na coinníollacha céanna atá i gceist i gcás na Comhairle agus a cuid meithleacha oibre.
2.
Le linn togra ón gCoimisiún a bheith á scrúdú, iarrfaidh an coiste freagrach ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle é a choimeád ar an eolas faoin dul chun cinn ar an togra sin sa Chomhairle agus ina meithleacha oibre agus, go háirithe, é a chur ar an eolas faoi aon chomhghéilleadh a thagann chun cinn agus lena ndéanfar an togra bunaidh ón gCoimisiúin a leasú go substaintiúil nó faoi é a bheith ar intinn ag an gCoimisiún a thogra a tharraingt siar.
Riail
40
Ionadaíocht na Parlaiminte i gcruinnithe den Chomhairle
I gcás ina n-iarrann an Chomhairle ar an bParlaimint páirt a ghlacadh i gcruinniú den Chomhairle ar cruinniú é ina ngníomhaíonn an Chomhairle i gcáil reachtach, iarrfaidh an tUachtarán ar chathaoirleach nó ar rapóirtéir an choiste fhreagraigh, nó ar Fheisire eile a bheidh ainmnithe ag an gcoiste, ionadaíocht a dhéanamh thar ceann na Parlaiminte.
Riail
41
Cearta tionscnaimh arna dtabhairt don Pharlaimint leis na Conarthaí
I gcásanna ina dtugann na Conarthaí ceart tionscnaimh don Pharlaimint, féadfaidh an coiste freagrach a chinneadh tuarascáil féintionscnaimh a tharraingt suas.
Is éard a bheidh sa tuarascáil:
(a)
tairiscint i gcomhair rúin;
(b)
más cuí, dréachtchinneadh nó dréacht-togra;
(c)
ráiteas míniúcháin lena n-áirítear, más cuí, ráiteas airgeadais.
Más rud é go mbeidh formheas nó toiliú na Comhairle agus tuairim nó toiliú an Choimisiúin de dhíth chun go nglacfaidh an Pharlaimint gníomh, féadfaidh an Pharlaimint, tar éis vóta a chaitheamh ar an ngníomh beartaithe agus ar thogra ón rapóirtéir, a chinneadh an vóta ar thairiscint i gcomhair rúin a chur ar atráth go dtí go mbeidh a seasamh ina leith tugtha ag an gComhairle nó ag an gCoimisiún.
Riail
42
Tionscnamh de bhun Airteagal 192 de Chonradh CE
1.
Féadfaidh an Pharlaimint a iarraidh ar an gCoimisiún, de bhun an dara mír d'Airteagal 192 de Chonradh CE, aon togra cuí maidir le gníomh nua a ghlacadh nó maidir le leasú aon ghnímh atá ann cheana a chur faoina bráid trí rún a ghlacadh ar bhonn tuarascála féintionscnaimh ón gcoiste freagrach arna tarraingt suas de bhun Riail 48. Glacfar an rún le tromlach na bhFeisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint sa vóta críochnaitheach. Féadfaidh an Pharlaimint, ag an am céanna, spriocam a shocrú do thíolacadh togra den sórt sin.
2.
Féadfaidh aon Fheisire togra i gcomhair gnímh Comhphobail a chur síos ar bhonn an chirt tionscnaimh arna dheonú don Pharlaimint de bhun Airteagal 192 de Chonradh CE.
3.
Cuirfear an togra faoi bhráid an Uachtaráin agus tarchuirfidh an tUachtarán chuig an gcoiste freagrach é lena bhreithniú. Sula ndéantar an tarchur sin déanfar an togra a aistriú go dtí na teangacha oifigiúla sin a mheasann cathaoirleach an choiste sin a bheith riachtanach chun gur féidir breithniú achomair a dhéanamh ina leith. Déanfaidh an coiste cinneadh i dtaobh tuilleadh gníomhaíochta laistigh de thrí mhí ón tráth a tharchuirtear é agus tar éis éisteacht a thabhairt d'údar an togra.
I gcás ina gcinnfidh an coiste an togra a chur faoi bhráid na Parlaiminte i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha amach i Riail 48, déanfar údar an togra a ainmniú i dteideal an togra.
4.
Léireoidh rún na Parlaiminte an bunús dlí cuí agus beidh moltaí mionsonraithe i dteannta leis maidir lena bhfuil sna tograí a éilítear, agus urramófar cearta bunúsacha agus prionsabal na coimhdeachta.
5.
I gcás ina bhfuil impleachtaí airgeadais ag gabháil le togra, léireoidh an Pharlaimint conas is féidir acmhainní dóthanacha airgeadais a sholáthar.
6.
Déanfaidh an coiste freagrach faireachán ar an dul chun cinn maidir le hullmhú aon togra reachtaigh a tharraingítear suas tar éis iarrata ar leithligh ón bParlaimint.
Riail
43
Doiciméid reachtacha a bhreithniú
1.
Déanfaidh an tUachtarán tograí ón gCoimisiún agus doiciméid eile de chineál reachtach a tharchur chuig an gcoiste freagrach lena mbreithniú.
I gcás amhrais, féadfaidh an tUachtarán Riail 188(2) a fheidhmiú sula ndéantar an tarchur chuig an gcoiste freagrach a fhógairt sa Pharlaimint.
I gcás ina bhfuil togra liostaithe sa Chlár Reachtach Bliantúil, féadfaidh an coiste freagrach a chinneadh rapóirtéir a cheapadh chun céim ullmhúcháin an togra a leanúint.
Déanfaidh an tUachtarán comhairliúcháin ón gComhairle nó iarrataí ón gCoimisiún ar thuairim a chur ar aghaidh chuig an gcoiste freagrach le go ndéanfaidh sé breithniú ar an togra lena mbaineann.
Maidir leis na forálacha don chéad léamh, mar atá leagtha amach i Rialacha 36 go 42, i Rialacha 53 go 60 agus i Riail 71, beidh feidhm acu maidir le tograí reachtacha is cuma cibé acu léamh amháin, dhá léamh nó trí léamh is gá ina leith.
2.
Déanfar comhsheasaimh ón gComhairle a tharchur i gcomhair a mbreithnithe chuig an gcoiste freagrach ag an gcéad léamh.
Maidir leis na forálacha don dara léamh, mar atá leagtha amach i Rialacha 61 go 66 agus i Riail 72, beidh feidhm acu maidir le comhsheasaimh.
3.
I rith an nós imeachta idir-réitigh idir an Pharlaimint agus an Chomhairle tar éis an dara léamh, ní dhéanfar aon tarchur ar ais chuig an gcoiste.
Maidir leis na forálacha don tríú léamh, mar atá leagtha amach i Riail 67, i Riail 68 agus i Riail 69, beidh feidhm acu maidir leis an nós imeachta idir-réitigh.
4.
Ní bheidh feidhm ag Rialacha 45, 46, 49, 55(1) agus (3), 56, 57 agus 175 i rith an dara léamh agus an tríú léamh.
5.
I gcás foráil de na Rialacha Nós Imeachta a bhaineann leis an dara léamh agus leis an tríú léamh a bheith ar neamhréir le haon fhoráil eile de na Rialacha, beidh forlámhas ag an bhforáil a bhaineann leis an dara léamh agus leis an tríú léamh.
Riail
44
Comhairliúchán ar thionscnaimh a thagann ó Bhallstát
1.
Maidir le tionscnaimh a thagann ó Bhallstát de bhun Airteagal 67(1) de Chonradh CE nó Airteagail 34(2) agus 42 de Chonradh AE, déileálfar leo de bhun na Rialach seo agus Rialacha 36 go 39, Riail 43 agus Riail 45.
2.
Féadfaidh an coiste freagrach a iarraidh ar ionadaí de chuid an Bhallstáit tionscnaimh a thionscnamh a thíolacadh don choiste. Féadfaidh Uachtaránacht na Comhairle a bheith i dteannta an ionadaí.
3.
Sula dtéann an coiste freagrach ar aghaidh leis an vótáil, iarrfaidh sé ar an gCoimisiún an bhfuil seasamh ar an tionscnamh ullmhaithe aige agus, má tá, iarrfaidh sé ar an gCoimisiún a sheasamh a chur in iúl don choiste.
4.
I gcás ina ndéantar dhá thogra nó níos mó, arna dtionscnamh ag an gCoimisiún agus/nó ag Ballstáit, ar tograí iad a bhfuil an cuspóir reachtach céanna acu, a chur faoi bhráid na Parlaiminte ag an am céanna nó laistigh de thréimhse ghearr ama óna chéile, déileálfaidh an Pharlaimint leo i dtuarascáil aonair. Léireoidh an coiste freagrach, ina thuarascáil, cén téacs a bhfuil leasuithe molta aige ina leith agus tagróidh sé do gach téacs eile sa rún reachtach.
5.
Maidir leis an teorainn ama dá dtagraítear in Airteagal 39(1) de Chonradh AE, tosóidh sé nuair a fhógraítear sa suí iomlánach go bhfuil tionscnamh faighte ag an bParlaimint, sna teangacha oifigiúla, mar aon le ráiteas míniúcháin lena ndaingnítear go bhfuil an tionscnamh i gcomhréir leis an bPrótacal ar fheidhmiú phrionsabal na coimhdeachta agus phrionsabal na comhréireachta atá ag gabháil le Conradh AE mar iarscríbhinn.
CAIBIDIL
2
AN NÓS IMEACHTA SA CHOISTE
Riail
45
Tuarascálacha reachtacha
1.
Déanfaidh cathaoirleach an choiste a mbeidh togra ón gCoimisiún tarchurtha chuige an nós imeachta a bheidh le leanúint a mholadh don choiste sin.
2.
Tar éis cinneadh a ghlacadh ar an nós imeachta a bheidh le leanúint, agus mura bhfuil feidhm ag Riail 46, ceapfaidh an coiste rapóirtéir ar an togra ón gCoimisiún as measc a chomhaltaí nó a mbuanchomhaltaí ionaid mura mbeidh sé sin déanta cheana ar bhonn an chláir reachtaigh bhliantúil arna chomhaontú faoi Riail 35.
3.
Is é a bheidh i dtuarascáil an choiste:
(a)
dréachtleasuithe, más ann, ar an togra mar aon le réasúnuithe gearra, más cuí, ar réasúnaithe iad a mbeidh an rapóirtéir freagrach astu agus nach ndéanfar vótáil orthu;
(b)
dréachtrún reachtach, i gcomhréir le Riail 55(2);
(c)
más cuí, ráiteas míniúcháin lena n-áirítear ráiteas airgeadais ina suitear méid aon tionchair airgeadais a ghabhann leis an tuarascáil agus comhréireacht na tuarascála leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil.
Riail
46
Nós imeachta simplithe
1.
Tar éis an chéad phlé ar thogra reachtach, féadfaidh an cathaoirleach a mholadh go bhformheasfar é gan aon leasú. Mura rud é go gcuireann an deichiú cuid ar a laghad de chomhaltaí an choiste ina aghaidh, tíolacfaidh an cathaoirleach tuarascáil don Pharlaimint ag formheas an togra. Beidh feidhm ag Riail 138(1), an dara fomhír, (2) agus (4).
2.
Mar mhalairt air sin, féadfaidh an cathaoirleach a mholadh go ndréachtóidh sé nó sí féin nó an rapóirtéir sraith leasuithe ina léirítear plé an choiste. Má chomhaontaíonn an coiste amhlaidh, cuirfear na leasuithe sin chuig comhaltaí an choiste. Mura rud é go gcuireann an deichiú cuid ar a laghad de chomhaltaí an choiste ina haghaidh laistigh de theorainn ama réamhshocraithe, nach bhféadfaidh a bheith níos lú ná lá agus fiche ó dháta seolta na leasuithe, measfar go mbeidh an tuarascáil glactha ag an gcoiste. Sa chás sin, cuirfear an dréachtrún reachtach agus na leasuithe faoi bhráid na Parlaiminte gan díospóireacht de bhun Riail 138(1), an dara fomhír, (2) agus (4).
3.
Má chuireann an deichiú cuid ar a laghad de chomhaltaí an choiste ina n-aghaidh, déanfar vótáil ar na leasuithe ag an gcéad chruinniú eile den choiste.
4.
Beidh feidhm
mutatis mutandis
ag an gcéad abairt agus ag an dara habairt de mhír 1, ag an gcéad abairt, an dara habairt agus an tríú habairt de mhír 2 agus ag mír 3 maidir le tuairimí an choiste de réir bhrí Riail 49.
Riail
47
Tuarascálacha neamhreachtacha
1.
I gcás ina dtarraingíonn coiste tuarascáil neamhreachtach suas, ceapfaidh sé rapóirtéir as measc a chomhaltaí nó a bhuanchomhaltaí ionaid.
2.
Beidh an rapóirtéir freagrach as tuarascáil an choiste a ullmhú agus as an tuarascáil sin a thíolacadh don Pharlaimint thar ceann an choiste.
3.
Is é a bheidh i dtuarascáil an choiste:
(a)
tairiscint i gcomhair rúin;
(b)
ráiteas míniúcháin lena n-áirítear ráiteas airgeadais ina suitear méid aon tionchair airgeadais a ghabhann leis an tuarascáil agus comhréireacht na tuarascála leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil;
(c)
téacsanna aon tairiscintí i gcomhair rún atá le cur san áireamh faoi Riail 120(4).
Riail
48
Tuarascálacha Féintionscnaimh
1.
Aon choiste a bhfuil sé ar intinn aige tuarascáil a tharraingt suas agus tairiscint i gcomhair rúin a chur faoi bhráid na Parlaiminte ar ábhar a thagann faoi réim a inniúlachta ach nach bhfuil comhairliúchán ná iarraidh ar thuairim ina leith tarchurtha chuige de bhun Riail 188(1), ní fhéadfaidh sé déanamh amhlaidh ach amháin le húdarú ó Chomhdháil na nUachtarán. I gcás ina gcoinnítear údarú den sórt sin siar, ní mór an chúis a lua i gcónaí. Más rud é gurb é ábhar na tuarascála togra arna chur síos ag Feisire de bhun Riail 42(2), ní fhéadfar údarú a choinneáil siar ach amháin i gcás nach gcomhlíontar na coinníollacha atá leagtha amach in Airteagal 5 de Reacht na bhFeisirí agus in Airteagal 192 de Chonradh CE.
Maidir le hiarrataí ar údarú chun tuarascálacha a tharraingt suas, ar iarrataí iad arna dtíolacadh de bhun mhír 1, glacfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh ina leith ar bhonn forálacha cur chun feidhme a leagfaidh an Chomhdháil féin síos. Má dhéantar agóid in aghaidh inniúlachta coiste chun tuarascáil ar iarr sé údarú ina leith a tharraingt suas, glacfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh laistigh de shé seachtaine ar bhonn molta ó Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí, nó, mura bhfuil aon mholadh den sórt sin ann, ar bhonn molta óna Cathaoirleach. Má mhainníonn Comhdháil na nUachtarán cinneadh a ghlacadh laistigh den tréimhse sin, dearbhófar go bhfuil an moladh formheasta.
2.
Déanfaidh an Pharlaimint tairiscintí i gcomhair rún i dtuarascálacha féintionscnaimh a scrúdú de bhun an nós imeachta um thíolacadh gairid atá leagtha amach i Riail 139. Ní bheidh leasuithe ar thairiscintí i gcomhair rún den sórt sin inghlactha lena mbreithniú i suí iomlánach ach amháin i gcás ina gcuireann an rapóirtéir síos iad chun faisnéis nua a chur san áireamh nó i gcás ina gcuireann an deichiú cuid ar a laghad d'Fheisirí na Parlaiminte síos iad. Féadfaidh grúpaí polaitiúla tairiscintí malartacha i gcomhair rún a chur síos i gcomhréir le Riail 157(4). Ní bheidh feidhm ag an mír seo i gcás ina gcáilíonn ábhar na tuarascála le haghaidh díospóireachta lárnaí i suí iomlánach, i gcás ina dtarraingítear suas an tuarascáil de bhun an chirt tionscnaimh dá dtagraítear i Riail 41 nó i Riail 42, nó i gcás inar féidir a mheas gur tuarascáil straitéiseach an tuarascáil de réir na gcritéar atá leagtha síos ag Comhdháil na nUachtarán.
Féach an cinneadh iomchuí ó Chomhdháil na nUachtarán, a thugtar anseo in Iarscríbhinn XVIII a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta.
.
3.
I gcás ina dtagann ábhar na tuarascála faoi réim an chirt tionscnaimh dá dtagraítear i Riail 41, ní fhéadfar údarú a choinneáil siar ach amháin ar an bhforas nach bhfuil na coinníollacha atá leagtha amach sna Conarthaí arna gcomhlíonadh.
4.
Sna cásanna dá dtagraítear i Riail 41 agus i Riail 42, glacfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh laistigh de dhá mhí.
Riail
49
Tuairimí na gcoistí
1.
Más rud é gur mian leis an gcoiste ar tarchuireadh ceist chuige i dtosach barúlacha coiste eile a chloisteáil, nó más rud é gur mian le coiste eile a chuid barúlacha ar thuarascáil an choiste ar tarchuireadh ceist chuige i dtosach a chur in iúl, féadfaidh na coistí sin a iarraidh ar an Uachtarán, i gcomhréir le Riail 188(3), coiste amháin a ainmniú mar an coiste freagrach agus an coiste eile a ainmniú mar an coiste ar iarradh tuairim air.
2.
I gcás doiciméad de chineál reachtach de réir bhrí Riail 43(1), is é a bheidh sa tuairim ná dréachtleasuithe ar an téacs a tarchuireadh chuig an gcoiste mar aon le réasúnuithe gearra, más cuí. Beidh an rapóirtéir don tuairim freagrach as réasúnuithe den sórt sin agus ní dhéanfar vótáil orthu. Más gá, féadfaidh an coiste réasúnú gearr don tuairim ina hiomláine a thíolacadh i scríbhinn.
I gcás téacsanna neamhreachtacha, is é a bheidh sa tuairim ná moltaí i gcomhair codanna den tairiscint i gcomhair rúin arna thíolacadh ag an gcoiste freagrach.
Déanfaidh an coiste freagrach vótáil ar na dréachtleasuithe nó ar na moltaí sin.
Ní dhéileálfaidh na tuairimí ach amháin leis na nithe sin a thagann faoi réimsí freagrachta an choiste a bhfuil tuairim á tabhairt aige.
3.
Socróidh an coiste freagrach tréimhse ama ar laistigh di nach mór don choiste ar iarradh tuairim air an tuairim sin a thabhairt má tá an coiste freagrach leis an tuairim sin a chur san áireamh. Déanfaidh an coiste freagrach aon athruithe ar an tráthchlár fógartha a chur in iúl don choiste/do na coistí ar iarradh tuairim air/orthu. Ní thiocfaidh an coiste freagrach ar a chuid conclúidí críochnaitheacha sula mbeidh an teorainn ama sin imithe in éag.
4.
Déanfar gach tuairim a ghlactar a chur i gceangal le tuarascáil an choiste fhreagraigh.
5.
Is é an coiste freagrach amháin a fhéadfaidh leasuithe a chur síos sa Pharlaimint.
6.
Iarrfar ar chathaoirleach agus ar rapóirtéir an choiste ar iarradh tuairim air páirt a ghlacadh i gcáil chomhairleach i gcruinnithe den choiste freagrach, sa mhéid go mbaineann na cruinnithe sin leis an ábhar is díol spéise comhchoitinne dóibh.
Riail
50
An nós imeachta le haghaidh coistí comhlachaithe
I gcás ina mbeidh ceist inniúlachta tarchurtha chuig Comhdháil na nUachtarán de bhun Riail 188(2) nó Riail 48, agus go measann Comhdháil na nUachtarán, ar bhonn Iarscríbhinn VII, go dtagann an t-ábhar, ar bhonn comhionann beagnach, faoi réim inniúlacht dhá choiste nó níos mó nó go dtagann codanna éagsúla den ábhar faoi réim inniúlacht dhá choiste nó níos mó, beidh feidhm ag Riail 49 agus na forálacha breise seo a leanas ag gabháil léi:
-
comhaontóidh na coistí lena mbaineann an tráthchlár go comhpháirteach;
-
coimeádfaidh an rapóirtéir agus na rapóirtéirí do thuairimí a chéile ar an eolas agus féachfaidh siad le teacht ar chomhaontú faoi na téacsanna a chuirfidh siad mar thogra chuig a gcoistí agus faoina seasamh maidir le leasuithe;
-
déanfaidh na cathaoirligh, na rapóirtéirí agus na rapóirtéirí do thuairimí lena mbaineann réimsí den téacs a thagann faoi réim a n-inniúlachta eisiaiche féin nó a thagann faoi réim a n-inniúlachtaí comhpháirteacha a shainaithint go comhpháirteach agus tiocfaidh siad ar chomhaontú maidir leis na socruithe beachta dá gcomhoibriú le chéile. I gcás easaontais maidir le teorainneacha a n-inniúlachtaí, déanfar an t-ábhar a tharchur, ar iarraidh ó cheann amháin de na coistí lena mbaineann, chuig Comhdháil na nUachtarán agus féadfaidh an Chomhdháil sin cinneadh a dhéanamh faoi cheist na n-inniúlachtaí faoi seach nó féadfaidh sí a chinneadh go mbeidh feidhm ag an nós imeachta lena ngabhann cruinnithe coiste comhpháirteacha de bhun Riail 51; beidh feidhm
mutatis mutandis
ag an dara fomhír de Riail 188(2);
-
glacfaidh an coiste freagrach, gan vótáil, le leasuithe ó choiste comhlachaithe i gcás ina mbaineann siad le nithe a thagann faoi inniúlacht eisiach an choiste chomhlachaithe. Más rud é, maidir le leasuithe a thagann faoi réim inniúlacht chomhpháirteach an choiste fhreagraigh agus choiste chomhlachaithe, go ndiúltóidh an chéad choiste a luaitear dóibh, féadfaidh an dara coiste a luaitear na leasuithe sin a chur síos go díreach os comhair na Parlaiminte;
-
má tharlaíonn nós imeachta idir-réitigh ar an togra, beidh rapóirtéir aon choiste chomhlachaithe san áireamh i dtoscaireacht na Parlaiminte.
Ní leagann foclaíocht na Rialach seo síos aon teorainneacha ar a raon feidhme. Tá iarrataí ar chur i bhfeidhm an nós imeachta i gcás coistí comhlachaithe maidir le tuarascálacha neamhreachtacha atá bunaithe ar Riail 48(1) agus ar Riail 119(1) agus (2) inghlactha.
Chun críocha an scrúdaithe ar chomhaontuithe idirnáisiúnta faoi Riail 90, ní fhéadfar an nós imeachta le haghaidh coistí comhlachaithe atá leagtha amach sa Riail seo a chur i bhfeidhm i ndáil leis an nós imeachta le haghaidh aontaithe faoi Riail 81.
Riail
51
An nós imeachta le haghaidh cruinnithe coiste comhpháirteacha
I gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha atá leagtha amach i Riail 49(1) agus i Riail 50, féadfaidh Comhdháil na nUachtarán, más deimhin léi go mbaineann tábhacht mhór leis an ábhar, a chinneadh go ndéanfar nós imeachta le haghaidh cruinnithe coiste comhpháirteacha, mar aon le vóta comhpháirteach, a chur i bhfeidhm. Sa chás sin, déanfaidh na rapóirtéirí lena mbaineann dréacht-tuarascáil aonair a tharraingt suas, agus déanfaidh na coistí a bheidh páirteach sna cruinnithe comhpháirteacha, arna seoladh faoi chomhchathaoirleacht Chathaoirligh na gcoistí lena mbaineann, an dréacht-tuarascáil sin a scrúdú agus déanfaidh siad vótáil uirthi. Féadfaidh na coistí lena mbaineann meithleacha idirchoiste a chur ar bun chun na cruinnithe comhpháirteacha agus na vótálacha a ullmhú.
Riail
52
Tuarascálacha a dhréachtú
1.
Beidh an rapóirtéir freagrach as an ráiteas míniúcháin agus ní dhéanfar vótáil air. Ní mór, áfach, go mbeidh sé ag teacht le téacs na tairisceana i gcomhair rúin faoi mar a glacadh é agus le haon leasuithe arna moladh ag an gcoiste. Mura mbeidh sé amhlaidh, féadfaidh cathaoirleach an choiste an ráiteas míniúcháin a scriosadh.
2.
Luafar sa tuarascáil toradh na vótála a dhéantar ar an tuarascáil ina hiomláine. Ina theannta sin, má iarrann an tríú cuid ar a laghad de na comhaltaí atá i láthair amhlaidh nuair a dhéantar an vótáil, léireofar sa tuarascáil conas a vótáil gach comhalta.
3.
I gcás nach tuairim d'aon toil í tuairim an choiste, déanfar achoimre ar an tuairim mhionlaigh a thabhairt sa tuarascáil freisin. Tabharfar tuairimí mionlaigh nuair a dhéantar an vótáil ar an téacs ina iomláine, agus féadfar, ar iarraidh óna n-údair, iad a bheith ina n-ábhar do dhearbhú i scríbhinn nach faide ná 200 focal, ar dearbhú é a chuirfear i gceangal leis an ráiteas míniúcháin.
Réiteoidh an cathaoirleach aon díospóidí a éireoidh mar thoradh ar chur i bhfeidhm na bhforálacha seo.
4.
Ar thogra óna bhiúró, féadfaidh an coiste tréimhse ama a shocrú ar laistigh di nach mór don rapóirtéir an dréacht-tuarascáil a thíolacadh. Féadfar an tréimhse ama sin a fhadú nó féadfar rapóirtéir nua a cheapadh.
5.
Nuair atá an tréimhse ama imithe in éag, féadfaidh an coiste treoir a thabhairt dá chathaoirleach a iarraidh go dtarchuirfear an t-ábhar chuige lena chur ar chlár oibre ceann de na chéad suíonna eile den Pharlaimint. Féadfar na díospóireachtaí a sheoladh ar bhonn tuarascála ó bhéal ón gcoiste lena mbaineann.
CAIBIDIL
3
AN CHÉAD LÉAMH
Céim an choiste
Riail
53
Modhnú ar thogra ón gCoimisiún
1.
Má chuireann an Coimisiún in iúl don Pharlaimint, nó má fhaigheann an coiste freagrach amach ar shlí eile, go bhfuil sé ar intinn ag an gCoimisiún togra a mhodhnú, cuirfidh an coiste freagrach a scrúdú ar an ábhar ar atráth go dtí go mbeidh an togra nua nó leasuithe an Choimisiúin faighte aige.
2.
Má dhéanann an Chomhairle modhnú suntasach ar an togra ón gCoimisiún, beidh feidhm ag forálacha Riail 59.
Riail
54
Seasamh an Choimisiúin agus na Comhairle ar leasuithe
1.
Sula leanann an coiste freagrach ar aghaidh leis an vótáil chríochnaitheach ar thogra ón gCoimisiún, iarrfaidh sé ar an gCoimisiún a sheasamh ar na leasuithe go léir ar an togra atá glactha ag an gcoiste a lua, agus iarrfaidh sé ar an gComhairle tuairim a thabhairt.
2.
Mura mbeidh an Coimisiún in ann ráiteas den sórt sin a dhéanamh nó má dhearbhaíonn sé nach bhfuil sé sásta glacadh leis na leasuithe go léir atá glactha ag an gcoiste, ansin féadfaidh an coiste an vótáil chríochnaitheach a chur ar atráth.
3.
Más cuí, cuirfear seasamh an Choimisiúin san áireamh sa tuarascáil.
An chéim sa suí iomlánach
Riail
55
An chéad léamh a thabhairt chun críche
1.
Scrúdóidh an Pharlaimint an togra reachtach ar bhonn na tuarascála a bheidh tarraingthe suas ag an gcoiste freagrach de bhun Riail 45.
2.
Ar dtús, vótálfaidh an Pharlaimint ar na leasuithe ar an togra lena mbaineann tuarascáil an choiste fhreagraigh, ansin vótálfaidh sí ar an togra, arna leasú nó a mhalairt, ansin vótálfaidh sí ar na leasuithe ar an dréachtrún reachtach, ansin vótálfaidh sí ar an dréachtrún reachtach ina iomláine, ar dréachtrún é nach mbeidh ann ach ráiteas i dtaobh an bhformheasann an Pharlaimint an togra ón gCoimisiúin, an ndiúltaíonn sí dó, nó an molann sí leasuithe air, maille le haon iarrataí nós imeachta.
Tabharfar an chéad léamh chun críche má ghlactar an dréachtrún reachtach. Mura nglacann an Pharlaimint an rún reachtach, déanfar an togra a tharchur ar ais chuig an gcoiste freagrach.
Maidir le gach tuarascáil a chuirtear síos faoin nós imeachta reachtach, ba chóir go mbeadh sí i gcomhréir le forálacha Riail 37, Riail 43 agus Riail 45. Maidir le haon tairiscint neamhreachtach i gcomhair rúin arna cur síos ag coiste, ba chóir go mbeadh sí i gcomhréir leis na nósanna imeachta tarchuir dá bhforáiltear i Riail 48 nó i Riail 188.
3.
Déanfaidh an tUachtarán téacs an togra, arna fhormheas ag an bParlaimint, agus an rún a bheidh ag gabháil leis, a chur ar aghaidh, mar sheasamh na Parlaiminte, chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún.
Riail
56
Diúltú do thogra ón gCoimisiún
1.
Mura bhfaighidh togra ón gCoimisiún tromlach na vótaí a chaitear, nó má ghlactar tairiscint chun diúltú do thogra den sórt sin, ar tairiscint í a fhéadfaidh an coiste freagrach nó daichead Feisire ar a laghad a chur síos, déanfaidh an tUachtarán, sula vótálfaidh an Pharlaimint ar an dréachtrún reachtach, a iarraidh ar an gCoimisiún an togra a tharraingt siar.
2.
Má dhéanann an Coimisiún amhlaidh, dearbhóidh an tUachtarán go bhfuil an nós imeachta tugtha chun críche agus cuirfidh sé an méid sin in iúl don Chomhairle.
3.
Más rud é nach dtarraingíonn an Coimisiún a thogra siar, tarchuirfidh an Pharlaimint an cheist ar ais chuig an gcoiste freagrach gan vótáil ar an dréachtrún reachtach mura rud é, ar thogra ó chathaoirleach nó rapóirtéir an choiste fhreagraigh nó ó ghrúpa polaitiúil nó ó dhaichead Feisire ar a laghad, go leanfaidh an Pharlaimint ar aghaidh chun vóta a chaitheamh ar an dréachtrún reachtach.
I gcás ina ndéantar tarchur ar ais chuig an gcoiste, tuairisceoidh an coiste freagrach ar ais chuig an bParlaimint, ó bhéal nó i scríbhinn, laistigh de thréimhse a chinnfidh an Pharlaimint, ar tréimhse í nach bhféadfaidh a bheith níos faide ná dhá mhí.
4.
Mura bhfuil an coiste freagrach in ann déanamh amhlaidh laistigh den tréimhse ama sin, iarrfaidh sé tarchur ar ais chuig an gcoiste de bhun Riail 175(1). Más gá, féadfaidh an Pharlaimint teorainn ama nua a shocrú de bhun Riail 175(5). Mura nglactar le hiarraidh an choiste, rachaidh an Pharlaimint ar aghaidh chuig an vótáil ar an dréachtrún reachtach.
Riail
57
Leasuithe ar thogra ón gCoimisiún a ghlacadh
1.
I gcás ina bhformheastar togra ón gCoimisiún ina iomláine, ach ar bhonn leasuithe a bheidh glactha freisin, cuirfear an vótáil ar an dréachtrún reachtach ar atráth go dtí go dtugann an Coimisiún ráiteas faoina sheasamh ar gach ceann de leasuithe na Parlaiminte.
Mura bhfuil an Coimisiún in ann ráiteas den sórt sin a dhéanamh tar éis don Pharlaimint vótáil ar a thogra, cuirfidh sé in iúl don Uachtarán nó don choiste freagrach cén uair a bheidh sé in ann an méid sin a dhéanamh; cuirfear an togra ar an dréachtchlár oibre ansin don chéad pháirtseisiún eile ina dhiaidh sin.
2.
I gcás ina bhfógraíonn an Coimisiún nach bhfuil sé ar intinn aige leasuithe uile na Parlaiminte a ghlacadh, déanfaidh rapóirtéir an choiste fhreagraigh nó cathaoirleach an choiste sin togra foirmiúil a thíolacadh don Pharlaimint i dtaobh ar chóir leanúint ar aghaidh leis an vótáil ar an dréachtrún reachtach. Sula dtíolactar an togra sin, féadfaidh rapóirtéir nó cathaoirleach an choiste fhreagraigh a iarraidh ar an Uachtarán breithniú na míre a chur ar fionraí.
Más rud é go gcinneann an Pharlaimint an vótáil a chur ar atráth, measfar an t-ábhar a bheith tarchurtha ar ais chuig an gcoiste freagrach le hathbhreithniú a dhéanamh air.
Sa chás sin, tuairisceoidh an coiste freagrach ar ais chuig an bParlaimint, ó bhéal nó i scríbhinn, laistigh de thréimhse a chinnfidh an Pharlaimint, ar tréimhse í nach bhféadfaidh a bheith níos faide ná dhá mhí.
Mura bhfuil an coiste freagrach in ann an méid sin a dhéanamh laistigh den tréimhse sin, déanfar an nós imeachta dá bhforáiltear i Riail 56(4) a chur i bhfeidhm.
Ní bheidh inghlactha ag an gcéim seo ach leasuithe arna gcur síos ag an gcoiste freagrach, ar leasuithe iad a fhéachann le teacht ar chomhréiteach leis an gCoimisiún.
3.
Ní ionann cur i bhfeidhm mhír 2 agus cosc a chur ar Fheisirí eile iarraidh ar tharchur a chur síos de bhun Riail 175.
Maidir le coiste a bhfuil ábhar tarchurtha ar ais chuige de bhun mhír 2, is é a cheanglaítear air, go príomha, faoi théarmaí an tarchuir sin ná tuairisciú a dhéanamh laistigh den tréimhse ama a leagtar síos agus, más cuí, leasuithe a fhéachann le teacht ar chomhréiteach leis an gCoimisiún a chur síos, ach gan athbhreithniú a dhéanamh ar na forálacha go léir atá formheasta ag an bParlaimint.
De réir bhrí na dtéarmaí tagartha seo, áfach, i bhfianaise éifeacht fionraíochta an tarchuir, tá saoirse níos mó ag an gcoiste agus féadfaidh sé, nuair is gá sin ar mhaithe leis an gcomhréiteach, a mholadh go ndéanfar forálacha a raibh vótáil fabhrach ann ina leith sa Pharlaimint a athbhreithniú.
I gcásanna den sórt sin, ó tharla nach nglactar le haon leasuithe ón gcoiste seachas na leasuithe sin a fhéachann le teacht ar chomhréiteach, agus d'fhonn ceannasacht na Parlaiminte a chaomhnú, ní mór, maidir leis an tuarascáil dá dtagraítear i mír 2, go luafar go soiléir inti, i ndáil leis na forálacha atá formheasta cheana, cad iad na forálacha díobh a thitfeadh ar lár dá nglacfaí na leasuithe atá molta.
Nós imeachta leantach
Riail
58
Obair Leantach ar sheasamh na Parlaiminte
1.
Sa tréimhse tar éis don Pharlaimint a seasamh ar thogra ón gCoimisiún a ghlacadh, déanfaidh cathaoirleach agus rapóirtéir an choiste fhreagraigh faireachán ar dhul chun cinn an togra le linn an nós imeachta a mbeidh glacadh ag an gComhairle mar thoradh air, go háirithe chun a chinntiú go n-urramaítear go cuí na gealltanais a thug an Chomhairle nó an Coimisiún don Pharlaimint i ndáil leis na leasuithe.
2.
Féadfaidh an coiste freagrach a iarraidh ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle an t–ábhar a phlé leis.
3.
Féadfaidh an coiste freagrach, ag céim ar bith den nós imeachta leantach, má mheasann sé gur gá sin, tairiscint i gcomhair rúin a chur síos faoin Riail seo á mholadh go ndéanfaidh an Pharlaimint:
-
a iarraidh ar an gCoimisiún a thogra a tharraingt siar, nó
-
a iarraidh ar an gCoimisiún nó ar an gComhairle an t-ábhar a tharchur chuig an bParlaimint athuair de bhun Riail 59, nó a iarraidh ar an gCoimisiún togra nua a thíolacadh, nó
-
cinneadh chun cibé gníomh eile is cuí léi a ghlacadh.
Cuirfear an tairiscint seo ar dhréachtchlár oibre an pháirtseisiúin a bheidh ann tar éis don choiste cinneadh a dhéanamh.
Riail
59
Tarchur athnuaite chuig an bParlaimint
Nós imeachta na comhchinnteoireachta
1.
Déanfaidh an tUachtarán, ar iarraidh ón gcoiste freagrach, a iarraidh ar an gCoimisiún a thogra a tharchur athuair chuig an bParlaimint
-
i gcás ina dtarraingíonn an Coimisiún a thogra tosaigh siar tar éis don Pharlaimint a seasamh a ghlacadh chun téacs eile a chur ina áit, ach amháin i gcás ina ndéantar sin chun leasuithe na Parlaiminte a ionchorprú ann; nó
-
i gcás ina leasaíonn an Coimisiún a thogra tosaigh go suntasach, nó go bhfuil sé ar intinn aige a thogra tosaigh a leasú go suntasach, ach amháin i gcás ina ndéantar sin chun leasuithe na Parlaiminte a ionchorprú ann; nó
-
más rud é, trí imeacht aimsire nó trí athruithe in imthosca, go dtagann athrú suntasach ar an gcineál faidhbe lena mbaineann an togra; nó
-
i gcás ina bhfuil toghcháin nua chun na Parlaiminte tar éis a bheith ann ón tráth ar ghlac sí a seasamh, agus go measann Comhdháil na nUachtarán gurb inmhianaithe an togra a tharchur athuair.
2.
Déanfaidh an Pharlaimint, ar iarraidh ón gcoiste freagrach, a iarraidh ar an gComhairle togra arna thíolacadh ag an gCoimisiún de bhun Airteagal 251 de Chonradh CE a tharchur chuig an bParlaimint athuair i gcás ina bhfuil sé ar intinn ag an gComhairle bunús dlí an togra a mhodhnú agus gurb é an toradh a bheadh air sin ná nach mbeadh feidhm a thuilleadh ag an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 251.
Nósanna imeachta eile
3.
Ar iarraidh ón gcoiste freagrach, iarrfaidh an tUachtarán ar an gComhairle dul i gcomhairle leis an bParlaimint athuair sna himthosca céanna agus faoi na coinníollacha céanna atá leagtha amach i mír 1, agus freisin i gcás ina ndéanann an Chomhairle leasú suntasach ar an togra ar ar thug an Pharlaimint a tuairim ar dtús, nó i gcás ina bhfuil sé ar intinn ag an gComhairle sin a dhéanamh, ach amháin i gcás ina ndéantar sin chun leasuithe na Parlaiminte a ionchorprú ann.
4.
Iarrfaidh an tUachtarán freisin togra i gcomhair gnímh a tharchur chuig an bParlaimint athuair sna himthosca atá sainithe sa Riail seo i gcás ina gcinneann an Pharlaimint amhlaidh ar thogra ó ghrúpa polaitiúil nó ó dhaichead Feisire ar a laghad.
Riail
60
An nós imeachta idir-réitigh atá i ndearbhú comhpháirteach 1975
1.
Más rud é, i gcás cinntí tábhachtacha áirithe de chuid an Chomhphobail, go bhfuil sé ar intinn ag an gComhairle imeacht ó thuairim na Parlaiminte, féadfaidh an Pharlaimint, le rannpháirtíocht ghníomhach an Choimisiúin, nós imeachta le haghaidh idir-réitigh leis an gComhairle a thosú nuair atá a tuairim á tabhairt aici.
2.
Is í an Pharlaimint a thionscnóidh an nós imeachta seo, ar a tionscnamh féin nó ar thionscnamh na Comhairle.
3.
Maidir le comhdhéanamh agus nós imeachta na toscaireachta chuig an gcoiste idir-réitigh agus maidir le tuairisciú na dtorthaí don Pharlaimint, beidh feidhm ag Riail 68.
4.
Tuairisceoidh an coiste freagrach ar thorthaí an idir-réitigh. Déanfaidh an Pharlaimint díospóireacht ar an tuarascáil sin agus vótálfaidh sí uirthi.
CAIBIDIL
4
AN DARA LÉAMH
Céim an choiste
Riail
61
Comhsheasamh na Comhairle a chur in iúl
1.
Déantar comhsheasamh na Comhairle de bhun Airteagail 251 agus 252 de Chonradh CE a chur in iúl nuair a fhógraíonn an tUachtarán sa Pharlaimint é. Déanfaidh an tUachtarán an fhógairt tar éis na doiciméid ina bhfuil an comhsheasamh féin, na dearbhuithe go léir arna ndéanamh i miontuairiscí na Comhairle ar ghlacadh an chomhsheasaimh di, na cúiseanna a thug ar an gComhairle a comhsheasamh a ghlacadh agus seasamh an Choimisiúin a fháil, agus iad aistrithe go cuí go teangacha oifigiúla an Aontais Eorpaigh. Déanfar fógairt an Uachtaráin le linn an pháirtseisiúin a tharlaíonn tar éis na doiciméid sin a fháil.
Sula ndéantar an fhógairt, suífidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle le cathaoirleach an choiste fhreagraigh agus/nó leis an rapóirtéir, gur comhsheasamh go deimhin é an téacs atá faighte agus nach bhfuil feidhm ag na himthosca a thuairiscítear i Riail 59. Dá éagmais sin, féachfaidh an tUachtarán, i dteannta leis an gcoiste freagrach agus, más féidir, le comhaontú na Comhairle, le réiteach cuí a fháil.
2.
Foilseofar liosta de chumarsáidí den sórt sin i miontuairiscí an tsuí, mar aon le hainm an choiste fhreagraigh.
Riail
62
Teorainneacha ama a fhadú
1.
Déanfaidh an tUachtarán, ar iarraidh ó chathaoirleach an choiste fhreagraigh i gcás teorainneacha ama don dara léamh, nó ar iarraidh ó thoscaireacht idir-réitigh na Parlaiminte i gcás teorainneacha ama d'idir-réiteach, na teorainneacha i dtrácht a fhadú de bhun Airteagal 251(7) de Chonradh CE.
Maidir le haon fhadú ar theorainneacha ama de bhun Airteagal 252(g) de Chonradh CE nó de bhun Airteagal 39(1) de Chonradh AE, lorgóidh an tUachtarán comhaontú ón gComhairle ina leith.
2.
Cuirfidh an tUachtarán aon fhadú ar theorainneacha ama de bhun Airteagal 251(7) de Chonradh CE in iúl don Pharlaimint, cibé acu ar thionscnamh na Parlaiminte nó ar thionscnamh na Comhairle a dhéantar an fadú sin.
3.
Féadfaidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle le cathaoirleach an choiste fhreagraigh, aontú le hiarraidh ón gComhairle maidir le haon teorainneacha ama a fhadú de bhun Airteagal 252(g) de Chonradh CE.
Riail
63
Tarchur chuig an gcoiste freagrach agus an nós imeachta sa choiste freagrach
1.
An lá a gcuirtear an comhsheasamh in iúl don Pharlaimint de bhun Riail 61(1), measfar an comhsheasamh sin a bheith tarchurtha go huathoibríoch chuig an gcoiste freagrach agus chuig na coistí ar iarradh a dtuairim orthu ag an gcéad léamh.
2.
Cuirfear an comhsheasamh isteach mar an chéad mhír ar chlár oibre an chéad chruinnithe den choiste freagrach tar éis an dáta ar cuireadh an comhsheasamh in iúl. Féadfar a iarraidh ar an gComhairle an comhsheasamh a chur i láthair.
3.
Mura rud é go gcinntear a mhalairt, is é nó is í an rapóirtéir céanna a bheidh ann ag an dara léamh agus a bhí ann ag an gcéad léamh.
4.
Beidh feidhm ag na forálacha do dhara léamh na Parlaiminte atá i Riail 66(2), (3) agus (5) maidir leis na himeachtaí sa choiste freagrach; ní fhéadfaidh ach comhaltaí nó buanchomhaltaí ionaid den choiste sin tograí i gcomhair diúltaithe nó leasuithe a chur síos. Déanfaidh an coiste cinneadh de réir thromlach na vótaí a chaitear.
5.
Sula ndéanfar an vótáil, féadfaidh an coiste a iarraidh ar an gcathaoirleach agus ar an rapóirtéir na leasuithe a bheidh curtha síos sa choiste a phlé le hUachtarán na Comhairle nó le hionadaí Uachtarán na Comhairle agus leis an gCoimisinéir freagrach atá i láthair. Féadfaidh an rapóirtéir leasuithe comhréitigh a chur síos tar éis an phlé sin.
6.
Tíolacfaidh an coiste freagrach moladh don dara léamh á mholadh go bhformheasfar nó go leasófar an comhsheasamh arna ghlacadh ag an gComhairle, nó go ndiúltófar don chomhsheasamh sin. Beidh réasúnú gairid don chinneadh a mholtar san áireamh sa mholadh sin.
An chéim iomlánach
Riail
64
An dara léamh a thabhairt chun críche
1.
Déanfar comhsheasamh na Comhairle agus, i gás é a bheith ar fáil, an moladh don dara léamh ón gcoiste freagrach a chur go huathoibríoch ar an dréachtchlár oibre don pháirtseisiún a bhfuil Céadaoin an tseisiúin sin ar an gCéadaoin is gaire roimh an lá a dtéann an tréimhse trí mhí nó, má fhadaítear an tréimhse sin i gcomhréir le Riail 62, an tréimhse ceithre mhí, in éag mura rud é gur déileáladh leis an ábhar ag páirtseisiún níos túisce.
Is ionann na moltaí do dhara léamh arna gcur isteach ag coistí parlaiminteacha agus ráiteas míniúcháin ina dtugann an coiste réasúnú dá sheasamh i ndáil le comhsheasamh na Comhairle. Ní dhéantar aon vótáil ar na téacsanna sin.
2.
Tabharfar an dara léamh chun críche nuair a fhormheasann nó nuair a leasaíonn an Pharlaimint an comhsheasamh, nó nuair a dhiúltaíonn sí don chomhsheasamh, laistigh de na teorainneacha ama agus i gcomhréir leis na coinníollacha atá leagtha síos le hAirteagal 251 agus le hAirteagal 252 de Chonradh CE.
Riail
65
Diúltú do chomhsheasamh na Comhairle
1.
Féadfaidh an coiste freagrach, grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad, i scríbhinn agus roimh spriocam arna shocrú ag an Uachtarán, togra a chur síos chun diúltú do chomhsheasamh na Comhairle. Chun go nglacfar le togra den sórt sin, beidh gá le vótaí thromlach na bhFeisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint. Déanfar vótáil maidir le diúltú don chomhsheasamh sula ndéanfar vótáil ar aon leasuithe.
2.
D'ainneoin vótáil ag an bParlaimint in aghaidh an togra tosaigh chun diúltú don chomhsheasamh, féadfaidh an Pharlaimint, ar mholadh ón rapóirtéir, togra eile i gcomhair diúltaithe a bhreithniú i ndiaidh vótáil a dhéanamh ar na leasuithe agus i ndiaidh ráiteas ón gCoimisiún de bhun Riail 66(5) a éisteacht.
3.
Má dhiúltaítear do chomhsheasamh na Comhairle, fógróidh an tUachtarán sa Pharlaimint go bhfuil deireadh leis an nós imeachta reachtach.
4.
De mhaolú ar mhír 3, má thagann diúltú ón bParlaimint faoi réim fhorálacha Airteagal 252 de Chonradh CE, iarrfaidh an tUachtarán ar an gCoimisiún a thogra a tharraingt siar. Má dhéanann an Coimisiún amhlaidh, fógróidh an tUachtarán sa Pharlaimint go bhfuil deireadh leis an nós imeachta reachtach.
Riail
66
Leasuithe ar chomhsheasamh na Comhairle
1.
Féadfaidh an coiste freagrach, grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad leasuithe ar chomhsheasamh na Comhairle a chur síos lena mbreithniú sa Pharlaimint.
2.
Ní bheidh leasú ar an gcomhsheasamh inghlactha ach amháin i gcás ina bhfuil sé i gcomhréir le forálacha Riail 156 agus Riail 157 agus go bhféachtar leis an leasú sin:
(a)
leis an seasamh arna ghlacadh ag an bParlaimint ina céad léamh a aisiriú go hiomlán nó go páirteach; nó
(b)
le comhréiteach a bhaint amach idir an Chomhairle agus an Pharlaimint; nó
(c)
le leasú a dhéanamh ar chuid de théacs comhsheasaimh nach raibh sa togra a cuireadh isteach sa chéad léamh — nó atá éagsúil. ó thaobh inneachar de, leis an togra a cuireadh isteach sa chéad léamh — agus nach ionann é agus athrú suntasach de réir bhrí Riail 59; nó
(d)
le fíoras nua nó cúinse dlíthiúil nua atá tagtha chun cinn ó bhí an chéad léamh ann a chur san áireamh.
Ní féidir rogha an Uachtaráin maidir lena dhearbhú go bhfuil leasú inghlactha nó neamh-inghlactha a cheistiú.
3.
Má bhí toghcháin nua ann ón tráth a rinneadh an chéad léamh, ach nár agraíodh Riail 59, féadfaidh an tUachtarán a chinneadh na srianta ar inghlacthacht atá leagtha síos i mír 2 a tharscaoileadh.
4.
Ní ghlacfar leasú ach amháin má fhaigheann sé vótaí thromlach na bhFeisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint.
5.
Sula ndéantar vótáil ar na leasuithe, féadfaidh an tUachtarán a iarraidh ar an gCoimisiún a sheasamh a lua agus a iarraidh ar an gComhairle a tuairim a thabhairt.
CAIBIDIL
5
AN TRÍÚ LÉAMH
Idir-réiteach
Riail
67
An Coiste Idir-réitigh a chomóradh
I gcás ina gcuireann an Chomhairle in iúl don Pharlaimint nach bhfuil sí in ann gach leasú de chuid na Parlaiminte ar an gcomhsheasamh a fhormheas, déanfaidh an tUachtarán, i dteannta leis an gComhairle, am agus áit a chomhaontú don chéad chruinniú den Choiste Idir-réitigh. Mairfidh an tréimhse sé seachtaine nó, má fhadaítear í, an tréimhse ocht seachtaine dá bhforáiltear in Airteagal 251(5) de Chonradh CE ón tráth a mbeidh a chéad chruinniú ag an gCoiste.
Riail
68
Toscaireacht chuig an gCoiste Idir-réitigh
1.
Beidh toscaireacht na Parlaiminte chuig an gCoiste Idir-réitigh comhdhéanta de líon comhaltaí a bheidh comhionann le líon comhaltaí thoscaireacht na Comhairle.
2.
Comhfhreagróidh comhdhéanamh polaitíochta na toscaireachta do chomhdhéanamh na Parlaiminte de réir na ngrúpaí polaitiúla. Socróidh Comhdháil na nUachtarán an líon beacht Feisirí a thiocfaidh ó gach grúpa polaitiúil.
3.
Is iad na grúpaí polaitiúla a cheapfaidh comhaltaí na toscaireachta le haghaidh gach cáis idir-réitigh ar leith, agus is fearr go roghnófaí as measc chomhaltaí na gcoistí lena mbaineann iad, seachas triúr comhaltaí a cheapfar mar bhuanchomhaltaí de thoscaireachtaí comhleanúnacha ar feadh tréimhse dhá mhí dhéag. Is iad na grúpaí polaitiúla a cheapfaidh an triúr buanchomhaltaí as measc na Leas-Uachtarán agus beidh siad ionadaitheach ar dhá ghrúpa pholaitiúla éagsúla ar a laghad. Beidh cathaoirleach agus rapóirtéir an choiste fhreagraigh i ngach cás ar leith ina gcomhaltaí den toscaireacht.
4.
Déanfaidh na grúpaí polaitiúla a bhfuil ionadaíocht acu ar an toscaireacht acu comhaltaí ionaid a cheapadh.
5.
Féadfaidh gach grúpa polaitiúil, agus féadfaidh Feisirí Neamhcheangailte, nach bhfuil ionadaíocht acu ar an toscaireacht ionadaí amháin a chur chuig aon réamhchruinniú inmheánach de chuid na toscaireachta.
6.
Is é an tUachtarán nó duine den triúr buanchomhaltaí a bheidh i gceannas ar an toscaireacht.
7.
Is trí thromlach a comhaltaí a thiocfaidh an toscaireacht ar chinneadh. Ní dhéanfar pléití na toscaireachta go poiblí.
Leagfaidh Comhdháil na nUachtarán síos tuilleadh treoirlínte nós imeachta i gcomhair obair na toscaireachta chuig an gCoiste Idir-réitigh.
8.
Tabharfaidh an toscaireacht tuairisc ar thorthaí an idir-réitigh don Pharlaimint.
An chéim iomlánach
Riail
69
Téacs comhpháirteach
1.
I gcás ina dtagtar ar comhaontú maidir le téacs comhpháirteach laistigh den Choiste Idir-réitigh, cuirfear an t-ábhar ar chlár oibre suí den Pharlaimint a thionólfar laistigh de shé seachtaine nó, má fhadaítear an tréimhse, laistigh d’ocht seachtaine ón dáta a bhformheasann an Coiste Idir-réitigh an téacs comhpháirteach.
2.
Déanfaidh an cathaoirleach nó comhalta ainmnithe eile de thoscaireacht na Parlaiminte chuig an gCoiste Idir-réitigh ráiteas ar an téacs comhpháirteach, a mbeidh tuarascáil ag gabháil leis.
3.
Ní fhéadfar aon leasuithe ar an téacs comhpháirteach a chur síos.
4.
Beidh an téacs comhpháirteach ina iomláine ina ábhar do vótáil aonair. Formheasfar an téacs comhpháirteach má fhaigheann sé tromlach na vótaí a chaitear.
5.
I gcás nach dtagtar ar chomhaontú maidir le téacs comhpháirteach laistigh den Choiste Idir-réitigh, déanfaidh an cathaoirleach nó comhalta ainmnithe eile de thoscaireacht na Parlaiminte chuig an gCoiste Idir-réitigh ráiteas. Beidh díospóireacht ann tar éis an ráiteas sin a thabhairt.
CAIBIDIL
6
AN NÓS IMEACHTA REACHTACH A THABHAIRT CHUN CRÍCHE
Riail
70
Caibidlíocht idirinstitiúideach i nósanna imeachta reachtacha
1.
Maidir leis an gcaibidlíocht leis na hinstitiúidí eile, ar caibidlíocht í a mbeidh sé mar aidhm léi teacht ar chomhaontú i rith an nós imeachta reachtaigh, déanfar í ag féachaint don Chód Iompair maidir le caibidlíocht i gcomhthéacs na nósanna imeachta comhchinnteoireachta.
Féach Iarscríbhinn XX.
2.
Sula gcuirtear tús le caibidlíocht den sórt sin, ba cheart don choiste freagrach, i bprionsabal, cinneadh a dhéanamh le tromlach a chuid comhaltaí chun sainordú, treochtaí nó tosaíochtaí a ghlacadh.
3.
Má leanann comhréiteach leis an gComhairle as an gcaibidlíocht, tar éis don choiste tuarascáil a ghlacadh, rachfar i gcomhairle athuair leis an gcoiste, agus déanfar amhlaidh ar aon chuma roimh an vótáil i suí iomlánach.
Riail
71
Comhaontú ar an gcéad léamh
Más rud é, de bhun Airteagal 251(2) de Chonradh CE, go gcuireann an Chomhairle in iúl don Pharlaimint go bhfuil seasamh na Parlaiminte formheasta aici, déanfaidh an tUachtarán, tar éis bailchríoch a chur ar an téacs i gcomhréir le Riail 180, a fhógairt sa Pharlaimint go bhfuil glactha leis an togra de réir na foclaíochta a chomhfhreagraíonn do sheasamh na Parlaiminte.
Riail
72
Comhaontú ar an dara léamh
I gcás nach ndéantar aon tairiscint chun diúltú don chomhsheasamh ná aon leasú ar an gcomhsheasamh a ghlacadh faoi Riail 65 agus faoi Riail 66 laistigh de na teorainneacha ama arna socrú le haghaidh leasuithe nó tograí i gcomhair diúltaithe a chur síos agus le haghaidh vótáil a dhéanamh orthu, fógróidh an tUachtarán sa Pharlaimint go bhfuil glactha go críochnaitheach leis an ngníomh beartaithe. Déanfaidh sé, in éineacht le hUachtarán na Comhairle, an gníomh beartaithe a shíniú agus déanfaidh siad socrú lena fhoilsiú in
Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh
i gcomhréir le Riail 74.
Riail
73
Ceanglais maidir le dréachtú gníomhartha reachtacha
1.
Déanfar cineál an ghnímh iomchuí, agus an tsraithuimhir, an dáta a glacadh é agus léiriú ar a ábhar ina dhiaidh sin, a thaispeáint ar ghníomhartha a ghlacann an Pharlaimint agus an Chomhairle go comhpháirteach i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 251 de Chonradh CE.
2.
Beidh an méid seo a leanas san áireamh i ngníomhartha arna nglacadh go comhpháirteach ag an bParlaimint agus ag an gComhairle:
(a)
"Tá Parlaimint na hEorpa agus Comhairle an Aontais Eorpaigh";
(b)
tagairt do na forálacha faoina nglactar an gníomh, agus na focail "Ag féachaint do" roimh an tagairt sin;
(c)
lua ina bhfuil tagairt do na tograí a tíolacadh, do na tuairimí a fuarthas agus do na comhairliúcháin a seoladh;
(d)
ráiteas ar na cúiseanna ar a bhfuil an gníomh bunaithe, ag tosú leis na focail "De bharr an méid seo a leanas";
(e)
abairt ar nós "tar éis an Rialachán seo a ghlacadh" nó "tar éis an Treoir seo a glacadh" nó "tar éis an Cinneadh seo a ghlacadh" nó "tar éis a chinneadh mar a leanas", agus corp an ghnímh ina dhiaidh sin.
3.
Beidh gníomhartha roinnte ina n-airteagail agus, más cuí, na hairteagail arna ngrúpáil ina gcaibidlí agus ina ranna.
4.
Déanfar an dáta a thiocfaidh an gníomh i bhfeidhm a shonrú san airteagal deireanach den ghníomh, i gcás ina bhfuil an dáta sin roimh an bhfichiú lá tar éis a fhoilsithe nó ina dhiaidh.
5.
Beidh an méid seo a leanas i ndiaidh an airteagail dheireanaigh de ghníomh:
-
an fhoclaíocht chuí, de réir fhorálacha iomchuí an Chonartha, maidir lena infheidhmeacht,
-
"Arna dhéanamh i/sa ..." agus an dáta ar glacadh an gníomh ina dhiaidh sin;
-
"Thar ceann Pharlaimint na hEorpa An tUachtarán", "Thar ceann na Comhairle An tUachtarán", agus ainm Uachtarán na Parlaiminte agus ainm Uachtarán–in–Oifig na Comhairle an tráth ar glacadh an gníomh ina dhiaidh sin.
Riail
74
Gníomhartha glactha a shíniú
Tar éis bailchríoch a chur ar an téacs arna ghlacadh i gcomhréir le Riail 180 agus a luaithe a fhíoraítear go bhfuil na nósanna imeachta go léir curtha i gcrích go cuí, déanfaidh an tUachtarán agus an tArd-Rúnaí na gníomhartha arna nglacadh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach in Airteagal 251 de Chonradh CE a shíniú agus foilseoidh Ard-Rúnaithe na Parlaiminte agus na Comhairle in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh iad.
CAIBIDIL
7
NÓSANNA IMEACHTA BUISÉADACHA
Riail
75
An Buiséad Ginearálta
Maidir le nósanna imeachta cur chun feidhme chun Buiséad Ginearálta an Aontais Eorpaigh agus buiséid fhorlíontacha a scrúdú i gcomhréir le forálacha airgeadais na gConarthaí ag bunú na gComhphobal Eorpach, glacfar iad le rún Parlaiminte agus beidh siad mar iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha seo
Féach Iarscríbhinn V.
.
Riail
76
Urscaoileadh don Choimisiún i ndáil leis an mbuiséad a chur chun feidhme
Tá na forálacha a bhaineann leis na nósanna imeachta cur chun feidhme maidir leis an gcinneadh chun urscaoileadh a dheonú don Choimisiún i ndáil leis an mbuiséad a chur chun feidhme i gcomhréir le forálacha airgeadais na gConarthaí ag bunú na gComhphobal Eorpach agus i gcomhréir leis an Rialachán Airgeadais i gceangal leis na Rialacha seo mar iarscríbhinn
Féach Iarscríbhinn VI.
. Glacfar an iarscríbhinn sin de bhun Riail 212(2).
Riail
77
Nósanna imeachta eile maidir le hurscaoileadh
Maidir leis na forálacha lena rialaítear an nós imeachta maidir le hurscaoileadh don Choimisiún i ndáil le cur chun feidhme an bhuiséid, beidh feidhm acu freisin maidir leis an méid seo a leanas:
-
an nós imeachta maidir hurscaoileadh d'Uachtarán Pharlaimint na hEorpa i ndáil le cur chun feidhme bhuiséad Pharlaimint na hEorpa;
-
an nós imeachta maidir le hurscaoileadh do na daoine atá freagrach as cur chun feidhme bhuiséid na n-institiúidí agus na gcomhlachtaí eile de chuid an Aontais Eorpaigh, mar shampla an Chomhairle (maidir lena gníomhaíochtaí mar fheidhmeannacht), an Chúirt Bhreithiúnais, an Chúirt Iniúchóirí, Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus Coiste na Réigiún.
-
an nós imeachta maidir le hurscaoileadh don Choimisiún i ndáil le cur chun feidhme bhuiséad an Chiste Eorpaigh Forbraíochta;
-
an nós imeachta maidir le hurscaoileadh do na comhlachtaí atá freagrach as bainistiú buiséadach a dhéanamh ar eintitis atá neamhspleách go dlíthiúil agus a chomhallann cúraimí an Chomhphobail, sa mhéid go dtagann a gcuid gníomhaíochtaí faoi réir forálacha dlíthiúla lena gceanglaítear urscaoileadh ag Parlaimint na hEorpa.
Riail
78
Rialú parlaiminteach ar chur chun feidhme an bhuiséid
1.
Déanfaidh an Pharlaimint faireachán ar chur chun feidhme bhuiséad na bliana reatha. Tabharfaidh an Pharlaimint an cúram seo do na coistí atá freagrach as an mbuiséad agus as rialú buiséadach agus do na coistí eile lena mbaineann.
2.
Gach bliain, roimh an gcéad léamh ar an dréachtbhuiséad don bhliain airgeadais dár gcionn, breithneoidh sí na fadhbanna a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid reatha agus, nuair is cuí, déanfar sin ar bhonn tairisceana i gcomhair rúin arna cur síos ag a coiste freagrach.
CAIBIDIL
8
NÓSANNA IMEACHTA BUISÉADACHA INMHEÁNACHA
Riail
79
Meastacháin na Parlaiminte
1.
Déanfaidh an Biúró réamhdhréacht de na meastacháin a tharraingt suas ar bhonn tuarascála arna hullmhú ag an Ardrúnaí.
2.
Cuirfidh an tUachtarán an réamhdhréacht de na meastacháin ar aghaidh chuig an gcoiste freagrach agus déanfaidh an coiste sin an dréacht de na meastacháin a tharraingt suas agus tuairisc a thabhairt don Pharlaimint.
3.
Socróidh an tUachtarán teorainn ama chun leasuithe ar an dréacht de na meastacháin a chur síos.
Tabharfaidh an coiste freagrach a thuairim ar na leasuithe sin.
4.
Glacfaidh an Pharlaimint na meastacháin.
5.
Cuirfidh an tUachtarán na meastacháin ar aghaidh chuig an gCoimisiún agus chuig an gComhairle.
6.
Beidh feidhm ag na forálacha sin roimhe seo freisin maidir le meastacháin fhorlíontacha.
7.
Déanfar na forálacha cur chun feidhme lena rialaítear an nós imeachta a bhaineann le tarraingt suas mheastacháin na Parlaiminte a ghlacadh trí thromlach na vótaí a chaitear agus beidh siad mar iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha seo
Féach Iarscríbhinn V.
.
Riail
80
An chumhacht chun caiteachas a thabhú agus a ghlanadh
1.
Déanfaidh an tUachtarán, nó cuirfidh an tUachtarán faoi deara, an caiteachas atá clúdaithe leis na rialacháin airgeadais inmheánacha arna n-eisiúint ag an mBiúró, tar éis dul i gcomhairle leis an gcoiste cuí, a thabhú agus a ghlanadh.
2.
Cuirfidh an tUachtarán na dréachtchuntais bhliantúla ar aghaidh chuig an gcoiste freagrach.
3.
Ar bhonn tuarascála ón gcoiste freagrach, formheasfaidh an Pharlaimint a cuid cuntas agus déanfaidh cinneadh maidir le hurscaoileadh a thabhairt.
CAIBIDIL
9
AN NÓS IMEACHTA MAIDIR LE hAONTÚ
Riail
81
An Nós imeachta maidir le haontú
1.
I gcás ina n-iarrtar ar an bParlaimint a haontú a thabhairt maidir le gníomh beartaithe, déanfaidh sí cinneadh ar bhonn molta ón gcoiste freagrach chun an gníomh a fhormheas nó chun diúltú don ghníomh.
Is trí vótáil aonair a dhéanfaidh an Pharlaimint cinneadh ar an ngníomh a bhfuil gá le haontú uaithi ina leith faoi Chonradh CE nó faoi Chonradh AE, agus ní fhéadfar aon leasuithe a chur síos. Is é an tromlach a bheidh riachtanach chun go nglacfar an t-aontú ná an tromlach arna léiriú san airteagal de Chonradh CE nó de Chonradh AE arb é is bunús dlí don ghníomh beartaithe.
2.
Maidir le conarthaí aontachais agus comhaontuithe idirnáisiúnta agus maidir le sárú tromchúiseach agus leanúnach ar chomhphrionsabail ag Ballstát a chinneadh, beidh feidhm ag Riail 89, ag Riail 90 agus ag Riail 102 faoi seach. Maidir leis an nós imeachta um chomhar feabhsaithe i réimse atá clúdaithe leis an nós imeachta atá leagtha síos in Airteagal 251 de Chonradh CE, beidh feidhm ag Riail 82.
3.
I gcás ina bhfuil gá le haontú na Parlaiminte i gcomhair togra reachtaigh, féadfaidh an coiste freagrach a chinneadh, chun toradh dearfach ar an nós imeachta a éascú, tuarascáil eatramhach ar thogra an Choimisiúin a thíolacadh don Pharlaimint i dteannta le tairiscint i gcomhair rúin ina mbeidh moltaí chun an togra a mhodhnú nó a chur chun feidhme.
Má fhormheasann an Pharlaimint moladh amháin ar a laghad, iarrfaidh an tUachtarán go ndéanfar tuilleadh plé leis an gComhairle.
Déanfaidh an coiste freagrach a mholadh críochnaitheach maidir le haontú na Parlaiminte i bhfianaise thoradh an phlé leis an gComhairle.
CAIBIDIL
10
COMHAR FEABHSAITHE
Riail
82
Nósanna Imeachta sa Pharlaimint
1.
Déanfaidh an tUachtarán iarrataí ó Bhallstáit nó tograí ón gCoimisiún chun comhar feabhsaithe idir Ballstáit agus comhairliúcháin Pharlaiminte a thabhairt isteach de bhun Airteagal 40a(2) de Chonradh AE a chur faoi bhráid an choiste fhreagraigh lena mbreithniú. Beidh feidhm ag Rialacha 37, 38, 39, 43, 53 go 60 agus 81, de réir mar is cuí.
2.
Fíoróidh an coiste freagrach go bhfuil Airteagal 11 de Chonradh CE agus Airteagail 27a, 27b, 40, 43, 44 agus 44a de Chonradh AE á gcomhlíonadh.
3.
Maidir le gníomhartha ina dhiaidh sin a bheidh beartaithe faoi chomhar feabhsaithe, tar éis é a bhunú, déileálfar leo sa Pharlaimint faoi na nósanna imeachta céanna atá ann nuair nach bhfuil feidhm ag comhar feabhsaithe.
CAIBIDIL
11
NÓSANNA IMEACHTA EILE
Riail
83
An nós imeachta maidir le tuairimí a thabhairt de bhun Airteagal 122 de Chonradh CE
1.
Nuair a théitear i gcomhairle leis an bParlaimint ar mholtaí ón gComhairle de bhun Airteagal 122(2) de Chonradh CE, déanfaidh an Pharlaimint, tar éis don Chomhairle na moltaí sin a thíolacadh i suí iomlánach, an t-ábhar a bhreithniú ar bhonn togra arna thíolacadh ó bhéal nó i scríbhinn ag an gcoiste dá cuid atá freagrach as an ábhar, ar togra é ina moltar na moltaí a ndeachthas i gcomhairle leis an bParlaimint ina dtaobh a fhormheas nó ina moltar diúltú do na moltaí sin.
2.
Déanfaidh an Pharlaimint comhvótáil aonair ar na moltaí ansin, agus ní fhéadfar aon leasuithe a chur síos ina leith.
Riail
84
Nósanna imeachta a bhaineann le hagallamh idir na comhpháirtithe sóisialta
1.
Déanfaidh an tUachtarán aon doiciméad arna tharraingt suas ag an gCoimisiún de bhun Airteagal 138 de Chonradh CE nó aon chomhaontuithe a dtagann na comhpháirtithe sóisialta orthu de bhun Airteagal 139(1) de Chonradh CE, chomh maith le moltaí arna dtíolacadh ag an gCoimisiún i gcomhréir le hAirteagal 139(2) de Chonradh CE, a chur faoi bhráid an choiste fhreagraigh lena mbreithniú.
2.
I gcás ina gcuireann na comhpháirtithe sóisialta in iúl don Choimisiún gur mian leo an próiseas dá bhforáiltear in Airteagal 139 de Chonradh CE a thionscnamh, féadfaidh an coiste freagrach tuarascáil a tharraingt suas ar an tsaincheist shubstainteach i dtrácht.
3.
I gcás ina dtagann na comhpháirtithe sóisialta ar chomhaontú agus go n-iarrann siad i gcomhpháirt lena chéile go gcuirfear an comhaontú chun feidhme le cinneadh ón gComhairle ar thogra ón gCoimisiún i gcomhréir le hAirteagal 139(2) de Chonradh CE, déanfaidh an coiste freagrach tairiscint i gcomhair rúin a chur síos á mholadh go bhformheasfar an iarraidh nó go ndiúltófar di.
Riail
85
Nósanna imeachta a bhaineann le comhaontuithe deonacha a ghrinnscrúdú
1.
I gcás ina gcuireann an Coimisiún in iúl don Pharlaimint go bhfuil sé ar intinn aige scrúdú a dhéanamh ar úsáid a bhaint as comhaontuithe deonacha mar mhalairt ar reachtaíocht, féadfaidh an coiste freagrach tuarascáil a tharraingt suas ar an tsaincheist shubstainteach i dtrácht de bhun Riail 48.
2.
Nuair a fhógraíonn an Coimisiún go bhfuil sé ar intinn aige comhaontú deonach a dhéanamh, féadfaidh an coiste freagrach tairiscint i gcomhair rúin a chur síos á mholadh go bhformheasfar an togra nó go ndiúltófar dó, agus á mholadh cad iad na coinníollacha faoina ndéanfar amhlaidh.
Riail
86
Códú
1.
Nuair a dhéantar togra ón gCoimisiún maidir le códú reachtaíochta Comhphobail a chur faoi bhráid na Parlaiminte, tarchuirfear chuig an gcoiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla é. Scrúdóidh an coiste sin é i gcomhréir leis na socruithe arna gcomhaontú ar leibhéal idirinstitiúideach
Comhaontú Idirinstitiúideach an 20 Nollaig 1994, Modh oibre luathaithe maidir le códú oifigiúil téacsanna reachtacha, pointe 4 (IO C 102, 4.4.1996, lch. 2).
d’fhonn a fhionnachtain gur códú díreach atá i gceist leis agus nach bhfuil aon athruithe de chineál substainteach i gceist.
2.
Féadfar a iarraidh an gcoiste a bhí freagrach as na gníomhartha atá le códú, ar iarraidh uaidh féin nó ar iarraidh ón gcoiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla, a thuairim a thabhairt ar inmhianaitheacht an chódaithe.
3.
Ní bheidh leasuithe ar théacs an togra inghlactha.
Mar sin féin, arna iarraidh sin ag an rapóirtéir, féadfaidh cathaoirleach an choiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla leasuithe a bhaineann le hoiriúnuithe teicniúla a thíolacadh, lena bhformheas ag an gcoiste sin, ar choinníoll go bhfuil na hoiriúnuithe sin riachtanach d’fhonn a chinntiú go gcomhlíonfaidh an togra na rialacha códúcháin agus nach bhfuil aon athrú substainteach ar an togra i gceist leo.
4.
Má thagann an coiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla ar an gconclúid nach bhfuil aon athrú substainteach ar reachtaíocht Chomhphobail i gceist leis an togra, tarchuirfidh sé chuig an bParlaimint é lena fhormheas.
Má tá an coiste den tuairim go bhfuil athrú substainteach i gceist leis an togra, molfaidh sé go ndiúltóidh an Pharlaimint don togra.
I gceachtar cás, glacfaidh an Pharlaimint cinneadh trí vótáil aonair, gan leasuithe ná díospóireacht.
Riail
87
Athmhúnlú
1.
Nuair a dhéantar togra ón gCoimisiún lena n-athmhúnlaítear reachtaíocht Chomhphobail a chur faoi bhráid na Parlaiminte, tarchuirfear é chuig an gcoiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla agus chuig an gcoiste atá freagrach as ábhar an togra.
2.
Déanfaidh an coiste atá freagrach as gnóthaí dlíthúla an togra a scrúdú i gcomhréir leis na socruithe arna gcomhaontú ar leibhéal idirinstitiúideach
Comhaontú Idirinstitiúideach an 28 Samhain 2001 maidir le húsáid níos struchtúrtha theicníocht an athmhúnlaithe do ghníomhartha reachtacha, pointe 9 (IO C 77, 28.3.2002, lch. 1).
d’fhonn a sheiceáil nach bhfuil aon athruithe substainteacha i gceist seachas na hathruithe sin a shainaithnítear sa togra mar athruithe den sórt sin.
Chun críche an scrúdaithe sin, ní bheidh leasuithe ar théacs an togra inghlactha. Beidh feidhm, áfach, ag an dara fomhír de Riail 86(3) maidir leis na forálacha a fhanann gan athrú sa togra athmhúnlúcháin.
3.
Má mheasann an coiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla nach bhfuil aon athruithe substainteacha i gceist leis an togra, seachas na hathruithe sin a shainaithnítear sa togra mar athruithe den sórt sin, cuirfidh sé an méid sin in iúl don choiste freagrach.
I gcás den sórt sin, sa bhreis ar na coinníollacha atá leagtha síos i Riail 156 agus i Riail 157, ní bheidh leasuithe inghlactha laistigh den choiste freagrach ach amháin má baineann siad leis na codanna sin den togra ina bhfuil athruithe.
Más rud é, áfach, i gcomhréir le pointe 8 den Chomhaontú Idirinstitiúideach, go mbeartaíonn an coiste freagrach leasuithe ar na codanna códaithe de thogra an Choimisiúin a thíolacadh freisin, tabharfaidh sé fógra láithreach don Chomhairle agus don Choimisiún go mbeartaíonn sé déanamh amhlaidh, agus ba cheart don Choimisiún, roimh an vótáil de bhun Riail 54, a chur in iúl don choiste cén seasamh atá aige ar na leasuithe agus cibé acu atá nó nach bhfuil sé ar intinn aige an togra athmhúnlúcháin a tharraingt siar.
4.
Má mheasann an coiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla go bhfuil athruithe substainteacha i gceist leis an togra, seachas na hathruithe sin a shainaithnítear sa togra mar athruithe den sórt sin, molfaidh sé go ndiúltóidh an Pharlaimint don togra agus cuirfidh sé in iúl don choiste freagrach go bhfuil sé sin déanta aige.
I gcás den sórt sin, iarrfaidh an tUachtarán ar an gCoimisiún an togra a tharraingt siar. Má dhéanann an Coimisiún amhlaidh, cinnfidh an tUachtarán go bhfuil an nós imeachta iomarcach agus cuirfidh sé an Chomhairle ar an eolas dá réir. Más rud é nach dtarraingíonn an Coimisiún siar a thogra, tarchuirfidh an Pharlaimint an cheist ar ais chuig an gcoiste atá freagrach as an ábhar, agus breithneoidh an coiste sin é i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta.
Riail
88
Bearta cur chun feidhme
1.
I gcás ina gcuireann an Coimisiún dréacht de bhearta cur chun feidhme ar aghaidh chuig an bParlaimint, tarchuirfidh an tUachtarán an dréacht de na bearta ar aghaidh chuig an gcoiste atá freagrach as an ngníomh as a n–eascraíonn na bearta cur chun feidhme. Nuair a bheidh an nós imeachta le haghaidh coistí comhlachaithe curtha i bhfeidhm maidir leis an ngníomh bunúsach, iarrfaidh an coiste freagrach ar gach ceann de na coistí comhlachaithe a dtuairimí a chur in iúl ó bhéal nó i litir.
2.
Socróidh cathaoirleach an choiste fhreagraigh teorainn ama ar laistigh di is féidir leis na Feisirí a mholadh go gcuirfidh an coiste in aghaidh an dréachta de na bearta. I gcás ina measann an coiste gur cuí sin, féadfaidh sé a chinneadh rapóirtéir a cheapadh as measc a chomhaltaí nó a bhuanchomhaltaí ionaid. Má chuireann an coiste in aghaidh an dréachta de bhearta, cuirfidh sé síos tairiscint i gcomhair rúin ina gcuirfear i gcoinne glacadh an dréachta de bhearta agus ina bhféadfar a léiriú freisin na hathruithe ba chóir a dhéanamh ar an dréacht de bhearta.
Más rud é, laistigh den teorainn ama is infheidhme arna ríomh óna dáta a bhfaightear an dréacht de bhearta, go nglacfaidh an Pharlaimint rún den sórt sin, iarrfaidh an tUachtarán ar an gCoimisiún an dréacht de bhearta a tharraingt siar nó a leasú nó togra a thíolacadh faoin nós imeachta reachtach cuí.
3.
I gcás nach bhfuil aon pháirtseisiún ann sula dtéann an teorainn ama in éag, measfar an ceart freagartha a bheith arna tharmligean chuig an gcoiste freagrach. Beidh an freagra sin i bhfoirm litreach ó chathaoirleach an choiste chuig an gComhalta den Choimisiún atá freagrach agus tabharfar ar aird Fheisirí uile na Parlaiminte é.
4.
Má thagann na bearta cur chun feidhme arna samhlú ag an gCoimisiún faoi réim an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú, ní bheidh feidhm ag mír 3 agus déanfar mír 1 agus mír 2 a fhorlíonadh mar a leanas:
(a)
tosóidh an tréimhse ama don ghrinnscrúdú a luaithe a bheidh an dréacht de bhearta curtha faoi bhráid na Parlaiminte i ngach ceann de na teangacha oifigiúla. I gcás ina bhfuil feidhm ag teorainneacha ama níos giorra (Airteagal 5a(5)(b) de Chinneadh 1999/468/CE ón gComhairle ag leagan síos na nósanna imeachta maidir le feidhmiú na gcumhachtaí cur chun feidhme arna dtabhairt don Choimisiún) agus i gcásanna práinne (Airteagal 5a(6) de Chinneadh 1999/468/CE), tosóidh an tréimhse ama don ghrinnscrúdú, mura rud é go ndéanann Cathaoirleach an choiste fhreagraigh agóid ina aghaidh, ón dáta a bhfaigheann an Pharlaimint an dréacht críochnaitheach de na bearta cur chun feidhme sna leaganacha teanga a cuireadh faoi bhráid chomhaltaí an coiste arna bhunú i gcomhréir le Cinneadh 1999/468/CE. Ní bheidh feidhm ag Riail 146 sa chás seo;
(b)
féadfaidh an Pharlaimint, ag gníomhú di le tromlach de na Feisirí a chomhdhéanann í, cur i gcoinne ghlacadh an dréachta de bhearta, agus a seasamh ina choinne á réasúnú aici trína léiriú go dtéann an dréacht de bhearta thar na cumhachtaí cur chun feidhme dá bhforáiltear san ionstraim bhunúsach, nach bhfuil sé i gcomhréir le haidhm nó le hinneachar na hionstraime bunúsaí nó nach n-urramaíonn sé prionsabal na coimhdeachta nó prionsabal na comhréireachta;
(c)
más rud é go bhfuil an dréacht de bhearta bunaithe ar mhír 5 nó ar mhír 6 d’Airteagal 5a de Chinneadh 1999/468/CE, lena ndéantar foráil maidir le teorainneacha ama ciorraithe ar laistigh díobh a fhéadfaidh an Pharlaimint cur ina choinne, féadfaidh cathaoirleach an choiste fhreagraigh tairiscint i gcomhair rúin a chur síos ina gcuirfear in aghaidh ghlacadh an dréachta de bhearta más rud é nach mbeidh an coiste in ann cruinniú a thionól san am a bheidh ar fáil.
CAIBIDIL
12
CONARTHAÍ AGUS COMHAONTUITHE IDIRNÁISIÚNTA
Riail
89
Conarthaí aontachais
1.
Déanfar aon iarratas ó Stát Eorpach le bheith ina chomhalta den Aontas Eorpach a chur faoi bhráid an choiste fhreagraigh lena bhreithniú.
2.
Féadfaidh an Pharlaimint cinneadh a dhéanamh, ar thogra ón gcoiste freagrach, ó ghrúpa polaitiúil nó ó dhaichead Feisire ar a laghad, a iarraidh ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle páirt a ghlacadh i ndíospóireacht sula gcuirtear tús le caibidlíocht leis an Stát is iarratasóir.
3.
I rith na caibidlíochta, cuirfidh an Coimisiún agus an Chomhairle an coiste freagrach ar an eolas go rialta agus go críochnúil faoin dul chun cinn sa chaibidlíocht agus, más gá, déanfar amhlaidh ar bhonn rúnda.
4.
Ag aon tráth den chaibidlíocht, féadfaidh an Pharlaimint, ar bhonn tuarascála ón gcoiste freagrach, moltaí a ghlacadh agus a éileamh go gcuirfear na moltaí sin san áireamh sula ndéantar Conradh aontachais leis an Aontas Eorpach a thabhairt chun críche le Stát is iarratasóir. Maidir le moltaí den sórt sin, beidh gá leis an tromlach céanna atá ann maidir leis an aontú críochnaitheach.
5.
Nuair a bheidh an chaibidlíocht tugtha chun críche, ach sula ndéantar aon chomhaontú a shíniú, cuirfear an dréachtchomhaontú faoi bhráid na Parlaiminte lena haontú a fháil.
6.
Tabharfaidh an Pharlaimint a haontú le hiarratas ó Stát Eorpach le bheith ina bhallstát den Aontas Eorpach trí thromlach de na Feisirí a chomhdhéanann í agus ar bhonn tuarascála ón gcoiste freagrach.
Riail
90
Comhaontuithe idirnáisiúnta
1.
I gcás ina mbeartaítear caibidlíocht a thosú maidir le comhaontú idirnáisiúnta a thabhairt chun críche, a athnuachan nó a leasú, lena n-áirítear comhaontuithe i réimsí sonracha amhail gnóthaí airgeadaíochta nó trádáil, , féadfaidh an coiste freagrach a chinneadh tuarascáil a tharraingt suas nó faireachán a dhéanamh, ar shlí eile, ar an nós imeachta agus Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí a chur ar an eolas faoin gcinneadh sin. Más iomchuí, féadfar a iarraidh ar choistí eile tuairim a thabhairt de bhun Riail 49(1). Beidh feidhm ag Riail 188(2), ag Riail 50 nó ag Riail 51 más iomchuí.
Glacfaidh cathaoirligh agus rapóirtéirí an choiste fhreagraigh agus, de réir mar a bheidh, na gcoistí comhlachaithe gníomhaíocht chuí go comhpháirteach chun a áirithiú go soláthraíonn an Coimisiún an fhaisnéis iomlán don Pharlaimint faoi na moltaí maidir le sainordú caibidlíochta, ar bhonn rúnda más gá, chomh maith leis an bhfaisnéis dá dtagraítear i mír 3 agus i mír 4.
2.
Féadfaidh an Pharlaimint, ar thogra ón gcoiste freagrach, ó ghrúpa polaitiúil nó ó dhaichead Feisire ar a laghad, a iarraidh ar an gComhairle gan tosú caibidlíochta a údarú go dtí go mbeidh a seasamh ar an sainordú caibidlíochta beartaithe tugtha ag an bParlaimint, ar bhonn tuarascála ón gcoiste freagrach.
3.
Gheobhaidh an coiste freagrach amach ón gCoimisiún, an tráth a bheartaítear caibidlíocht a thosú, cad é an bunús dlí atá roghnaithe chun na comhaontuithe idirnáisiúnta dá dtagraítear i mír 1 a thabhairt chun críche. Déanfaidh an coiste freagrach an bunús dlí a roghnófar a fhíorú de bhun Riail 37. I gcás ina mainníonn an Coimisiún bunús dlí a ainmniú, nó i gcás amhras a bheith ann faoi oiriúnacht an bhunúis dlí sin, beidh feidhm ag Riail 37.
4.
I rith na caibidlíochta, cuirfidh an Coimisiún agus an Chomhairle an coiste freagrach ar an eolas go rialta agus go críochnúil faoin dul chun cinn sa chaibidlíocht agus, más gá, déanfar amhlaidh ar bhonn rúnda.
5.
Ag aon tráth den chaibidlíocht, féadfaidh an Pharlaimint, ar bhonn tuarascála ón gcoiste freagrach, agus tar éis aon togra iomchuí arna chur síos de bhun Riail 121 a bhreithniú, moltaí a ghlacadh agus a éileamh go gcuirfear na moltaí sin san áireamh sula ndéantar an comhaontú idirnáisiúnta atá á bhreithniú a thabhairt chun críche.
6.
Nuair a bheidh an chaibidlíocht tugtha chun críche, ach sula ndéantar aon chomhaontú a shíniú, cuirfear an dréachtchomhaontú faoi bhráid na Parlaiminte lena tuairim a fháil ina leith nó lena haontú a fháil ina leith. Beidh feidhm ag Riail 81 maidir le nós imeachta an aontaithe.
7.
Sula ndéantar vótáil ar an aontú, féadfaidh an coiste freagrach, grúpa polaitiúil nó an deichiú cuid ar a laghad de na Feisirí a mholadh go lorgóidh an Pharlaimint tuairim ón gCúirt Bhreithiúnais maidir le comhréireacht comhaontaithe idirnáisiúnta leis na Conarthaí. Más rud é go bhformheasann an Pharlaimint moladh den sórt sin, cuirfear an vótáil ar an aontú ar atráth go dtí go mbeidh a tuairim tugtha ag an gCúirt.
8.
Déanfaidh an Pharlaimint a tuairim nó a haontú maidir le tabhairt chun críche, athnuachan nó leasú comhaontaithe idirnáisiúnta nó prótacail airgeadais arna thabhairt chun críche ag an gComhphobal Eorpach i vótáil aonair le tromlach de na vótaí a chaitear gan leasuithe ar théacs an chomhaontaithe nó an phrótacail a bheith inghlactha.
9.
Más tuairim dhiúltach í an tuairim a ghlacann an Pharlaimint, iarrfaidh an tUachtarán ar an gComhairle gan an comhaontú i dtrácht a thabhairt chun críche.
10.
Má choimeádann an Pharlaimint siar a haontú le comhaontú idirnáisiúnta, tabharfaidh an tUachtarán fógra don Chomhairle á rá nach féidir an comhaontú i dtrácht a thabhairt chun críche.
Riail
91
Nósanna Imeachta atá bunaithe ar Airteagal 300 de Chonradh CE i gcás comhaontuithe idirnáisiúnta a chur i bhfeidhm go sealadach nó a chur ar fionraí nó i gcás seasamh an Chomhphobail a bhunú i gcomhlacht arna chur ar bun le comhaontú idirnáisiúnta
I gcás ina bhfuil an Coimisiún agus/nó an Chomhairle faoi oibleagáid an Pharlaimint a chur ar an eolas láithreach agus go hiomlán, de bhun Airteagal 300(2) de Chonradh CE, déanfar ráiteas sa Pharlaimint agus beidh díospóireacht ann i ndiaidh an ráitis sin. Féadfaidh an Pharlaimint moltaí a eisiúint de bhun Riail 90 nó Riail 97.
CAIBIDIL
13
IONADAÍOCHT SHEACHTRACH THAR CEANN AN AONTAIS AGUS AN COMHBHEARTAS EACHTRACH AGUS SLÁNDÁLA
Riail
92
Ardionadaí don chomhbheartas eachtrach agus slándála a cheapadh
1.
Sula gceapfar Ardionadaí don chomhbheartas eachtrach agus slándála, iarrfaidh an tUachtarán ar Uachtarán-in-Oifig na Comhairle ráiteas a dhéanamh sa Pharlaimint, de bhun Airteagal 21 de Chornadh AE. Iarrfaidh an tUachtarán ar Uachtarán an Choimisiúin ráiteas a dhéanamh an tráth céanna.
2.
Tar éis an tArdionadaí nua don chomhbheartas eachtrach agus slándála a cheapadh, de bhun Airteagal 207(2) de Chonradh CE, agus sula rachaidh sé nó sí i mbun oifige go hoifigiúil, iarrfaidh an tUachtarán ar an Ardionadaí ráiteas a dhéanamh os comhair an choiste fhreagraigh, agus ceisteanna a fhreagairt uathu.
3.
Tar éis na ráiteas agus na bhfreagraí dá dtagraítear i mír 1 agus i mír 2 agus ar thionscnamh an choiste fhreagraigh, nó de réir Riail 121, féadfaidh an Pharlaimint moladh a dhéanamh.
Riail
93
Ionadaithe speisialta a cheapadh chun críocha an chomhbheartais eachtraigh agus slándála
1.
I gcás ina mbeartaíonn an Chomhairle Ionadaí Speisialta a cheapadh faoi Airteagal 18(5) de Chonradh AE, déanfaidh an tUachtarán, ar iarraidh ón gcoiste freagrach, a iarraidh ar an gComhairle ráiteas a dhéanamh agus ceisteanna a fhreagairt maidir leis an sainordú, maidir leis na cuspóirí agus maidir le nithe iomchuí eile a bhaineann leis na cúraimí agus an ról a bheidh le comhlíonadh ag an Ionadaí Speisialta.
2.
Nuair atá an tIonadaí Speisialta arna cheapadh, ach sula rachaidh sé i mbun an phoist, féadfar a iarraidh ar an té a beidh ceaptha láithriú os comhair an choiste fhreagraigh chun ráiteas a dhéanamh agus ceisteanna a fhreagairt.
3.
Laistigh de thrí mhí ón éisteacht, féadfaidh an coiste moladh a dhéanamh de bhun Riail 121 ar moladh é a bhaineann go díreach leis an ráiteas a rinneadh agus na freagraí a tugadh.
4.
Iarrfar ar an Ionadaí Speisialta an Pharlaimint a choimeád ar an eolas go hiomlán agus go rialta maidir le feidhmiú praiticiúil an tsainordaithe.
Riail
94
Ráitis ón Ardionadaí don chomhbheartas eachtrach agus slándála agus ó ionadaithe speisialta eile
1.
Iarrfar ar an Ardionadaí ráitis a dhéanamh sa Pharlaimint ceithre huaire sa bhliain ar a laghad. Beidh feidhm ag Riail 110.
2.
Iarrfar ar an Ardionadaí freastal ar chruinnithe den choiste freagrach ceithre huaire sa bhliain ar a laghad chun ráiteas a dhéanamh agus chun ceisteanna a fhreagairt. Féadfar a iarraidh ar an Ardionadaí freisin, nó féadfaidh an tArdionadaí a iarraidh go n-iarrfar air, freastal ar chruinnithe ar ócáidí eile, aon uair a mheasann an coiste gur gá sin.
3.
Aon uair a cheapann an Chomhairle ionadaí speisialta a bhfuil sainordú aige i ndáil le saincheisteanna áirithe beartais, féadfaidh an Pharlaimint a iarraidh ar an ionadaí speisialta sin, nó féadfaidh an t-ionadaí speisialta sin a iarraidh go n-iarrfar air, ráiteas a dhéanamh os comhair an choiste fhreagraigh.
Riail
95
Ionadaíocht idirnáisiúnta
1.
I gcás ina bhfuil Ceann toscaireachta seachtraí de chuid an Choimisiúin le ceapadh, féadfar a iarraidh ar an ainmnitheach láithriú os comhair an chomhlachta iomchuí den Pharlaimint chun ráiteas a dhéanamh agus ceisteanna a fhreagairt.
2.
Laistigh de thrí mhí ón éisteacht dá bhforáiltear i mír 1, féadfaidh an coiste freagrach rún a ghlacadh nó moladh a dhéanamh, de réir mar is cuí, ar rún nó moladh é a bhaineann go díreach leis an ráiteas a rinneadh agus leis na freagraí a tugadh.
Riail
96
Comhairliúchán leis an bParlaimint agus faisnéis a sholáthar don Pharlaimint faoi chuimsiú an chomhbheartais eachtraigh agus slándála
1.
I gcás ina dtéitear i gcomhairle leis an bParlaimint de bhun Airteagal 21 de Chonradh AE, tarchuirfear an t-ábhar chuig an gcoiste freagrach agus féadfaidh an coiste sin moltaí a dhéanamh de bhun Riail 97.
2.
Féachfaidh na coistí lena mbaineann lena chinntiú go ndéanann an tArdionadaí don chomhbheartas eachtrach agus slándála, an Chomhairle agus an Coimisiún faisnéis a sholáthar dóibh go rialta agus go tráthúil maidir le forbairt agus cur chun feidhme chomhbheartas eachtrach agus slándála an Aontais, maidir leis na costais a shamhlaítear gach uair a dhéantar cinneadh lena ngabhann caiteachas a ghlacadh faoin mbeartas sin agus maidir le haon ghnéithe eile airgeadais a bhaineann le cur chun feidhme gníomhaíochtaí faoin mbeartas sin. Go heisceachtúil, ar iarraidh ón gCoimisiún, ón gComhairle nó ón Ardionadaí, féadfaidh coiste a chinneadh a chuid imeachtaí a sheoladh i seomra iata.
3.
Seolfar díospóireacht bhliantúil ar an doiciméad comhairliúcháin arna bhunú ag an gComhairle maidir le príomhghnéithe agus bunroghanna an chomhbheartais eachtraigh agus slándála, lena n-áirítear na himpleachtaí airgeadais do bhuiséad an Aontais. Beidh feidhm ag na nósanna imeachta atá leagtha síos i Riail 110.
(Féach freisin an léirmhíniú faoi Riail 121.)
4.
Iarrfar ar an gComhairle agus/nó ar an Ardionadaí agus ar an gCoimisiún freastal ar gach díospóireacht iomlánach a bhaineann leis an mbeartas eachtrach, leis an mbeartas slándála nó leis an mbeartas cosanta.
Riail
97
Moltaí faoi chuimsiú an chomhbheartais eachtraigh agus slándála
1.
Féadfaidh an coiste atá freagrach as an gcomhbheartas eachtrach agus slándála moltaí a tharraingt suas don Chomhairle ina réimsí freagrachta tar éis údarú a fháil ó Chomhdháil na nUachtarán nó ar thogra de réir bhrí Riail 121.
2.
I gcásanna práinneacha, féadfaidh an tUachtarán an t-údarú dá dtagraítear i mír 1 a dheonú agus féadfaidh an tUachtarán cruinniú éigeandála den choiste lena mbaineann a údarú freisin.
3.
Ní bheidh feidhm ag Riail 146 le linn an phróisis a bhaineann leis na moltaí sin a ghlacadh, ar moltaí iad nach mór vótáil a dhéanamh orthu i bhfoirm téacs scríofa, agus beidh leasuithe ó bhéal inghlactha.
Ní féidir feidhm Riail 146 a chealú ach amháin sa choiste agus ní féidir sin a dhéanamh ach amháin i gcásanna práinneacha. Ní fhéadfar imeacht ó fhorálacha Riail 146 ag cruinnithe coiste nach ndearbhaítear ina leith gur cruinnithe práinneacha iad ná i suí iomlánach.
Maidir leis an bhforáil á rá go mbeidh leasuithe ó bhéal inghlactha, ciallaíonn sí nach bhféadfaidh feisirí cur in aghaidh vótáil a dhéanamh ar leasuithe ó bhéal sa choiste.
4.
Déanfar moltaí a tharraingeofar suas ar an tslí seo a chur san áireamh sa chlár oibre don chéad pháirtseisiún eile ina dhiaidh sin. I gcásanna práinneacha arna gcinneadh ag an Uachtarán, féadfar moltaí a chur san áireamh i gclár oibre an pháirtseisiúin reatha. Measfar moltaí a bheith arna nglacadh mura rud é, roimh thús an pháirtseisiúin, go dtíolacann daichead Feisire ar a laghad agóid i scríbhinn, agus sa chás sin cuirfear moltaí an choiste san áireamh i gclár oibre an pháirtseisiúin chéanna chun díospóireacht agus vótáil a dhéanamh orthu. Féadfaidh grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad leasuithe a chur síos.
Riail
98
Sárú ar chearta an duine
Ag gach páirtseisiún, féadfaidh na coistí freagracha, gan gá le húdarú, tairiscint i gcomhair rúin a chur síos faoin nós imeachta céanna atá leagtha síos i Riail 97(4) maidir le cásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine.
CAIBIDIL
14
COMHAR PÓILÍNEACHTA AGUS BREITHIÚNACH IN ÁBHAIR CHOIRIÚLA
Riail
99
Faisnéis a sholáthar don Pharlaimint i réimsí a bhaineann le comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla
1.
Cinnteoidh an coiste freagrach go gcoimeádtar an Pharlaimint ar an eolas go hiomlán agus go rialta maidir leis na gníomhaíochtaí atá clúdaithe le comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla agus go mbreithnítear a cuid tuairimí go cuí nuair a ghlacann an Chomhairle comhsheasaimh lena sainítear cur chuige an Aontais maidir le hábhar áirithe de bhun Airteagal 34(2)(a) de Chonradh AE.
2.
Go heisceachtúil, ar iarraidh ón gCoimisiún nó ón gComhairle, féadfaidh coiste a chinneadh a chuid imeachtaí a sheoladh i seomra iata.
3.
Déanfar an díospóireacht dá dtagraítear in Airteagal 39(3) de Chonradh AE a sheoladh i gcomhréir leis na socruithe atá leagtha síos i Riail 110(2), (3) agus (4).
Riail
100
Dul i gcomhairle leis an bParlaimint i réimsí a bhaineann le comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla
Maidir le dul i gcomhairle leis an bParlaimint de bhun Airteagal 34(2)(b), (c) agus (d) de Chonradh AE, déileálfar leis de bhun Rialacha 36 go 39, 43, 44 agus 55.
Más infheidhme, déanfar breithniú an togra a chur ar an gclár oibre ansin, ar a dhéanaí ar an gclár oibre don chruinniú iomlánach deiridh a sheolfar sula rachaidh an teorainn ama a leagtar síos i gcomhréir le hAirteagal 39(1) de Chonradh AE in éag.
Nuair a théitear i gcomhairle leis an bParlaimint ar an dréachtchinneadh ón gComhairle chun Stiúrthóir agus comhaltaí Boird Europol a cheapadh, beidh feidhm
mutatis mutandis
ag Riail 108.
Riail
101
Moltaí i réimsí a bhaineann le comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla
1.
Féadfaidh an coiste atá freagrach as nithe a bhaineann le comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla moltaí a tharraingt suas don Chomhairle sa réimse atá clúdaithe le Teideal VI de Chonradh AE tar éis údarú a fháil ó Chomhdháil na nUachtarán nó ar thogra de réir bhrí Riail 121.
2.
I gcásanna práinneacha, féadfaidh an tUachtarán an t-údarú dá dtagraítear i mír 1 a dheonú agus féadfaidh sé cruinniú éigeandála den choiste lena mbaineann a údarú freisin.
3.
Déanfar moltaí a tharraingeofar suas ar an tslí seo a chur san áireamh sa chlár oibre don chéad pháirtseisiún eile ina dhiaidh sin. Beidh feidhm
mutatis mutandis
ag Riail 97(4).
(Féach freisin an léirmhíniú faoi Riail 121.)
CAIBIDIL
15
BALLSTÁT DO DHÉANAMH SÁRÚ AR PHRIONSABAIL BHUNÚSACHA
Riail
102
Sárú a chinneadh
1.
Féadfaidh an Pharlaimint, ar bhonn tuarascála sonraí ón gcoiste freagrach faoi Riail 48:
(a)
vótáil a dhéanamh ar thogra réasúnaithe á iarraidh ar an gComhairle gníomhú de bhun Airteagal 7(1) de Chonradh AE;
(b)
vótáil a dhéanamh ar thogra á iarraidh ar an gCoimisiún nó ar na Ballstáit togra a thíolacadh de bhun Airteagal 7(2) de Chonradh AE;
(c)
vótáil a dhéanamh ar thogra á iarraidh ar an gComhairle gníomhú de bhun Airteagal 7(3), nó ina dhiaidh sin, de bhun Airteagal 7(4) de Chonradh AE.
2.
Déanfar aon iarraidh ón gComhairle ar aontú le togra arna thíolacadh de bhun Airteagal 7(1) agus (2) de Chonradh AE, mar aon leis na barúlacha arna dtíolacadh ag an mBallstát, a fhógairt don Pharlaimint. Ach amháin in imthosca práinneacha agus inchosanta, glacfaidh an Pharlaimint a cinneadh ar thogra ón gcoiste freagrach.
3.
Beidh tromlach de dhá thrian de na vótaí a chaitear, a sheasann do thromlach de na Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint, ag teastáil i gcomhair cinntí faoi mhír 1 agus faoi mhír 2.
4.
Féadfaidh an coiste freagrach tairiscint tionlacain i gcomhair rúin a thíolacadh nuair a iarrtar ar an bParlaimint a haontú a thabhairt de bhun mhír 2. Sa tairiscint sin i gcomhair rúin, leagfar amach tuairimí na Parlaiminte ar shárú tromchúiseach ag Ballstát, ar na smachtbhannaí cuí agus ar athrú nó ar chúlghairm na smachtbhannaí sin.
5.
Cinnteoidh an coiste freagrach go gcoimeádtar an Pharlaimint go hiomlán ar an eolas agus, más gá, go n-iarrtar a cuid tuairimí maidir leis na bearta leantacha go léir a bhaineann lena haontú arna thabhairt de bhun mhír 3. Iarrfar ar an gComhairle achoimre a thabhairt ar fhorbairtí de réir mar is cuí. Ar thogra ón gcoiste freagrach, arna tharraingt suas le húdarú ó Chomhdháil na nUachtarán, féadfaidh an Pharlaimint moltaí a bheidh le cur faoi bhráid na Comhairle a ghlacadh.
TEIDEAL
III
TRÉDHEARCACHT GNÓ
Riail
103
Trédhearcacht ghníomhaíochtaí na Parlaiminte
1.
Cinnteoidh an Pharlaimint go bhfuil an leibhéal is airde trédhearcachta is féidir ann i dtaca lena cuid gníomhaíochtaí, i gcomhréir le forálacha Airteagail 1, 3, an dara fomhír, 28(1) agus 41(1) de Chonradh AE, le hAirteagal 255 de Chonradh CE agus le hAirteagal 42 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.
2.
Is go poiblí a bheidh na díospóireachtaí sa Pharlaimint.
3.
Is go poiblí a bheidh cruinnithe na gCoistí de ghnáth. Féadfaidh siad a chinneadh, áfach, ar a dhéanaí nuair a ghlactar an clár oibre do chruinniú, an clár oibre don chruinniú sin a roinnt ina mhíreanna a mbeidh cuid acu oscailte don phobal agus a mbeidh an chuid eile acu dúnta don phobal. Má sheoltar cruinniú i seomra iata, áfach, féadfaidh an coiste, faoi réir Airteagal 4(1) go (4) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, doiciméid agus miontuairiscí a bhaineann leis an gcruinniú a oscailt le go mbeidh rochtain phoiblí orthu. Beidh feidhm ag Riail 153 i gcás ina ndéantar aon sárú ar na rialacha lena rialaítear rúndacht.
4.
Maidir leis an mbreithniú a dhéanfaidh an coiste freagrach ar iarrataí a bhaineann le nósanna imeachta ar dhíolúine de bhun Riail 7, déanfar é i seomra iata i gcónaí.
Riail
104
Rochtain phoiblí ar dhoiciméid
1.
Tá ag gach saoránach den Aontas agus ag aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chónaíonn i mBallstát, nó a bhfuil a oifig nó a hoifig chláraithe aige nó aici i mBallstát, ceart rochtana ar dhoiciméid na Parlaiminte i gcomhréir le hAirteagal 255 de Chonradh CE, faoi réir na bprionsabal, na gcoinníollacha agus na dteorainneacha atá leagtha síos i Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus de bhun na bhforálacha sonracha atá sna Rialacha Nós Imeachta seo.
A mhéid is féidir, deonófar rochtain ar dhoiciméid na Parlaiminte do dhaoine nádúrtha nó dlítheanacha eile ar an tslí chéanna.
Foilseofar Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 mar fhaisnéis i dteannta leis na Rialacha Nós Imeachta.
2.
Chun críocha rochtana ar dhoiciméid, ciallaíonn an abairt 'doiciméid na Parlaiminte' aon ábhar de réir bhrí Airteagal 3(a) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 arna tharraingt suas nó arna fháil ag Oifigigh na Parlaiminte de réir bhrí Theideal I, Caibidil 2, de na Rialacha seo, ag comhlachtaí rialaithe na Parlaiminte, ag coistí nó ag toscaireachtaí idirpharlaiminteacha, nó ag Ardrúnaíocht na Parlaiminte.
Chun críocha rochtana ar dhoiciméid, is ionann doiciméid arna dtarraingt suas ag Feisirí aonair nó ag na grúpaí polaitiúla agus doiciméid na Parlaiminte má chuirtear síos iad faoi na Rialacha Nós Imeachta.
Leagfaidh an Biúró síos rialacha lena chinntiú go ndéantar doiciméid uile na Parlaiminte a thaifeadadh.
3.
Bunóidh an Pharlaimint clár de dhoiciméid na Parlaiminte. Déanfar rochtain dhíreach ar dhoiciméid reachtacha agus ar chatagóirí áirithe eile doiciméad a chur ar fáil tríd an gclár i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001. A mhéid is féidir, beidh tagairtí do dhoiciméid eile de chuid na Parlaiminte san áireamh sa chlár.
Déanfar catagóirí na ndoiciméad a bhfuil rochtain dhíreach orthu a leagan amach i liosta arna ghlacadh ag an mBiúró agus arna fhoilsiú ar láithreán gréasáin na Parlaiminte. Ní chuirfidh an liosta sin srian ar an gceart rochtana ar dhoiciméid nach dtagann faoi réim na gcatagóirí atá liostaithe; déanfar na doiciméid sin a chur ar fáil ar iarratas i scríbhinn a fháil.
Féadfaidh an Biúró rialacha a ghlacadh i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001, ar rialacha iad lena leagtar síos socruithe i gcomhair rochtana agus foilseofar in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh iad.
4.
Cinnfidh an Biúró na húdaráis a bheidh i gceannas ar iarratais tosaigh a láimhseáil (Airteagal 7 de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001) agus glacfaidh sé cinntí ar iarratais daingniúcháin (Airteagal 8 den Rialachán) agus ar iarratais ar dhoiciméid íogaire (Airteagal 9 den Rialachán).
5.
Ainmneoidh Comhdháil na nUachtarán ionadaithe na Parlaiminte ar an gcoiste idirinstitiúideach arna bhunú de bhun Airteagal 15(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001.
6.
Beidh duine de na Leas-Uachtaráin freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar an tslí a láimhseáiltear iarratais ar rochtain ar dhoiciméid.
7.
Déanfaidh coiste freagrach na Parlaiminte, ar bhonn na faisnéise a sholáthróidh an Biúró agus ar bhonn foinsí eile, an tuarascáil bhliantúil dá dtagraítear in Airteagal 17 de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 a ullmhú agus a chur faoi bhráid an tsuí iomlánaigh.
Déanfaidh an coiste freagrach na tuarascálacha arna nglacadh ag na hinstitiúidí agus ag na gníomhaireachtaí eile de bhun Airteagal 17 den Rialachán a scrúdú agus a mheasúnú.
TEIDEAL
IV
CAIDREAMH LE COMHLACHTAÍ EILE
CAIBIDIL
1
CEAPACHÁIN
Riail
105
Toghadh Uachtarán an Choimisiúin
1.
Nuair a bheidh ainmniúchán d'Uachtarán an Choimisiúin comhaontaithe ag an gComhairle, iarrfaidh an tUachtarán ar an ainmnitheach ráiteas a dhéanamh agus a chuid nó a cuid treoirlínte polaitiúla a thíolacadh don Pharlaimint. Beidh díospóireacht ann i ndiaidh an ráitis.
Iarrfar ar an gComhairle páirt a ghlacadh sa díospóireacht.
2.
Formheasfaidh an Pharlaimint an t-ainmniúchán, nó diúltóidh sí dó, le tromlach na vótaí a chaitear.
Déanfar an vótáil le ballóid rúnda.
3.
Má thoghtar an t-ainmnitheach, cuirfidh an tUachtarán an méid sin in iúl don Chomhairle, á iarraidh uirthi agus ar Uachtarán tofa an Choimisiúin ainmnithigh a mholadh de thoil a chéile do na poist éagsúla mar Choimisinéirí.
4.
Más rud é nach bhformheasfaidh an Pharlaimint an t-ainmniúchán, iarrfaidh an tUachtarán ar an gComhairle iarrthóir nua a ainmniú.
Riail
106
Toghadh an Choimisiúin
1.
Déanfaidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle le hUachtarán tofa an Choimisiúin, a iarraidh ar na hainmnithigh arna moladh ag Uachtarán tofa an Choimisiúin agus ag an gComhairle do na poist éagsúla mar Choimisinéirí láithriú os comhair na gcoistí cuí de réir na réimsí ionchasacha freagrachta a bheidh acu. Is go poiblí a sheolfar na héisteachtaí sin.
2.
Iarrfaidh an coiste cuí nó na coistí cuí ar an gCoimisinéir ainmnithe ráiteas a dhéanamh agus ceisteanna a fhreagairt. Déanfar na héisteachtaí a eagrú ar shlí a fhágann go mbeidh ar chumas na gCoimisinéirí ainmnithe an fhaisnéis iomchuí go léir a nochtadh don Pharlaimint. Déanfar forálacha a bhaineann le heagrú na n-éisteachtaí a leagan síos in iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta
Féach Iarscríbhinn XVII.
.
3.
Cuirfidh an tUachtarán tofa coláiste na gCoimisinéirí agus a gclár i láthair ag suí den Pharlaimint a dtabharfar cuireadh don Chomhairle iomlán a bheith i láthair aige. Beidh díospóireacht ann i ndiaidh an ráitis.
4.
Chun an díospóireacht a thabhairt chun críche, féadfaidh aon ghrúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad tairiscint i gcomhair rúin a chur síos. Beidh feidhm ag Riail 110(3), (4) agus (5).
Tar éis na vótála ar thairiscint i gcomhair rúin, toghfaidh an Pharlaimint an Coimisiún, nó diúltóidh sí dó, le tromlach na vótaí a chaitear.
Déanfar an vótáil le glaoch rolla.
Féadfaidh an Pharlaimint an vótáil a chur siar go dtí an chéad suí eile.
5.
Cuirfidh an tUachtarán in iúl don Chomhairle cibé acu a toghadh an Coimisiún nó a diúltaíodh dó.
6.
I gcás ina dtarlaíonn athrú substaintiúil ar chúraimí le linn théarma oifige an Choimisiúin, le linn folúntas a líonadh nó le linn Coimisinéir nua a cheapadh tar éis aontachais Ballstáit nua, iarrfar ar na Coimisinéirí lena mbaineann láithriú os comhair na gcoistí atá freagrach as na réimsí freagrachta i dtrácht i gcomhréir le mír 2.
Riail
107
Tairiscint cháinte an Choimisiúin
1.
Féadfaidh an deichiú cuid de na Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint tairiscint cháinte an Choimisiúin a chur faoi bhráid an Uachtaráin.
2.
Tabharfar 'tairiscint cháinte' ar an tairiscint agus tabharfar cúiseanna mar thacaíocht léi. Cuirfear ar aghaidh chuig an gCoimisiún í.
3.
Láithreach tar éis tairiscint cháinte a fháil, tabharfaidh an tUachtarán fógra do na Feisirí á rá go bhfuil an tairiscint cháinte curtha síos.
4.
Ní bheidh an díospóireacht ar cháineadh ann go dtí ceithre huaire is fiche ar a laghad tar éis fógra a thabhairt do na Feisirí á rá go bhfuarthas tairiscint cháinte.
5.
Is trí ghlaoch rolla a dhéanfar an vótáil ar an tairiscint agus ní dhéanfar an vótáil go dtí ocht n-uaire an chloig is daichead ar a laghad tar éis thús na díospóireachta.
6.
Beidh an díospóireacht agus an vótáil ann, ar a dhéanaí, i rith an pháirtseisiúin i ndiaidh thíolacadh na tairisceana.
7.
Glacfar an tairiscint cháinte má fhaigheann sé tromlach dhá thrian de na vótaí a chaitear, ar tromlach é de na Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint. Cuirfear toradh na vótála in iúl d'Uachtarán na Comhairle agus d'Uachtarán an Choimisiúin.
Riail
108
Comhaltaí na Cúirte Iniúchóirí a Cheapadh
1.
Iarrfar ar iarrthóirí a bheidh ainmnithe mar Chomhaltaí den Chúirt Iniúchóirí ráiteas a dhéanamh os comhair an choiste fhreagraigh agus ceisteanna a chuireann comhaltaí an choiste a fhreagairt. Déanfaidh an coiste vótáil ar leithligh le ballóid rúnda ar gach ainmniúchán.
2.
Déanfaidh an coiste freagrach moladh don Pharlaimint i dtaobh an ceart an t-ainmniúchán a fhormheas agus déanfar sin, i bhfoirm tuarascála ina mbeidh togra ar leithligh i gcomhair cinnidh ar gach ainmniúchán.
3.
Déanfar an vótáil i suí iomlánach laistigh de dhá mhí ón tráth a fhaightear an t-ainmniúchán mura rud é go gcinnfidh an Pharlaimint a mhalairt, ar iarraidh ón gcoiste freagrach, ó ghrúpa polaitiúil nó ó dhaichead Feisire ar a laghad. Déanfaidh an Pharlaimint vótáil ar leithligh le ballóid rúnda ar gach ainmniúchán agus déanfaidh an Pharlaimint a cinneadh trí thromlach na vótaí a chaitear.
4.
Más tuairim dhiúltach an tuairim a ghlacann an Pharlaimint ar ainmniúchán aonair, iarrfaidh an tUachtarán ar an gComhairle an t-ainmniúchán a tharraingt siar agus ainmniúchán nua a chur faoi bhráid na Parlaiminte.
Riail
109
Comhaltaí Bhord Feidhmiúcháin an Bhainc Cheannais Eorpaigh a Cheapadh
1.
Iarrfar ar an iarrthóir a bheidh ainmnithe mar Uachtarán an Bhainc Cheannais Eorpaigh ráiteas a dhéanamh os comhair an choiste fhreagraigh agus ceisteanna a chuireann comhaltaí an choiste a fhreagairt.
2.
Déanfaidh an coiste freagrach moladh don Pharlaimint i dtaobh an ceart an t-ainmniúchán a fhormheas.
3.
Déanfar an vótáil laistigh de dhá mhí ón tráth a fhaightear an t-ainmniúchán mura rud é go gcinnfidh an Pharlaimint a mhalairt, ar iarraidh ón gcoiste freagrach, ó ghrúpa polaitiúil nó ó dhaichead Feisire ar a laghad.
4.
Más tuairim dhiúltach an tuairim a ghlacann an Pharlaimint, iarrfaidh an tUachtarán ar an gComhairle an t-ainmniúchán a tharraingt siar agus ainmniúchán nua a chur faoi bhráid na Parlaiminte.
5.
Beidh feidhm ag an nós imeachta céanna i gcomhair ainmniúchán do Leas-Uachtarán, agus do Chomhaltaí eile Bhord Feidhmiúcháin, an Bhainc Cheannais Eorpaigh.
CAIBIDIL
2
RÁITIS
Riail
110
Ráitis ón gCoimisiún, ón gComhairle agus ón gComhairle Eorpach
1.
Féadfaidh Comhaltaí den Choimisiún, den Chomhairle agus den Chomhairle Eorpach cead a iarraidh ar Uachtarán na Parlaiminte aon tráth chun ráiteas a dhéanamh. Déanfaidh Uachtarán na Comhairle Eorpaí ráiteas tar éis gach cruinnithe de chuid na Comhairle sin. Cinnfidh Uachtarán na Parlaiminte an tráth a bhféadfar an ráiteas a dhéanamh agus déanfaidh sé cinneadh i dtaobh an mbeidh díospóireacht iomlán ann ina dhiaidh nó an mbeidh tríocha nóiméad de cheisteanna gearra, achoimre ó na Feisirí ann.
2.
Nuair atá ráiteas fara díospóireacht á chur ar a clár oibre ag an bParlaimint, déanfaidh sí i dtaobh an dtabharfar, nó nach dtabharfar, an díospóireacht chun deiridh le rún. Ní dhéanfaidh sí amhlaidh má tá tuarascáil ar an ábhar céanna sceidealta lena tógáil sa pháirtseisiún céanna nó sa pháirtseisiún ina dhiaidh sin, mura rud é go molann an tUachtarán a mhalairt ar chúiseanna eisceachtúla. Má chinneann an Pharlaimint an díospóireacht a thabhairt chun deiridh le rún, féadfaidh coiste, grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad tairiscint i gcomhair rúin a chur síos.
3.
Déanfar vótáil ar thairiscintí i gcomhair rúin an lá céanna. Déanfaidh an tUachtarán cinneadh ar aon eisceachtaí. Beidh mínithe ar an vótáil inghlactha.
4.
Glacfaidh comhthairiscint i gcomhair rúin ionad na dtairiscintí i gcomhair rún arna gcur síos roimhe sin ag a sínitheoirí, ach ní ghlacfaidh sí ionad na dtairiscintí sin arna gcur síos ag coistí eile, ag grúpaí polaitiúla eile nó ag Feisirí eile.
5.
Tar éis rún a ghlacadh, ní fhéadfar vótáil a dhéanamh ar aon tairiscintí eile ach amháin i gcás ina gcinneann an tUachtarán a mhalairt ar mhodh eisceachta.
Riail
111
Ráitis ina mínítear cinntí ón gCoimisiún
Tar éis dul i gcomhairle le Comhdháil na nUachtarán, féadfaidh an tUachtarán a iarraidh ar Uachtarán an Choimisiúin, ar an gCoimisinéir atá freagrach as caidreamh le Parlaimint na hEorpa nó, trí chomhaontú, ar Choimisinéir eile ráiteas a dhéanamh sa Pharlaimint tar éis gach cruinnithe den Choimisiún, ar ráiteas é ina mínítear na príomhchinntí a glacadh. Beidh díospóireacht a mhairfidh tríocha nóiméad ar a laghad ann tar éis an ráitis agus féadfaidh Feisirí ceisteanna gearra, achoimre a chur lena linn.
Riail
112
Ráitis ón gCúirt Iniúchóirí
1.
I gcomhthéacs an nós imeachta urscaoilte nó ghníomhaíochtaí na Parlaiminte i réimse an rialaithe bhuiséadaigh, féadfar a iarraidh ar Uachtarán na Cúirte Iniúchóirí labhairt sa Pharlaimint chun barúlacha atá sa Tuarascáil Bhliantúil, i dtuarascálacha speisialta nó i dtuairimí na Cúirte a thíolacadh, nó chun clár oibre na Cúirte a mhíniú.
2.
Féadfaidh an Pharlaimint a chinneadh díospóireacht ar leithligh a sheoladh ar aon cheisteanna a ardaítear i ráitis den sórt sin, agus an Coimisiún agus an Chomhairle a bheith rannpháirteach inti, go háirithe i gcás ina mbeifear tar éis neamhréireachtaí a thuairisciú maidir le bainistíocht airgeadais.
Riail
113
Ráitis ón mBanc Ceannais Eorpach
1.
Déanfaidh Uachtarán an Bhainc Ceannais Eorpaigh Tuarascáil Bhliantúil an Bhainc ar ghníomhaíochtaí an Chórais Eorpaigh Banc Ceannais agus ar bheartas airgeadaíochta na bliana roimhe sin agus na bliana reatha a thíolacadh don Pharlaimint.
2.
Beidh díospóireacht ghinearálta ann i ndiaidh an tíolactha sin.
3.
Iarrfar ar Uachtarán an Bhainc Cheannais Eorpaigh freastal ar chruinnithe den choiste freagrach ceithre huaire sa bhliain ar a laghad chun ráiteas a dhéanamh agus ceisteanna a fhreagairt.
4.
Má iarrann siadsan nó an Pharlaimint amhlaidh, iarrfar ar an Uachtarán, ar Leas-Uachtarán agus ar Chomhaltaí eile Bhord Feidhmiúcháin an Bhainc Cheannais Eorpaigh freastal ar chruinnithe breise.
5.
Déanfar tuarascáil focal ar fhocal de na himeachtaí faoi mhír 3 agus faoi mhír 4 a tharraingt suas sna teangacha oifigiúla.
Riail
114
Moladh ar na treoirlínte ginearálta maidir le beartais eacnamaíocha
1.
Déanfar an moladh ón gCoimisiún ar threoirlínte ginearálta maidir le beartais eacnamaíocha na mBallstát agus an Chomhphobail a thíolacadh don choiste freagrach agus cuirfidh an coiste sin tuarascáil faoi bhráid na Parlaiminte.
2.
Iarrfar ar an gComhairle inneachar a molta, mar aon leis an seasamh arna ghlacadh ag an gComhairle Eorpach, a chur in iúl don Pharlaimint.
CAIBIDIL
3
CEISTEANNA ARNA nDÍRIÚ CHUIG AN gCOMHAIRLE, CHUIG AN gCOIMISIÚN AGUS CHUIG AN mBANC CEANNAIS EORPACH
Riail
115
Ceisteanna i gcomhair freagra ó bhéal maille le díospóireacht
1.
Féadfaidh coiste, grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad ceisteanna a dhíriú chuig an gComhairle nó chuig an gCoimisiún agus féadfar a iarraidh go cuirfear ar chlár oibre na Parlaiminte iad.
Cuirfear ceisteanna den sórt sin faoi bhráid an Uachtaráin i scríbhinn agus tarchuirfidh seisean láithreach chuig Comhdháil na nUachtarán iad.
Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh i dtaobh an ceart ceisteanna a chur ar an gclár oibre agus i dtaobh cén t-ord ina gcuirfear ar an gclár oibre iad. Maidir le ceisteanna nach gcuirtear ar chlár oibre na Parlaiminte laistigh de thrí mhí ón tráth a thíolactar iad, titfidh siad ar lár.
2.
Ní mór ceisteanna arna ndíriú chuig an gCoimisiún a tharchur chuig an institiúid sin seachtain amháin ar a laghad roimh an suí iomlánach a mbeidh na ceisteanna sin ar a chlár oibre agus ní mór ceisteanna arna ndíriú chuig an gComhairle a tharchur chuici trí seachtaine ar a laghad roimh an dáta sin.
3.
I gcás ina mbaineann na ceisteanna le nithe dá dtagraítear in Airteagal 17 agus in Airteagal 34 de Chonradh AE, ní bheidh feidhm ag an teorainn ama dá bhforáiltear i mír 2 den Riail seo, agus ní mór don Chomhairle freagra a thabhairt sách pras chun an Pharlaimint a choimeád ar an eolas go cuí.
4.
Féadfaidh duine de na ceistitheoirí an cheist a thairiscint ar feadh cúig nóiméad. Freagróidh comhalta amháin den institiúid lena mbaineann.
Tá údar na ceiste i dteideal an tréimhse iomlán ama labhartha atá luaite a úsáid.
5.
Beidh feidhm
mutatis
mutandis
ag Riail 110(2) go (5).
Riail
116
Tráth na gCeisteanna
1.
Seolfar Tráth na gCeisteanna leis an gComhairle agus leis an gCoimisiún ag gach páirtseisiún ag cibé tráthanna a chinnfidh an Pharlaimint ar thogra ó Chomhdháil na nUachtarán. Féadfar tréimhse shonrach ama a chur ar leataobh do cheisteanna arna ndíriú chuig Uachtarán, agus chuig Comhaltaí aonair, an Choimisiúin.
2.
Ní fhéadfaidh aon Fheisire níos mó ná ceist amháin a chur ar an gComhairle agus ar an gCoimisiún ag aon pháirtseisiún ar leith.
3.
Cuirfear ceisteanna faoi bhráid an Uachtaráin i scríbhinn, agus rialóidh seisean ar a n-inghlacthacht agus ar an ord ina dtógfar iad. Tabharfar fógra faoin gcinneadh sin don cheistitheoir láithreach.
4.
Beidh an nós imeachta mionsonraithe faoi rialú treoirlínte arna leagan síos in iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta seo
Féach Iarscríbhinn II.
.
Riail
117
Ceisteanna arna ndíriú chuig an gComhairle nó chuig an gCoimisiún i gcomhair freagra scríofa
1.
Féadfaidh aon Fheisire ceisteanna i gcomhair freagra scríofa a dhíriú chuig an gComhairle nó chuig an gCoimisiún i gcomhréir le treoirlínte arna leagan síos in iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta seo
Féach Iarscríbhinn III.
. Is ar údair na gceisteanna a bheidh an fhreagracht iomlán as ábhar na gceisteanna sin
2.
Cuirfear ceisteanna faoi bhráid an Uachtaráin i scríbhinn agus cuirfidh seisean ar aghaidh chuig an institiúid lena mbaineann iad. Is é an tUachtarán a shocróidh aon amhras faoi inghlacthacht ceiste. Cuirfear a chinneadh in iúl don cheistitheoir.
3.
Más rud é nach féidir ceist a fhreagairt laistigh den teorainn ama a bheidh socraithe, déanfar, ar iarraidh ón údar, í a chur ar chlár oibre an chéad chruinnithe eile den choiste freagrach. Beidh feidhm
mutatis mutandis
ag Riail 116.
4.
Maidir le ceisteanna a bhfuil gá le freagra láithreach orthu ach nach bhfuil gá le taighde mionsonraithe ina leith (ceisteanna tosaíochta), freagrófar iad laistigh de thrí seachtaine ón tráth a chuirtear ar aghaidh chuig an institiúid lena mbaineann iad. Féadfaidh gach Feisire ceist tosaíochta amháin a chur síos gach mí.
Freagrófar ceisteanna eile (ceisteanna neamhthosaíochta) laistigh de shé seachtaine ón tráth a chuirtear ar aghaidh chuig an institiúid lena mbaineann iad.
Sonróidh na Feisirí an cineál ceiste atá á tíolacadh acu. Is é an tUachtarán a ghlacfaidh an cinneadh críochnaitheach.
5.
Foilseofar ceisteanna agus freagraí in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Riail
118
Ceisteanna arna ndíriú chuig an mBanc Ceannais Eorpach i gcomhair freagra scríofa
1.
Féadfaidh aon Fheisire ceisteanna i gcomhair freagra scríofa a dhíriú chuig an mBanc Ceannais Eorpach i gcomhréir le treoirlínte arna leagan síos in iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta seo
Féach Iarscríbhinn III.
.
2.
Cuirfear ceisteanna den sórt sin faoi bhráid chathaoirleach an choiste fhreagraigh i scríbhinn agus cuirfidh seisean nó sise ar aghaidh chuig an mBanc Ceannais Eorpach iad.
3.
Foilseofar na ceisteanna mar aon le freagraí orthu in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
4.
Más rud é nach mbeidh freagra faighte ar an gceist faoin spriocdháta riachtanach, déanfar, ar iarraidh ón údar, í a chur ar chlár oibre an chéad chruinnithe eile idir an coiste freagrach agus Uachtarán an Bhainc Cheannais Eorpaigh.
CAIBIDIL
4
TUARASCÁLACHA Ó INSTITIÚIDÍ EILE
Riail
119
Tuarascálacha bliantúla agus tuarascálacha eile ó institiúidí eile
1.
Maidir le tuarascálacha bliantúla agus le tuarascálacha eile ó institiúidí eile, ar ina leith a dhéantar foráil leis na Conarthaí á rá go rachfar i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa nó i gcás ina gceanglaítear le forálacha dlíthiúla eile tuairim Pharlaimint na hEorpa a fháil ina leith, déileálfar leo trí mheán tuarascála a chuirfear faoi bhráid an tsuí iomlánaigh.
2.
Déanfar tuarascálacha bliantúla agus tuarascálacha eile ó institiúidí eile nach dtagann faoi réim raon feidhme mhír 1 a tharchur chuig an gcoiste cuí agus féadfaidh an coiste sin togra a dhéanamh go ndéanfar tuarascáil a tharraingt suas de bhun Riail 48.
CAIBIDIL
5
RÚIN AGUS MOLTAÍ
Riail
120
Tairiscintí i gcomhair rún
1.
Féadfaidh aon Fheisire tairiscint i gcomhair rúin a chur síos ar ábhar a thagann faoi réim ghníomhaíochtaí an Aontais Eorpaigh.
Ní fhéadfaidh níos mó ná 200 focal a bheith sa tairiscint.
2.
Déanfaidh an coiste freagrach cinneadh i dtaobh cén nós imeachta a bheidh le glacadh.
Féadfaidh sé an tairiscint i gccomhair rún a chónascadh le tairiscintí eile i gomhair rúin nó le tuarascálacha.
Féadfaidh sé tuairim a ghlacadh a fhéadfaidh a bheith i bhfoirm litreach.
Féadfaidh sé a chinneadh tuarascáil a tharraingt suas de bhun Riail 48.
3.
Cuirfear cinntí an choiste agus Chomhdháil na nUachtarán in iúl d’údair tairisceana i gcomhair rúin.
4.
Beidh téacs na tairisceana i gcomhair rúin san áireamh sa tuarascáil.
5.
Is é an tUachtarán a dhéanfaidh tuairimí i bhfoirm litreach chuig institiúidí eile de chuid an Aontais Eorpaigh a chur ar aghaidh.
6.
Beidh údar nó údair tairisceana i gcomhair rúin a chuirtear síos de bhun Riail 110(2), Riail 115(5) nó Riail 122(2) i dteideal an tairiscint a tharraingt siar sula ndéantar an vótáil chríochnaitheach.
7.
Féadfaidh údar, údair nó chéad sínitheoir tairisceana i gcomhair rúin a chuirtear síos de bhun mhír 1 an tairiscint sin a tharraingt siar sula ndéanann an coiste freagrach cinneadh, de bhun mhír 2, chun tuarascáil a tharraingt suas uirthi.
Ón tráth a ghlacann an coiste an tairiscint ar láimh amhlaidh, is é an coiste amháin a mbeidh sé de chumhacht aige í a tharraingt siar go dtí go gcuirfear tús leis an vótáil chríochnaitheach.
8.
Féadfaidh grúpa, coiste nó an líon céanna Feisirí atá i dteideal tairiscint a chur síos tairiscint i gcomhair rúin arna tarraingt siar a ghlacadh ar láimh agus a chur síos arís láithreach.
Tá dualgas ar na Coistí a chinntiú, maidir le tairiscintí i gcomhair rún a chuirtear síos de bhun na Rialach seo agus a chomhlíonann na ceanglais atá leagtha síos, go dtabharfar i gcrích iad agus go dtagraítear go cuí dóibh sna doiciméid a chuirtear ar fáil mar thoradh orthu.
Riail
121
Moltaí don Chomhairle
1.
Féadfaidh grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad togra i gcomhair molta don Chomhairle a chur síos maidir le hábhair faoi Theideal V agus faoi Theideal VI de Chonradh AE nó, i gcás nach ndeachthas i gcomhairle leis an bParlaimint ar chomhaontú idirnáisiúnta, laistigh de raon feidhme Riail 90 nó Riail 91.
2.
Tarchuirfear tograí den sórt sin chuig an gcoiste freagrach lena mbreithniú.
Más cuí, tarchuirfidh an coiste an t-ábhar chuig an bParlaimint i gcomhréir leis na nósanna imeachta atá leagtha síos sna Rialacha seo.
3.
I gcás ina dtíolacann sé tuarascáil, déanfaidh an coiste freagrach togra i gcomhair molta don Chomhairle a chur faoi bhráid na Parlaiminte, mar aon le ráiteas gearr míniúcháin agus, más cuí, mar aon le tuairimí na gcoistí a ndeachthas i gcomhairle leo.
Níl gá le húdarú roimh ré ó Chomhairle na nUachtarán chun an mhír seo a chur i bhfeidhm.
4.
Beidh feidhm ag forálacha Riail 97 nó Riail 101.
Riail
122
Díospóireachtaí ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta
1.
Féadfaidh coiste, toscaireacht idirpharlaiminteach, grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad a iarraidh, i scríbhinn, ar an Uachtarán díospóireacht a sheoladh ar chás práinneach a bhaineann le sárú ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta (Riail 137(3)).
2.
Tarraingeoidh Comhdháil na nUachtarán suas liosta ábhar a bheidh le cur san áireamh sa dréacht críochnaitheach den chlár oibre don chéad díospóireacht eile ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta ar bhonn na n-iarrataí dá dtagraítear i mír 1 agus i gcomhréir le forálacha Iarscríbhinn IV. Ní bheidh líon iomlán na n-ábhar a bheidh san áireamh sa chlár oibre níos mó ná trí, lena n-áirítear fochaibidlí.
I gcomhréir le forálacha Riail 140, féadfaidh an Pharlaimint topaic a raibh díospóireacht le déanamh uirthi a thréigean agus topaic neamhsceidealta a chur ina hionad sa díospóireacht. Déanfar tairiscintí i gcomhair rún ar na hábhair a roghnaítear a chur síos faoi thráthnóna an lae a nglactar an clár oibre. Socróidh an tUachtarán an spriocam beacht le haghaidh tairiscintí i gcomhair rún den sórt sin a chur síos.
3.
Déanfar an t-am labhartha iomlán do na grúpaí polaitiúla agus do na Feisirí neamhcheangailte a leithroinnt i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos i Riail 149(4) agus (5) laistigh den am uasta i gcomhair díospóireachtaí, is é sin, 60 nóiméad in aghaidh an pháirtseisiúin.
Maidir le haon am atá fágtha tar éis an t-am a bheidh ag teastáil chun na tairiscintí i gcomhair rún a thabhairt isteach agus chun vótáil a dhéanamh orthu, mar aon leis an am labhartha, más ann, a leithroinntear chuig an gCoimisiún agus chuig an gComhairle, a chur san áireamh, déanfar é a mhiondealú idir na grúpaí polaitiúla agus na Feisirí neamhcheangailte.
4.
Beidh vótáil ann láithreach ag deireadh na díospóireachta. Ní bheidh feidhm ag Riail 170.
Féadfar vótálacha a dhéantar de bhun na Rialach seo a eagrú ar bhonn comhpháirteach faoi fhreagracht an Uachtaráin agus Chomhdháil na nUachtarán.
5.
Má dhéantar dhá thairiscint i gcomhair rún, nó níos mó, a chur síos ar an ábhar céanna, beidh feidhm ag an nós imeachta atá leagtha amach i Riail 110(4).
6.
Féadfaidh an tUachtarán agus cathaoirligh na ngrúpaí polaitiúla a chinneadh go ndéanfar vótáil ar thairiscint i gcomhair rúin gan aon díospóireacht a bheith ann. Beidh aontú d'aon toil chathaoirligh uile na ngrúpaí polaitiúla ag teastáil chun cinneadh den sórt sin a ghlacadh.
Ní bheidh feidhm ag forálacha Riail 174, Riail 175 agus Riail 177 maidir le tairiscintí i gcomhair rún atá ar an gclár oibre le haghaidh díospóireachta ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta.
Ní dhéanfar tairiscintí i gcomhair rún a chur síos le haghaidh díospóireachta ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta ach amháin tar éis liosta na n-ábhar a bheith glactha. Maidir le tairiscintí i gcomhair rún nach féidir déileáil leo san am a leithroinntear don díospóireacht, titfidh siad ar lár. Bainfidh sé sin freisin le tairiscintí i gcomhair rún a suitear ina leith, tar éis iarrata faoi Riail 155(3), nach bhfuil córam i láthair. Beidh Feisirí i dteideal tairiscintí den sórt sin a chur síos athuair lena mbreithniú i gcoiste de bhun Riail 120 nó le haghaidh díospóireachta ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta ag an gcéad pháirtseisiún eile.
Ní fhéadfar ábhar a chur san áireamh sa chlár oibre le haghaidh díospóireachta ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta má tá sé ar an gclár oibre don pháirtseisiún sin cheana féin.
Níl aon fhorálacha ann sna Rialacha lena gceadaítear comhdhíospóireacht ar thairiscint i gcomhair rúin arna cur síos de réir mhír 2, an dara fomhír, agus ar thuarascáil ó choiste faoin ábhar céanna.
I gcás ina ndéantar iarraidh de bhun Riail 155(3) go suífear an bhfuil córam i láthair, ní bheidh an iarraidh sin bailí ach amháin don tairiscint i gcomhair rúin a bhfuiltear le vótáil a dhéanamh uirthi agus ní do na tairiscintí sin a bheidh ann ina dhiaidh sin.
Riail
123
Dearbhuithe i scríbhinn
1.
Féadfaidh suas go cúigear Feisirí dearbhú i scríbhinn nach faide ná 200 focal a thíolacadh ar ábhar a thagann faoi réim inniúlachtaí an Aontais Eorpaigh agus nach gcuimsíonn saincheisteanna is ábhar do phróiseas reachtach leanúnach reatha. Tabharfaidh an tUachtarán an t-údarú ar bhonn gach cáis ar leithligh. Déanfar dearbhuithe i scríbhinn a chló sna teangacha oifigiúla agus dáilfear iad. Cuirfear i gclár iad i dteannta le hainmneacha na sínitheoirí. Clár poiblí a bheidh sa chlár sin agus coimeádfar é lasmuigh den bhealach isteach chuig an Seomra le linn na bpáirtseisiún agus, idir na páirtseisiúin, coimeádfar é i suíomh cuí arna chinneadh ag Coláiste na gCaestóirí.
Ní bheidh níos mó i gceist le hinneachar dearbhaithe i scríbhinn ná go mbeidh sé i bhfoirm dearbhaithe agus, go háirithe, ní bheidh aon chinneadh ann ar nithe a bhfuil nósanna imeachta sonracha agus inniúlachtaí sonracha leagtha síos sna Rialacha Nós Imeachta maidir lena nglacadh.
2.
Féadfar síniú aon Fheisire a chur le dearbhú atá sa chlár.
3.
I gcás ina mbeidh dearbhú sínithe ag tromlach na bhFeisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint, tabharfaidh an tUachtarán fógra dá réir don Pharlaimint agus foilseoidh sé nó sí ainmneacha na sínitheoirí sna miontuairiscí agus foilseoidh sé nó sí an dearbhú mar théacs arna ghlacadh.
4.
Cuirfear deireadh leis an nós imeachta tríd an dearbhú, maille le hainmneacha na sínitheoirí, a tharchur chuig na seolaithe, ag deireadh an pháirtseisiúin.
5.
Maidir le dearbhú i scríbhinn a fhanann sa chlár ar feadh tréimhse is faide ná trí mhí agus nach mbeidh sínithe ag an leathchuid ar a laghad de na Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint, titfidh sé ar lár.
Riail
124
Dul i gcomhairle le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa
1.
Féadfaidh coiste a iarraidh go rachfar i gcomhairle le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa ar nithe de chineál ginearálta nó ar phointí sonracha.
Léireoidh an coiste an teorainn ama ar laistigh di nach mór do Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa a thuairim a thabhairt.
2.
Déanfaidh an Pharlaimint iarraidh maidir le dul i gcomhairle le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa a fhormheas gan aon díospóireacht.
Riail
125
Dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún
1.
Féadfaidh coiste a iarraidh go rachfar i gcomhairle le Coiste na Réigiún ar nithe de chineál ginearálta nó ar phointí shonracha.
Léireoidh an coiste an teorainn ama ar laistigh di nach mór do Choiste na Réigiún a thuairim a thabhairt.
2.
Déanfaidh an Pharlaimint iarraidh maidir le dul i gcomhairle le Coiste na Réigiún a fhormheas gan aon díospóireacht.
Riail
126
Iarrataí chuig Gníomhaireachtaí Eorpacha
1.
I gcás ina bhfuil ceart ag an bParlaimint iarraidh a chur faoi bhráid Gníomhaireachta Eorpaí, féadfaidh aon Fheisire iarraidh den sórt sin a chur faoi bhráid Uachtarán na Parlaiminte i scríbhinn. Beidh baint ag iarrataí den sórt sin le nithe a thagann faoi réim mhisean na Gníomhaireachta lena mbaineann agus beidh faisnéis chúlra ag gabháil leo ina mínítear an tsaincheist agus leas an Chomhphobail.
2.
Déanfaidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle leis an gcoiste freagrach, an iarraidh a chur ar aghaidh chuig an nGníomhaireacht nó déanfaidh sé aon bheart cuí eile. Cuirfear an beart a dhéantar in iúl láithreach don Fheisire a thíolacann an iarraidh. Beidh teorainn ama i gcomhair freagra san áireamh in aon iarraidh a chuireann an tUachtarán chuig Gníomhaireacht.
3.
Má mheasann an Ghníomhaireacht nach bhfuil sé ar a cumas freagra a thabhairt ar an iarraidh faoi mar atá sí ceaptha, nó má fhéachann sí leis an iarraidh a mhodhnú, cuirfidh sí an méid sin in iúl don Uachtarán láithreach agus déanfaidh an tUachtarán aon bheart cuí tar éis dul i gcomhairle leis an gcoiste freagrach de réir mar is gá.
CAIBIDIL
6
COMHAONTUITHE IDIRINSTITIÚIDEACHA
Riail
127
Comhaontuithe idirinstitiúideacha
1.
Féadfaidh an Pharlaimint comhaontuithe a dhéanamh le hinstitiúidí eile i gcomhthéacs fheidhmiú na gConarthaí nó chun nósanna imeachta a fheabhsú nó a shoiléiriú.
D'fhéadfadh sé gur dearbhuithe comhpháirteacha, malartú litreacha nó cóid iompair, nó ionstraimí cuí eile, a bheadh i gcomhaontuithe den sórt sin. Síneoidh an tUachtarán iad tar éis don choiste atá freagrach as gnóthaí bunreachtúla iad a scrúdú agus tar éis don Pharlaimint iad a fhormheas. Féadfar, mar eolas, iad a chur mar iarscríbhinn a ghabhann na Rialacha Nós Imeachta.
2.
I gcás inarb intuigthe as comhaontuithe den sórt sin go ndéanfar modhnú ar chearta nós imeachta nó oibleagáidí atá ann cheana d'Fheisirí nó do chomhlachtaí Parlaiminte, nó go gcruthaíonn siad cearta nós imeachta nó oibleagáidí nua dóibh, nó gurb intuigthe astu thairis sin go ndéanfar modhnú nó léirmhíniú ar na Rialacha Nós Imeachta, tarchuirfear an t-ábhar chuig an gcoiste freagrach lena scrúdú i gcomhréir le Riail 211(2) go (6) sula síneofar an comhaontú.
CAIBIDIL
7
ÁBHAIR ARNA dTARCHUR CHUIG AN gCÚIRT BHREITHIÚNAIS
Riail
128
Imeachtaí os comhair na Cúirte Breithiúnais
1.
Déanfaidh an Pharlaimint, laistigh de na teorainneacha ama atá sonraithe sna Conarthaí agus i Reacht na Cúirte Breithiúnais i gcomhair caingne ag institiúidí an Aontais agus ag aon duine nádúrtha nó dlítheanach, reachtaíocht an Chomhphobail agus na bearta cur chun feidhme a scrúdú lena chinntiú gur urramaíodh na Conarthaí go hiomlán, go háirithe i gcás ina bhfuil cearta na Parlaiminte i gceist.
2.
Tuairisceoidh an coiste freagrach don Pharlaimint, ó bhéal más gá, i gcás ina bhfuil drochamhras air gur sáraíodh dlí an Chomhphobail.
3.
Tionscnóidh an tUachtarán caingean thar ceann na Parlaiminte i gcomhréir le moladh ón gcoiste freagrach.
Ag tús an pháirtseisiúin ina dhiaidh sin, féadfaidh an tUachtarán an cinneadh faoi thionscnamh na caingne a chur faoi bhráid an tsuí iomlánaigh. Más rud é go rialaíonn an suí iomlánach in aghaidh na caingne le tromlach na vótaí a chaitear, tarraingeoidh sé siar í.
Más rud é go dtionscnóidh an tUachtarán caingean contrártha don mholadh ón gcoiste freagrach, cuirfidh sé an cinneadh faoi thionscnamh na caingne faoi bhráid an tsuí iomlánaigh ag tús an pháirtseisiúin ina dhiaidh sin.
4.
Tar éis dul i gcomhairle leis an gcoiste freagrach, déanfaidh an tUachtarán tuairimí a thíolacadh, nó déanfaidh sé idirghabháil thar ceann na Parlaiminte, in imeachtaí cúirte.
I gcás ina mbeartaíonn an tUachtarán imeacht ó mholadh an choiste fhreagraigh, cuirfidh sé an méid sin in iúl don choiste agus tarchuirfidh sé an t-ábhar chuig Comhdháil na nUachtarán agus a chúiseanna á lua aige.
I gcás ina bhfuil Comhdháil na nUachtarán den tuairim nár cheart don Pharlaimint, go heisceachtúil, tuairimí a thíolacadh nó idirghabháil a dhéanamh os comhair na Cúirte Breithiúnais i gcás bailíocht dhlíthiúil gnímh de chuid na Parlaiminte a bheith á ceistiú, cuirfear an t-ábhar faoi bhráid suí iomlánaigh gan mhoill.
I gcásanna práinne, féadfaidh an tUachtarán gníomh réamhchúraim a ghlacadh chun na teorainneacha ama arna bhforordú ag an gcúirt lena mbaineann a chomhlíonadh. I gcásanna den sórt sin, déanfar an nós imeachta dá bhforáiltear sa mhír seo a chur chun feidhme a luaithe is féidir.
Ní choisceann aon ní atá sna Rialacha seo ar an gcoiste freagrach cinneadh a dhéanamh ar shocruithe cuí nós imeachta i gcomhair tharchur tráthúil a mholta i gcásanna práinne
.
Riail
129
Na hiarmhairtí a ghabhann le mainneachtain ag an gComhairle gníomhú tar éis fhormheas a comhsheasaimh faoi nós imeachta an chomhair
Más rud é, laistigh de thrí mhí nó, le comhaontú na Comhairle, laistigh de cheithre mhí ón tráth a chuirtear an comhsheasamh in iúl de bhun Airteagal 252 de Chonradh CE, nach mbeidh an Pharlaimint tar éis diúltú don seasamh ná tar éis an seasamh a leasú, agus go mainníonn an Chomhairle an reachtaíocht bheartaithe a ghlacadh i gcomhréir leis an gcomhsheasamh, féadfaidh an tUachtarán, thar ceann na Parlaiminte agus tar éis dul i gcomhairle leis an gcoiste atá freagrach as gnóthaí dlíthiúla, caingean a thionscnamh i gcoinne na Comhairle sa Chúirt Bhreithiúnais faoi Airteagal 232 de Chonradh CE.
TEIDEAL
V
CAIDREAMH LE PARLAIMINTÍ NÁISIÚNTA
Riail
130
Malartú faisnéise, teagmhálacha agus saoráidí cómhalartacha
1.
Déanfaidh an Pharlaimint parlaimintí náisiúnta na mBallstát a choimeád ar an eolas go rialta faoina cuid gníomhaíochtaí.
2.
Féadfaidh Comhdháil na nUachtarán sainordú a thabhairt don Uachtarán chun dul i mbun caibidlíochta faoi shaoráidí do pharlaimintí náisiúnta na mBallstát, ar bhonn cómhalartach, agus aon bhearta eile a mholadh chun teagmháil leis na parlaimintí náisiúnta a éascú.
Riail
131
Comhdháil na gCoistí um Ghnóthaí Eorpacha (COSAC)
1.
Ar thogra ón Uachtarán, ainmneoidh Comhdháil na nUachtarán comhaltaí thoscaireacht na Parlaiminte chuig COSAC agus féadfaidh sí sainordú a thabhairt don toscaireacht sin. Beidh duine de na Leas-Uachtaráin atá freagrach as caidreamh leis na parlaimintí náisiúnta a chur chun feidhme i gceannas ar an toscaireacht.
2.
Roghnófar na comhaltaí eile den toscaireacht i bhfianaise na n-ábhar a bheidh le plé ag an gcruinniú COSAC, agus aird chuí á tabhairt ar an gcóimheá pholaitíochta fhoriomlán laistigh den Pharlaimint. Tíolacfaidh an toscaireacht tuarascáil tar éis gach cruinnithe.
Riail
132
Comhdháil na bParlaimintí
Ainmneoidh Comhdháil na nUachtarán comhaltaí thoscaireacht na Parlaiminte chuig aon choinbhinsiún, aon chomhdháil nó aon chomhlacht comhchosúil a bhfuil ionadaithe ó pharlaimintí bainteach leis agus tabharfaidh sí sainordú don toscaireacht a bheidh i gcomhréir le haon rúin Pharlaiminte iomchuí. Toghfaidh an toscaireacht a cathaoirleach féin agus, más cuí, toghfaidh sí leas-chathaoirleach amháin nó níos mó.
TEIDEAL
VI
SEISIÚIN
CAIBIDIL
1
SEISIÚIN NA PARLAIMINTE
Riail
133
Téarma parlaiminteach, seisiúin, páirtseisiúin, suíonna
1.
Is é a bheidh sa téarma parlaiminteach ná téarma atá comhthráthach le téarma oifige na bhFeisirí dá bhforáiltear in Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976.
2.
Is é a bheidh sa seisiún ná an tréimhse bhliantúil arna forordú leis an Ionstraim agus leis na Conarthaí.
3.
Is é a bheidh sa pháirtseisiún ná cruinniú na Parlaiminte arna chomóradh de ghnáth gach mí agus arna fhoroinnt ina shuíonna laethúla.
Measfar gur aon suí amháin atá i suíonna den Pharlaimint a sheoltar an lá céanna.
Riail
134
Comóradh na Parlaiminte
1.
Tiocfaidh an Pharlaimint le chéile, gan aon ghá lena comóradh, an dara Máirt de mhí an Mhárta gach bliain agus socróidh an Pharlaimint féin fad na dtréimhsí a gcuirfear an seisiún ar atráth lena linn.
2.
Ina theannta sin, tiocfaidh an Pharlaimint le chéile, gan aon ghá lena comóradh, an chéad Mháirt tar éis tréimhse míosa a bheith caite ó dheireadh na tréimhse dá dtagraítear in Airteagal 10(1) d'Ionstraim an 20 Meán Fómhair 1976.
3.
Féadfaidh Comhdháil na nUachtarán, agus a cuid cúiseanna á lua aici, fad na dtréimhsí a mbeidh an seisiún ar atráth lena linn, arna socrú de bhun mhír 1, a athrú dhá sheachtain ar a laghad roimh an dáta a bheidh socraithe roimhe sin ag an bParlaimint chun athchromadh ar an seisiún; ní chuirfear an dáta athchromtha siar níos faide ná dhá sheachtain, áfach.
4.
Ar bhonn eisceachtúil, tar éis dul i gcomhairle le Comhdháil na nUachtarán, comórfaidh an tUachtarán an Pharlaimint ar iarraidh ó thromlach de na Feisirí a chomhdhéanann í nó ar iarraidh ón gCoimisiún nó ón gComhairle.
Ar bhonn eisceachtúil, le formheas Chomhdháil na nUachtarán, féadfaidh an tUachtarán an Pharlaimint a chomóradh i gcásanna práinne.
Riail
135
Ionad na suíonna agus na gcruinnithe
1.
Seolfaidh an Pharlaimint a cuid suíonna agus a cuid cruinnithe coiste i gcomhréir le forálacha na gConarthaí.
Ní bheidh ach tromlach de na vótaí a chaitear ag teastáil i gcomhair tograí le haghaidh páirtseisiún breise sa Bhruiséil agus le haghaidh aon leasuithe ar thograí den sórt sin.
2.
Féadfaidh aon choiste cinneadh a ghlacadh chun a iarraidh go seolfar cruinniú amháin nó níos mó in áit éigin eile. Is chuig an Uachtarán a dhéanfar an iarraidh sin, maille leis na cúiseanna atá léi, agus cuirfidh seisean os comhair an Bhiúró í. Más ábhar práinneach atá ann, féadfaidh an tUachtarán an cinneadh a dhéanamh é féin. I gcás ina ndiúltóidh an Biúró nó an tUachtarán don iarraidh, déanfar na cúiseanna leis an diúltú a lua.
Riail
136
Freastal na bhFeisirí ar shuíonna
1.
Déanfar clár tinrimh a chur ar fáil lena shíniú ag na Feisirí ag gach suí.
2.
Déanfar ainmneacha na bhFeisirí atá i láthair, faoi mar a thaispeántar sa chlár tinrimh, a thaifeadadh i miontuairiscí gach suí.
CAIBIDIL
2
ORD GNÓ NA PARLAIMINTE
Riail
137
Dréacht den chlár oibre
1.
Roimh gach páirtseisiún, déanfaidh Comhdháil na nUachtarán dréacht den chlár oibre a tharraingt suas ar bhonn moltaí ó Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí agus an clár reachtach bliantúil comhaontaithe dá dtagraítear i Riail 35 á chur san áireamh.
Ar chuireadh ón Uachtarán, féadfaidh an Coimisiún agus an Chomhairle freastal ar phléití Chomhdháil na nUachtarán ar an dréacht den chlár oibre.
2.
Féadfar amanna vótála do mhíreanna áirithe a bheidh le breithniú a thaispeáint sa dréacht den chlár oibre.
3.
Féadfar tréimhse amháin nó dhá thréimhse, ar 60 nóiméad a fad iomlán nó a bhfad comhiomlán, a chur ar leataobh sa dréacht den chlár oibre le haghaidh díospóireachtaí, de bhun Riail 122, ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta.
4.
Déanfar an dréacht críochnaitheach den chlár oibre a dháileadh ar na Feisirí trí huaire an chloig ar a laghad roimh thús an pháirtseisiúin.
Riail
138
An nós imeachta sa suí iomlánach gan leasú agus gan díospóireacht
1.
Déanfar aon togra reachtach (an chéad léamh) agus aon tairiscint neamhreachtach i gcomhair rúin, arna glacadh i gcoiste, agus níos lú ná an deichiú cuid de chomhaltaí an choiste a bheith tar éis vótáil ina coinne, a chur ar an dréacht de chlár oibre na Parlaiminte i gcomhair vótála gan leasú.
Beidh an mhír faoi réir vótála aonair ansin mura rud é go ndéanfaidh grúpaí polaitiúla nó Feisirí aonair arb ionann a líon agus an deichiú cuid d’Fheisirí na Parlaiminte, a iarraidh i scríbhinn, sula dtarraingeofar suas an dréacht críochnaitheach den chlár oibre, go mbeidh an mhír faoi réir a leasaithe, agus sa chás sin socróidh an tUachtarán teorainn ama chun leasuithe a chur síos.
2.
Maidir le míreanna a chuirtear ar an dréacht críochnaitheach den chlár oibre i gcomhair vótála gan leasú, ní dhéanfar díospóireacht orthu ach oiread mura rud é go ndéanfaidh an Pharlaimint, le linn an clár oibre a ghlacadh ag tús páirtseisiúin, cinneadh dá mhalairt ar thogra ó Chomhdháil na nUachtarán nó má iarrann grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad amhlaidh.
3.
Le linn dréacht críochnaitheach de chlár oibre páirtseisiúin a tharraingt suas, féadfaidh Comhdháil na nUachtarán a mholadh go dtógfar míreanna eile gan leasú nó gan díospóireacht. Le linn a clár oibre a ghlacadh, ní fhéadfaidh an Pharlaimint glacadh le haon togra den sórt sin más rud é go bhfuil grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad tar éis agóid a chur síos ina aghaidh i scríbhinn uair an chloig ar a laghad sula gcuirtear tús leis an bpáirtseisiún.
4.
I gcás ina dtógtar mír gan díospóireacht, féadfaidh an rapóirtéir nó cathaoirleach an choiste fhreagraigh ráiteas a dhéanamh díreach roimh an vótáil ar ráiteas é nach mbeidh níos faide ná dhá nóiméad.
Riail
139
Tíolacadh gairid
Arna iarraidh sin ag an rapóirtéir nó ar thogra ó Chomhdháil na nUachtarán, féadfaidh an Pharlaimint a chinneadh freisin, maidir le mír nach bhfuil díospóireacht iomlán riachtanach lena haghaidh, go ndéileálfar léi trí thíolacadh gairid ag an rapóirtéir sa suí iomlánach. Sa chás sin, beidh deis freagartha ag an gCoimisiún agus, ina dhiaidh sin, beidh díospóireacht deich nóiméad ann tráth a bhféadfaidh an tUachtarán deis labhartha, ar feadh nóiméad amháin an duine, a thabhairt do na Feisirí a dtarraingítear a aird orthu.
Riail
140
An clár oibre a ghlacadh agus a leasú
1.
Ag tús gach páirtseisiúin, déanfaidh an Pharlaimint cinneadh ar an dréacht críochnaitheach den chlár oibre. Féadfaidh coiste, grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad leasuithe a thairiscint. Ní mór aon tograí den sórt sin a bheith faighte ag an Uachtarán uair an chloig ar a laghad sula gcuirfear tús leis an bpáirtseisiún. Féadfaidh an tUachtarán cead cainte a thabhairt don té a dhéanann an tairiscint, do chainteoir amháin i bhfabhar na tairisceana agus do chainteoir amháin ina coinne, ar feadh tréimhse nach faide ná nóiméad amháin i ngach cás.
2.
Tar éis an clár oibre a ghlacadh, ní fhéadfar é a leasú, ach amháin de bhun Riail 142 agus Rialacha 174 go 178 nó ar thogra ón Uachtarán.
Má dhiúltaítear do thairiscint nós imeachta chun an clár oibre a leasú, ní fhéadfar í a chur síos arís i rith an pháirtseisiúin sin.
3.
Sula gcuirtear deireadh leis an suí, fógróidh an tUachtarán dáta, am agus clár oibre an chéad suí eile.
Riail
141
Díospóireacht urghnách
1.
Féadfaidh grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad a iarraidh go ndéanfar díospóireacht urghnách ar ábhar ar díol mór spéise é agus a bhaineann le beartas an Aontais Eorpaigh a chur ar chlár oibre na Parlaiminte. De ghnáth, ní sheolfar níos mó ná díospóireacht urghnách amháin i rith gach páirtseisiúin.
2.
Cuirfear an iarraidh faoi bhráid an Uachtaráin i scríbhinn trí huaire an chloig ar a laghad roimh thús an pháirtseisiúin a bhfuil an díospóireacht urghnách le sheoladh lena linn. Déanfar an vótáil ar an iarraidh sin ag tús an pháirtseisiúin nuair a ghlacann an Pharlaimint a clár oibre.
3.
Mar fhreagra ar imeachtaí a tharlaíonn tar éis clár oibre a ghlacadh le haghaidh páirtseisiúin, féadfaidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle le cathaoirligh na ngrúpaí polaitiúla, díospóireacht urghnách a mholadh. Déanfar vótáil ar aon mholadh den sórt sin ag tús suí nó ag am sceidealta vótála, ar fhógra a bheith tugtha do na Feisirí uair an chloig ar a laghad roimh ré.
4.
Cinnfidh an tUachtarán an t-am a mbeidh díospóireacht den sórt sin le seoladh. Ní rachaidh fad foriomlán na díospóireachta thar 60 nóiméad. Déanfar am labhartha a leithroinnt ar na grúpaí polaitiúla agus ar na Feisirí neamhcheangailte de bhun Riail 149(4) agus (5).
5.
Cuirfear deireadh leis an díospóireacht gan rún a ghlacadh.
Riail
142
An nós imeachta i gcás práinne
1.
Maidir le hiarraidh go ndéileálfar mar ábhar práinneach le díospóireacht ar thogra a ndeachthas i gcomhairle leis an bParlaimint maidir leis de bhun Riail 43(1), féadfaidh an tUachtarán, coiste, grúpa polaitiúil, daichead Feisire ar a laghad, an Coimisiún nó an Chomhairle an iarraidh sin a dhéanamh chun na Parlaiminte. Déanfar an iarraidh sin i scríbhinn agus tabharfar cúiseanna mar thacaíocht léi.
2.
A luaithe a bheidh iarraidh ar dhíospóireacht phráinneach faighte ag an Uachtarán, fógrófar an méid sin don Pharlaimint. Déanfar an vótáil ar an iarraidh ag tús an tsuí a bheidh ann i ndiaidh an tsuí a ndearnadh an fógra lena linn, ar choinníoll go mbeifear tar éis an togra lena mbaineann an iarraidh a dháileadh sna teangacha oifigiúla. I gcás roinnt iarrataí a bheith ann ar dhíospóireacht phráinneach ar an ábhar céanna, beidh feidhm ag formheas na hiarrata, nó ag diúltú don iarraidh, ar dhíospóireacht phráinneach i gcás na n-iarrataí go léir ar an ábhar céanna.
3.
Roimh an vótáil, ní fhéadfar éisteacht a thabhairt ach amháin don té a dhéanfaidh an tairiscint, do chainteoir amháin i bhfabhar na tairisceana, do chainteoir amháin ina coinne, agus do chathaoirleach agus/nó do rapóirtéir an choiste fhreagraigh, ar feadh tréimhse nach faide ná trí nóiméad i ngach cás.
4.
Maidir le ceisteanna a bhfuiltear chun déileáil leo tríd an nós imeachta i gcás práinne, tabharfar tosaíocht dóibh ar na míreanna eile ar an gclár oibre. Cinnfidh an tUachtarán an t-am don díospóireacht agus don vótáil.
5.
Féadfar díospóireacht phráinneach a sheoladh d'uireasa tuarascála nó, go heisceachtúil, ar bhonn tuarascála ó bhéal ón gcoiste freagrach.
Riail
143
Comhdhíospóireacht
Féadfar cinneadh a ghlacadh aon tráth chun comhdhíospóireacht a dhéanamh ar mhíreanna gnó atá comhchosúil nó gaolmhar lena chéile.
Riail
144
Teorainneacha Ama
Ach amháin sna cásanna práinneacha dá dtagraítear i Riail 122 agus i Riail 142, ní chuirfear tús le díospóireacht ná vótáil ar théacs mura rud é gur dáileadh é ceithre huaire is fiche ar a laghad roimh ré.
CAIBIDIL
3
RIALACHA GINEARÁLTA MAIDIR LE SUÍONNA A SHEOLADH
Riail
145
Rochtain ar an Seomra
1.
Ní fhéadfaidh aon duine dul isteach sa Seomra ach amháin Feisirí Parlaiminte, Comhaltaí den Choimisiún nó den Chomhairle, Ardrúnaí na Parlaiminte, daoine den fhoireann nach mór dóibh a bheith ann mar gheall ar na dualgais atá orthu, agus saineolaithe nó oifigigh de chuid an Aontais Eorpaigh.
2.
Ní cheadófar isteach sna háiléir ach sealbhóirí cárta iontrála arna eisiúint go cuí ag Uachtarán nó ag Ardrúnaí na Parlaiminte.
3.
Fanfaidh daoine den phobal a cheadaítear isteach sna háiléir ina suí agus ina dtost. Déanfaidh na huiséirí aon duine a léiríonn a shástacht nó a mhíshástacht a chur amach láithreach.
Riail
146
Teangacha
1.
Déanfar gach doiciméad de chuid na Parlaiminte a tharraingt suas sna teangacha oifigiúla.
2.
Beidh an ceart ag na Feisirí go léir labhairt sa Pharlaimint sa teanga oifigiúil dá rogha féin. Déanfar ateangaireacht go comhuaineach ar óráidí a thugtar in aon cheann de na teangacha oifigiúla go dtí na teangacha oifigiúla eile agus go dtí aon teanga eile a mheasfaidh an Biúró a bheith riachtanach.
3.
Soláthrófar ateangaireacht i gcruinnithe coiste agus toscaireachta ó na teangacha oifigiúla agus go dtí na teangacha oifigiúla a úsáideann agus a iarrann comhaltaí agus comhaltaí ionaid an choiste nó na toscaireachta sin.
4.
Ag cruinnithe coiste agus toscaireachta a sheoltar in áit eile seachas sa ghnátháit oibre, soláthrófar ateangaireacht ó theangacha agus go dtí teangacha na gcomhaltaí a dhaingníonn go mbeidh siad i láthair ag an gcruinniú. Féadfar na socruithe sin a dhéanamh níos solúbtha, ar bhonn eisceachtúil, i gcás ina gcomhaontaíonn comhaltaí an choiste nó na toscaireachta amhlaidh. I gcás easaontais, déanfaidh an Biúró an cinneadh.
I gcás ina suitear, tar éis toradh vótála a bheidh fógartha, go bhfuil neamhréireachtaí ann idir leaganacha i dteangacha éagsúla, cinnfidh an tUachtarán an bhfuil an toradh a fógraíodh bailí de bhun Riail 171(5). Má dhearbhaíonn sé go bhfuil an toradh bailí, cinnfidh sé cén leagan a measfar ina leith gur glacadh é. Ní féidir glacadh leis, mar riail ghinearálta, gurb é an leagan bunaidh an téacs oifigiúil, áfach, de bhrí go bhféadfadh cás a bheith ann go mbeadh gach teanga eile éagsúil leis an téacs bunaidh.
Riail
147
Socrú idirthréimhseach
1.
I rith idirthréimhse a mhaireann go dtí deireadh an seachtú téarma parlaiminteach
Arna fhadú le cinneadh na Parlaiminte an 11 Márta 2009.
, beidh maoluithe ar fhorálacha Riail 146 cheadaithe más rud é, agus sa mhéid, nach bhfuil dóthain ateangairí nó aistritheoirí ar fáil do theanga oifigiúil áirithe, d'ainneoin réamchúraimí oiriúnacha a ghlacadh.
2.
Déanfaidh an Biúró, ar thogra ón Ardrúnaí, a fháil amach, maidir le gach ceann de na teangacha oifigiúla, an bhfuil na coinníollacha atá leagtha amach i mír 1 comhlíonta agus déanfaidh sé athbhreithniú ar a chinneadh ag eatraimh sé mhí ar athbhreithniú é a bheidh bunaithe ar thuarascáil faoi dhul chun cinn ón Ardrúnaí. Glacfaidh an Biúró na rialacha cur chun feidhme is gá.
3.
Beidh feidhm ag na socruithe speisialta sealadacha arna nglacadh ag an gComhairle ar bhonn na gConarthaí maidir le dréachtú gníomhartha dlíthiúla, seachas rialacháin a ghlacann Parlaimint an hEorpa agus an Chomhairle go comhpháirteach.
4.
Ar mholadh réasúnaithe ón mBiúró, féadfaidh an Pharlaimint a chinneadh, aon tráth, an Riail seo a aisghairm go luath nó a ré a fhadú ag deireadh na tréimhse a luaitear i mír 1.
Riail
148
Doiciméid a dháileadh
Déanfar na doiciméid arb iad is bonn do dhíospóireachtaí agus do chinntí na Parlaiminte a chló agus a dháileadh ar na Feisirí. Foilseofar liosta de na doiciméid sin i miontuairiscí shuíonna na Parlaiminte.
Gan dochar do chur i bhfeidhm na chéad mhíre, beidh rochtain dhíreach ag Feisirí agus ag grúpaí polaitiúla ar chóras ríomhaireachta inmheánach Pharlaimint na hEorpa chun féachaint ar aon doiciméad ullmhúcháin neamhrúnda (dréacht-tuarascáil, dréachtmholadh, dréacht-tuairim, doiciméad oibre, leasuithe arna gcur síos i gcoiste).
Riail
149
Leithdháileadh ama labhartha agus liosta na gcainteoirí
1.
Féadfaidh Comhdháil na nUachtarán a mholadh don Pharlaimint go ndéanfar am labhartha a leithdháileadh i gcomhair díospóireachta ar leith. Déanfaidh an Pharlaimint cinneadh ar an moladh sin gan díospóireacht.
2.
Ní fhéadfaidh Feisirí labhairt mura rud é go nglaonn an tUachtarán orthu déanamh amhlaidh. Labhróidh na Feisirí óna n-áit féin agus díreoidh siad a gcaint chun an Uachtaráin. Má imíonn cainteoirí ón ábhar, glaofaidh an tUachtarán chun oird iad.
3.
Féadfaidh an tUachtarán liosta cainteoirí a tharraingt suas don chéad chuid de dhíospóireacht ar leith ar liosta é ina mbeidh babhta amháin nó níos mó de chainteoirí ó gach grúpa polaitiúil ar mian leo labhairt, in ord mhéid na ngrúpaí, mar aon le Feisire neamhcheangailte amháin.
4.
Déanfar am labhartha don chuid seo de dhíospóireacht a leithdháileadh i gcomhréir leis na critéir seo a leanas:
(a)
déanfar an chéad chodán den am labhartha a roinnt go cothrom i measc na ngrúpaí polaitiúla go léir;
(b)
déanfar codán eile a roinnt i measc na ngrúpaí polaitiúla i gcoibhneas le líon iomlán a gcomhaltaí;
(c)
déanfar am labhartha foriomlán a leithdháileadh ar na Feisirí neamhcheangailte agus é bunaithe ar na codáin arna leithdháileadh ar gach grúpa polaitiúil faoi phointe (a) agus faoi phointe (b).
5.
I gcás ina ndéantar am labhartha iomlán leithdháileadh le haghaidh roinnt míreanna ar an gclár oibre, déanfaidh na grúpaí polaitiúla an codán dá gcuid ama labhartha a úsáidfear le haghaidh gach míre aonair a chur in iúl don Uachtarán. Cinnteoidh an tUachtarán go n-urramófar na hamanna labhartha.
6.
Ní dhéanfar an chuid eile den am i gcomhair díospóireachta a leithdháileadh go sonrach roimh ré. Ina ionad sin, glaofaidh an tUachtarán ar Fheisirí chun labhairt gan níos mó ná aon nóiméad amháin a cheadú i gcoitinne. Cinnteoidh an tUachtarán – a mhéid is féidir – go dtugtar éisteacht i ndiaidh a chéile do chainteoirí a bhfuil tuairimí polaitiúla éagsúla acu agus do chainteoirí ó Bhallstáit éagsúla.
7.
Ar iarraidh a fháil, féadfar tosaíocht a thabhairt do chathaoirleach nó do rapóirtéir an choiste fhreagraigh agus do chathaoirligh na ngrúpaí polaitiúla ar mian leo labhairt thar ceann a ngrúpaí, nó do chainteoirí atá ag ionadú dóibh.
8.
Féadfaidh an tUachtarán cead cainte a thabhairt d’Fheisirí a léiríonn, trí chárta gorm a ardú, gur mian leo ceist nach mairfidh níos faide ná leath nóiméid a chur ar Fheisire eile le linn óráid an Fheisire sin, i gcás ina n-aontaíonn an cainteoir leis sin agus i gcás inar deimhin leis an Uachtarán nach leanfaidh cur isteach ar an díospóireacht as sin.
9.
Ní fhéadfaidh aon Fheisire labhairt ar feadh níos faide ná nóiméad amháin ar aon cheann de na nithe seo a leanas: na miontuairiscí an tsuí, tairiscintí nós imeachta, leasuithe ar an dréacht críochnaitheach den chlár oibre nó ar an gclár oibre.
10.
Gan dochar dá chuid cumhachtaí araíonachta eile, féadfaidh an tUachtarán a chur faoi deara go ndéanfar óráidí Feisirí nár glaodh orthu chun labhairt nó a leanann orthu de bheith ag labhairt tar éis an ama atá tugtha dóibh a scriosadh as tuarascálacha focal ar fhocal ar dhíospóireachtaí na suíonna.
11.
Tabharfar éisteacht don Choimisiún agus don Chomhairle i ndíospóireacht ar thuarascáil agus déanfar amhlaidh, de ghnáth, díreach tar éis don rapóirtéir an tuarascáil a thíolacadh. Féadfar éisteacht a thabhairt don Choimisiún, don Chomhairle agus don rapóirtéir athuair, go háirithe chun freagra a thabhairt ar ráitis a dhéanann Feisirí.
12.
Gan dochar d'Airteagal 197 de Chonradh CE, féachfaidh an tUachtarán le teacht ar réiteach leis an gCoimisiún agus leis an gComhairle maidir le leithdháileadh cuí ama labhartha dóibh.
13.
Féadfaidh Feisirí nár labhair i ndíospóireacht ráiteas scríofa nach faide ná 200 focal a thabhairt isteach uair amháin ar a mhéid in aghaidh an pháirtseisiúin agus cuirfear an ráiteas sin mar aguisín leis an tuarascáil focal ar fhocal ar an díospóireacht.
Riail
150
Óráidí nóiméid
Ar feadh tréimhse nach faide ná tríocha nóiméad i rith an chéad suí de gach páirtseisiún, glaofaidh an tUachtarán ar na Feisirí ar mian leo aird na Parlaiminte a tharraingt ar ábhar a bhfuil tábhacht pholaitiúil leis. Ní rachaidh am labhartha gach Feisire thar aon nóiméad amháin. Féadfaidh an tUachtarán tréimhse eile den sórt sin a cheadú níos faide anonn sa pháirtseisiún céanna.
Riail
151
Ráitis phearsanta
1.
Aon Fheisirí a iarrann ráiteas pearsanta a dhéanamh, tabharfar éisteacht dóibh ag deireadh an phlé ar an mír den chlár oibre a bhfuiltear ag déileáil léi nó nuair atá miontuairiscí an tsuí lena mbaineann an iarraidh ar chead labhartha á mbreithniú lena bhformheas.
Ní fhéadfaidh na Feisirí labhairt ar nithe substainteacha ach teorannóidh siad a gcuid barúlacha do fhrisnéis a dhéanamh maidir le haon ráiteas a rinneadh faoina bpearsa le linn na díospóireachta nó maidir le haon tuairimí a cuireadh ina leith, nó do cheartúchán a dhéanamh maidir le haon bharúlacha a thug siad féin.
2.
Mura rud é go gcinnfidh an Pharlaimint a mhalairt, ní bheidh aon ráiteas pearsanta níos faide ná trí nóiméad.
CAIBIDIL
4
BEARTA A GHLACFAR I gCÁS NACH gCOMHLÍONTAR CAIGHDEÁIN IOMPAIR NA bhFEISIRÍ
Riail
152
Bearta láithreacha
1.
Déanfaidh an tUachtarán aon Fheisire a chuireann isteach ar sheoladh réidh na n-imeachtaí nó nach bhfuil a iompar nó a hiompar de réir fhorálacha iomchuí Riail 9 a ghlaoch chun oird.
2.
Má dhéantar an cion an athuair, glaofaidh an tUachtarán an Feisire chun oird arís, agus déanfar an méid sin a thaifeadadh sna miontuairiscí.
3.
Má leantar den chur isteach, nó má dhéantar cion eile, féadfaidh an tUachtarán an ceart labhartha a shéanadh ar an gciontóir agus é nó í a chur amach as an Seomra ar feadh an chuid eile den suí. Féadfaidh an tUachtarán, freisin, dul i muinín an bhirt is déanaí atá luaite láithreach agus d’uireasa an dara glao chun oird i gcásanna fíor-thromchúiseacha. Féachfaidh an tArdrúnaí chuige, gan mhoill, go gcuirtear na bearta araíonachta sin i bhfeidhm le cabhair ó na huiséirí agus, más gá, le cabhair ó Sheirbhís Slándála na Parlaiminte.
4.
Más baolach go gcuirfidh cur isteach bac ar ghnó an Tí, dúnfaidh an tUachtarán an suí nó cuirfidh sé an suí ar fionraí go ceann tréimhse sonraí chun an t-ord a athbhunú. Mura bhfuil an tUachtarán in ann éisteacht a fháil, fágfaidh sé an Chathaoir; beidh d’éifeacht leis sin go mbeidh an suí ar fionraí. Athchomórfaidh an tUachtarán an suí.
5.
Déanfar na cumhachtaí dá bhforáiltear i míreanna 1 go 4 a dhílsiú,
mutatis mutandis
, d'oifigigh cheannais comhlachtaí, coistí agus toscaireachtaí de réir mar a fhoráiltear dóibh sna Rialacha Nós Imeachta.
6.
Nuair is cuí, agus ag féachaint do thromchúis an tsáraithe ar chaighdeáin iompair na bhFeisirí, féadfaidh an Feisire atá sa Chathaoir, tráth nach déanaí ná an chéad pháirtseisiún eile nó an chéad chruinniú eile den chomhlacht, den choiste nó den toscaireacht lena mbaineann, a iarraidh ar an Uachtarán Riail 153 a chur i bhfeidhm.
Riail
153
Pionóis
1.
I gcásanna fíor-thromchúiseacha mí-oird nó cur isteach ar an bParlaimint de shárú ar na prionsabail atá leagtha síos i Riail 9, déanfaidh an tUachtarán, tar éis éisteacht a thabhairt don Fheisire lena mbaineann, cinneadh réasúnaithe a ghlacadh ina leagfar síos an pionós cuí agus, sula bhfógróidh sé an cinneadh sin don suí iomlánach, cuirfidh sé in iúl don Fheisire lena mbaineann é agus d'oifigigh cheannais na gcomhlachtaí, na gcoistí agus na dtoscaireachtaí ar a bhfónann an Feisire.
2.
Nuair a bheidh an t-iompar a breathnaíodh á mheas, déanfar cineál eisceachtúil, athfhillteach nó buan agus tromchúis an iompair sin a chur san áireamh, ar bhonn na dtreoirlínte atá ag gabháil mar iarscríbhinn leis na Rialacha Nós Imeachta seo
Féach Iarscríbhinn XVI.
.
3.
D'fhéadfadh ceann amháin nó níos mó de na bearta seo a leanas a bheith sa phionós:
(a)
iomardú;
(b)
an teideal chuig an liúntas cothaithe laethúil a fhorghéilleadh ar feadh tréimhse idir 2 agus 10 lá;
(c)
gan dochar don cheart chun vótáil i suí iomlánach, agus, sa chás seo, faoi réir dhianchomhlíonadh chaighdeáin iompair na bhFeisirí, fionraí sealadach ar feadh tréimhse idir 2 agus 10 lá chomhleanúnacha a dtagann an Pharlaimint nó aon cheann dá comhlachtaí, dá coistí nó dá toscaireachtaí le chéile, ó rannpháirtíocht i ngach ceann de ghníomhaíochtaí na Parlaiminte, nó i gcuid díobh;
(d)
togra a chur faoi bhráid Chomhdháil na nUachtarán, de bhun Riail 19, chun an Feisire a chur ar fionraí ó cheann amháin nó níos mó de na hoifigí tofa atá ag an bhFeisire sa Pharlaimint, nó an Feisire sin a chur as ceann amháin nó níos mó de na hoifigí sin.
Riail
154
Nósanna imeachta maidir le hachomharc inmheánach
Féadfaidh an Feisire lena mbaineann achomharc inmheánach a thaisceadh leis an mBiúró laistigh de dhá sheachtain ón tráth a thugtar an fógra i dtaobh an phionóis arna fhorchur ag an Uachtarán. Beidh d’éifeacht ag achomharc den sórt sin go gcuirfear feidhmiú an phionóis sin ar fionraí. Féadfaidh an Biúró, tráth nach déanaí ná ceithre seachtaine tar éis thaisceadh an achomhairc, an pionós a forchuireadh a neamhniú, a dhaingniú nó a laghdú, ach sin gan dochar do na cearta atá ar fáil don Fheisire achomharc seachtrach a dhéanamh. Más rud é nach nglacfaidh an Biúró cinneadh laistigh den teorainn ama atá leagtha síos, dearbhófar go bhfuil an pionós ar neamhní.
CAIBIDIL
5
CÓRAM AGUS VÓTÁIL
Riail
155
Córam
1.
Féadfaidh an Pharlaimint plé a dhéanamh, a clár oibre a shocrú agus na miontuairiscí a fhormheas, is cuma cá mhéad Feisire atá i láthair.
2.
Beidh córam ann nuair atá trian de na Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint i láthair sa Seomra.
3.
Beidh na vótaí go léir bailí is cuma cá mhéad vótálaí atá ann mura rud é go suífidh an tUachtarán, ar iarraidh arna déanamh ag daichead Feisire ar a laghad roimh an vótáil, nach bhfuil córam i láthair ag tráth na vótála. Má léiríonn an vótáil nach bhfuil córam i láthair, cuirfear an vótáil ar chlár oibre an chéad suí eile.
Caithfidh iarraidh ar chóram a shuíomh teacht ó dhaichead Feisire ar a laghad. Níl iarraidh thar ceann grúpa pholaitiúil inghlactha.
Nuair atá toradh na vótála á shuíomh, ní mór, de bhun mhír 2, na Feisirí go léir atá i láthair sa Seomra a chur san áireamh agus ní mór, de bhun mhír 4, na Feisirí go léir a d’iarr go suífí an córam a chur san áireamh. Ní féidir an córas vótála leictreonach a úsáid chun na críche seo. Ní fhéadfar doirse an tSeomra a dhúnadh.
Mura bhfuil an líon Feisirí atá ag teastáil chun córam a dhéanamh i láthair, ní fhógróidh an tUachtarán toradh na vótála ach dearbhóidh sé nach bhfuil córam i láthair.
Ní bheidh feidhm ag an abairt deiridh de mhír 3 maidir le vótálacha ar thairiscintí nós imeachta agus ní bheidh feidhm aici ach amháin maidir leis an ábhar féin.
4.
Áireofar Feisirí a d'iarr go suífí an córam mar Fheisirí atá i láthair de réir bhrí mhír 2, fiú mura bhfuil siad sa Seomra a thuilleadh.
Ní mór do na Feisirí a d'iarr go suífí an córam a bheith i láthair sa Seomra nuair a dhéantar an iarraidh.
5.
Má tá níos lú ná daichead Feisire i láthair, féadfaidh an tUachtarán a rialú nach ann don chóram.
Riail
156
Leasuithe a chur síos agus a thairiscint
1.
Féadfaidh an coiste freagrach, grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad leasuithe a chur síos lena mbreithniú sa Pharlaimint.
Déanfar leasuithe a chur síos i scríbhinn agus beidh siad sínithe ag a n-údair.
Féadfaidh réasúnú gearr a bheith i dteannta le leasuithe ar dhoiciméid de chineál reachtach de réir bhrí Riail 43(1). Is é nó í an t-údar a bheidh freagrach as réasúnuithe den sórt sin agus ní dhéanfar vótáil orthu.
2.
Faoi réir na dteorainneacha atá leagtha síos i Riail 157, féadfaidh leasú féachaint le haon chuid de théacs a athrú, agus féadfaidh sé a bheith dírithe ar fhocail nó ar fhigiúirí a scriosadh nó ar fhocail bhreise nó ar fhigiúirí breise a chur isteach, nó ar fhocail nó ar fhigiúirí nua a chur in ionad focal nó figiúirí áirithe.
Sa Riail seo agus i Riail 157, ciallaíonn an téarma "téacs" an tairiscint iomlán i gcomhair rúin/i gcomhair dréachta de rún reachtach, nó togra iomlán i gcomhair cinnidh nó togra iomlán ón gCoimisiún.
3.
Socróidh an tUachtarán teorainn ama le haghaidh leasuithe a chur síos.
4.
Féadfaidh údar an leasaithe nó aon Fheisire eile arna cheapadh nó arna ceapadh ag an údar chun a ionad nó hionad a ghlacadh leasú a thairiscint le linn na díospóireachta.
5.
I gcás ina dtarraingíonn an t-údar a leasú siar, titfidh sé ar lár mura rud é go nglacfaidh Feisire eile ar láimh láithreach é.
6.
Ní dhéanfar vótáil ar leasuithe go dtí go mbeidh siad clóite agus dáilte sna teangacha oifigiúla go léir, mura rud é go gcinnfidh an Pharlaimint a mhalairt. Ní fhéadfaidh an Pharlaimint a mhalairt a chinneadh má dhéanann daichead Feisire a laghad agóid ina aghaidh sin. Seachnóidh an Pharlaimint cinntí a d'fhágfadh go mbeadh Feisirí a úsáideann teanga áirithe faoi mhíbhuntáiste go feadh méid neamh-inghlactha.
I gcás inar lú ná céad Feisire an líon Feisirí atá i láthair, ní fhéadfaidh an Pharlaimint a mhalairt a chinneadh más rud é go ndéanann an deichiú cuid ar a laghad de na Feisirí atá i láthair agóid ina aghaidh sin.
Féadfar vótáil a dhéanamh ar leasuithe ó bhéal a chuirtear síos i gcoiste mura rud é go ndéanann duine de chomhaltaí an choiste agóid ina aghaidh sin.
Riail
157
Inghlacthacht na leasuithe
1.
Ní bheidh aon leasú inghlactha más rud é:
(a)
nach mbaineann sé go díreach leis an téacs a bhféachtar lena leasú leis;
(b)
go bhféachann sé le téacs iomlán a scriosadh nó le téacs nua a chur in ionad téacs iomláin;
(c)
go bhféachann sé le níos mó ná ceann amháin de na hairteagail nó na míreanna aonair den téacs lena mbaineann sé a leasú. Ní bheidh feidhm ag an bhforáil seo maidir le leasuithe comhréitigh ná maidir le leasuithe a fhéachann le hathruithe comhionanna a dhéanamh ar leagan áirithe focal ar fud an téacs;
(d)
go suitear, maidir leis an téacs a fhéachtar lena leasú, nach gá leasú a dhéanamh ar an bhfoclaíocht i dteanga oifigiúil amháin ar a laghad; sa chás sin, lorgóidh an tUachtarán réiteach oiriúnach teanga i gcomhar leis na daoine lena mbaineann.
2.
Rachaidh leasú i léig má tá sé ar neamhréir le cinntí a glacadh roimhe sin ar an téacs i rith na vótála céanna.
3.
Cinnfidh an tUachtarán an bhfuil leasuithe inghlactha.
Níl cinneadh an Uachtaráin de bhun mhír 3 maidir le hinghlacthacht leasuithe bunaithe go heisiach ar fhorálacha mhír 1 agus mhír 2 den Riail seo ach tá sé bunaithe ar fhorálacha na Rialacha i gcoitinne.
4.
Féadfaidh grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad tairiscint mhalartach i gcomhair rúin a chur síos maidir le tairiscint neamhreachtach i gcomhair rúin atá i dtuarascáil ó choiste.
I gcás den sórt sin, ní fhéadfaidh an grúpa ná na feisirí lena mbaineann leasuithe a chur síos ar an tairiscint i gcomhair rúin ón gcoiste freagrach. Ní fhéadfaidh an tairiscint mhalartach i gcomhair rúin a bheith níos faide ná tairiscint an choiste i gcomhair rúin. Déanfar vótáil aonair uirthi sa Pharlaimint gan leasú.
Beidh feidhm
mutatis mutandis
ag Riail 110(4).
Riail
158
An nós imeachta vótála
1.
Beidh feidhm ag an nós imeachta vótála seo a leanas maidir le tuarascálacha:
(a)
ar dtús, vótáil ar aon leasuithe ar an téacs lena mbaineann tuarascáil an choiste fhreagraigh,
(b)
ansin, vótáil ar an téacs ina iomláine, cibé acu arna leasú nó a mhalairt,
(c)
ina dhiaidh sin, vótáil ar leasuithe ar an tairiscint i gcomhair rúin/i gcomhair dréachta de rún reachtach,
(d)
agus ar deireadh, vótáil ar an tairiscint i gcomhair rúin/i gcomhair dréachta de rún reachtach ina hiomláine (an vótáil chríochnaitheach).
Ní dhéanfaidh an Pharlaimint vótáil ar an ráiteas míniúcháin atá sa tuarascáil.
2.
Beidh feidhm ag an nós imeachta seo a leanas maidir leis an dara léamh:
(a)
i gcás nach gcuirtear síos aon togra chun diúltú do chomhsheasamh na Comhairle, nó chun an comhsheasamh sin a leasú, measfar an comhsheasamh a bheith arna fhormheas i gcomhréir le Riail 72;
(b)
déanfar vótáil ar thogra chun diúltú don chomhsheasamh roimh an vótáil ar aon leasuithe (féach Riail 65(1));
(c)
i gcás ina gcuirtear síos roinnt leasuithe ar an gcomhsheasamh déanfar vótáil orthu san ord atá leagtha amach i Riail 161;
(d)
i gcás ina bhfuil vótáil déanta ag an bParlaimint maidir leis an gcomhsheasamh a leasú, ní fhéadfar vótáil eile ar an téacs ina iomláine a dhéanamh ach amháin i gcomhréir le Riail 65(2).
3.
Beidh feidhm ag an nós imeachta atá leagtha amach i Riail 69 maidir leis an tríú léamh.
4.
Le linn vótáil a dhéanamh ar théacsanna reachtacha agus ar thairiscintí neamhreachtacha i gcomhair rún, déanfar an vótáil a bhaineann leis na codanna substainteacha ar dtús agus, ina dhiaidh sin, déanfar an vótáil a bhaineann le luanna agus le haithris. Titfidh leasuithe ar lár má tá siad contrártha do vótáil roimhe sin.
5.
Is é nó í an rapóirtéir an t-aon Fheisire amháin a mbeidh cead labhartha aige nó aici le linn na vótála, agus beidh deis aige nó aici tuairimí an choiste fhreagraigh ar na leasuithe a ndéantar vótáil orthu a chur in iúl go hachomair.
Riail
159
Comhionannas vótaí
1.
I gcás ina dtarlaíonn comhionannas vótaí faoi Riail 158(1)(b) nó (d), tarchuirfear an téacs ina iomláine ar ais chuig an gcoiste. Beidh feidhm aige sin freisin maidir le vótálacha faoi Riail 3 agus faoi Riail 7 agus maidir le vótálacha críochnaitheacha faoi Riail 186 agus faoi Riail 198, ar an tuiscint, i gcás an dá Riail sin, go dtarchuirfear an t-ábhar ar ais chuig Comhdháil na nUachtarán.
2.
I gcás ina dtarlaíonn comhionannas vótaí maidir leis an gclár oibre ina iomláine (Riail 140) nó maidir leis na miontuairiscí ina n-iomláine (Riail 179), nó maidir le téacs a ndéantar vótáil dheighilte air faoi Riail 163, measfar an téacs a bheith arna ghlacadh.
3.
I ngach cás eile ina dtarlaíonn comhionannas vótaí, measfar gur diúltaíodh don téacs nó don togra, ach sin gan dochar do na Rialacha sin lena gceanglaítear tromlaigh cháilithe a bheith ann.
Riail
160
Prionsabail lena rialaítear an vótáil
1.
Is ar bhonn molta ón gcoiste freagrach a dhéanfar an vótáil ar thuarascáil. Féadfaidh an coiste an cúram seo a tharmligean chuig a chathaoirleach agus chuig a rapóirtéir.
2.
Féadfaidh an coiste a mholadh go ndéanfar vótáil chomhchoiteann ar na leasuithe go léir, nó ar roinnt leasuithe, go nglacfar leo nó go diúltófar dóibh, nó go ndearbhófar iad a bheith ar neamhní.
Féadfaidh sé leasuithe comhréitigh a mholadh freisin.
3.
I gcás ina molann an coiste go ndéanfar vótáil chomhchoiteann ar leasuithe, déanfar an vótáil chomhchoiteann ar na leasuithe sin ar dtús.
4.
I gcás ina molann an coiste leasú comhréitigh, tabharfar tosaíocht don leasú sin sa vótáil.
5.
Is vótáil aonair a dhéanfar ar leasuithe a n-iarrtar vótáil le glaoch rolla ina leith.
6.
Ní bheidh vótáil dheighilte inghlactha i gcás vótála comhchoitinne nó vótála ar leasú comhréitigh.
Riail
161
An t-ord ina ndéanfar vótáil ar leasuithe
1.
Beidh tosaíocht ag leasuithe ar an téacs lena mbaineann siad agus déanfar vótáil orthu sula ndéantar vótáil ar an téacs.
2.
Má dhéantar dhá leasú nó níos mó atá éagsúil go hiomlán lena chéile a chur síos ar an gcuid chéanna de théacs, beidh tosaíocht ag an leasú is mó a imíonn ón téacs bunaidh agus déanfar vótáil ar an leasú sin ar dtús. Má ghlactar an leasú sin diúltófar do na leasuithe eile. Má dhiúltaítear dó, déanfar vótáil ar an gcéad leasú eile san ord tosaíochta agus déanfar amhlaidh i gcás gach ceann de na leasuithe eile atá fágtha. I gcás amhrais faoin ord tosaíochta, is é an tUachtarán a dhéanfaidh cinneadh ina leith. Má dhiúltaítear do na leasuithe go léir, measfar an téacs bunaidh a bheith arna ghlacadh mura rud é go n-iarrtar vótáil ar leithligh laistigh den teorainn ama shonraithe.
3.
Féadfaidh an tUachtarán a chur faoi deara go ndéanfar vótáil ar an téacs bunaidh ar dtús, nó go ndéanfar vótáil ar leasú atá níos gaire don téacs bunaidh roimh an leasú is faide a imíonn ón téacs bunaidh.
Má fhaigheann ceachtar rogha díobh sin tromlach, titfidh gach leasú eile a cuireadh síos ar an téacs céanna ar lár.
4.
Ar bhonn eisceachtúil, ar thogra ón Uachtarán, féadfar vótáil a dhéanamh ar leasuithe a chuirtear síos tar éis dheireadh na díospóireachta más leasuithe comhréitigh iad nó má tá fadhbanna teicniúla ann. Gheobhaidh an tUachtarán comhaontú na Parlaiminte chun vótáil a dhéanamh ar leasuithe den sórt sin.
De bhun Riail 157(3), cinnfidh an tUachtarán an bhfuil leasuithe inghlactha. I gcás leasuithe comhréitigh arna gcur síos tar éis dheireadh na díospóireachta, de bhun na míre seo, déanfaidh an tUachtarán cinneadh ar a n-inghlacthacht agus cinnfear gach cás ar leithligh óna chéile, ag féachaint do chineál comhréitigh na leasuithe.
Féadfar
na
critéir ghinearálta seo a leanas maidir le hinghlacthacht a chur i bhfeidhm:
-
mar riail ghinearálta, ní fhéadfaidh leasuith
e comhréitigh a bheith bainteach le codanna den téacs nach raibh leasú
curtha síos ina leith roimh dheireadh na teorann ama le haghaidh leasuithe a chur síos;
-
mar riail ghinearálta, is grúpaí polaitiúla nó cathaoirligh nó rapóirtéirí na gcoistí lena mb
aineann nó údair leasuithe eile a chuirfidh leasuithe comhréitigh síos
;
-
mar
riail ghinearálta, tá sé intuigthe go ndéanfar leasuithe eile ar an sliocht céanna a tharraingt siar nuair a chuirtear síos leasuithe comhréitigh.
Is é an tUachtarán amháin a fhéadfaidh a mholadh go mbreithneofar leasú comhréitigh. Ionas go bhféadfar vótáil a dhéanamh ar leasú comhréitigh, ní mór don Uachtarán comhaontú na Parlaiminte a fháil trína fhiafraí an bhfuil aon agóid in aghaidh vótáil den sórt sin a dhéanamh. Má dhéantar agóid, déanfaidh an Pharlaimint cinneadh ar an ábhar trí thromlach na vótaí a chaitear.
5.
I gcás ina bhfuil sraith leasuithe ar an téacs lena mbaineann an tuarascáil curtha síos ag an gcoiste freagrach, cuirfidh an tUachtarán faoi deara go ndéanfar vótáil chomhchoiteann orthu, mura rud é go n-iarrann grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad go ndéanfar vótálacha ar leithligh nó mura rud é go mbeifear tar éis leasuithe eile a chur síos.
6.
Féadfaidh an tUachtarán a chur faoi deara go ndéanfar vótáil chomhchoiteann ar leasuithe eile i gcás inar leasuithe comhlántacha iad. I gcásanna den sórt sin, leanfaidh sé an nós imeachta atá leagtha síos i mír 5. Féadfaidh údair na leasuithe sin vótálacha comhchoiteanna den sórt sin a mholadh i gcás inar leasuithe comhlántacha iad a gcuid leasuithe.
7.
Féadfaidh an tUachtarán a chinneadh, tar éis leasú ar leith a ghlacadh nó tar éis diúltú dó, go ndéanfar vótáil chomhchoiteann ar roinnt leasuithe eile a bhfuil ábhar comhchosúil iontu nó a bhfuil cuspóirí comhchosúla acu. Féadfaidh an tUachtarán comhaontú na Parlaiminte a lorg sula ndéanfaidh sé amhlaidh.
Féadfaidh sraith leasuithe den sórt sin a bheith bainteach le codanna éagsúla den téacs bunaidh.
8.
I gcás dhá leasú nó níos mó atá comhionann lena chéile a bheith curtha síos ag údair éagsúla, déanfar vótáil orthu mar aon leasú amháin.
Riail
162
Coiste do bhreithniú leasuithe de chuid suí iomlánaigh
I gcás ina ndéantar leasuithe agus iarrataí ar vótáil dheighilte nó ar vótáil ar leithligh ar thuarascáil, ar mó ná caoga ceann a líon ina n-iomláine, a chur síos lena mbreithniú sa Pharlaimint, féadfaidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle le cathaoirleach an choiste fhreagraigh, a iarraidh ar an gcoiste freagrach teacht le chéile chun na leasuithe sin nó na hiarrataí sin a bhreithniú. Ní dhéanfar vótáil sa Pharlaimint ar aon leasú ná ar aon iarraidh ar vótáil dheighilte nó ar vótáil ar leithligh nach bhfaigheann vótaí fabhracha an tráth sin ón deichiú cuid ar a laghad de chomhaltaí an choiste.
Riail
163
Vótáil dheighilte
1.
I gcás ina bhfuil dhá fhoráil nó níos mó nó tagairtí do dhá phointe nó níos mó san áireamh sa téacs a bhfuil vótáil le déanamh air nó gur féidir an téacs a roinnt ina dhá chuid nó níos mó, agus brí shainiúil agus/nó luach normatach acu, féadfaidh grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad vótáil dheighilte a iarraidh.
2.
Déanfar an iarraidh an tráthnóna roimh an vótáil mura rud é go socraíonn an tUachtarán teorainn ama eile. Déanfaidh an tUachtarán cinneadh ar an iarraidh.
Riail
164
Ceart chun vóta a chaitheamh
Is ceart pearsanta é an ceart chun vóta a chaitheamh.
Caithfidh na Feisirí a gcuid vótaí ar a gconlán féin agus i bpearsa.
Measfar aon sárú ar an Riail seo a bheith ina chás tromchúiseach mí-oird dá dtagraítear i Riail 153(1) agus beidh na hiarmhairtí dlíthiúla atá luaite sa Riail sin ag gabháil leis.
Riail
165
Vótáil
1.
Vótálfaidh an Pharlaimint de ghnáth le taispeáint lámh.
2.
Má chinneann an tUachtarán go bhfuil amhras ann faoi thoradh, déanfar vótáil eile trí úsáid a bhaint as an gcóras vótála leictreonach agus, mura bhfuil an córas sin ag feidhmiú, trí shuí agus seasamh.
3.
Déanfar toradh na vótála a thaifeadadh.
Riail
166
Vótáil chríochnaitheach
Le linn vótáil á dhéanamh ar aon togra reachtach, cibé acu le vótáil aonair agus/nó le vótáil chríochnaitheach, vótálfaidh an Pharlaimint le glaoch rolla trí úsáid a bhaint as an gcóras vótála leictreonach.
Riail
167
Vótáil le glaoch rolla
1.
De bhreis ar na cásanna dá bhforáiltear faoi Riail 106(4), faoi Riail 107(5) agus faoi Riail 166, déanfar an vótáil le glaoch rolla má iarrann grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad amhlaidh an tráthnóna roimh an vótáil mura rud é go socraíonn an tUachtarán teorainn ama eile.
2.
Déanfar an vótáil le glaoch rolla trí úsáid a bhaint as an gcóras vótála leictreonach. I gcás nach féidir an córas sin a úsáid ar chúiseanna teicniúla glaofar an rolla in ord aibítre, ag tosú le hainm Feisire a tharraingeofar trí chrannchur. Is é an tUachtarán an duine deiridh a ghlaofar chun vóta a chaitheamh.
Is ó bhéal a dhéanfar an vótáil agus déanfar sin trí "Tá", "Níl", nó "Staonaim" a rá. Le linn an ríomh a dhéanamh i dtaobh an bhfuil glactha le tairiscint nó ar diúltaíodh di, ní chuirfear san áireamh ach na vótaí a caitheadh i bhfabhar na tairisceana agus na vótaí a caitheadh ina coinne. Suífidh an tUachtarán toradh na vótála agus fógróidh sé é.
Déanfar na vótaí a thaifeadadh i miontuairiscí an tsuí de réir grúpa pholaitiúil in ord aibítre ainmneacha na bhFeisirí, agus léireofar an tslí ar vótáil siad.
Riail
168
Vótáil leictreonach
1.
Féadfaidh an tUachtarán, aon tráth, a chinneadh go ndéanfar na hoibríochtaí vótála a luaitear i Riail 165, i Riail 167 agus i Riail 169 a chur i gcrích tríd an gcóras vótála leictreonach.
I gcás nach féidir an córas vótála leictreonach a úsáid ar chúiseanna teicniúla, déanfar an vótáil de bhun Riail 165, Riail 167(2) nó Riail 169.
Déanfar na socruithe teicniúla maidir le húsáid an chórais vótála leictreonaigh a rialú le treoracha ón mBiúró.
2.
I gcás ina ndéantar vótáil leictreonach, is é toradh uimhriúil na vótála, agus an méid sin amháin, a thaifeadfar.
Mar sin féin, má iarrtar vótáil trí ghlaoch rolla i gcomhréir le Riail 167(1), déanfar na vótaí a thaifeadadh i miontuairiscí an tsuí de réir grúpa pholaitiúil in ord aibítre ainmneacha na bhFeisirí.
3.
Maidir leis an vótáil le glaoch rolla, déanfar í i gcomhréir le Riail 167(2) má iarrann tromlach na bhFeisirí atá i láthair amhlaidh. Féadfar an córas a luaitear i mír 1 den Riail seo a úsáid lena chinneadh an bhfuil tromlach ann.
Riail
169
Vótáil le ballóid rúnda
1.
I gcás ceapachán, déanfar an vótáil le ballóid rúnda, ach sin gan dochar do Riail 13(1), Riail 186(1) agus Riail 191(2), an dara fomhír.
Le linn an líon vótaí a caitheadh a ríomh, ní chuirfear san áireamh ach na páipéir bhallóide ar a bhfuil ainmneacha na bhFeisirí a ainmníodh.
2.
Féadfar an vótáil a dhéanamh le ballóid rúnda freisin má iarrann an cúigiú cuid ar a laghad de na Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint amhlaidh. Ní mór iarrataí den sórt sin a dhéanamh sula dtosaíonn an vótáil.
Nuair a dhéanann an cúigiú cuid ar a laghad de na Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint iarraidh ar bhallóid rúnda sula dtosaíonn an vótáil, ní mór don Pharlaimint vótáil den sórt sin a sheoladh.
3.
Beidh tosaíocht ag iarraidh ar bhallóid rúnda thar iarraidh ar vótáil le glaoch rolla.
4.
Déanfaidh idir beirt agus seisear Feisirí, arna roghnú trí chrannchur, na vótaí a chaitear i mballóid rúnda a chomhaireamh mura rud é go ndéantar vótáil leictreonach.
I gcás vótálacha de bhun mhír 1, ní ghníomhóidh iarrthóirí mar áiritheoirí.
Déanfar ainmneacha na bhFeisirí a ghlac páirt i mballóid rúnda a thaifeadadh i miontuairiscí an tsuí ar lena linn a seoladh an bhallóid.
Riail
170
Mínithe ar vótáil
1.
A luaithe a chuirtear deireadh leis an díospóireacht ghinearálta, féadfaidh aon Fheisire míniú ó bhéal a thabhairt ar an vótáil chríochnaitheach ar feadh tréimhse nach faide ná aon nóiméad amháin nó féadfaidh sé nó sí míniú i scríbhinn a thabhairt nach faide ná 200 focal agus cuirfear an ráiteas sin san áireamh i dtuarascáil focal ar fhocal na n-imeachtaí.
Féadfaidh aon ghrúpa polaitiúil míniú nach mairfidh níos faide ná dhá nóiméad a thabhairt ar an vótáil.
A luaithe atá tús curtha leis an gcéad mhíniú ar vótáil, ní ghlacfar le haon iarrataí eile ar mhínithe a thabhairt ar vótáil.
Beidh mínithe ar vótáil inghlactha don vótáil chríochnaitheach ar aon ábhar a chuirtear faoi bhráid na Parlaiminte. Ní dhéanann an téarma "vótáil chríochnaitheach" réamhbhreith ar an gcineál vótála, ach ciallaíonn sé an vótáil deiridh ar aon mhír.
2.
Ní bheidh mínithe ar vótáil inghlactha i gcás vótálacha ar ábhair nós imeachta.
3.
I gcás ina mbeidh togra ón gCoimisiún nó tuarascáil san áireamh ar chlár oibre na Parlaiminte de bhun Riail 138, féadfaidh Feisirí mínithe i scríbhinn ar vótáil a thíolacadh de bhun mhír 1.
Ní mór baint dhíreach a bheith ag mínithe ar vótáil, cibé acu ó bhéal nó i scríbhinn, leis an téacs a bhfuil vótáil á déanamh air.
Riail
171
Díospóidí maidir leis an vótáil
1.
Dearbhóidh an tUachtarán vótálacha a bheith arna n-oscailt nó arna gcríochnú.
2.
A luaithe a dhearbhóidh an tUachtarán go bhfuil vótáil arna hoscailt, ní bheidh cead ag aon duine seachas an tUachtarán labhairt go dtí go ndearbhaítear go bhfuil an vótáil arna críochnú.
3.
Féadfar pointí oird maidir le bailíocht vótála a ardú tar éis don Uachtarán a dhearbhú go bhfuil an vótáil arna críochnú.
4.
Tar éis toradh vótála le taispeáint lámh a fhógairt, féadfaidh Feisire a iarraidh go seiceálfar an toradh trí úsáid a bhaint as an gcóras vótála leictreonach.
5.
Déanfaidh an tUachtarán cinneadh i dtaobh an bhfuil an toradh arna fhógairt bailí. Cinneadh críochnaitheach a bheidh sa chinneadh sin.
CAIBIDIL
6
TAIRISCINTÍ IDIRAGARTHA AGUS NÓS IMEACHTA
Riail
172
Tairiscintí nós imeachta
1.
Maidir le hiarrataí ar thairiscint nós imeachta a mholadh, eadhon:
(a)
neamh-inghlacthacht ábhair (Riail 174);
(b)
tarchur ar ais chuig coiste (Riail 175);
(c)
díospóireacht a chríochnú (Riail 176);
(d)
díospóireacht agus vótáil a chur ar atráth (Riail 177);
(e)
suí a chur ar fionraí nó a thabhairt chun críche (Riail 178);
beidh tosaíocht acu ar iarrataí eile chun labhairt.
De bhreis ar an té a dhéanfaidh an tairiscint, is iad seo a leanas amháin a gheobhaidh éisteacht ar na tairiscintí sin: cainteoir amháin i bhfabhar na tairisceana agus cainteoir amháin ina coinne mar aon le cathaoirleach nó rapóirtéir an choiste fhreagraigh.
2.
Ní rachaidh an t-am labhartha thar aon nóiméad amháin.
Riail
173
Pointí oird
1.
Féadfar cead a thabhairt d'Fheisirí labhairt chun aird an Uachtaráin a tharraingt ar aon mhainneachtain i leith Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte. Déanfaidh siad an Riail a bhfuil tagairt á déanamh acu di a shonrú ar dtús.
2.
Beidh tosaíocht ag iarraidh ar phointe oird a ardú thar gach iarraidh eile chun labhairt.
3.
Ní rachaidh an t-am labhartha thar aon nóiméad amháin.
4.
Glacfaidh an tUachtarán cinneadh láithreach ar phointí oird i gcomhréir leis na Rialacha Nós Imeachta agus fógróidh sé an cinneadh láithreach tar éis an pointe oird a ardú. Ní dhéanfar aon vótáil ar chinneadh an Uachtaráin.
5.
Ar bhonn eisceachtúil, féadfaidh an tUachtarán a lua go bhfógróidh sé an cinneadh ag tráth níos déanaí, ach ní bheidh an tráth sin níos faide ná ceithre huaire is fiche tar éis an pointe oird a ardú. Ní chuirfear an díospóireacht ar atráth mar gheall ar rialú a chur siar. Féadfaidh an tUachtarán an t-ábhar a tharchur chuig an gcoiste freagrach.
Bainfidh iarraidh ar phointe oird a ardú leis an mír den chlár oibre atá á plé. Féadfaidh an tUachtarán glacadh le pointe oird maidir le hábhar eile ag tráth iomchuí, e.g. tar éis na díospóireachta ar an mír den chlár oibre atá i dtrácht nó sula gcuirtear an suí ar fionraí.
Riail
174
Neamh-inghlacthacht ábhair a thairiscint
1.
Ag tús na díospóireachta faoi mhír shonrach ar an gclár oibre, féadfar a thairiscint go bhfuil an mhír sin neamh-inghlactha. Déanfar vótáil láithreach ar thairiscint den sórt sin.
Tabharfar fógra don Uachtarán ceithre huaire an chloig is fiche ar a laghad roimh ré go bhfuil sé ar intinn neamh-inghlacthacht a thairiscint agus cuirfidh an tUachtarán an méid sin in iúl don Pharlaimint láithreach.
2.
Má éiríonn leis an tairiscint, rachaidh an Pharlaimint ar aghaidh láithreach go dtí an chéad mhír eile ar an gclár oibre.
Riail
175
Tarchur ar ais chuig coiste
1.
Féadfaidh grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad a iarraidh go ndéanfar tarchur ar ais chuig coiste nuair atá an clár oibre socraithe nó sula dtosaíonn an díospóireacht.
Tabharfar fógra don Uachtarán ceithre huaire an chloig is fiche ar a laghad roimh ré go bhfuil sé ar intinn tarchur ar ais chuig coiste a thairiscint agus cuirfidh an tUachtarán an méid sin in iúl don Pharlaimint láithreach.
2.
Ina theannta sin, féadfaidh grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad a iarraidh, roimh an vótáil nó le linn na vótála, go ndéanfar tarchur ar ais chuig coiste. Déanfar vótáil láithreach ar thairiscint den sórt sin.
3.
Ní fhéadfar iarraidh a dhéanamh ach uair amháin ag gach ceann de na céimeanna nós imeachta difriúla sin.
4.
Cuirfear an plé ar an mír ar fionraí nuair a tharchuirtear ar ais chuig coiste í.
5.
Féadfaidh an Pharlaimint teorainn ama a shocrú ar laistigh di a thabharfaidh an coiste tuairisc ar a chuid conclúidí.
Riail
176
Díospóireacht a chríochnú
1.
Féadfar díospóireacht a chríochnú sula mbeidh an liosta de na cainteoirí ídithe ar thogra ón Uachtarán nó ar iarraidh ó ghrúpa polaitiúil nó ó dhaichead Feisire ar a laghad. Déanfar vótáil láithreach ar thogra den sórt sin.
2.
Má éiríonn leis an togra nó leis an iarraidh, ní bheidh cead labhartha ach amháin ag Feisire amháin ó gach grúpa polaitiúil nár chuir cainteoir ar fáil go dtí sin sa díospóireacht sin.
3.
Tar éis na n-óráidí dá dtagraítear i mír 2, críochnófar an díospóireacht agus vótálfaidh an Pharlaimint ar an ábhar a bhfuil díospóireacht ar siúl ina leith, ach amháin i gcás ina ndearnadh an tráth don vótáil a shocrú roimh ré.
4.
Má dhiúltaítear don togra nó don iarraidh, ní fhéadfaidh aon duine seachas an tUachtarán é nó í a chur síos arís le linn na díospóireachta sin.
Riail
177
Díospóireacht agus vótáil a chur ar atráth
1.
Ag tús díospóireachta faoi mhír ar an gclár oibre, féadfaidh grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad a thairiscint go gcuirfear an díospóireacht ar atráth go dtí dáta agus am sonrach. Déanfar vótáil láithreach ar thairiscint den sórt sin.
Tabharfar fógra don Uachtarán ceithre huaire an chloig is fiche ar a laghad roimh ré go bhfuil sé ar intinn atráth a thairiscint agus cuirfidh an tUachtarán an méid sin in iúl don Pharlaimint láithreach.
2.
Má éiríonn leis an tairiscint, rachaidh an Pharlaimint ar aghaidh go dtí an chéad mhír eile ar an gclár oibre. Maidir leis an díospóireacht a cuireadh ar atráth, athchromfar uirthi ar an dáta agus ag an am sonraithe.
3.
Má dhiúltaítear don tairiscint, ní fhéadfar í a chur síos arís i rith an pháirtseisiúin sin.
4.
Roimh vótáil, nó le linn vótála, féadfaidh grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad a thairiscint go gcuirfear an vótáil ar atráth. Déanfar vótáil láithreach ar thairiscint den sórt sin.
Maidir le haon chinneadh de chuid na Parlaiminte chun díospóireacht a chur ar atráth go dtí páirtseisiún ina dhiaidh sin, sonrófar ann an páirtseisiún a mbeidh an díospóireacht le cur san áireamh ar a chlár oibre, ar an tuiscint go ndéanfar an clár oibre don pháirtseisiún sin a tharraingt suas de bhun Riail 137 agus Riail 140.
Riail
178
An suí a chur ar fionraí nó a chríochnú
Féadfar an suí a chur ar fionraí nó a chríochnú i rith díospóireachta nó vótála má chinneann an Pharlaimint amhlaidh ar thogra ón Uachtarán nó ar iarraidh ó ghrúpa polaitiúil nó ó dhaichead Feisire ar a laghad. Déanfar vótáil láithreach ar thogra nó ar iarraidh den sórt sin.
CAIBIDIL
7
TAIFEAD POIBLÍ AR NA hIMEACHTAÍ
Riail
179
Miontuairiscí
1.
Déanfar miontuairiscí gach suí, ina dtugtar mionsonraí ar imeachtaí agus ar chinntí na Parlaiminte agus ar ainmneacha na gcainteoirí, a dháileadh leathuair an chloig ar a laghad sula dtosóidh tréimhse iarnóin an chéad suí eile ina dhiaidh sin.
I gcomhthéacs imeachtaí reachtacha, measfar, maidir le haon leasuithe a ghlacann an Pharlaimint, gur cinntí iad freisin de réir bhrí na forála seo, fiú má dhiúltaítear do thogra iomchuí an Choimisiúin nó do chomhsheasamh na Comhairle sa deireadh, de bhun Riail 56(1) nó Riail 65(3) faoi seach.
2.
Ag tús na tréimhse iarnóin de gach suí, cuirfidh an tUachtarán miontuairiscí an tsuí roimhe sin os comhair na Parlaiminte lena bhformheas.
3.
Má ardaítear aon agóidí i leith na miontuairiscí, déanfaidh an Pharlaimint cinneadh, más gá, i dtaobh an ceart na hathruithe a iarradh a bhreithniú. Ní fhéadfaidh aon Fheisire labhairt ar an ábhar ar feadh tréimhse is faide ná aon nóiméad amháin.
4.
Síneoidh an tUachtarán agus an tArdrúnaí na miontuairiscí agus caomhnófar i dtaifid na Parlaiminte iad. Foilseofar laistigh d'aon mhí amháin iad in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
Riail
180
Téacsanna a ghlactar
1.
Déanfar téacsanna a ghlacann an Pharlaimint a fhoilsiú láithreach i ndiaidh na vótála. Cuirfear os comhair na Parlaiminte iad, in éineacht le miontuairiscí an tsuí ábhartha agus caomhnófar i dtaifid na Parlaiminte iad.
2.
Maidir le téacsanna a ghlacann an Pharlaimint déanfar bailchríoch dhlítheangeolaíoch a chur orthu faoi fhreagracht an Uachtaráin. I gcás ina nglactar téacsanna den sórt sin ar bhonn comhaontaithe idir an Pharlaimint agus an Chomhairle, déanfaidh an dá institiúid sin an bhailchríoch sin a chur i gcrích agus iad ag gníomhú i ndlúthchomhar lena chéile agus trí chomhaontú frithpháirteach.
3.
Chun comhleanúnachas agus cáilíocht an téacs a áirithiú i gcomhréir le toil na Parlaiminte, beidh feidhm ag an nós imeachta a leagtar síos i Riail 216 i gcás inar gá oiriúnuithe sa bhreis ar cheartúcháin ar earráidí cló nó ar cheartúcháin atá riachtanach chun comhchordacht na leaganacha teanga go léir, mar aon le cirte na teanga agus comhréireacht téarmaíochta sna leaganacha sin, a áirithiú.
4.
Is i bhfoirm téacs chomhdhlúite a bheidh na téacsanna a ghlacann an Pharlaimint faoin nós imeachta a leagtar síos in Airteagal 251 de Chonradh CE. I gcás nach bhfuil vótáil na Parlaiminte bunaithe ar chomhaontú leis an gComhairle, déanfar aon leasuithe a glacadh a shainaithint sa téacs comhdhlúite.
5.
Tar éis bailchríoch a chur ar na téacsanna a ghlactar, síneoidh an tUachtarán agus an tArdrúnaí iad agus foilseofar in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh iad.
Riail
181
Tuarascálacha focal ar fhocal
1.
Déanfar tuarascáil focal ar fhocal d'imeachtaí gach suí a tharraingt suas sna teangacha oifigiúla go léir.
2.
Beidh ar na cainteoirí ceartúcháin ar chlóscríbhinní dá gcuid óráidí a chur chuig an Rúnaíocht laistigh d’aon seachtain amháin.
3.
Foilseofar an tuarascáil focal ar fhocal mar iarscríbhinn a ghabhann le hIris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
4.
Féadfaidh Feisirí a iarraidh go ndéanfar sleachta as an tuarascáil focal ar fhocal a aistriú ar gearrfhógra.
Riail
182
Taifead closamhairc ar na himeachtaí
Díreach tar éis an tsuí, déanfar taifead closamhairc ar na himeachtaí, lena n-áirítear an fuaimrian ó na bothanna ateangaireachta go léir, a ullmhú agus cuirfear ar fáil ar an Idirlíon é.
TEIDEAL
VII
COISTÍ AGUS TOSCAIREACHTAÍ
CAIBIDIL
1
COISTÍ - CUR AR BUN AGUS CUMHACHTAÍ
Riail
183
Buanchoistí a chur ar bun
Ar thogra ó Chomhdháil na nUachtarán, déanfaidh an Pharlaimint buanchoistí a chur ar bun a ndéanfar a gcuid cumhachtaí a shainiú in iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta
Féach Iarscríbhinn VII
. Toghfar a gcuid comhaltaí i rith an chéad pháirtseisiúin tar éis atoghadh na Parlaiminte agus arís dhá bhliain go leith ina dhiaidh sin.
Is féidir cumhachtaí buanchoistí a chinneadh ag tráth seachas an tráth a gcuirtear an coiste ar bun.
Riail
184
Coistí speisialta a chur ar bun
Ar thogra ó Chomhdháil na nUachtarán, féadfaidh an Pharlaimint, aon tráth, coistí speisialta a chur ar bun, a ndéanfar a gcuid cumhachtaí, a gcomhdhéanamh agus a dtéarma oifige a shainiú ag an am céanna a ghlactar an cinneadh chun iad a chur ar bun; ní fhéadfaidh a dtéarma oifige dul thar dhá mhí dhéag, ach amháin i gcás ina bhfadaíonn an Pharlaimint an téarma sin ar dhul in éag dó.
De bhrí go ndéantar cumhachtaí, comhdhéanamh agus téarma oifige na gcoistí speisialta a chinneadh ag an am céanna a chuirtear na coistí sin ar bun, ní féidir leis an bParlaimint a chinneadh ina dhiaidh sin a gcuid cumhachtaí a athrú trína méadú nó trína laghdú.
Riail
185
Coistí fiosrúcháin
1.
Féadfaidh an Pharlaimint, ar iarraidh ón gceathrú cuid de na Feisirí a chomhdhéanann í, coiste fiosrúcháin a chur ar bun chun imscrúdú a dhéanamh ar sháruithe líomhnaithe ar dhlí an Chomhphobail nó ar dhrochriarachán líomhnaithe i ndáil le feidhmiú dhlí an Chomhphobail ar sárú nó ar drochriarachán é ar dealraitheach ina leith gur gníomh é de chuid institiúide nó comhlachta de na Comhphobail Eorpacha, nó de chuid comhlachta riaracháin phoiblí Ballstáit, nó de chuid daoine a gcumhachtaítear dóibh le dlí an Chomhphobail an dlí sin a chur chun feidhme.
Maidir leis an gcinneadh chun coiste fiosrúcháin a chur ar bun, foilseofar in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh é laistigh d'aon mhí amháin. De bhreis air sin, glacfaidh an Pharlaimint na bearta go léir is gá chun eolas ar an gcinneadh sin a scaipeadh chomh forleathan agus is féidir.
2.
Rialófar
modus operandi
coiste fiosrúcháin leis na forálacha de na Rialacha seo a bhaineann le coistí, ach amháin nuair a fhoráiltear a mhalairt go sonrach sa Riail seo agus i gCinneadh an 19 Aibreán 1995 ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún maidir le forálacha mionsonraithe lena rialaítear feidhmiú cheart fiosrúcháin Pharlaimint na hEorpa, ar cinneadh é a ghabhann leis na Rialacha seo mar iarscríbhinn
Féach Iarscríbhinn IX.
.
3.
Maidir leis an iarraidh ar choiste fiosrúcháin a chur ar bun, ní mór ábhar an fhiosrúcháin a shonrú go beacht inti agus ní mór ráiteas mionsonraithe ar na forais is bun leis an bhfiosrúchán a bheith san áireamh inti. Ar thogra ó Chomhdháil na nUachtarán, déanfaidh an Pharlaimint cinneadh i dtaobh an gcuirfear coiste ar bun agus, má chinneann sí déanamh amhlaidh, cinnfidh sí comhdhéanamh an choiste i gcomhréir le forálacha Riail 186.
4.
Tabharfaidh coiste fiosrúcháin a chuid oibre chun críche trí thuarascáil a thíolacadh laistigh de thréimhse nach faide ná dhá mhí dhéag. Féadfaidh an Pharlaimint a chinneadh faoi dhó an tréimhse sin a fhadú ar feadh tréimhse trí mhí.
Ní fhéadfaidh ach lánchomhaltaí amháin nó, i gcás iad a bheith as láthair, buanchomhaltaí ionaid vótáil i gcoiste fiosrúcháin.
5.
Toghfaidh coiste fiosrúcháin a chathaoirleach féin agus beirt leaschathaoirleach agus ceapfaidh sé rapóirtéir amháin nó níos mó. Féadfaidh an coiste, freisin, freagrachtaí, dualgais nó cúraimí sonracha a shannadh dá chomhaltaí agus ní mór do na comhaltaí sin tuairisc mhionsonraithe ina leith sin a thabhairt don choiste ina dhiaidh sin.
Sa tréimhse idir cruinniú amháin agus ceann eile, déanfaidh biúró an choiste, i gcásanna práinne nó riachtanais, cumhachtaí an choiste a fheidhmiú, ach sin faoi réir daingnithe ag an gcéad chruinniú eile.
6.
I gcás ina measann coiste fiosrúcháin go bhfuil sárú déanta ar cheart dá chuid, molfaidh sé go nglacfaidh an tUachtarán bearta cuí.
7.
Féadfaidh coiste fiosrúcháin teagmháil a dhéanamh leis na hinstitiúidí nó leis na daoine dá dtagraítear in Airteagal 3 den Chinneadh dá dtagraítear i mír 2 d'fhonn éisteacht a sheoladh nó doiciméid a fháil.
Is iad institiúidí agus comhlachtaí an Chomhphobail a iompróidh costais taistil agus cóiríochta a gcuid comhaltaí agus oifigeach. Is í Parlaimint an hEorpa a dhéanfaidh costais taistil agus cóiríochta daoine eile a láithríonn os comhair coiste fiosrúcháin a íoc i gcomhréir leis na rialacha lena rialaítear éisteachtaí saineolaithe.
Féadfaidh daoine a ghairtear chun fianaise a thabhairt os comhair coiste fiosrúcháin na cearta a éileamh a bheadh acu dá mbeadh siad ag gníomhú mar fhinné os comhair binse ina dtír tionscnaimh. Ní mór na cearta sin a chur in iúl dóibh sula dtabharfaidh siad ráiteas don choiste.
Maidir leis na teangacha a úsáidfear, cuirfidh coiste fiosrúcháin forálacha Riail 146 i bhfeidhm. Mar sin féin:
-
féadfaidh biúró an choiste ateangaireacht a shrianadh do theangacha oifigiúla na ndaoine a bheidh páirteach sa phlé, má mheasann sé gur gá sin ar chúiseanna rúndachta.
-
déanfaidh biúró an choiste cinneadh faoi aistriúchán ar na doiciméid a fhaightear a sholáthar ar shlí ina n-áiritheofar gur féidir leis an gcoiste a phlé a dhéanamh go héifeachtach agus go tapa agus go n-urramaítear an tsicréideacht agus an rúndacht is gá.
8.
Cinnteoidh cathaoirleach coiste fiosrúcháin, i gcomhar leis an mbiúró, go n-urramaítear sicréideacht agus rúndacht an phlé agus tabharfaidh sé nó sí fógra cuí do na comhaltaí á rá sin.
Tagróidh an cathaoirleach go sainráiteach freisin d’fhorálacha Airteagal 2(2) den Chinneadh dá dtagraítear thuas. Beidh feidhm ag Cuid A d'Iarscríbhinn VIII de na Rialacha Nós Imeachta
9.
Déanfar doiciméid shicréideacha nó doiciméid rúnda a chuirfear ar aghaidh a scrúdú trí úsáid a bhaint as bearta teicniúla lena chinntiú nach mbeidh rochtain phearsanta ar na doiciméid sin ag aon duine seachas na comhaltaí atá freagrach as an gcás. Tabharfaidh na comhaltaí atá i dtrácht gealltanas sollúnta nach gceadóidh siad d'aon duine eile rochtain a fháil ar fhaisnéis shicréideach nó ar fhaisnéis rúnda, i gcomhréir leis an Riail seo, agus nach mbainfidh siad úsáid as an bhfaisnéis sin ach amháin chun a dtuarascáil a tharraingt suas don choiste fiosrúcháin. Seolfar cruinnithe in áitreabh atá trealmhaithe ar shlí a fhágann nach bhfuil sé indéanta ag aon duine neamhúdaraithe éisteacht leis na himeachtaí.
10.
Tar éis do choiste fiosrúcháin a chuid oibre a thabhairt chun críche, cuirfidh sé tuarascáil ar thorthaí a chuid oibre faoi bhráid na Parlaiminte, ar tuarascáil í ina mbeidh tuairimí mionlaigh, más cuí, i gcomhréir leis na coinníollacha atá leagtha síos i Riail 52. Foilseofar an tuarascáil.
Ar iarratas ón gcoiste fiosrúcháin seolfaidh an Pharlaimint díospóireacht ar an tuarascáil ag an bpáirtseisiún tar éis an tuarascáil a thíolacadh.
Féadfaidh an coiste dréachtmholadh arna dhíriú ar institiúidí nó ar chomhlachtaí na gComhphobal Eorpach nó ar na Ballstáit a chur faoi bhráid na Parlaiminte freisin.
11.
Treoróidh an tUachtarán don choiste freagrach, de bhun Iarscríbhinn VII, faireachán a dhéanamh ar an ngníomh a dhéantar i leith thorthaí obair an choiste fiosrúcháin agus, más cuí, tuairisc a thabhairt air sin agus déanfaidh sé aon bhearta breise a mheastar is cuí lena chinntiú go ndéantar gníomh praiticiúil i ndáil le conclúidí an fhiosrúcháin.
Is é an togra ó Chomhdháil na nUachtarán maidir le comhdhéanamh coiste fiosrúcháin (mír 3), agus an togra sin amháin, a bhféadfar leasú a dhéanamh air, i gcomhréir le Riail 186(2).
Ní fhéadfar leasú a dhéanamh ar ábhar an fhiosrúcháin arna shainiú ag an gceathrú cuid de na Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint (mír 3) ná ar an tréimhse atá leagtha síos i mír 4.
Riail
186
Comhdhéanamh na gcoistí
1.
Toghfar comhaltaí coistí agus coistí fiosrúcháin tar éis do na grúpaí polaitiúla agus do na Feisirí neamhcheangailte ainmniúcháin a chur isteach. Cuirfidh Comhdháil na nUachtarán tograí faoi bhráid na Parlaiminte. Léireoidh comhdhéanamh na gcoistí, a mhéid is féidir, comhdhéanamh na Parlaiminte.
I gcás
ina
n-athraíonn Feisirí ó ghrúpa polaitiúil amháin go ceann eile coinneoidh siad, ar feadh an chuid eile dá dtéarma oifige dhá bhliain go leith, aon suíochán atá acu i gcoistí parlaiminteacha. Mar sin fé
in, más é is éifeacht le hathrú Feisire ó ghrúpa polaitiúil amháin go ceann eile ná go gcuirtear as d'ionadaíocht chothrom na dtuairimí polaitiúla i gcoiste, déanfaidh Comhdháil na nUachtarán tograí nua maidir le comhdhéanamh an choiste sin i gcomhréir lei
s an nós imeachta atá leagtha síos i mír 1, an dara habairt, agus ráthófar cearta aonair an Fheisire lena mbaineann.
Ní fhéadfaidh an chomhréireacht i measc na ngrúpaí polaitiúla imeacht ón tslánuimhir chuí is gaire. Má chinneann grúpa gan suíocháin a glacadh ar choiste, fanfaidh na suíocháin sin de bheith folamh agus laghdófar líon comhaltaí an choiste dá réir. Ní fhéadfar malartú suíochán idir grúpaí polaitiúla a cheadú.
2.
Ní bheidh leasuithe ar thograí Chomhdháil na nUachtarán inghlactha ach amháin má chuireann daichead Feisire ar a laghad síos iad. Vótálfaidh an Pharlaimint ar leasuithe den sórt sin le ballóid rúnda.
3.
Measfar comhaltaí a bheith tofa ar bhonn tograí ó Chomhdháil na nUachtarán, arna leasú, má leasaítear, de bhun mhír 2.
4.
I gcás nach gcuireann grúpa polaitiúil ainmniúcháin isteach le haghaidh comhaltais de choiste fiosrúcháin de bhun mhír 1 laistigh de theorainn ama a bheidh socraithe ag Comhdháil na nUachtarán, ní dhéanfaidh Comhdháil na nUachtarán ach na hainmniúcháin a bheidh faighte aici laistigh den teorainn ama sin a chur faoi bhráid na Parlaiminte.
5.
Féadfaidh Comhdháil na nUachtarán a chinneadh aon fholúntas ar choiste a líonadh go sealadach le comhaontú na ndaoine a bheidh le ceapadh agus ag féachaint do mhír 1.
6.
Cuirfear aon athruithe den sórt sin os comhair na Parlaiminte lena ndaingniú ag an gcéad suí eile.
Riail
187
Comhaltaí ionaid
1.
Féadfaidh na grúpaí polaitiúla agus na Feisirí neamhcheangailte líon áirithe buanchomhaltaí ionaid a cheapadh do gach coiste ar líon é a bheidh comhionann le líon na lánchomhaltaí a dhéanann ionadaíocht thar a gceann ar an gcoiste. Cuirfear an tUachtarán ar an eolas dá réir sin. Beidh na buanchomhaltaí ionaid sin i dteideal freastal ar chruinnithe coiste agus labhairt lena linn agus, má tá an lánchomhalta as láthair, páirt a ghlacadh sa vótáil.
2.
De bhreis air sin, i gcás ina bhfuil an lánchomhalta as láthair agus nach bhfuil aon bhuanchomhaltaí ionaid arna gceapadh nó go bhfuil siad as láthair, féadfaidh an lánchomhalta den choiste socrú a dhéanamh go ndéanfaidh comhalta eile den ghrúpa polaitiúil céanna ionadaíocht thar a cheann nó thar a ceann agus beidh an comhalta eile sin i dteideal vótáil. Tabharfar fógra faoi ainm an chomhalta ionaid do chathaoirleach an choiste roimh thús an tseisiúin vótála.
Beidh feidhm mutatis mutandis ag mír 2 maidir le Feisirí neamhcheangailte.
Ní mór an fógra roimh ré dá bhforáiltear san abairt deiridh de mhír 2 a thabhairt roimh dheireadh na díospóireachta nó roimh thús na vótála ar an mír nó ar na míreanna a bhfuil ionadú á dhéanamh ar an lánchomhalta ina leith.
Cuimsíonn forálacha
na
Rialach seo dhá choincheap
atá sainmhínithe go soiléir leis an téacs seo
:
-
ní fhéadfaidh an líon buanchomhaltaí ionaid atá ag grúpa polaitiúil le haghaidh coiste ar leith a bheith níos mó ná an líon lánchomhaltaí atá aige le haghaidh an choiste sin
;
-
is
grúpaí polaitiúla amháin
atá i dteideal buanchomhaltaí ionaid a cheapadh,
ar an gcoinníoll amháin go gcuirfidh siad an tUachtarán ar an e
olas ina leith sin
.
Dá bhrí sin
:
-
braitheann stádas buanchomhaltaí ionaid go heisiach ar chomhaltas aon ghrúpa pholaitiúil ar leith
;
-
i gcás ina dtagann athrú ar líon lánchomhaltaí grúpa pholaitiúil i gcoiste, tagann athrú dá réir sin ar an líon uasta buanchomhaltaí ionaid a fhéadfaidh an grúpa sin a cheapadh chuig an gcoiste sin
;
-
ní fhéadfaidh Feisirí a athraíonn ó ghrúpa polai
t
iúil
amháin go ceann eile an stádas mar bhuanchomhalta ionaid a bhí acu mar chomhaltaí dá ngrúpa bunaidh a choinneáil
;
-
ní
fhéadfaidh comhalta coiste, in aon imthosca, a bheith ina chomhalta ionaid nó ina comhalta ionaid do chomhghleacaí a bhaineann le
grúp
a polaitiúil eile
.
Riail
188
Dualgais na gcoistí
1.
Scrúdóidh buanchoistí ceisteanna a tharchuireann an Pharlaimint chucu nó, le linn an seisiún a bheith ar atráth, ceisteanna a tharchuireann an tUachtarán chucu thar ceann Chomhdháil na nUachtarán. Déanfar dualgais coistí speisialta agus coistí fiosrúcháin a shainiú nuair a chuirtear ar bun iad; ní bheidh siad i dteideal tuairimí a thabhairt do choistí eile.
(Féach an léirmhíniú faoi Riail 184.)
2.
Más rud é go ndearbhaíonn buanchoiste ina leith féin nach bhfuil sé inniúil ar cheist áirithe a bhreithniú, nó más rud é go mbeidh coimhlint ann idir inniúlacht dhá bhuanchoiste nó níos mó, tarchuirfear ceist na hinniúlachta chuig Comhdháil na nUachtarán laistigh de cheithre seachtaine oibre ón tráth a dhéantar tarchur chuig coiste a fhógairt sa Pharlaimint.
Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh laistigh de shé seachtaine ar bhonn molta ó Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí nó, mura dtagann moladh den sórt sin ón gComhdháil sin, ar bhonn molta ó chathaoirleach na Comhdhála sin. Más rud é nach ndéanann Comhdháil na nUachtarán cinneadh laistigh den tréimhse sin, measfar go bhfuil an moladh arna fhormheas.
(Féadfaidh cathaoirligh coistí comhaontú a dhéanamh le cathaoirligh eile coistí maidir le mír a shannadh do choiste ar leith, ach sin faoi réir nós imeachta a údarú le haghaidh coistí comhlachaithe faoi Riail 50, más gá sin.)
3.
Más rud é go bhfuil dhá bhuanchoiste nó níos mó inniúil chun déileáil le ceist, ainmneofar coiste amháin mar an coiste freagrach agus ainmneofar na coistí eile mar choistí a n-iarrfar tuairimí orthu.
Ach ní dhéanfar ceist a tharchur go comhuaineach chuig níos mó ná trí choiste, mura rud é go ndéantar cinneadh, ar chúiseanna fónta, imeacht ón riail seo faoi na coinníollacha atá leagtha síos i mír 1.
4.
Féadfaidh aon dá choiste nó níos mó nó aon dá fhochoiste nó níos mó nithe a thagann laistigh dá n-inniúlacht a bhreithniú go comhpháirteach, ach ní fhéadfaidh siad cinneadh a ghlacadh.
5.
Féadfaidh aon choiste, le comhaontú ó Bhiúró na Parlaiminte, treoir a thabhairt do dhuine amháin nó níos mó dá chomhaltaí tabhairt faoi mhisean staidéir nó faoi mhisean aimsithe faisnéise.
Riail
189
An coiste atá freagrach as fíorú dintiúr
I measc an gcoistí a chuirtear ar bun i gcomhréir le forálacha na Rialacha seo, beidh coiste amháin freagrach as fíorú dintiúr agus as ullmhú cinntí ar aon agóidí a bhaineann le bailíocht na dtoghchán.
Riail
190
Fochoistí
1.
Faoi réir údarú a fháil roimh ré ó Chomhdháil na nUachtarán, féadfaidh buanchoiste nó coiste speisialta, ar mhaithe lena chuid oibre, fochoiste amháin nó níos mó a cheapadh agus, ag an am céanna, socróidh sé comhdhéanamh an fhochoiste nó na bhfochoistí sin, de bhun Riail 186, agus réimse freagrachta an choiste nó na bhfochoistí sin. Tuairisceoidh fochoistí don choiste a chuir ar bun iad.
2.
Beidh an nós imeachta d'fhochoistí mar a chéile leis an nós imeachta do choistí.
3.
Beidh cead ag comhaltaí ionaid a bheith ar fhochoistí faoi na coinníollacha céanna le comhaltaí ionaid ar choistí.
4.
Le linn na forálacha seo a chur i bhfeidhm, ní mór an t-idirspleáchas idir fochoiste agus an coiste a chuir ar bun é a choimirciú. Chun na críche sin, roghnófar na lánchomhaltaí go léir de chuid fochoiste as measc chomhaltaí an mháthairchoiste.
Riail
191
Biúrónna na gcoistí
1.
Ag an gcéad chruinniú de chuid coiste tar éis thoghadh chomhaltaí an choiste de bhun Riail 186, toghfaidh an coiste biúró a bheidh comhdhéanta de chathaoirleach agus de leaschathaoirleach amháin, nó de bheirt nó triúr leaschathaoirleach agus toghfar iad i mballóidí ar leithligh.
Ní choisceann an Riail seo ar chathaoirleach an phríomhchoiste ról a thabhairt do chathaoirligh na bhfochoistí in obair an bhiúró ná cead a thabhairt dóibh feidhmiú mar chathaoirleach le linn díospóireachtaí ar shaincheisteanna a bpléann na fochoistí atá i dtrácht leo go sonrach - le fírinne, ceadaítear an méid sin - ar choinníoll go ndéantar an modh oibre sin a chur faoi bhráid an bhiúró le go mbreithneoidh sé é agus le go bhfaighfear comhaontú ón mbiúró ina leith
2.
I gcás an líon ainmniúchán a bheith comhionann leis an líon suíochán atá le líonadh, féadfar na hiarrthóirí a thoghadh d'aon gháir.
Más rud é nach amhlaidh an cás, nó ar iarraidh ón séú cuid de chomhaltaí an choiste, déanfar an toghchán le ballóid rúnda.
Mura bhfuil ach aon iarrthóir amháin ann, gnóthófar an toghchán le tromlach glan de na vótaí a chaitear agus áirítear sna vótaí sin na vótaí a chaitear i bhfabhar an iarrthóra agus na vótaí a chaitear i gcoinne an iarrthóra.
I gcás ina bhfuil níos mó ná aon iarrthóir amháin ann sa chéad bhallóid, toghfar an t-iarrthóir a fhaigheann tromlach glan de na vótaí a chaitear, faoi mar a shainítear san fhomhír sin roimhe seo. Ag an dara ballóid, is é an t-iarrthóir a fhaigheann an líon is airde vótaí a thoghfar. I gcás comhionannas vótaí a bheith ann, toghfar an t-iarrthóir is sine.
I gcás ina bhfuil gá le dara ballóid, féadfar iarrthóirí nua a ainmniú.
Riail
192
Comhordaitheoirí coiste agus scáth-rapóirtéirí
1.
Féadfaidh na grúpaí polaitiúla duine dá gcuid comhaltaí a ainmniú mar chomhordaitheoir.
2.
Déanfaidh an cathaoirleach na comhordaitheoirí coistí a thabhairt le chéile, más gá, chun cinntí a bheidh le glacadh ag an gcoiste a ullmhú, go háirithe cinntí maidir leis an nós imeachta agus maidir le ceapadh na rapóirtéirí. Féadfaidh an coiste an chumhacht chun cinntí áirithe a ghlacadh a tharmligean chuig na comhordaitheoirí, cé is moite de chinntí a bhaineann le tuarascálacha, tuairimí nó leasuithe a ghlacadh. Féadfar a iarraidh ar na leas-chathaoirligh a bheith páirteach i gcruinnithe na gcomhordaitheoirí coiste agus ról comhairleach a bheith acu ag na cruinnithe sin. Féachfaidh na comhordaitheoirí le teacht ar chomhthoil. Nuair nach féidir teacht ar chomhthoil, ní fhéadfaidh siad gníomhú ach amháin le tromlach a sheasann go soiléir do thromlach mór den choiste, ag féachaint do mhéid na ngrúpaí éagsúla faoi seach.
3.
Féadfaidh na grúpaí polaitiúla scáth-rapóirtéir a ainmniú le haghaidh gach tuarascála chun súil a choimeád ar dhul chun cinn na tuarascála iomchuí agus chun teacht ar chomhréitigh laistigh den choiste thar ceann an ghrúpa. Cuirfear a n-ainmneacha in iúl don chathaoirleach. Féadfaidh an coiste go háirithe, ar thogra ó na comhordaitheoirí, cinneadh a dhéanamh go mbeidh ról ag na scáth-rapóirtéirí maidir le féachaint le teacht ar chomhaontú leis an gComhairle i nósanna imeachta comhchinnteoireachta.
CAIBIDIL
2
COISTÍ – FEIDHMIÚ
Riail
193
Cruinnithe coiste
1.
Tiocfaidh coiste le chéile nuair a chomórfaidh a chathaoirleach é nó ar iarraidh ón Uachtarán.
2.
Féadfaidh an Coimisiún agus an Chomhairle páirt a ghlacadh i gcruinnithe coiste má iarrann an cathaoirleach orthu, thar ceann an choiste, déanamh amhlaidh.
Le cinneadh speisialta de chuid coiste, féadfar a iarraidh ar aon duine eile freastal ar chruinniú agus labhairt lena linn.
Ar mhodh comparáide, is de rogha gach coiste ar leith a dhéanfar an cinneadh i dtaobh an gceadófar do chúntóirí pearsanta Feisirí a bheith i láthair ag cruinnithe coiste.
Féadfaidh an coiste freagrach, faoi réir formheas a fháil ón mBiúró, éisteacht saineolaithe a eagrú má mheasann sé go bhfuil éisteacht den sórt sin riachtanach chun a chuid oibre ar ábhar áirithe a sheoladh go héifeachtach.
Féadfaidh coistí a n-iarrtar a dtuairimí orthu freastal ar an éisteacht más mian leo déanamh amhlaidh.
3.
Gan dochar do Riail 49(6) agus mura rud é go gcinnfidh coiste a mhalairt, féadfaidh Feisirí freastal ar chruinnithe coistí nach comhaltaí díobh iad ach ní fhéadfaidh siad páirt a ghlacadh ina bpléití.
Féadfaidh an coiste cead a thabhairt d'Fheisirí den sórt sin, áfach, páirt a ghlacadh sna himeachtaí i gcáil chomhairleach.
Riail
194
Miontuairiscí cruinnithe coiste
Déanfar miontuairiscí gach cruinnithe coiste a dháileadh ar a chuid comhaltaí go léir agus cuirfear faoi bhráid an choiste iad ag a chéad chruinniú eile le formheas an choiste a fháil ina leith.
Riail
195
Vótáil i gcoiste
1.
Féadfaidh aon Fheisire leasuithe a chur síos lena mbreithniú sa choiste freagrach.
2.
Féadfaidh coiste vótáil go bailí nuair atá an ceathrú cuid dá chomhaltaí i láthair iarbhír. Má iarrann an séú cuid dá chuid comhaltaí é, áfach, sula gcuirtear tús leis an vótáil, ní bheidh an vótáil bailí ach amháin má tá tromlach na gcomhaltaí a chomhdhéanann an coiste páirteach inti.
3.
Is le taispeáint lámh a dhéanfar vótáil i gcoiste, mura rud é go n-iarrann an ceathrú cuid de chomhaltaí an choiste vótáil le glaoch rolla. Sa chás sin, déanfar an vótáil de réir Riail 167(2).
4.
Féadfaidh an cathaoirleach páirt a ghlacadh i gcomhráite agus féadfaidh sé nó sí vótáil, ach ní bheidh vóta réitigh aige nó aici.
5.
I bhfianaise na leasuithe a chuirtear síos, féadfaidh an coiste, seachas dul ar aghaidh leis an vótáil, a iarraidh ar an rapóirtéir dréacht nua a chur faoina bhráid agus an oiread sin de na leasuithe is féidir á chur san áireamh. Socrófar teorainn ama nua ansin i gcomhair leasuithe ar an dréacht sin.
Riail
196
Forálacha a bhaineann le suíonna iomlánacha agus is infheidhme i gcoiste
Beidh feidhm
mutatis
mutandis
ag Rialacha 12, 13, 14, 17, 18, 36 go 44, 148, 149(2) agus (10), 152, 154, 156 go 159, 161, 163(1), 164, 165, 168, 169, 171 go 174, 177 agus 178 maidir le cruinnithe coiste.
Riail
197
Tráth na gCeisteanna i gcoiste
Féadfar Tráth na gCeisteanna a sheoladh i gcoiste má chinneann coiste amhlaidh. Cinnfidh gach coiste a chuid rialacha féin maidir le seoladh Thráth na gCeisteanna.
CAIBIDIL
3
TOSCAIREACHTAÍ IDIRPHARLAIMINTEACHA
Riail
198
Toscaireachtaí idirpharlaiminteacha a chur ar bun agus dualgais na dtoscaireachtaí sin
1.
Ar thogra ó Chomhdháil na nUachtarán, cuirfidh an Pharlaimint buantoscaireachtaí idirpharlaiminteacha ar bun agus cinnfidh sí a gcineál agus líon a gcomhaltaí á mheabhrú di na dualgais a bheidh orthu. Toghfar na comhaltaí i rith an chéad pháirtseisiúin nó an dara páirtseisiún tar éis atoghadh na Parlaiminte agus toghfar iad go ceann ré an téarma pharlaimintigh.
2.
Toghfar comhaltaí na dtoscaireachtaí tar éis do ghrúpaí polaitiúla agus d'Fheisirí neamhcheangailte ainmniúcháin a chur faoi bhráid Chomhdháil na nUachtarán. Cuirfidh Comhdháil na nUachtarán tograí faoi bhráid na Parlaiminte, ar tograí iad a bheidh ceaptha chun a chinntiú, a mhéid is féidir, go mbeidh ionadaíocht chothrom ar Bhallstáit agus ar thuairimí polaitiúla iontu. Beidh feidhm ag Riail 186(2), (3), (5) agus (6).
3.
Déanfar biúrónna na dtoscaireachtaí a chomhdhéanamh i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos do na buanchoistí de bhun Riail 191.
4.
Cinnfidh an Pharlaimint cumhachtaí ginearálta gach toscaireachta aonair. Féadfaidh sí, aon tráth, na cumhachtaí sin a mhéadú nó a shrianadh.
5.
Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán, ar thogra ó Chomhdháil Chathaoirligh na dToscaireachtaí, na forálacha cur chun feidhme a ghlacadh is gá chun a chumasú do na toscaireachtaí a gcuid oibre a dhéanamh.
6.
Cuirfidh cathaoirleach toscaireachta tuarascáil ar ghníomhaíochtaí na toscaireachta faoi bhráid an choiste atá freagrach as gnóthaí eachtracha agus slándáil.
7.
Tabharfar deis do chathaoirleach toscaireachta éisteacht a fháil os comhair coiste más rud é go mbaineann pointe ar an gclár oibre le réimse freagrachta na toscaireachta sin. Beidh feidhm ag an bhforáil chéanna i leith chathaoirleach nó rapóirtéir an choiste sin ag cruinnithe toscaireachta.
Riail
199
Comhar le Tionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa
1.
Comhoibreoidh comhlachtaí na Parlaiminte, go háirithe na coistí, lena gcomhlachtaí macasamhla i dTionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa i réimsí leasa fhrithpháirtigh, agus an aidhm acu go háirithe feabhas a chur ar éifeachtúlacht a gcuid oibre agus dúblú iarrachta a sheachaint.
2.
Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán, i gcomhaontú le húdaráis inniúla Thionól Parlaiminteach Chomhairle na hEorpa, na socruithe a chinneadh chun na forálacha seo a chur chun feidhme.
Riail
200
Comhchoistí parlaiminteacha
1.
Féadfaidh Parlaimint na hEorpa comhchoistí parlaiminteacha a chur ar bun i gcomhar le parlaimintí de chuid Stát atá i gcomhlachas leis an gComhphobal nó le parlaimintí de chuid Stát a bhfuil caibidlíocht aontachais tionscanta leo.
Féadfaidh coistí den sórt sin moltaí a fhoirmiú do na parlaimintí lena mbaineann. I gcás Pharlaimint na hEorpa, déanfar na moltaí sin a tharchur chuig an gcoiste freagrach agus cuirfidh an coiste sin tograí ar aghaidh maidir leis an ngníomh a bheidh le déanamh.
2.
Saineoidh Parlaimint na hEorpa freagrachtaí ginearálta na gcomhchoistí parlaiminteacha éagsúla agus saineofar iad freisin leis na comhaontuithe leis na tríú tíortha.
3.
Beidh na comhchoistí parlaiminteacha faoi rialú ag na nósanna imeachta a bheidh leagtha síos sa chomhaontú a bheidh i dtrácht. Beidh na nósanna imeachta sin bunaithe ar phrionsabal na cothroime amhail idir toscaireacht Pharlaimint na hEorpa agus toscaireacht na parlaiminte lena mbaineann.
4.
Tarraingeoidh comhchoistí parlaiminteacha suas a gcuid rialacha nós imeachta féin agus cuirfidh siad faoi bhráid bhiúró Pharlaimint an hEorpa agus bhiúró na parlaiminte lena mbaineann iad lena bhformheas.
5.
Déanfar toghadh chomhaltaí thoscaireachtaí Pharlaimint na hEorpa chuig comhchoistí parlaiminteacha agus comhdhéanamh bhiúrónna na dtoscaireachtaí sin a chur i gcrích i gcomhréir leis an nós imeachta atá leagtha síos le haghaidh toscaireachtaí idirpharlaiminteacha.
TEIDEAL
VIII
ACHAINÍOCHA
Riail
201
Ceart achainí
1.
Beidh ag gach saoránach den Aontas Eorpach agus ag aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chónaíonn nó a bhfuil a oifig chláraithe nó a hoifig chláraithe aige nó aici i mBallstát, ar a chonlán féin nó ar a conlán féin, nó i gcomhlachas le saoránaigh nó daoine eile, an ceart achainí a chur os comhair na Parlaiminte ar ábhar a thig faoi réimsí gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh agus a bhaineann go díreach leis nó léi.
2.
Beidh ainm, náisiúntacht agus seoladh buan gach achainígh ar taispeáint ar achainíocha chun na Parlaiminte.
3.
I gcás achainí a bheith sínithe ag roinnt daoine nádúrtha nó dlítheanacha, ainmneoidh na sínitheoirí ionadaí agus leas-ionadaí agus measfar gurb iadsan na hachainígh chun críocha chur chun feidhme an Teidil seo.
I gcás nach ndéanfar an t-ainmniú sin, measfar gurb é nó í an chéad sínitheoir an t-achainíoch nó gur duine cuí eile a bheidh ina achainíoch.
4.
Féadfaidh gach achainíoch a thacaíocht nó a tacaíocht don achainí a tharraingt siar tráth ar bith.
Tar éis do na hachainígh go léir a dtacaíocht a tharraingt siar, beidh an achainí ar neamhní.
5.
Ní mór achainíocha a bheith scríofa i gceann amháin de theangacha oifigiúla an Aontais Eorpaigh.
Ní bhreithneofar achainíocha atá scríofa in aon teanga eile ach amháin i gcás ina ndéanann an t-achainíoch aistriúchán i dteanga oifigiúil de chuid an Aontais Eorpaigh a chur i gceangal léi. Déanfar an teanga oifigiúil ina mbeidh an t-aistriúchán tarraingthe suas a úsáid i gcomhfhreagras na Parlaiminte leis an achainíoch.
Féadfaidh an Biúró a chinneadh go bhféadfar achainíocha agus comhfhreagras le hachainígh a tharraingt suas i dteangacha eile a úsáidtear i mBallstát.
6.
Déanfar na hachainíocha a thaifeadadh i gclár san ord ina bhfaightear iad má chomhlíonann siad na coinníollacha atá leagtha síos i mír 2; déanfar na hachainíocha nach gcomhlíonann na coinníollacha sin a chomhdú, agus cuirfear na cúiseanna ina leith sin in iúl don achainíoch.
7.
Cuirfidh an tUachtarán achainíocha a thaifeadfar sa chlár ar aghaidh chuig an gcoiste freagrach, agus suífidh an coiste sin ar dtús inghlacthacht nó neamh-inghlacthacht na hachainí i gcomhréir le hAirteagal 194 de Chonradh CE.
Mura dtagann an coiste freagrach ar chomhthoil maidir le hinghlacthacht na hachainí, dearbhófar go bhfuil an achainí inghlactha má iarrann an ceathrú cuid ar a laghad de chomhaltaí an choiste amhlaidh.
8.
Déanfar na hachainíocha a dhearbhóidh an coiste a bheith neamh-inghlactha a chomhdú; cuirfear an cinneadh agus na cúiseanna i leith an chinnidh sin in iúl don achainíoch. Nuair is féidir, féadfar bealach eile sásaimh a mholadh.
9.
Mar riail ghinearálta, is doiciméid phoiblí iad achainíocha ón tráth a gcláraítear iad agus féadfaidh an Pharlaimint, ar chúiseanna trédhearcachta, ainm an achainígh agus ábhar na hachainí a fhoilsiú.
10.
D’ainneoin na bhforálacha atá i mír 9, féadfaidh an t-achainíoch a iarraidh go gcoinneofar siar a ainm nó a hainm chun a phríobháideacht nó a príobháideacht a chosaint, agus sa chás sin ní mór don Pharlaimint iarraidh den sórt sin a urramú.
Más rud é nach féidir gearán an achainígh a imscrúdú ar chúiseanna ainaithnideachta, rachfar i gcomhairle leis an achainíoch maidir leis na bearta eile a bheidh le glacadh.
11.
Féadfaidh an t-achainíoch a iarraidh go ndéileálfar go rúnda lena achainí nó lena hachainí, agus sa chás sin glacfaidh an Pharlaimint réamhchúraimí oiriúnacha lena áirithiú nach gcuirfear ábhar na hachainí ar fáil don phobal. Cuirfear na coinníollacha beachta faoina mbeidh feidhm ag an bhforáil seo in iúl don achainíoch.
12.
I gcás ina measann an coiste gur cuí déanamh amhlaidh, féadfaidh sé an t-ábhar a tharchur chuig an Ombudsman.
13.
Déanfar achainíocha arna ndíriú chuig an bParlaimint ag daoine nádúrtha nó ag daoine dlítheanacha nach saoránaigh de chuid an Aontais Eorpaigh iad nó nach bhfuil cónaí orthu i mBallstát nó nach bhfuil a n-oifig chláraithe acu i mBallstát a chlárú agus a chomhdú ar leithligh ó achainíocha eile. Déanfaidh an tUachtarán taifead míosúil de na hachainíocha sin a fhaigheann sé i rith na míosa roimhe sin, ar taifead é ina léireofar ábhar na n-achainíocha, a sheoladh chuig an gcoiste atá freagrach as achainíocha a bhreithniú, agus féadfaidh an coiste na hachainíocha ar mian leis breithniú a dhéanamh orthu a iarraidh.
Riail
202
Achainíocha a scrúdú
1.
Déanfaidh an coiste freagrach achainíocha inghlactha a bhreithniú i gcúrsa a ghnáthghníomhaíochtaí, trí phlé a dhéanamh ag cruinniú rialta nó trí nós imeachta i scríbhinn. Féadfar a iarraidh ar achainígh páirt a ghlacadh i gcruinnithe de chuid an choiste má tá plé le déanamh ar a n-achainí, nó féadfaidh na hachainígh a iarraidh a bheith i láthair. Is faoi rogha an chathaoirligh a bheidh sé ceart labhartha a thabhairt d'achainígh.
2.
Féadfaidh an coiste, i ndáil le hachainí inghlactha, a chinneadh tuarascáil féintionscnaimh a tharraingt suas i gcomhréir le Riail 48(1) nó tairiscint ghearr i gcomhair rúin a thíolacadh don Pharlaimint, ar choinníoll nach bhfuil aon agóid ina aghaidh sin ag Comhdháil na nUachtarán. Cuirfear tairiscintí i gcomhair rún den sórt sin ar dhréachtchlár oibre an pháirtseisiúin a bheidh ann tráth nach déanaí ná ocht seachtaine tar éis don choiste iad a ghlacadh. Déanfar vótáil aonair orthu agus ní dhéanfar aon díospóireacht orthu mura rud é go gcinneann Comhdháil na nUachtarán, ar bhonn eisceachtúil, Riail 139 a chur i bhfeidhm.
Féadfaidh an coiste tuairimí ó choistí eile a bhfuil freagracht shonrach orthu as an tsaincheist atá á breithniú a iarraidh de bhun Riail 49 agus Iarscríbhinn VII.
3.
I gcás ina ndéileálann tuarascáil, go háirithe, le cur i bhfeidhm nó léirmhíniú dhlí an Aontais Eorpaigh, nó go moltar athruithe inti ar an dlí láithreach, déanfar an coiste atá freagrach as an ábhar a chomhlachú i gcomhréir le Riail 49(1) agus leis an gcéad fhleasc agus an dara fleasc de Riail 49(1). Glacfaidh an coiste freagrach, gan vóta, le moltaí maidir le codanna den tairiscint i gcomhair rúin a fhaightear ón gcoiste atá freagrach as an ábhar agus a dhéileálann le cur i bhfeidhm nó léirmhíniú dhlí an Aontais Eorpaigh nó a dhéileálann le hathruithe sa dlí láithreach. Más rud é nach nglacfaidh an coiste freagrach le moltaí den sórt sin, féadfaidh an coiste comhlachaithe iad a chur síos go díreach sa Pharlaimint.
4.
Cuirfear clár leictreonach ar bun ar clár é ina bhféadfaidh saoránaigh tacaíocht a thabhairt d'achainíoch nó a tharraingt siar ó achainíoch, agus a síniú leictreonach féin a chur i gceangal le hachainíocha ar dearbhaíodh ina leith go bhfuil siad inghlactha agus arna dtaifeadadh sa chlár.
5.
Le linn achainíocha a imscrúdú, fíorais a shuíomh nó réitigh a lorg, féadfaidh an coiste cuairteanna aimsithe faisnéise chuig an mBallstát nó chuig an réigiún lena mbaineann an achainí a eagrú.
Déanfaidh na rannpháirtithe tuarascálacha ar na cuairteanna a tharraingt suas. Cuirfear ar aghaidh chuig an Uachtarán iad, tar éis don choiste iad a fhormheas.
6.
Féadfaidh an coiste cúnamh a iarraidh ar an gCoimisiún, go háirithe trí fhaisnéis a thabhairt ar chur i bhfeidhm dhlí an Chomhphobail nó ar chomhlíonadh an dlí sin, chomh maith le haon fhaisnéis nó doiciméad a bhaineann leis an achainí a sholáthar. Iarrfar ar ionadaithe an Choimisiún freastal ar chruinnithe de chuid an choiste.
7.
Féadfaidh an coiste a iarraidh ar an Uachtarán tuairim nó moladh an choiste a chur ar aghaidh chuig an gCoimisiún, chuig an gComhairle nó chuig údarás an Bhallstáit lena mbaineann i gcomhair gníomhaíochta nó freagra.
8.
Cuirfidh an coiste toradh a chuid pléití in iúl don Pharlaimint gach sé mhí.
Déanfaidh an coiste, go háirithe, na bearta a bheidh glactha ag an gComhairle nó ag an gCoimisiún maidir le hachainíocha arna dtarchur ag an bParlaimint chucu a chur in iúl don Pharlaimint.
9.
Déanfar an cinneadh a ghlacfaidh an coiste agus na cúiseanna is údar don chinneadh sin a chur in iúl don achainíoch.
Nuair a thabharfar an breithniú ar achainí inghlactha chun críche, dearbhófar go bhfuil sé arna chríochnú agus cuirfear an méid sin iúl don achainíoch.
Riail
203
Fógra maidir le hachainíocha
1.
Tabharfar fógra sa Pharlaimint maidir leis na hachainíocha a thaifeadtar sa chlár dá dtagraítear i Riail 201(6) agus maidir leis na príomhchinntí ar an nós imeachta atá le leanúint i ndáil le hachainíocha sonracha. Taifeadfar na fógraí sin i miontuairiscí na n-imeachtaí.
2.
Déanfar teideal agus achoimre téacsanna achainíocha arna dtaifeadadh sa chlár, mar aon le téacsanna na dtuairimí agus na gcinntí is tábhachtaí a cuireadh ar aghaidh i dtaca le scrúdú na n-achainíocha, a chur ar fáil don phobal i mbunachar sonraí, ar choinníoll go gcomhaontaíonn an t-achainíoch leis sin. Déanfar achainíocha rúnda a chaomhnú i dtaifid na Parlaiminte, áit a mbeidh siad ar fáil do na Feisirí lena n-iniúchadh.
TEIDEAL
IX
AN tOMBUDSMAN
Riail
204
Ceapadh an Ombudsman
1.
Ag tús gach téarma pharlaimintigh, díreach tar éis thoghadh an Uachtaráin nó sna cásanna dá dtagraítear i mír 8, iarrfaidh an tUachtarán ainmniúcháin i gcomhair oifig an Ombudsman agus socróidh sé teorainn ama leis na hainmniúcháin sin a thíolacadh. Déanfar fógra ina n-iarrfar ainmniúcháin a fhoilsiú in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.
2.
Maidir le hainmniúcháin, ní mór tacaíocht a bheith acu ó dhaichead Feisire ar a laghad agus náisiúnaigh de chuid dhá Bhallstát éagsúla ar a laghad a bheith ina measc.
Ní fhéadfaidh aon Fheisire tacú le níos mó ná ainmniúchán amháin.
Déanfar na doiciméid tacaíochta go léir is gá lena léiriú go críochnaitheach go gcomhlíonann an t-ainmnitheach na coinníollacha a éilítear leis na Rialacháin ar an Ombudsman a chur ag gabháil le hainmniúcháin.
3.
Cuirfear ainmniúcháin ar aghaidh chuig an gcoiste freagrach agus féadfaidh an coiste sin a iarraidh éisteacht a thabhairt do na hainmnithigh.
Beidh éisteachtaí den sórt sin oscailte do na Feisirí go léir.
4.
Déanfar vótáil ansin sa Pharlaimint ar liosta ainmniúchán inghlactha in ord aibítre.
5.
Déanfar an vótáil le ballóid rúnda ar bhonn thromlach na vótaí a chaitear.
Mura mbeidh aon iarrthóir tofa tar éis an chéad dá bhallóid, ní fhéadfaidh ach an dá iarrthóir a gheobhaidh an líon is mó vótaí sa dara ballóid fanacht san iomaíocht.
I gcás comhionannais vótaí, beidh an bua ag an iarrthóir is sine.
6.
Sula gcuirtear tús leis an vótáil, cinnteoidh an tUachtarán go bhfuil an leathchuid ar a laghad de líon na bhFeisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint i láthair.
7.
Iarrfar láithreach ar an té a cheaptar mionn a ghlacadh os comhair na Cúirte Breithiúnais.
8.
Feidhmeoidh an tOmbudsman a chuid dualgas go dtí go rachaidh a chomharba i mbun oifige, ach amháin i gcás ina bhfaigheann sé bás nó ina gcuirtear as oifig é.
Riail
205
Gníomhaíochtaí an Ombudsman
1.
Tá an cinneadh maidir leis na rialacháin agus na coinníollacha ginearálta lena rialaítear comhlíonadh fheidhmeanna an Ombudsman agus na forálacha lena gcuirtear an cinneadh sin chun feidhme faoi mar atá glactha ag an Ombudsman in iarscríbhinn atá ag gabháil, mar eolas, leis na Rialacha Nós Imeachta
Féach Iarscríbhinn XI.
.
2.
Déanfaidh an tOmbudsman, i gcomhréir le hAirteagal 3(6) agus (7) den chinneadh thuas, an Pharlaimint a chur ar an eolas faoi chásanna drochriaracháin, ar cásanna iad a bhféadfaidh an coiste freagrach tuarascáil a tharraingt suas maidir leo. Déanfaidh sé freisin, i gcomhréir le hAirteagal 3(8) den chinneadh thuas, tuarascáil a chur faoi bhráid na Parlaiminte ag deireadh gach seisiúin bhliantúil maidir le torthaí a chuid fiosrúchán. Déanfaidh an coiste freagrach tuarascáil a tharraingt suas air sin agus cuirfear an tuarascáil sin faoi bhráid na Parlaiminte i gcomhair díospóireachta.
3.
Féadfaidh an tOmbudsman an coiste freagrach a chur ar an eolas freisin nuair a iarrann an coiste sin amhlaidh nó, arna iarraidh sin ag an Ombudsman, féadfaidh an tOmbudsman éisteacht a fháil ón gcoiste sin.
Riail
206
An tOmbudsman a chur as oifig
1.
Féadfaidh an deichiú cuid den líon Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint a iarraidh go gcuirfear an tOmbudsman as oifig más rud é nach gcomhallann sé a thuilleadh na coinníollacha is gá chun a chuid dualgas a chomhlíonadh nó má tá sé ciontach i mí-iompar tromchúiseach.
2.
Cuirfear an iarraidh ar aghaidh chuig an Ombudsman agus chuig an gcoiste freagrach, agus má chinneann an coiste freagrach trí thromlach a chomhaltaí go bhfuil foras ar fónamh leis na cúiseanna cuirfidh sé tuarascáil faoi bhráid na Parlaiminte. Má iarrann an tOmbudsman amhlaidh, tabharfar éisteacht dó sula ndéantar vótáil ar an tuarascáil. Tar éis díospóireachta, déanfaidh an Pharlaimint cinneadh le ballóid rúnda.
3.
Sula gcuirtear tús leis an vótáil, cinnteoidh an tUachtarán go bhfuil an leathchuid de na Feisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint i láthair.
4.
Má tá an vótáil i bhfabhar an tOmbudsman a chur as oifig agus i gcás nach n-éiríonn sé as oifig dá réir sin déanfaidh an tUachtarán, ar a dhéanaí faoin bpáirtseisiún i ndiaidh an chinn ar lena linn a seoladh an vótáil, iarratas a chur chuig an gCúirt Bhreithiúnais chun an tOmbudsman a chur as oifig agus iarrfaidh sé go ndéanfar rialú gan mhoill.
Beidh deireadh leis an nós imeachta nuair a éiríonn an tOmbudsman as oifig.
TEIDEAL
X
ARDRÚNAÍOCHT NA PARLAIMINTE
Riail
207
An Ardrúnaíocht
1.
Tabharfaidh Ardrúnaí arna cheapadh ag an mBiúró cúnamh don Pharlaimint.
Tabharfaidh an tArdrúnaí gealltanas sollúnta os comhair an Bhiúró go gcomhlíonfaidh sé a chuid dualgas go coinsiasach agus go hiomlán neamhchlaon.
2.
Beidh an tArdrúnaí i gceannas ar Ardrúnaíocht a gcinnfidh an Biúró a comhdhéanamh agus a heagrúchán.
3.
Cinnfidh an Biúró plean bunaíochta na hArdrúnaíochta agus leagfaidh sé síos rialacháin maidir le staid riaracháin agus airgeadais na n-oifigeach agus na seirbhíseach eile.
Cinnfidh an Biúró freisin cad iad na haicmí oifigeach agus seirbhíseach a mbainfidh Airteagail 12 go 14 den Phrótacal ar phribhléidí agus díolúintí na gComhphobal Eorpach leo go hiomlán nó go páirteach.
Cuirfidh Uachtarán na Parlaiminte institiúidí cuí an Aontais Eorpaigh ar an eolas dá réir sin.
TEIDEAL
XI
CUMHACHTAÍ AGUS FREAGRACHTAÍ A BHAINEANN LE PÁIRTITHE POLAITIÚLA AR LEIBHÉAL EORPACH
Riail
208
Cumhachtaí agus freagrachtaí an Uachtaráin
Déanfaidh an tUachtarán ionadaíocht thar ceann na Parlaiminte ina caidreamh le páirtithe polaitiúla ar leibhéal Eorpach, de bhun Riail 20(4).
Riail
209
Cumhachtaí agus freagrachtaí an Bhiúró
1.
Glacfaidh an Biúró cinneadh ar aon iarratas ar mhaoiniú arna thíolacadh ag páirtí polaitiúil ar leibhéal Eorpach agus ar dháileadh na leithreasaí i measc na bpáirtithe polaitiúla is tairbhithe. Tarraingeoidh sé suas liosta de na tairbhithe agus na méideanna a bheidh le leithroinnt.
2.
Cinnfidh an Biúró cibé acu a dhéanfar nó nach ndéanfar maoiniú a chur ar fionraí nó a laghdú agus méideanna a íoctar go mícheart a ghnóthú.
3.
Tar éis dheireadh na bliana buiséadaí formheasfaidh an Biúró tuarascáil chríochnaitheach gníomhaíochta agus ráiteas críochnaitheach airgeadais an pháirtí pholaitiúil is tairbhí.
4.
Faoi na téarmaí agus na coinníollacha atá leagtha síos i Rialachán (CE) Uimh. 2004/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, féadfaidh an Biúró cúnamh teicniúil a dheonú do pháirtithe polaitiúla ar leibhéal Eorpach i gcomhréir lena gcuid tograí. Maidir le cineálacha sonracha cinntí a bhaineann le cúnamh teicniúil a thabhairt, féadfaidh an Biúró iad a tharmligean chuig an Ardrúnaí.
5.
Sna cásanna go léir atá leagtha amach sna míreanna sin thuas, gníomhóidh an Biúró ar bhonn togra ón Ardrúnaí. Ach amháin sna cásanna atá leagtha amach i mír 1 agus i mír 4, déanfaidh an Biúró, sula nglacfaidh sé cinneadh, éisteacht a thabhairt d'ionadaithe na bpáirtithe polaitiúla lena mbaineann. Féadfaidh an Biúró, aon tráth, dul i gcomhairle le Comhdháil na nUachtarán.
6.
I gcás ina suíonn an Pharlaimint - tar éis fíorú a dhéanamh - go bhfuil scortha ag páirtí polaitiúil ar leibhéal Eorpach de bheith ag urramú phrionsabail na saoirse, an daonlathais, na hurraime do chearta an duine agus saoirsí bunúsacha mar aon leis an smacht reachta, cinnfidh an Biúró go ndéanfar an páirtí polaitiúil sin a eisiamh ó mhaoiniú.
Riail
210
Cumhachtaí agus freagrachtaí an choiste fhreagraigh agus shuí iomlánach na Parlaiminte
1.
Ar iarraidh a fháil ón gceathrú cuid d'Fheisirí na Parlaiminte, agus ionadaíocht ó thrí ghrúpa pholaitiúla ar a laghad ina measc, déanfaidh an tUachtarán, tar éis malartú tuairimí laistigh de Chomhdháil na nUachtarán, a iarraidh ar an gcoiste freagrach a fhíorú an bhfuil páirtí polaitiúil ar leibhéal Eorpach ag leanúint de bheith ag urramú na bprionsabal ar a bhfuil an tAontas Eorpach fothaithe (go háirithe ina chlár agus ina chuid gníomhaíochtaí), eadhon prionsabail na saoirse, an daonlathais, urraim do chearta an duine agus saoirsí bunúsacha mar aon leis an smacht reachta.
2.
Sula gcuirtear togra i gcomhair cinnidh faoi bhráid na Parlaiminte, tabharfaidh an coiste freagrach éisteacht d'ionadaithe de chuid an pháirtí pholaitiúil lena mbaineann agus iarrfaidh sé agus breithneoidh sé tuairim ó choiste daoine neamhspleácha oirirce, de bhun Rialachán (CE) Uimh. 2004/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 4 Samhain 2003 maidir leis na rialacháin lena rialaítear páirtithe polaitiúla ar leibhéal Eorpach agus maidir leis na rialacha i ndáil le maoiniú na bpáirtithe polaitiúla sin.
3.
Vótálfaidh an Pharlaimint (trí thromlach na vótaí a chaitear) ar an togra i gcomhair cinnidh á shuíomh go n-urramaíonn nó nach n-urramaíonn an páirtí polaitiúil lena mbaineann na prionsabail atá leagtha amach i mír 1. Ní fhéadfar aon leasú a chur síos. I gceachtar cás, mura bhfaighfidh an togra i gcomhair cinnidh tromlach, measfar cinneadh dá mhalairt a bheith glactha.
4.
Beidh feidhm ag cinneadh na Parlaiminte le héifeacht ón lá ar cuireadh síos an iarraidh a dtagraítear i mír 1.
5.
Déanfaidh an tUachtarán ionadaíocht thar ceann na Parlaiminte sa choiste daoine neamhspleácha oirirce.
6.
Tarraingeoidh an coiste freagrach suas an tuarascáil dá bhforáiltear i Rialachán (CE) Uimh. 2004/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin sin agus maidir leis na gníomhaíochtaí a maoiníodh, agus cuirfidh sé an tuarascáil sin faoi bhráid an tsuí iomlánaigh.
TEIDEAL
XII
NA RIALACHA NÓS IMEACHTA A CHUR I bhFEIDHM AGUS A LEASÚ
Riail
211
Cur i bhfeidhm na Rialacha Nós Imeachta
1.
Más rud é go bhfuil aon amhras ann faoi chur i bhfeidhm nó léirmhíniú na Rialacha Nós Imeachta seo, féadfaidh an tUachtarán an t-ábhar a tharchur chuig an gcoiste freagrach le scrúdú a dhéanamh ina leith.
Féadfaidh cathaoirligh na gcoistí an rud céanna a dhéanamh i gcás ina dtagann amhras den sórt sin chun cinn le linn obair an choiste agus go mbaineann an t-amhras sin leis an obair sin.
2.
Déanfaidh an coiste cinneadh i dtaobh an gá leasú ar na Rialacha Nós Imeachta a mholadh. Sa chás sin, feidhmeoidh sé i gcomhréir le Riail 212.
3.
Más rud é go gcinneann an coiste gur leor léirmhíniú ar na Rialacha láithreacha, cuirfidh sé a léirmhíniú ar aghaidh chuig an Uachtarán agus cuirfidh an tUachtarán an méid sin in iúl don Pharlaimint ag an gcéad pháirtseisiún eile.
4.
Más rud é go ndéanann grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad agóid i gcoinne léirmhíniú an choiste, déanfar vótáil ar an ábhar sa Pharlaimint. Glacfar leis an téacs le tromlach na vótaí a chaitear ar choinníoll go bhfuil an tríú cuid ar a laghad de líon na bhFeisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint i láthair. I gcás diúltaithe, tarchuirfear an t-ábhar ar ais chuig an gcoiste.
5.
Déanfar léirmhínithe neamhagóidithe agus léirmhínithe arna nglacadh ag an bParlaimint a chur i gceangal leis an Riail iomchuí nó leis na Rialacha iomchuí, agus beidh na léirmhínithe sin i gcló iodálach mar nótaí míniúcháin.
6.
Beidh léirmhínithe ina bhfasaigh i gcomhair fheidhmiú agus léirmhíniú na Rialacha lena mbaineann as sin amach.
7.
Déanfaidh an coiste freagrach na Rialacha Nós Imeachta agus na léirmhínithe a athbhreithniú go rialta.
8.
I gcás ina dtugann na Rialacha seo cearta do líon sonrach Feisirí, déanfar an líon sin a choigeartú go huathoibríoch go dtí an tslánuimhir is gaire a sheasann don chéatadán céanna de chomhaltas na Parlaiminte aon uair a mhéadaítear méid iomlán na Parlaiminte, go háirithe tar éis méaduithe ar an Aontas Eorpach.
Riail
212
Na Rialacha Nós Imeachta a Leasú
1.
Féadfaidh aon Fheisire leasuithe ar na Rialacha seo agus ar na hiarscríbhinní a ghabhann leo a mholadh agus, más cuí, réasúnuithe gearra a chur in éineacht leo.
Déanfar leasuithe beartaithe den sórt sin a aistriú, a chló, a dháileadh agus a tharchur chuig an gcoiste freagrach agus scrúdóidh an coiste sin iad agus déanfaidh sé cinneadh i dtaobh an gcuirfear faoi bhráid na Parlaiminte iad.
Chun Riail 156, Riail 157 agus Riail 161 a chur i bhfeidhm maidir le breithniú ar leasuithe beartaithe den sórt sin sa Pharlaimint, measfar, maidir le tagairtí a dhéantar sna Rialacha sin do 'téacs bunaidh' nó do 'togra ón gCoimisiún', gur tagairtí iad don fhoráil atá i bhfeidhm an tráth áirithe sin.
2.
Glacfar leasuithe ar na Rialacha seo má fhaigheann siad vótaí thromlach na bhFeisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint, agus sa chás sin amháin.
3.
Mura rud é go sonraítear a mhalairt nuair a dhéantar an vótáil, tiocfaidh leasuithe ar na Rialacha seo agus ar na hiarscríbhinní atá ag gabháil leo i bhfeidhm ar an gcéad lá den pháirtseisiún tar éis a nglactha.
TEIDEAL
XIII
FORÁLACHA ILGHNÉITHEACHA
Riail
213
Siombailí an Aontais
1.
Aithneoidh agus glacfaidh an Pharlaimint na siombailí seo a leanas de chuid an Aontais:
-an bhratach ar a dtaispeántar ciorcal ina bhfuil dháréag réalta órga ar chúlra gorm;
-an roscamhrán atá bunaithe ar an 'Óid don Aoibhneas' ón Naoú Siansa le Ludwig van Beethoven;
-an mana 'Aontaithe san éagsúlacht'.
2.
Ceiliúrfaidh an Pharlaimint Lá na hEorpa ar an 9 Bealtaine.
3.
Cuirfear an bhratach ar foluain ag gach áitreabh de chuid na Parlaiminte agus tráth ócáidí oifigiúla. Úsáidfear an bhratach i ngach seomra cruinnithe de chuid na Parlaiminte.
4.
Seinnfear an roscamhrán ag oscailt gach suí bunaithe agus ag suíonna sollúnta eile, go háirithe chun fáilte a chur roimh chinn Stáit nó rialtais nó chun fáilte a chur roimh Bhallstáit nua tar éis méaduithe.
5.
Déanfar an mana a atáirgeadh ar dhoiciméid oifigiúla na Parlaiminte.
6.
Scrúdóidh an Biúró úsáidí eile le haghaidh na siombailí laistigh den Pharlaimint. Leagfaidh an Biúró síos forálacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme na Rialach seo.
Riail
214
Gnó gan chríochnú
Ag deireadh an pháirtseisiúin deiridh roimh thoghcháin, measfar go mbeidh gnó uile na Parlaiminte nach mbeidh críochnaithe tar éis titim ar lár, ach sin faoi réir fhorálacha an dara mír.
Ag tús gach téarma pharlaimintigh, glacfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh ar iarrataí réasúnaithe a fháil ó choistí parlaiminteacha agus ó institiúidí eile go n-athchromfar ar bhreithniú na n-ábhar sin arís nó go leanfar de bhreithniú na n-ábhar sin.
Ní bheidh feidhm ag na forálacha seo maidir le hachainíocha agus cumarsáidí nach gá cinneadh a dhéanamh ina leith.
Riail
215
Leagan amach na n-iarscríbhinní
Déanfar na hiarscríbhinní a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta seo a leagan amach faoi na ceithre cheannteidil seo a leanas:
(a)
forálacha cur chun feidhme maidir le nósanna imeachta faoi na Rialacha seo, arna nglacadh le tromlach na vótaí a chaitear (Iarscríbhinn VII);
(b)
forálacha arna nglacadh le linn téarmaí sonracha na Rialacha Nós Imeachta a chur chun feidhme agus i gcomhréir leis na nósanna imeachta agus na rialacha tromlaigh atá leagtha síos iontu (Iarscríbhinní I, II, III, IV, V, VI, VIII(A), (C) agus (D), agus X);
(c)
comhaontuithe idirinstitiúideacha nó forálacha eile arna nglacadh de bhun na gConarthaí is infheidhme laistigh den Pharlaimint nó a bhfuil baint acu le hoibriú na Parlaiminte. Maidir le cinntí chun forálacha den sórt sin a chur mar iarscríbhinn a ghabhann leis na Rialacha Nós Imeachta, glacfaidh an Pharlaimint iad le tromlach na vótaí a chaitear, ar thogra óna coiste freagrach (Iarscríbhinní VIII(B), IX, XI, XII, XIII, XIV, XV agus XIX);
(d)
treoirlínte agus cóid iompair arna nglacadh ag comhlachtaí iomchuí na Parlaiminte (Iarscríbhinní XVI, XVII, XVIII agus XX).
Riail
216
Ceartúcháin
1.
Más rud é go sainaithnítear earráid i dtéacs arna ghlacadh ag an bParlaimint, déanfaidh an tUachtarán, más cuí, dréachtcheartúchán a tharchur chuig an gcoiste freagrach.
2.
Más rud é go bhfeictear go bhfuil earráid i dtéacs arna ghlacadh ag an bParlaimint agus arna chomhaontú leis na hinstitiúidí eile, lorgóidh an tUachtarán comhaontú na n-institiúidí sin maidir leis na ceartúcháin is gá sula leantar ar aghaidh i gcomhréir le mír a haon.
3.
Scrúdóidh an coiste freagrach an dréachtcheartúchán agus cuirfidh sé faoi bhráid na Parlaiminte é más deimhin leis gur tharla earráid is féidir a cheartú ar an tslí atá molta.
4.
Fógrófar an ceartúchán ag an bpáirtseisiún ina dhiaidh sin. Measfar an ceartúchán sin a bheith formheasta mura rud é, tráth nach déanaí ná ocht n-uaire an chloig is daichead tar éis é a fhógairt, go n-iarrann grúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad go ndéanfar vótáil air. Mura bhformheastar an ceartúchán, tarchuirfear ar ais chuig an gcoiste freagrach é agus féadfaidh an coiste sin ceartúchán leasaithe a mholadh nó an nós imeachta a thabhairt chun críche.
5.
Foilseofar ceartúcháin fhormheasta ar an tslí chéanna leis an téacs lena mbaineann siad. Beidh feidhm
mutatis mutandis
ag Riail 72, ag Riail 73 agus ag Riail 74.
IARSCRÍBHINN
I
Forálacha lena rialaítear feidhm Riail 9(1) - Trédhearcacht agus leasanna airgeadais na bhFeisirí
Airteagal
1
1.
Déanfaidh aon Fheisire a bhfuil leas airgeadais díreach aige nó aici san ábhar a bheidh faoi chaibidil an leas sin a nochtadh ó bhéal don chruinniú sula labhróidh sé nó sí sa Pharlaimint nó i gceann dá cuid comhlachtaí nó má mholtar an Feisire mar rapóirtéir.
2.
Sula bhféadfar Feisirí a ainmniú go bailí mar shealbhóirí oifige de chuid na Parlaiminte nó de chuid cheann dá cuid comhlachtaí, de bhun Riail 13, Riail 191 nó Rial 198(2), nó sula bhféadfaidh siad a bheith páirteach i dtoscaireacht oifigiúil, de bhun Riail 68 nó Rial 198(2), ní mór an dearbhú dá bhforáiltear in Airteagal 2 a bheith comhlánaithe go cuí acu.
Airteagal
2
Coinneoidh na Caestóirí clár ina ndéanfaidh gach Feisire dearbhú pearsanta, mionsonraithe maidir leis na nithe seo a leanas:
(a)
a gcuid gníomhaíochtaí gairmiúla agus aon fheidhmeanna nó gníomhaíochta eile a bhfaigheann siad luach saothair ina leith,
(b)
aon tuarastal a fhaigheann Feisirí chun sainordú a fheidhmiú i bparlaimint eile,
(c)
aon tacaíocht, cibé acu tacaíocht airgeadais nó tacaíocht i dtéarmaí foirne nó ábhair, de bhreis ar an tacaíocht a sholáthraíonn an Pharlaimint agus ar tacaíocht í a thugann tríú páirtithe, ar chóir a gcéannacht a nochtadh, dóibh i ndáil lena gcuid gníomhaíochtaí polaitiúla.
Ní ghlacfaidh Feisirí Parlaiminte aon bhronntanas nó sochar i ndéanamh a gcuid dualgas dóibh.
Déanfar na dearbhuithe a bheidh sa chlár faoi fhreagracht phearsanta an Fheisire agus ní mór iad a thabhairt cothrom le dáta gach bliain.
Féadfaidh an Biúró, ó am go ham, liosta a tharraingt suas de na nithe a mheasann sé ba cheart a dhearbhú sa chlár.
Más rud é, tar éis na hiarrata cuí a fháil, nach gcomhlíonann na Feisirí a n-oibleagáid dearbhú a thíolacadh de bhun (a) agus (b), meabhróidh an tUachtarán dóibh uair amháin eile an dearbhú a thíolacadh laistigh de dhá mhí. Mura dtíolactar an dearbhú laistigh den teorainn ama, déanfar ainmneacha na bhFeisirí lena mbaineann, mar aon le léiriú ar an sárú, a fhoilsiú i miontuairiscí an chéad lae de gach páirtseisiún tar éis dheireadh na teorann ama. Má leanann na Feisirí lena mbaineann de dhiúltú an dearbhú a thíolacadh tar éis an sárú a bheith foilsithe, rachaidh an tUachtarán i mbun gnímh i gcomhréir le Riail 153 chun iad a chur ar fionraí.
Beidh ar Chathaoirligh grúpálacha Feisirí, is é sin le rá, idirghrúpaí agus grúpálacha neamhoifigiúla eile Feisirí araon, aon tacaíocht, cibé acu in airgead nó tacaíocht chomhchineáil (e.g. cúnamh rúnaíochta), a dhearbhú ar tacaíocht í a chaithfí a dhearbhú faoin Airteagal seo dá gcuirfí ar fáil d'Fheisirí mar dhaoine aonair í.
Beidh na Caestóirí freagrach as clár a choinneáil agus as rialacha mionsonraithe a tharraingt suas le haghaidh na ndearbhuithe maidir le tacaíocht sheachtrach a fhaigheann grúpálacha den sórt sin.
Airteagal
3
Beidh an clár ar fáil don phobal lena iniúchadh.
Féadfar an clár a chur ar fáil don phobal lena iniúchadh go leictreonach.
Airteagal
4
Beidh na Feisirí faoi réir na n-oibleagáidí a fhorchuirtear orthu, maidir le sócmhainní a dhearbhú, le reachtaíocht an Bhallstáit ina dtoghtar iad.
IARSCRÍBHINN
II
Tráth na gCeisteanna a sheoladh faoi Riail 116
A.
Treoirlínte
1.
Ní bheidh ceisteanna inghlactha ach amháin más rud é
-
go bhfuil siad gonta agus dréachtaithe ar shlí go bhféadfar freagra gearr a thabhairt orthu;
-
go dtagann siad faoi réim inniúlacht agus réimse freagrachta an Choimisiúin agus na Comhairle agus go bhfuil leas ginearálta ag baint leo;
-
nach bhfuil ar an institiúid lena mbaineann staidéar nó taighde forleathan a dhéanamh roimh ré ina leith;
-
go bhfuil siad soiléir agus go mbaineann siad le hábhar sonrach;
-
nach bhfuil dearbhuithe nó tuairimí iontu;
-
nach mbaineann siad le nithe atá go hiomlán pearsanta;
-
nach bhfuil siad dírithe ar dhoiciméid nó faisnéis staitistiúil a fháil;
-
go bhfuil siad i bhfoirm cheisteach.
2.
Ní bheidh ceist inghlactha má tá socrú sa chlár oibre cheana féin chun an t-ábhar a phlé agus an institiúid lena mbaineann a bheith rannpháirteach sa phlé sin.
3.
Ní bheidh ceist inghlactha más rud é go ndearnadh ceist chomhionann nó ceist chomhchosúil a chur síos agus a fhreagairt i rith na dtrí mhí roimhe sin mura rud é go bhfuil forbairtí nua ann nó go bhfuil an t-údar ag lorg tuilleadh faisnéise. Sa chéad chás, tabharfar cóip den cheist agus den fhreagra don údar.
Ceisteanna forlíontacha
4.
Féadfaidh gach Feisire ceist fhorlíontach a chur i ndáil le freagra aon cheiste agus féadfaidh siad dhá cheist fhorlíontacha san iomlán a chur.
5.
Beidh ceisteanna forlíontacha faoi réir na rialacha maidir le hinghlacthacht atá leagtha síos sna Treoirlínte seo.
6.
Rialóidh an tUachtarán ar inghlacthacht ceisteanna forlíontacha agus cuirfidh sé teorainn le líon na gceisteanna sin ionas go bhféadfaidh gach Feisire a chuir ceist síos freagra a fháil uirthi.
Ní bheidh oibleagáid ar an Uachtarán a dhearbhú go bhfuil ceist fhorlíontach inghlactha, fiú amháin má chomhlíontar na coinníollacha inghlacthachta thuasluaite ina leith, más rud é:
(a)
gur dócha go gcuirfidh sí isteach ar ghnáthsheoladh Thráth na gCeisteanna, nó
(b)
go bhfuil an phríomhcheist lena mbaineann sí clúdaithe go leordhóthanach i gceisteanna forlíontacha eile, nó
(c)
nach bhfuil aon tionchar díreach aici ar an bpríomhcheist.
Freagraí ar cheisteanna
7.
Cinnteoidh an institiúid lena mbaineann go bhfuil freagraí gonta agus go mbaineann siad le hábhar na ceiste.
8.
Má cheadaíonn inneachar na gceisteanna lena mbaineann é, féadfaidh an tUachtarán a chinneadh, tar éis dul i gcomhairle leis na ceistitheoirí, go bhfreagródh an institiúid na ceisteanna le chéile.
9.
Ní fhéadfar ceist a fhreagairt ach amháin i gcás ina bhfuil an ceistitheoir i láthair nó i gcás ina bhfuil ainm Feisire ionaid curtha in iúl i scríbhinn don Uachtarán aige nó aici sula dtosaíonn Tráth na gCeisteanna.
10.
Mura bhfuil an ceistitheoir ná an Feisire ionaid i láthair, titfidh an cheist ar lár.
11.
Má chuireann Feisire ceist síos, ach nach bhfuil an Feisire sin ná Feisire ionaid i láthair ag Tráth na gCeisteanna, meabhróidh an tUachtarán i scríbhinn don Fheisire go bhfuil an fhreagracht air nó uirthi a bheith i láthair nó Feisire ionaid a bheith aige nó aici. Má tá ar an Uachtarán litir den sórt sin a sheoladh trí huaire in imeacht aon tréimhse dhá mhí dhéag, caillfidh an Feisire an ceart chun ceisteanna a chur síos ag Tráth na gCeisteanna ar feadh tréimhse sé mhí.
12.
Déanfar ceisteanna nach bhfreagraítear de bharr easpa ama a fhreagairt i gcomhréir le Riail 117(4), an chéad fhomhír, mura rud é go n-iarrann údair na gceisteanna go gcuirfí Riail 117(3) i bhfeidhm.
13.
Déanfar an nós imeachta i gcomhair freagraí i scríbhinn a rialú le Riail 117(3) agus (5).
Teorainneacha ama
14.
Cuirfear ceisteanna síos seachtain amháin ar a laghad sula dtosaíonn Tráth na gCeisteanna. Féadfar ceisteanna nach gcuirtear síos laistigh den teorainn ama sin a ghlacadh i rith Thráth na gCeisteanna le toiliú na hinstitiúide lena mbaineann.
Déanfar ceisteanna a dhearbhaítear a bheith inghlactha a dháileadh ar na Feisirí agus a chur ar aghaidh chuig na hinstitiúidí lena mbaineann.
Formáid
15.
Féadfar Tráth na gCeisteanna leis an gCoimisiún, le comhaontú an Choimisiúin, a roinnt ina thráthanna sonracha ceisteanna le Comhaltaí aonair den Choimisiún.
Féadfar Tráth na gCeisteanna leis an gComhairle, le comhaontú na Comhairle, a roinnt ina thráthanna ceisteanna leis an Uachtaránacht, leis an Ardionadaí don chomhbheartas eachtrach agus slándála nó le hUachtarán an Ghrúpa Euro. Féadfar é a roinnt de réir ábhair freisin.
B.
Moltaí
(sliocht as rún Parlaiminte an 13 Samhain 1986)
Tá Parlaimint na hEorpa,
Á mholadh go ndéanfar na treoirlínte ar sheoladh Thráth na gCeisteanna faoi Riail 43
Riail 116 anois.
, agus go háirithe pointe 1 de na treoirlínte sin a bhaineann le hinghlacthacht, a chur i bhfeidhm níos déine;
Á mholadh go mbainfear úsáid níos minice as an gcumhacht a thugtar d'Uachtarán Pharlaimint na hEorpa le Riail 43(3)
Riail 116(3) anois.
chun ceisteanna i gcomhair Thráth na gCeisteanna a ghrúpáil de réir ábhair; measann sí, áfach, gurb iad na ceisteanna atá sa chéad leath de liosta na gceisteanna atá curtha síos i gcomhair aon pháirtseisiúin ar leith, agus iad sin amháin, ba cheart a bheith faoi réir grúpála den sórt sin;
1.
Á mholadh, i ndáil le ceisteanna forlíontacha, gur cheart go gceadódh an tUachtarán, mar riail ghinearálta, ceist fhorlíontach amháin ón gceistitheoir agus ceist fhorlíontach amháin, nó péire ar a mhéid, arna cur ag Feisirí a bhaineann, go hinmhianta, le grúpa polaitiúil agus/nó le Ballstát atá éagsúil le grúpa polaitiúil agus/nó le Ballstát údar na príomhcheiste; meabhraíonn sí nach mór go mbeadh ceisteanna forlíontacha gonta agus i bhfoirm cheisteach agus molann sí nach mbeidís níos faide ná 30 soicind;
2.
Á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle, de bhun phointe 7 de na treoirlínte, a chinntiú go bhfuil na freagraí gonta agus go mbaineann siad le hábhar na ceiste.
IARSCRÍBHINN
III
Treoirlínte maidir le ceisteanna i gcomhair freagra scríofa faoi Riail 117 agus faoi Riail 118
1.
I ndáil le ceisteanna i gcomhair freagra scríofa:
-
tiocfaidh siad faoi réim inniúlacht agus réimse freagrachta na hinstitiúide lena mbaineann agus beidh leas ginearálta ag baint leo;
-
beidh siad gonta agus beidh ceist intuigthe iontu;
-
ní bheidh aon chaint mhaslach iontu;
-
ní bhainfidh siad le nithe atá go hiomlán pearsanta.
2.
Más rud é nach bhfuil ceist de réir na dtreoirlínte seo, tabharfaidh an Ardrúnaíocht comhairle don údar i dtaobh conas a d'fhéadfaí an cheist a dhréachtú ionas go mbeidh sí inghlactha.
3.
Más rud é go ndearnadh ceist chomhionann nó ceist den tsamhail chéanna a chur síos agus a fhreagairt i rith na sé mhí roimhe sin, cuirfidh an Rúnaíocht cóip den cheist sin roimhe sin agus cóip den fhreagra chuig an údar. Ní chuirfear an cheist athnuaite ar aghaidh chuig an institiúid mura rud é go n-agraíonn an t-údar forbairtí suntasacha nua nó go bhfuil sé nó sí ag lorg tuilleadh faisnéise.
4.
Más faisnéis fhíorasach nó faisnéis staitisiúil atá á lorg le ceist agus go bhfuil an fhaisnéis sin ar fáil cheana féin i leabharlann na Parlaiminte, cuirfidh an leabharlann an méid sin in iúl don Fheisire agus féadfaidh sé nó sí an cheist a tharraingt siar.
5.
Féadfar ceisteanna a bhaineann le nithe gaolmhara a fhreagairt le chéile.
IARSCRÍBHINN
IV
Treoirlínte agus prionsabail ghinearálta atá le leanúint nuair atá ábhair á roghnú lena gcur ar an gclár oibre le haghaidh díospóireachta ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta dá bhforáiltear faoi Riail 122
Prionsabail bhunúsacha
1.
Tabharfar tosaíocht, roimh ócáid ar leith, do thairiscintí i gcomhair rún a bhfuil sé beartaithe ina leith go leanfaidh vótáil sa Pharlaimint astu, ar tairiscintí iad atá dírithe ar an gComhairle, ar an gCoimisiún, ar na Ballstáit, ar thríú tíortha nó ar chomhlachtaí idirnáisiúnta, ar choinníoll gurb é an páirtseisiún reatha an t-aon pháirtseisiún de Pharlaimint na hEorpa ag a bhféadfar an vótáil a dhéanamh in am.
2.
Ní rachaidh tairiscintí i gcomhair rún thar 500 focal.
3.
Tabharfar tosaíocht d'ábhair a bhaineann le freagrachtaí an Aontais Eorpaigh faoi mar atá leagtha síos sa Chonradh, ar choinníoll go bhfuil tábhacht mhór leo.
4.
Maidir leis an líon ábhar a roghnófar, is líon é a cheadóidh díospóireacht a dhéanamh atá i gcomhréir le tábhacht na n-ábhar sin agus níor cheart go rachfaí thar thrí cinn, agus na fochaibidlí san áireamh.
Mionsonraí praiticiúla
5.
Déanfar na prionsabail bhunúsacha a chuirfear i bhfeidhm le linn cinneadh a dhéanamh faoin rogha ábhar a bheidh le cur san áireamh i ndíospóireacht ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta a chur in iúl don Pharlaimint agus do na grúpaí polaitiúla.
Teorannú agus leithroinnt ama labhartha
6.
Chun úsáid níos fearr a bhaint as an am a bheidh ar fáil, déanfaidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle le cathaoirligh na ngrúpaí polaitiúla, comhaontú a chur i gcrích leis an gComhairle agus leis an gCoimisiún maidir le teorannú an ama labhartha dá gcuid ráiteas faoi seach, más ann, sa díospóireacht ar chásanna a bhaineann le sáruithe ar chearta an duine, ar an daonlathas agus ar an smacht reachta.
Spriocam chun leasuithe a chur síos
7.
Tabharfaidh an spriocam chun leasuithe a chur síos dóthain ama idir an t-am a dháiltear iad sna teangacha oifigiúla agus an t-am a bheidh socruithe don díospóireacht ar na tairiscintí i gcomhair rún ionas go mbeidh ar chumas na bhFeisirí agus na ngrúpaí polaitiúla iad a bhreithniú go cuí.
IARSCRÍBHINN
V
Nósanna imeachta cur chun feidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais Eorpaigh agus buiséid fhorlíontacha a scrúdú
Airteagal
1
Doiciméid oibre
1.
Déanfar na doiciméid seo a leanas a chló agus a dháileadh:
(a)
an teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an uasráta atá leagtha síos in Airteagal 78(9) de Chonradh CEGC, in Airteagal 272(9) de Chonradh CE, agus in Airteagal 177(9) de Chonradh CEFA;
(b)
an togra ón gCoimisiún nó ón gComhairle lena socraítear ráta nua;
(c)
achoimre ón gComhairle ar a cuid pléití ar na leasuithe agus ar na modhnuithe beartaithe arna nglacadh ag an bParlaimint ar an dréachtbhuiséad;
(d)
na modhnuithe arna ndéanamh ag an gComhairle ar na leasuithe arna nglacadh ag an bParlaimint ar an dréachtbhuiséad;
(e)
seasamh na Comhairle maidir le huasráta nua a shocrú;
(f)
an dréachtbhuiséad nua arna tharraingt suas de bhun Airteagal 78(8) de Chonradh CEGC, Airteagal 272(8) de Chonradh CE, agus Airteagal 177(8) de Chonradh CEFA;
(g)
na dréachtchinntí ar na dódhéaguithe sealadacha atá leagtha síos in Airteagal 78b de Chonradh CEGC, in Airteagal 273 de Chonradh CE, agus in Airteagal 178 de Chonradh CEFA.
2.
Tarchuirfear na doiciméid sin chuig an gcoiste freagrach. Féadfaidh aon choiste lena mbaineann tuairim a thabhairt.
3.
Más mian le coistí eile tuairimí a thabhairt, socróidh an tUachtarán an teorainn ama ar laistigh di a chuirfear na tuairimí sin in iúl don choiste freagrach.
Airteagal
2
Ráta
1.
Faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha amach thíos, féadfaidh aon Fheisire tograí a chur síos, agus labhairt i bhfabhar tograí, i gcomhair cinntí lena socrófar uasráta nua.
2.
Ní bheidh tograí den sórt sin inghlactha ach amháin má chuirtear síos i scríbhinn iad agus go bhfuil síniú daichead Feisire ar a laghad orthu nó go gcuirtear síos thar ceann grúpa pholaitiúil nó coiste iad.
3.
Socróidh an tUachtarán an teorainn ama le haghaidh tograí den sórt sin a chur síos.
4.
Tuairisceoidh an coiste freagrach ar na tograí sin sula bpléitear sa Pharlaimint iad.
5.
Vótálfaidh an Pharlaimint ar na tograí ansin.
Gníomhóidh an Pharlaimint le tromlach de na Feisirí a chomhdhéanann í agus le trí chúigiú de na vótaí a chaitear.
I gcás ina gcuireann an Chomhairle in iúl don Pharlaimint go n-aontaíonn sé le ráta nua a shocrú, dearbhóidh an tUachtarán sa Pharlaimint go bhfuil an ráta leasaithe arna ghlacadh.
Murab amhlaidh an cás, tarchuirfear seasamh na Comhairle chuig an gcoiste freagrach.
Airteagal
3
Breithniú an dréachtbhuiséid - an chéad chéim
1.
Faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha amach thíos, féadfaidh aon Fheisire na nithe seo a leanas a chur síos agus labhairt ina bhfabhar:
-
dréachtleasuithe ar an dréachtbhuiséad;
-
modhnuithe beartaithe ar an dréachtbhuiséad.
2.
Ní bheidh dréachtleasuithe inghlactha ach amháin má thíolactar i scríbhinn iad agus go bhfuil síniú daichead Feisire ar a laghad orthu nó go gcuirtear síos thar ceann grúpa pholaitiúil nó coiste iad, go sonraíonn siad an ceannteideal buiséid lena mbaineann siad agus go gcinntítear go gcoimeádtar cóimheá idir ioncam agus caiteachas. Beidh an fhaisnéis iomchuí go léir maidir leis na tuairimí atá le hiontráil faoin gceannteideal buiséid i dtrácht san áireamh sna dréachtleasuithe.
Beidh feidhm ag na nósanna imeachta céanna maidir le modhnuithe beartaithe.
Ní mór réasúnú i scríbhinn a thabhairt i ndáil leis na dréachtleasuithe go léir nó na modhnuithe beartaithe go léir ar an dréachtbhuiséad.
3.
Socróidh an tUachtarán an teorainn ama le haghaidh dréachtleasuithe agus modhnuithe tairgthe a chur síos.
Socróidh an tUachtarán dhá spriocam le haghaidh dréachtleasuithe agus modhnuithe beartaithe a chur síos: beidh an chéad cheann ann sula nglacfaidh an coiste freagrach an tuarascáil agus beidh an dara ceann ann tar éis don choiste freagrach an tuarascáil a ghlacadh.
4.
Tabharfaidh an coiste freagrach a thuairim ar na téacsanna a chuirtear faoina bhráid sula bpléitear sa Pharlaimint iad.
Maidir le dréachtleasuithe agus modhnuithe beartaithe a mbeidh diúltaithe dóibh ag an gcoiste freagrach, ní dhéanfar vótáil orthu sa Pharlaimint mura rud é go n-iarrann coiste nó daichead Feisire amhlaidh sin i scríbhinn, roimh spriocam a bheidh le socrú ag an Uachtarán; ní fhéadfaidh an spriocam sin, ar aon chúis, a bheith níos lú ná 24 huaire an chloig roimh thús na vótála.
5.
Ní dhéanfar dréachtleasuithe ar mheastacháin na Parlaiminte a bheidh comhchosúil leo sin ar diúltaíodh an Pharlaimint dóibh cheana an tráth a tarraingíodh suas na meastacháin a phlé ach amháin i gcás tuairim fhabhrach a bheith tugtha ag an gcoiste freagrach ina leith.
6.
D'ainneoin Riail 55(2) de na Rialacha Nós Imeachta, déanfaidh an Pharlaimint vótálacha ar leithligh agus comhleanúnacha ar na nithe seo a leanas:
-
gach dréachtleasú agus gach modhnú beartaithe,
-
gach roinn den dréachtbhuiséad,
-
tairiscint i gcomhair rúin maidir leis an dréachtbhuiséad.
Mar sin féin, beidh feidhm ag Riail 161(4) go (8).
7.
Measfar go bhfuil airteagail, caibidlí, teidil agus ranna den dréachtbhuiséad nár cuireadh síos aon dréachtleasuithe ná modhnuithe beartaithe ina leith arna nglacadh.
8.
Beidh vótaí thromlach na bhFeisirí a chomhdhéanann an Pharlaimint riachtanach chun dréachtleasuithe a ghlacadh.
Beidh tromlach na vótaí a chaitear riachtanach chun modhnuithe beartaithe a ghlacadh.
9.
I gcás ina mbeidh an Pharlaimint tar éis dréachtleasuithe a ghlacadh a mhéadódh an caiteachas a thaispeántar sa dréachtbhuiséad os cionn an uasráta atá leagtha síos, cuirfidh an coiste freagrach togra faoi bhráid na Parlaiminte ar togra é ina leagfar síos uasráta nua faoi mar a fhoráiltear dó san fhomhír dheiridh d'Airteagal 78(9) de Chonradh CEGC, in Airteagal 272(9) de Chonradh CE agus in Airteagal 177(9) de Chonradh CEFA. Déanfar vótáil ar an togra tar éis na vótála ar na ranna éagsúla den dréachtbhuiséad. Gníomhóidh an Pharlaimint le tromlach de na Feisirí a chomhdhéanann í agus le trí chúigiú de na vótaí a chaitear. Más rud é go ndiúltófar don togra, déanfar an dréachtbhuiséad ina iomláine a tharchur ar ais chuig an gcoiste freagrach.
10.
Más rud é nach leasaíonn an Pharlaimint an dréachtbhuiséad, nach nglacann sí modhnuithe beartaithe nó nach nglacann sí togra chun diúltú don dréachtbhuiséad, fógróidh an tUachtarán sa Pharlaimint go bhfuil an buiséad glactha go críochnaitheach.
Má leasaíonn an Pharlaimint an dréachtbhuiséad nó má ghlacann sí modhnuithe beartaithe, déanfar an dréachtbhuiséad, arna leasú amhlaidh nó i dteannta leis na modhnuithe beartaithe, a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún, mar aon leis na réasúnuithe.
11.
Déanfar miontuairiscí an tsuí ar lena linn a thug an Pharlaimint a tuairim ar an dréachtbhuiséad a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún.
Airteagal
4
An buiséad a ghlacadh go críochnaitheach tar éis an chéad léimh
I gcás ina mbeidh an Chomhairle tar éis a chur in iúl don Pharlaimint nach bhfuil a cuid leasuithe modhnaithe aici agus go bhfuil na modhnuithe beartaithe glactha aici, nó nár dhiúltaigh sí do na modhnuithe beartaithe, fógróidh an tUachtarán sa Pharlaimint go bhfuil an buiséad arna ghlacadh go críochnaitheach agus déanfaidh sé socrú chun é a fhoilsiú san Iris Oifigiúil.
Airteagal
5
Breithniú ar phléití na Comhairle - an dara céim
1.
Más rud é go modhnóidh an Chomhairle ceann amháin nó níos mó de na leasuithe arna nglacadh ag an bParlaimint, déanfar an téacs arna mhodhnú amhlaidh ag an gComhairle a tharchur chuig an gcoiste freagrach.
2.
Faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha amach thíos, féadfaidh aon Fheisire dréachtleasuithe ar na téacsanna arna modhnú ag an gComhairle a chur síos agus labhairt i bhfabhar na ndréachtleasuithe sin.
3.
Ní bheidh dréachtleasuithe den sórt sin inghlactha ach amháin má thíolactar i scríbhinn iad agus go bhfuil síniú daichead Feisire ar a laghad orthu nó go gcuirtear síos thar ceann coiste iad agus go gcinntítear go gcoimeádtar cóimheá idir ioncam agus caiteachas. Ní bheidh feidhm ag Riail 49(5).
Ní bheidh dréachtleasuithe inghlactha ach amháin má bhaineann siad leis na téacsanna arna modhnú ag an gComhairle.
4.
Socróidh an tUachtarán an teorainn ama le haghaidh dréachtleasuithe a chur síos.
5.
Déanfaidh an coiste freagrach cinneadh maidir leis na téacsanna arna modhnú ag an gComhairle agus tabharfaidh sé a thuairim faoi na dréachtleasuithe ar na téacsanna modhnaithe.
6.
Gan dochar d'fhorálacha Airteagal 3(4), an dara fomhír, déanfar vótáil sa Pharlaimint ar dréachtleasuithe ar na téacsanna arna modhnú ag an gComhairle. Gníomhóidh an Pharlaimint le tromlach de na Feisirí a chomhdhéanann í agus le trí chúigiú de na vótaí a chaitear. Má ghlactar na dréachtleasuithe, measfar go bhfuil diúltaithe do na téacsanna arna modhnú ag an gComhairle. Má diúltaítear dóibh, measfar go nglactar na téacsanna arna modhnú ag an gComhairle.
7.
Déanfar díospóireacht ar achoimre na Comhairle ar thorthaí a cuid pléití ar na modhnuithe beartaithe arna nglacadh ag an bParlaimint agus féadfar vótáil a dhéanamh ansin ar thairiscint i gcomhair rúin.
8.
Tar éis nós imeachta dá bhforáiltear san Airteagal seo a thabhairt chun críche, agus faoi réir fhorálacha Airteagal 6, dearbhóidh an tUachtarán sa Pharlaimint go bhfuil an buiséad arna ghlacadh go críochnaitheach agus déanfaidh sé socrú chun é a fhoilsiú san Iris Oifigiúil.
Airteagal
6
Diúltú glan
1.
Féadfaidh coiste nó daichead Feisire ar a laghad, ar chúiseanna tábhachtacha, togra a chur síos chun diúltú don dréachtbhuiséad ina iomláine. Ní bheidh togra den sórt sin inghlactha ach amháin má tá réasúnú i scríbhinn ag gabháil leis agus go gcuirtear síos é laistigh den teorainn ama a bheidh socraithe ag an Uachtarán. Ní fhéadfaidh na cúiseanna don diúltú a bheith contrártha lena chéile.
2.
Tabharfaidh an coiste freagrach a thuairim ar thogra den sórt sin sula ndéantar vótáil air sa Pharlaimint.
Gníomhóidh an Pharlaimint le tromlach de na Feisirí a chomhdhéanann í agus le dhá thrian de na vótaí a chaitear. Má ghlactar an togra, tarchuirfear an dréachtbhuiséad ina iomláine ar ais chuig an gComhairle.
Airteagal
7
Córas na ndódhéaguithe sealadacha
1.
Faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha amach thíos, féadfaidh aon Fheisire togra a thíolacadh i gcomhair cinnidh a bheidh éagsúil leis an gcinneadh arna ghlacadh ag an gComhairle lena n-údaraítear caiteachas os cionn an dódhéagú sealadach i gcomhair caiteachais, seachas caiteachas a éiríonn de riachtanas ón gConradh nó ó ghníomhartha arna nglacadh dá réir.
2.
Ní bheidh tograí i gcomhair cinntí inghlactha ach amháin má thíolactar i scríbhinn iad, go bhfuil síniú daichead Feisire ar a laghad orthu nó go gcuireann grúpa pholaitiúil nó coiste síos iad agus go luaitear iontu na forais ar a bhfuil siad bunaithe.
3.
Tabharfaidh an coiste freagrach a thuairim ar na téacsanna a chuirtear faoina bhráid sula bpléitear sa Pharlaimint iad.
4.
Gníomhóidh an Pharlaimint le tromlach de na Feisirí a chomhdhéanann í agus le trí chúigiú de na vótaí a chaitear.
Airteagal
8
An Nós Imeachta atá le feidhmiú le linn meastacháin na Parlaiminte a tharraingt suas
1.
Maidir le fadhbanna a bhaineann le buiséad na Parlaiminte, glacfaidh an Biúró agus an coiste atá freagrach as an mbuiséad cinntí i gcéimeanna comhleanúnacha leantacha ar na nithe seo a leanas:
(a)
an plean bunaíochta,
(b)
an réamhdhréacht agus na dréachtmheastacháin.
2.
Déanfar na cinntí a bhaineann leis an bplean bunaíochta a ghlacadh de réir an nós imeachta seo a leanas:
(a)
tarraingeoidh an Biúró suas plean bunaíochta do gach bliain airgeadais;
(b)
cuirfear tús le nós imeachta idir-réitigh idir an Biúró agus an coiste atá freagrach as an mbuiséad i gcásanna nach ionann tuairim an choiste fhreagraigh agus na cinntí tosaigh a ghlac an Biúró;
(c)
ag deireadh an nós imeachta, glacfaidh an Biúró an cinneadh críochnaitheach ar na meastacháin don phlean bunaíochta, i gcomhréir le Riail 207(3), ach sin gan dochar do na cinntí a ghlactar de bhun Airteagal 272 de Chonradh CE.
3.
Maidir leis na meastacháin féin, cuirfear tús leis an nós imeachta chun na meastacháin a tharraingt suas a luaithe atá an cinneadh críochnaitheach glactha ag an mBiúró ar an bplean bunaíochta. Is iad céimeanna an nós imeachta sin ná na céimeanna sin atá leagtha síos i Riail 79, eadhon:
(a)
déanfaidh an Biúró réamhdhréacht de na meastacháin ar ioncam agus ar chaiteachas a tharraingt suas (mír 1);
(b)
déanfaidh an coiste atá freagrach as an mbuiséad na dréachtmheastacháin ar ioncam agus ar chaiteachas a tharraingt suas (mír 2);
(c)
cuirfear tús le nós imeachta idir-réitigh i gcásanna ina bhfuil seasamh an choiste atá freagrach as an mbuiséad agus seasamh an Bhiúró an-éagsúil ar fad lena chéile.
IARSCRÍBHINN
VI
Nós imeachta maidir le breithniú agus glacadh cinntí chun urscaoileadh a dheonú
Airteagal
1
Doiciméid
1.
Déanfar na doiciméid seo a leanas a chló agus a dháileadh:
(a)
an cuntas ioncaim agus caiteachais, an anailís airgeadais agus an clár comhardaithe arna gcur ar aghaidh ag an gCoimisiún;
(b)
an Tuarascáil Bhliantúil agus tuarascálacha speisialta na Cúirte Iniúchóirí, i dteannta le freagraí na nInstitiúidí;
(c)
an ráiteas dearbhaithe i dtaobh bheachtas na gcuntas agus dhlíthiúlacht agus rialtacht na n-idirbheart is bun leo, ar ráiteas é a chuireann an Chúirt Iniúchóirí ar fáil de bhun Airteagal 248 de Chonradh CE;
(d)
an moladh ón gComhairle.
2.
Tarchuirfear na doiciméid sin chuig an gcoiste freagrach. Féadfaidh aon choiste lena mbaineann tuairim a thabhairt.
3.
I gcás inar mian le coistí eile tuairimí a thabhairt, socróidh an tUachtarán an teorainn ama ar laistigh di a chuirfear na tuairimí sin in iúl don choiste freagrach.
Airteagal
2
Tuarascáil a bhreithniú
1.
Breithneoidh an Pharlaimint tuarascáil ón gcoiste freagrach maidir le hurscaoileadh faoin 30 Aibreán sa bhliain tar éis ghlacadh Thuarascáil Bhliantúil na Cúirte Iniúchóirí faoi mar a éilítear leis an Rialachán Airgeadais.
2.
Beidh feidhm ag Rialacha na Parlaiminte i ndáil le leasuithe agus vótáil mura rud é bhforáiltear a mhalairt san Iarscríbhinn seo.
Airteagal
3
Inneachar na Tuarascála
1.
Is é a beidh sa tuarascáil maidir le hurscaoileadh arna tarraingt suas ag an gcoiste freagrach ná:
(a)
togra i gcomhair cinnidh chun urscaoileadh a dheonú nó chun cinneadh ar urscaoileadh a chur siar (vótáil i bpáirtseisiún mhí Aibreáin) nó togra i gcomhair cinnidh chun urscaoileadh a dheonú nó chun diúltú d'urscaoileadh a dheonú (vótáil i bpáirtseisiún mhí Dheireadh Fómhair);
(b)
togra i gcomhair cinnidh chun na cuntais a bhaineann le hioncam, caiteachas, sócmhainní agus dliteanais uile an Chomhphobail a dhúnadh;
(c)
tairiscint i gcomhair rúin ina bhfuil tuairimí a ghabhann leis an togra i gcomhair cinnidh dá dtagraítear i bpointe (a) lena n-áirítear measúnú ar bhainistiú buiséadach an Choimisiúin thar an mbliain airgeadais agus barúlacha i ndáil le cur chun feidhme an chaiteachais don todhchaí;
(d)
mar Iarscríbhinn, liosta de na doiciméid a fuarthas ón gCoimisiún agus de na doiciméid a iarradh ach nach bhfuarthas;
(e)
tuairimí na gcoistí lena mbaineann.
2.
Má bheartaíonn an coiste freagrach an cinneadh ar urscaoileadh a chur siar, déanfar an méid seo a leanas,
inter alia
, a leagan amach freisin sa tairiscint iomchuí i gcomhair rúin:
(a)
na cúiseanna lena chur siar;
(b)
an gníomh breise a bhfuiltear ag súil leis go nglacfaidh an Coimisiún é agus na spriocamanna chun déanamh amhlaidh;
(c)
na doiciméid a bheidh ag teastáil le go bhféadfaidh an Pharlaimint cinneadh feasach a ghlacadh.
Airteagal
4
Breithniú agus vótáil sa Pharlaimint
1.
Déanfar aon tuarascáil ón gcoiste freagrach maidir le hurscaoileadh a chur san áireamh i gclár oibre an chéad pháirtseisiúin tar éis í a chur cur síos.
2.
Ní bheidh inghlactha ach leasuithe ar thairiscint i gcomhair rúin arna cur síos de bhun Airteagal 3(1)(c).
3.
Mura sonraítear a mhalairt in Airteagal 5, bheidh an vótáil ar na tograí i gcomhair cinnidh agus ar an tairiscint i gcomhair rúin san ord atá leagtha amach in Airteagal 3.
4.
De bhun Airteagal 198 de Chonradh CE, glacfaidh an Pharlaimint cinneadh le tromlach na vótaí a chaitear.
Airteagal
5
Malairtí don nós imeachta
1.
Vótáil i bpáirtseisiún mhí Aibreáin
Ar an gcéad ásc, beidh togra sa tuarascáil ar urscaoileadh go ndéanfar urscaoileadh a dheonú nó a chur siar.
(a) Má fhaigheann togra chun urscaoileadh a dheonú tromlach, deonófar an t-urscaoileadh. Is ionann sin freisin agus na cuntais a dhúnadh.
Más rud é nach bhfaigheann togra chun urscaoileadh a dheonú tromlach, measfar an t-urscaoileadh a bheith arna chur siar agus cuirfidh an coiste freagrach tuarascáil nua síos laistigh de shé mhí ar tuarascáil í ina mbeidh togra nua chun urscaoileadh a dheonú nó chun diúltú d'urscaoileadh a dheonú.
(b) Má ghlactar togra chun urscaoileadh a chur siar, cuirfidh an coiste freagrach tuarascáil nua síos laistigh de shé mhí ar tuarascáil í ina mbeidh togra nua chun urscaoileadh a dheonú nó chun diúltú d'urscaoileadh a dheonú. Sa chás sin, cuirfear dúnadh na gcuntas siar freisin agus cuirfear síos athuair é in éineacht leis an tuarascáil nua.
Más rud é nach bhfaigheann togra chun urscaoileadh a chur siar tromlach, measfar go bhfuil an t-urscaoileadh arna dheonú. Sa chás seo, is ionann an cinneadh freisin agus na cuntais a dhúnadh. Féadfar vótáil a dhéanamh fós ar an tairiscint i gcomhair rúin.
2.
Vótáil i bpáirtseisiún mhí Dheireadh Fómhair
Ar an dara hásc, beidh togra sa tuarascáil ar urscaoileadh go ndéanfar urscaoileadh a dheonú nó diúltú d'urscaoileadh a dheonú.
(a) Má fhaigheann togra chun urscaoileadh a dheonú tromlach, deonófar an t-urscaoileadh. Is ionann sin freisin agus na cuntais a dhúnadh.
Más rud é nach bhfaigheann togra chun urscaoileadh a dheonú tromlach, measfar go bhfuil diúltaithe don urscaoileadh. Ag an bpáirtseisiún ina dhiaidh sin, tíolacfar togra foirmiúil chun na cuntais don bhliain atá i gceist a dhúnadh agus iarrfar ar an gCoimisiún ráiteas a dhéanamh ag an bpáirtseisiún sin.
(b) Má fhaigheann togra chun diúltú d'urscaoileadh tromlach, tíolacfar togra foirmiúil ag páirtseisiún ina dhiaidh sin ar togra é chun na cuntais don bhliain atá i gceist a dhúnadh agus iarrfar ar an gCoimisiún ráiteas a dhéanamh ag an bpáirtseisiún sin.
Más rud é nach bhfaigheann togra chun diúltú d'urscaoileadh tromlach, measfar go bhfuil an t-urscaoileadh arna dheonú. Sa chás sin, is ionann an cinneadh freisin agus na cuntais a dhúnadh. Féadfar vótáil a dhéanamh fós ar an tairiscint i gcomhair rúin.
3.
I gcás ina bhfuil forálacha a bhréagnaíonn vótáil na Parlaiminte ar urscaoileadh san áireamh san sa tairiscint i gcomhair rúin nó sa togra maidir le dúnadh, féadfaidh an tUachtarán, tar éis dul i gcomhairle le cathaoirleach an choiste fhreagraigh, an vótáil a chur siar agus spriocam nua a shocrú chun leasuithe a chur síos.
Airteagal
6
Cinntí ar urscaoileadh a chur chun feidhme
1.
Déanfaidh an tUachtarán aon chinneadh nó rún Parlaiminte de bhun Airteagal 3 a chur ar aghaidh chuig an gCoimisiún agus chuig gach ceann de na hinstitiúidí eile agus déanfaidh sé socrú chun iad a fhoilsiú san Iris Oifigiúil sa tsraith is iomchuí do ghníomhartha de chineál reachtach.
2.
Tuairisceoidh an coiste freagrach don Pharlaimint uair sa bhliain ar a laghad maidir leis an ngníomh a ghlacann na hinstitiúidí mar fhreagra ar na barúlacha a bheidh in éineacht leis na cinntí ar urscaoileadh agus ar na barúlacha eile a bheidh i rúin Pharlaiminte maidir le cur chun feidhme an chaiteachais.
3.
Ar bhonn tuarascála ón gcoiste atá freagrach as rialú buiséadach, féadfaidh an tUachtarán, ag gníomhú dó thar ceann na Parlaiminte, caingean a thabhairt os comhair na Cúirte Breithiúnais in aghaidh na hinstitiúide lena mbaineann, de bhun Airteagal 232 de Chonradh CE, maidir le mainneachtain na hoibleagáidí a chomhlíonadh a chineann ó na barúlacha atá in éineacht leis an gcinneadh ar urscaoileadh nó na rúin eile a bhaineann le cur chun feidhme an chaiteachais.
IARSCRÍBHINN
VII
Cumhachtaí agus freagrachtaí na mbuanchoistí
Arna ghlacadh le cinneadh ón bParlaimint an 29 Eanáir 2004.
I.
An Coiste um Ghnóthaí Eachtracha
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
an comhbheartas eachtrach agus slándála (CBES) agus beartas slándála agus cosanta na hEorpa (BSCE). Sa chomhthéacs seo tugann fochoiste um shlándáil agus um chosaint cúnamh don choiste;
2.
caidreamh le hinstitiúidí agus comhlachtaí eile de chuid an AE, le hEagraíocht na Náisiún Aontaithe agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta eile agus le tionóil idirpharlaiminteacha maidir le nithe a thagann faoina chúram;
3.
neartú an chaidrimh pholaitiúil le tríú tíortha, go háirithe na tíortha sin atá i ngarchomharsanacht don Aontas, trí mhórchláir chomhair agus chúnaimh nó trí chomhaontuithe idirnáisiúnta ar nós comhaontuithe comhlachais agus comhpháirtíochta;
4.
caibidlíocht maidir le haontachas Stát Eorpach leis an Aontas a oscailt, faireachán a dhéanamh ar an gcaibidlíocht sin agus í a thabhairt chun críche;
5.
saincheisteanna a bhaineann le cearta an duine, cosaint mionlach agus cur chun cinn luachanna daonlathacha i dtríú tíortha. Sa chomhthéacs seo tugann fochoiste um chearta an duine cúnamh don choiste. Gan dochar do na rialacha iomchuí, iarrfar ar chomhaltaí ó choistí agus ó chomhlachtaí eile a bhfuil freagrachtaí sa réimse seo orthu freastal ar chruinnithe de chuid an fhochoiste.
Comhordaíonn an coiste obair na gcomhchoistí parlaiminteacha agus na gcoistí um chomhar parlaiminteach chomh maith le hobair na dtoscaireachtaí idirpharlaiminteacha agus na dtoscaireachtaí ad hoc mar aon le misin bhreathnadóireachta toghcháin a thagann faoina réimse freagrachtaí.
II.
An Coiste um Fhorbairt
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
cur chun cinn, cur chun feidhme agus faireachán i ndáil le beartas forbartha agus comhair an Aontais, go háirithe:
(a)
comhagallamh polaitíochta le tíortha atá i mbéal forbartha, go déthaobhach agus sna heagraíochtaí idirnáisiúnta agus sna fóraim idirpharlaiminteacha iomchuí,
(b)
cabhair do thíortha atá i mbéal forbartha agus comhaontuithe comhair leo,
(c)
luachanna daonlathacha, dea-rialachas agus cearta an duine a chur chun cinn i dtíortha atá i mbéal forbartha;
2.
nithe a bhaineann le Comhaontú Comhpháirtíochta ACC-AE agus caidreamh leis na comhlachtaí iomchuí;
3.
rannpháirtíocht na Parlaiminte i misin bhreathnóireacht toghcháin, nuair is cuí i gcomhar le coistí agus toscaireachtaí iomchuí eile.
Comhordaíonn an coiste obair na dtoscaireachtaí idirpharlaiminteacha agus na dtoscaireachtaí ad hoc a thagann faoina réimse freagrachtaí.
III.
An Coiste um Thrádáil Idirnáisiúnta
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
nithe a bhaineann le bunú agus le cur chun feidhme chomhbheartas tráchtála an Aontais agus a chaidrimh eacnamaíoch sheachtraigh, go háirithe;
1.
caidreamh airgeadais, eacnamaíoch agus trádála le tríú tíortha agus le heagraíochtaí réigiúnacha;
2.
bearta a bhaineann le comhchuibhiú teicniúil nó caighdeánú sna réimsí atá clúdaithe in ionstraimí dlí idirnáisiúnta;
3.
caidreamh le heagraíochtaí idirnáisiúnta iomchuí agus le heagraíochtaí a chuireann lánpháirtiú réigiúnach eacnamaíoch agus tráchtála chun cinn lasmuigh den Aontas;
4.
caidreamh leis an Eagraíocht Dhomhanda Trádála, lena n-áirítear a gné pharlaiminteach.
Déanann an coiste idirchaidreamh leis na toscaireachtaí idirpharlaiminteacha agus ad hoc iomchuí a phléann leis na gnéithe eacnamaíocha agus trádála den chaidreamh le tríú tíortha.
IV.
An Coiste um Buiséid
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
an creat ilbhliantúil airgeadais le haghaidh ioncam agus chaiteachas an Aontais agus córas acmhainní dílse an Aontais;
2.
sainchumais bhuiséadacha na Parlaiminte, eadhon buiséad an Aontais chomh maith le caibidlíocht agus cur chun feidhme i ndáil le comhaontuithe idirinstitiúideacha sa réimse seo;
3.
meastacháin na Parlaiminte de réir an nós imeachta atá sainithe sna Rialacha;
4.
buiséad na gcomhlachtaí díláraithe;
5.
gníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta;
6.
buiséadú Chiste Forbraíochta na hEorpa, gan dochar do chumhachtaí an choiste atá freagrach as Comhaontú Comhpháirtíochta ACC-AE;
7.
impleachtaí airgeadais agus comhréireacht le Creat Airgeadais ilbhliantúil na ngníomhartha Comhphobail go léir, gan dochar do chumhachtaí na gcoistí iomchuí;
8.
breithniú leanúnach agus measúnú a dhéanamh ar chur chun feidhme an bhuiséid reatha d'ainneoin Riail 78(1), aistrithe leithreasaí, nósanna imeachta a bhaineann leis na pleananna bunaíochta, leithreasaí riaracháin agus tuairimí i dtaca tionscadail a bhaineann le foirgnimh agus a bhfuil impleachtaí suntasacha airgeadais ag gabháil leo;
9.
an Rialachán Airgeadais, gan nithe a bhaineann le cur chun feidhme, bainistiú agus rialú an bhuiséid a áireamh.
V.
An Coiste um Rialú Buiséadach
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
rialú agus cur chun feidhme bhuiséad an Aontais agus Chiste Forbraíochta na hEorpa, agus na cinntí ar urscaoileadh atá le glacadh ag an bParlaimint, lena n-áirítear an nós imeachta urscaoilte inmheánach agus gach beart eile a ghabhann leis na cinntí sin nó lena gcuirtear na cinntí sin chun feidhme;
2.
dúnadh, tíolacadh agus iniúchadh chuntais agus chláir chomhardaithe an Aontais, a chuid institiúidí agus aon chomhlachtaí a ndéanann sé maoiniú orthu, lena n-áirítear leithreasaí a bhunú atá le tabhairt ar aghaidh agus réiteach na gcomharduithe;
3.
rialú ghníomhaíochtaí airgeadais an Bhainc Eorpaigh Infheistíochta;
4.
faireachán ar chost-éifeachtacht na gcineálacha éagsúla maoinithe Comhphobail le linn beartais an Aontais a chur chun feidhme;
5.
breithniú a dhéanamh ar chalaois agus ar mhírialtachtaí i ndáil le cur chun feidhme bhuiséad an Aontais, bearta atá dírithe ar chásanna den sórt sin a chosc agus a ionchúiseamh, agus leasanna airgeadais an Aontais a chosaint i gcoitinne;
6.
caidreamh leis an gCúirt Iniúchóirí, ceapadh a cuid comhaltaí agus breithniú a dhéanamh ar a cuid tuarascálacha;
7.
an Rialachán Airgeadais, a mhéid a bhaineann le cur chun feidhme, bainistiú agus rialú an bhuiséid.
VI.
An Coiste um Ghnóthaí Eacnamaíochta agus Airgeadaíochta
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
beartais eacnamaíochta agus airgeadaíochta an Aontais, feidhmiú an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus chóras airgeadaíochta agus airgeadais na hEorpa (lena n-áirítear caidreamh leis na hinstitiúidí nó leis na heagraíochtaí iomchuí);
2.
saorghluaiseacht chaipitil agus íocaíochtaí (íocaíochtaí trasteorann, limistéar íocaíochta aonair, comhardú íocaíochtaí, gluaiseachtaí caipitil agus an beartas maidir le hairgead a fháil ar iasacht agus a thabhairt ar iasacht, rialú gluaiseachtaí caipitil de thionscnamh tríú tíortha, bearta chun onnmhairiú chaipiteal an Aontais a spreagadh);
3.
an córas airgeadaíochta agus airgeadais idirnáisiúnta (lena n-áirítear caidreamh le hinstitiúidí agus le heagraíochtaí airgeadais agus airgeadaíochta);
4.
rialacha ar iomaíocht agus ar chabhair Stáit nó ar chabhair phoiblí;
5.
forálacha cánach;
6.
rialáil agus maoirseacht a dhéanamh ar sheirbhísí airgeadais, ar institiúidí airgeadais agus ar mhargaí airgeadais lena n-áirítear tuairisciú airgeadais, iniúchadh, rialacha cuntasaíochta, rialachas corparáideach agus nithe eile dlí cuideachtaí a bhaineann go sonrach le seirbhísí airgeadais.
VII.
An Coiste um Fhostaíocht agus um Ghnóthaí Sóisialta
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
beartas fostaíochta agus gach gné den bheartas sóisialta ar nós coinníollacha oibre, slándáil shóisialta agus cosaint shóisialta;
2.
bearta sláinte agus sábháilteachta ag an áit oibre;
3.
Ciste Sóisialta na hEorpa;
4.
beartas gairmoiliúna, lena n-áirítear cáilíochtaí gairmiúla;
5.
saorghluaiseacht oibrithe agus pinsinéirí;
6.
an comhagallamh sóisialta;
7.
gach cineál idirdhealaithe ag an áit oibre agus sa mhargadh saothair ach amháin na cineálacha sin atá bunaithe ar ghnéas;
8.
caidreamh leo seo a leanas:
-
an Lárionad Eorpach um Fhorbairt na Gairmoiliúna (Cedefop),
-
an Foras Eorpach chun Dálaí Maireachtála agus Oibre a Fheabhsú,
-
Fondúireacht Oiliúna na hEorpa,
-
an Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair;
chomh maith le caidreamh le comhlachtaí AE agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta iomchuí eile.
VIII.
An Coiste um an gComhshaol, um Shláinte Phoiblí agus um Shábháilteacht Bia
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
beartas comhshaoil agus bearta cosanta comhshaoil, go háirithe beartais a bhaineann leis na nithe seo a leanas:
(a)
truailliú aeir, ithreach agus uisce, bainistiú agus athchúrsáil dramhaíola, substaintí agus ullmhóidí contúirteacha, leibhéil torainn, athrú aeráide, cosaint na bithéagsúlachta,
(b)
forbairt inbhuanaithe,
(c)
bearta agus comhaontuithe idirnáisiúnta agus réigiúnacha atá dírithe ar chosaint an chomhshaoil,
(d)
damáiste comhshaoil a dheisiú,
(e)
cosaint shibhialta,
(f)
an Ghníomhaireacht Chomhshaoil Eorpach,
(g)
an Ghníomhaireacht Eorpach Ceimiceán;
2.
sláinte phoiblí, go háirithe:
(a)
cláir agus gníomhartha sonracha i réimse na sláinte poiblí,
(b)
táirgí cógaisíochta agus táirgí cosmaideacha,
(c)
gnéithe sláinte den bhithsceimhlitheoireacht,
(d)
an Ghníomhaireacht Eorpach um Measúnú Leigheasra agus an Lárionad Eorpach um Chosc agus Rialú Galar;
3.
saincheisteanna sábháilteachta bia, go háirithe:
(a)
lipéadú agus sábháilteacht earraí bia,
(b)
reachtaíocht tréidliachta maidir le cosaint in aghaidh rioscaí do shláinte an duine; seiceálacha sláinte poiblí ar earraí bia agus ar chórais táirgthe bia,
(c)
Údarás Sábháilteachta Bia na hEorpa agus Oifig Bia agus Tréidliachta na hEorpa.
IX.
An Coiste um Thionsclaíocht, um Thaighde agus um Fhuinneamh
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
beartas tionsclaíochta an Aontais agus cur i bhfeidhm teicneolaíochtaí nua, lena n-áirítear bearta a bhaineann le fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide;
2.
beartas taighde an Aontais, lena n-áirítear scaipeadh agus saothrú torthaí taighde;
3.
beartas spáis;
4.
gníomhaíochtaí an Airmheáin Chomhpháirtigh Taighde agus an Bhiúró Lárnaigh le haghaidh Tomhas Núicléach, chomh maith le JET, ITER agus tionscadail eile sa réimse céanna;
5.
bearta an Chomhphobail a bhaineann leis an mbeartas fuinnimh i gcoitinne, slándáil an tsoláthar fuinnimh agus éifeachtacht fuinnimh lena n-áirítear gréasáin thraseorpacha a bhunú agus a fhorbairt in earnáil an bhonneagair fuinnimh;
6.
Conradh Euratom agus Gníomhaireacht Soláthair Euratom; sábháilteacht núicléach, díchoimisiúnú agus diúscairt dramhaíola san earnáil núicléach;
7.
sochaí na faisnéise agus teicneolaíocht na faisnéise, lena n-áirítear gréasáin thraseorpacha a bhunú agus a fhorbairt in earnáil an bhonneagair teileachumarsáide.
X.
An Coiste um an Margadh Inmheánach agus um Chosaint an Tomhaltóra
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
ar leibhéal an Chomhphobail, comhordú a dhéanamh ar an reachtaíocht náisiúnta i réimse an mhargaidh inmheánaigh agus an aontais custaim, go háirithe:
(a)
saorghluaiseacht earraí, lena n-áirítear comhchuibhiú na gcaighdeán teicniúil,
(b)
ceart bunaíochta,
(c)
an tsaoirse seirbhísí a sholáthar ach amháin sna hearnálacha airgeadais agus poist;
2.
bearta atá dírithe ar chonstaicí a d'fhéadfadh a bheith ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh a aithint agus deireadh a chur leis na constaicí sin;
3.
leasanna eacnamaíocha na dtomhaltóirí a chur chun cinn agus a chosaint, seachas saincheisteanna sláinte poiblí agus sábháilteachta bia, i gcomhthéacs bhunú an mhargaidh inmheánaigh.
XI.
An Coiste um Iompar agus um Thurasóireacht
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
nithe a bhaineann le forbairt comhbheartais um iarnróid, bóithre, uiscebhealaí intíre, iompar muirí agus aeriompar, go háirithe:
(a)
comhrialacha is infheidhme maidir le hiompar laistigh den Aontas Eorpach,
(b)
gréasáin thraseorpacha a bhunú agus a fhorbairt i réimse an bhonneagair iompair,
(c)
soláthar seirbhísí iompair agus caidrimh le tríú tíortha i réimse an iompair,
(d)
sábháilteacht iompair,
(e)
caidreamh le comhlachtaí agus eagraíochtaí iompair idirnáisiúnta;
2.
seirbhísí poist;
3.
turasóireacht.
XII.
An Coiste um Fhorbairt Réigiúnach
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
beartas réigiúnach agus comhtháthaithe, go háirithe:
(a)
Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, an Ciste Comhtháthaithe agus ionstraimí eile de chuid bheartas réigiúnach an Aontais,
(b)
measúnú ar thionchar bheartais eile an Aontais ar chomhtháthú eacnamaíoch agus sóisialta,
(c)
comhordú ar ionstraimí struchtúracha an Aontais,
(d)
na réigiúin agus na hoileáin is forimeallaí chomh maith le comhar trasteorann agus idir-réigiúnach,
(e)
caidreamh le Coiste na Réigiún, le heagraíochtaí comhair idir-réigiúnaigh agus le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha.
XIII.
An Coiste um Thalmhaíocht agus um Fhorbairt Tuaithe
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
oibriú agus forbairt an chomhbheartais talmhaíochta;
2.
forbairt na tuaithe, lena n-áirítear gníomhaíochtaí na n-ionstraimí airgeadais iomchuí;
3.
reachtaíocht maidir leis na hábhair seo a leanas:
(a)
nithe a bhaineann le tréidliacht agus folláine plandaí, ábhair bheatha d'ainmhithe ar choinníoll nach bhfuil cosaint ar rioscaí do shláinte an duine i gceist le bearta den sórt sin,
(b)
fearachas agus leas ainmhithe;
4.
feabhsú a dhéanamh ar cháilíocht táirgí talmhaíochta;
5.
soláthairtí amhábhar talmhaíochta;
6.
Oifig an Chomhphobail maidir le Cineálacha Plandaí;
7.
foraoiseacht.
XIV.
An Coiste um Iascach
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
oibriú agus forbairt an chomhbheartais iascaigh agus bainistiú an chomhbheartais sin;
2.
caomhnú na n-acmhainní iascaigh;
3.
comheagrú an mhargaidh i ndáil le táirgí iascaigh;
4.
an beartas struchtúrach sna hearnálacha iascaigh agus dobharshaothraithe, lena n-áirítear na hionstraimí airgeadais um threoraíocht iascaigh;
5.
comhaontuithe idirnáisiúnta iascaigh.
XV.
An Coiste um Chultúr agus um Oideachas
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
gnéithe cultúrtha an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe:
(a)
feabhas a chur ar an eolas ar chultúr agus ar scaipeadh an chultúir,
(b)
éagsúlacht chultúrtha agus éagsúlacht teanga a chosaint agus a chur chun cinn,
(c)
an oidhreacht chultúrtha, malartuithe cultúrtha agus cruthaíocht ealaíonta a chaomhnú agus a choimirciú;
2.
beartas oideachais an Aontais, lena n-áirítear réimse ardoideachais na hEorpa mar aon le córas na scoileanna Eorpacha agus foghlaim ar feadh an tsaoil a chur chun cinn;
3.
an beartas closamhairc agus gnéithe cultúrtha agus oideachais de shochaí na faisnéise;
4.
beartas óige agus forbairt a dhéanamh ar bheartas spóirt agus áineasa;
5.
beartas faisnéise agus meán;
6.
comhar le tríú tíortha i réimsí an chultúir agus an oideachais agus caidreamh leis na heagraíochtaí agus na hinstitiúidí idirnáisiúnta iomchuí.
XVI.
An Coiste um Ghnóthaí Dlíthiúla
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
léirmhíniú agus cur i bhfeidhm dhlí na hEorpa, comhlíonadh an dlí phríomha i dtaca le gníomhartha an Aontais Eorpaigh de, go háirithe rogha na mbunús dlí agus urraim do phrionsabal na coimhdeachta agus do phrionsabal na comhréireachta;
2.
léirmhíniú agus cur i bhfeidhm an dlí idirnáisiúnta, a mhéid a dhéantar difear don Aontas Eorpach;
3.
simpliú dhlí an Chomhphobail, go háirithe tograí reachtacha i gcomhair chódú oifigiúil an dlí sin;
4.
cosaint dhlíthiúil chearta agus shainchumais na Parlaiminte, lena n-áirítear rannpháirtíocht na Parlaiminte i gcaingne os comhair na Cúirte Breithiúnais agus na Cúirte Céadchéime;
5.
gníomhartha an Chomhphobail lena ndéantar difear d'ord dlíthiúil na mBallstát, eadhon sna réimsí seo a leanas:
(a)
an dlí sibhialta agus tráchtála,
(b)
an dlí cuideachtaí,
(c)
dlí na maoine intleachtúla,
(d)
an dlí nós imeachta;
6.
bearta a bhaineann le comhar breithiúnach agus riaracháin in ábhair shibhialta;
7.
dliteanas agus smachtbhannaí comhshaoil in aghaidh coireachta comhshaoil;
8.
ceisteanna eitice a bhaineann le teicneolaíochtaí nua, an nós imeachta le haghaidh coistí comhlachaithe a chur i bhfeidhm leis na coistí iomchuí;
9.
Reacht na bhFeisirí agus Rialacháin Foirne na gComhphobal Eorpach;
10.
pribhléidí agus díolúintí chomh maith le fíorú dhintiúir na bhFeisirí;
11.
eagrúchán agus reacht na Cúirte Breithiúnais;
12.
an Oifig um Chomhchuibhiú sa Mhargadh Inmheánach.
XVII.
An Coiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
cearta na saoránach, cearta an duine agus cearta bunúsacha, lena n-áirítear cosaint do mhionlaigh, mar atá leagtha síos sna Conarthaí agus i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh, a chosaint laistigh de chríoch an Aontais;
2.
na bearta is gá chun gach cineál idirdhealaithe a chomhrac, seachas na cineálacha sin atá bunaithe ar ghnéas nó a tharlaíonn ag an áit oibre agus sa mhargadh saothair;
3.
reachtaíocht i réimse na trédhearcachta agus i réimse na cosanta daoine nádúrtha i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta;
4.
limistéar saoirse, slándála agus ceartais a bhunú agus a fhorbairt, go háirithe:
(a)
bearta a bhaineann le hiontráil agus gluaiseacht daoine, le tearmann agus le himirce,
(b)
bearta a bhaineann le bainistiú lánpháirtithe na gcomhtheorainneacha,
(c)
bearta a bhaineann le comhar póilíneachta agus le comhar breithiúnach in ábhair choiriúla;
5.
an Lárionad Faireacháin Eorpach um Dhrugaí agus Andúil i nDrugaí agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chearta Bunúsacha, Europol, Eurojust, Cepol agus comhlachtaí agus gníomhaireachtaí eile sa réimse céanna;
6.
cinneadh a dhéanamh i dtaca le baol soiléir a bheith ann go bhfuil sárú tromchúiseach déanta ag Ballstát ar na prionsabail is coiteann do na Ballstáit.
XVIII.
An Coiste um Ghnóthaí Bunreachtúla
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
na gnéithe institiúideacha de phróiseas na lánpháirtíochta Eorpaí, go háirithe a mhéid a bhaineann le hullmhú coinbhinsiún agus comhdhálacha idir-rialtasacha agus le himeachtaí i ndáil leis an gcéanna;
2.
cur chun feidhme an Chonradh AE agus measúnú a dhéanamh ar oibriú Chonradh CE;
3.
na hiarmhairtí institiúideacha a ghabhann le caibidlíocht ar mhéadú an Aontais;
4.
caidreamh idirinstitiúideach, lena n-áirítear scrúdú a dhéanamh ar chomhaontuithe idirinstitiúideacha de bhun Riail 127(2) de na Rialacha Nós Imeachta, ag féachaint don fhormheas nach mór don Pharlaimint a thabhairt dóibh;
5.
nós imeachta toghcháin aonfhoirmeach;
6.
páirtithe polaitiúla ar leibhéal Eorpach, gan dochar d'inniúlachtaí an Bhiúró;
7.
cinneadh a dhéanamh maidir le sárú leanúnach tromchúiseach a bheith déanta ag Ballstát ar na prionsabail is coiteann do na Ballstáit;
8.
léirmhíniú agus cur i bhfeidhm na Rialacha Nós Imeachta agus tograí i gcomhair leasuithe orthu.
XIX.
An Coiste um Chearta na mBan agus um Chomhionannas Inscne
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
sainmhíniú, cur chun cinn agus cosaint chearta na mban san Aontas agus bearta gaolmhara de chuid an Chomhphobail;
2.
cearta na mban a chur chun cinn i dtríú tíortha;
3.
beartas um dheiseanna comhionanna, lena n-áirítear comhionannas idir fir agus mná a mhéid a bhaineann le deiseanna sa mhargadh saothair agus le cóir chomhionann ag an obair;
4.
deireadh a chur le gach cineál idirdhealaithe atá bunaithe ar ghnéas;
5.
príomhshruthú inscne a chur chun feidhme agus a fhorbairt tuilleadh sna hearnálacha beartais go léir;
6.
obair leantach ar chomhaontuithe agus ar choinbhinsiúin idirnáisiúnta a bhaineann le cearta na mban agus iad a chur chun feidhme;
7.
beartas faisnéise maidir le mná.
XX.
An Coiste um Achainíocha
Tá an coiste freagrach as na nithe seo a leanas:
1.
achainíocha;
2.
caidreamh leis an Ombudsman Eorpach.
IARSCRÍBHINN
VIII
Doiciméid rúnda agus doiciméid íogaire agus faisnéis rúnda agus faisnéis íogair
A.
Doiciméid rúnda arna gcur chuig an bParlaimint a bhreithniú
An nós imeachta chun doiciméid rúnda arna gcur chuig Parlaimint na hEorpa a bhreithniú
Arna ghlacadh le cinneadh ón bParlaimint an 15 Feabhra 1989 agus arna leasú le cinneadh uaithi an 13 Samhain 2001.
.
1.
Ciallóidh doiciméid rúnda doiciméid agus faisnéis a bhféadfar rochtain phoiblí a dhiúltú ina leith de réir Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus folóidh siad doiciméid íogaire arna sainmhíniú in Airteagal 9 den Rialachán sin.
I gcás ina gceistíonn ceann de na hinstitiúidí cineál rúnda na ndoiciméad arna bhfáil ag an bParlaimint, tarchuirfear an t-ábhar chuig an gcoiste idirinstitiúideach arna bhunú de bhun Airteagal 15(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001.
Nuair a chuirtear doiciméid rúnda chuig an bParlaimint faoi chlúdach rúndachta, cuirfidh cathaoirleach choiste freagrach na Parlaiminte an nós imeachta rúndachta atá leagtha amach i mír 3 thíos i bhfeidhm go huathoibríoch.
Déanfaidh an suí iomlánach tuilleadh rialacha maidir le cosaint doiciméad rúnda a ghlacadh ar bhonn togra ón mBiúró agus cuirfear in iarscríbhinn a bheidh ag gabháil leis na Rialacha Nós Imeachta iad. Tabharfar aird sna rialacha sin ar theagmhálacha leis an gCoimisiún agus leis an gComhairle.
2.
Beidh aon choiste de chuid Pharlaimint na hEorpa i dteideal an nós imeachta rúndachta a chur i bhfeidhm ar mhír faisnéise nó ar dhoiciméad a léiríonn duine dá chuid comhaltaí in iarraidh i scríbhinn nó in iarraidh ó bhéal. Beidh tromlach dhá thrian de na comhaltaí atá i láthair ag teastáil i gcomhair cinnidh chun an nós imeachta rúndachta a chur i bhfeidhm.
3.
A luaithe a dhearbhaíonn cathaoirleach an choiste go bhfuil na himeachtaí faoi rún, ní fhéadfaidh a bheith i láthair ach amháin comhaltaí an choiste agus oifigigh agus saineolaithe a bheidh ainmnithe roimh ré ag an gcathaoirleach agus a mbeidh sé fíor-riachtanach go mbeidh siad i láthair.
Déanfar na doiciméid, a bheidh uimhrithe, a dháileadh ag tús an chruinnithe agus baileofar arís iad ag an deireadh. Ní fhéadfar aon nótaí díobh sin a ghlacadh, agus thar aon rud eile ní fhéadfar fótachóip a dhéanamh díobh.
Ní dhéanfar an plé ar an mír a tógadh faoin nós imeachta rúndachta a lua i miontuairiscí an chruinnithe. Ní fhéadfar ach an cinneadh ábhartha, más ann, a thaifeadadh.
4.
Féadfaidh triúr comhaltaí de choiste a mbeidh nós imeachta rúndachta curtha i bhfeidhm aige a iarraidh go mbreithneofar sárú rúndachta, agus féadfar an méid sin a chur ar an gclár oibre. Féadfaidh an coiste, trí thromlach a chomhaltaí, a chinneadh go gcuirfear breithniú ar shárú rúndachta ar an gclár oibre don chéad chruinniú tar éis an iarraidh a chur faoi bhráid an chathaoirligh.
5.
Pionóis: I gcásanna sáruithe, déanfaidh cathaoirleach an choiste, tar éis dul i gcomhairle leis na leaschathaoirligh, na pionóis a bheidh le cur i bhfeidhm (iomardú, eisiamh ón gcoiste ar feadh tréimhse giorra nó tréimhse fada nó go buan) a leagan síos i gcinneadh réasúnaithe.
Féadfaidh an comhalta lena mbaineann achomharc a thaisceadh gan aon éifeacht fionraíochta a bheith in aghaidh an chinnidh. Breithneoidh Comhdháil Uachtarán Pharlaimint na hEorpa agus biúró an choiste lena mbaineann an t-achomharc sin go comhpháirteach. Ní bheidh dul thar a gcinneadh tromlaigh.
Má chruthaítear gur mhainnigh oifigeach rúndacht a urramú, beidh feidhm ag na pionóis dá bhforáiltear leis na Rialacháin Foirne.
B.
Rochtain ag an bParlaimint ar fhaisnéis íogair i réimse an bheartais slándála agus cosanta
Comhaontú Idirinstitiúideach an 20 Samhain 2002 idir Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle maidir le rochtain ag Parlaimint na hEorpa ar fhaisnéis íogair de chuid na Comhairle i réimse an bheartais slándála agus cosanta
IO C 298, 30.11.2002, lch. 1.
TÁ PARLAIMINT AN hEORPA AGUS AN CHOMHAIRLE,
De bharr an méid seo a leanas:
(1)
Luaitear in Airteagal 21 den Chonradh ar an Aontas Eorpach go rachaidh Uachtaránacht na Comhairle i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa maidir le príomhghnéithe agus bunroghanna an chomhbheartais eachtraigh agus slándála agus go n-áiritheoidh sí go dtabharfar aird chuí ar dhearcadh Pharlaimint na hEorpa. Sonraítear leis an Airteagal sin freisin go gcoimeádfaidh Uachtaránacht na Comhairle agus an Coimisiún Parlaimint na hEorpa ar an eolas go tráthrialta faoi fhorbairt an chomhbheartais eachtraigh agus slándála. Ba cheart sásra a thabhairt isteach lena áirithiú go bhfeidhmítear na prionsabail sin sa réimse seo.
(2)
I bhfianaise cineáil shonraigh agus inneachair thar a bheith íogair faisnéise atá aicmithe mar faisnéis an-rúnda i réimse an bheartais slándála agus cosanta, ba cheart socruithe speisialta a thabhairt isteach maidir le láimhseáil doiciméad ina bhfuil faisnéis den sórt sin.
(3)
I gcomhréir le hAirteagal 9(7) de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, de chuid na Comhairle agus de chuid an Choimisiúin
IO L 145, 31.5.2001, lch. 43.
, tá an Chomhairle chun Parlaimint na hEorpa a chur ar an eolas faoi dhoiciméid íogaire, faoi mar a shainmhínítear in Airteagal 9(1) den Rialachán sin, i gcomhréir leis na socruithe atá comhaontuithe idir na hinstitiúidí.
(4)
I bhformhór na mBallstát, tá sásraí sonracha ann i ndáil le faisnéis rúnda a tharchur agus a láimhseáil idir rialtais náisiúnta agus parlaimintí. Ba cheart go ndéanfadh an Comhaontú Idirinstitiúideach seo socrú atá bunaithe ar an dea-chleachtais sna Ballstáit a sholáthar do Pharlaimint na hEorpa,
TAR ÉIS AN COMHAONTÚ IDIRINSTITIÚIDEACH SEO A DHÉANAMH.
1.
Raon feidhme
1.1.
Déileálann an Comhaontú Idirinstitiúideach seo le rochtain ag Parlaimint na hEorpa ar fhaisnéis íogair, i.e. faisnéis rúnda atá aicmithe mar "TRÈS SECRET/TOP SECRET", "SECRET" nó "CONFIDENTIAL", is cuma cén bunadh atá aici, cén meán ina bhfuil sí nó cén staid chríochnaithe ina bhfuil sí, ar faisnéis í atá i seilbh na Comhairle i réimse an bheartais slándála agus cosanta agus le láimhseáil na ndoiciméad atá aicmithe amhlaidh.
1.2.
Déanfar faisnéis arna tionscnamh i dtríú Stát nó in eagraíocht idirnáisiúnta a tharchur le comhaontú an Stáit nó na heagraíochta sin.
Más rud é go ndéantar faisnéis a thionscnaíonn i mBallstát a tharchur chuig an gComhairle gan srianadh sainráite a bheith ann maidir lena scaipeadh chuig institiúidí eile seachas í a bheith aicmithe mar fhaisnéis rúnda, beidh feidhm ag na rialacha i roinn 2 agus i roinn 3 den Chomhaontú Idirinstitiúideach seo. Thairis sin, tarchuirfear an fhaisnéis sin le comhaontú ón mBallstát i dtrácht.
I gcás ina ndiúltaítear faisnéis a thionscnaíonn i dtríú Stát, in eagraíocht idirnáisiúnta nó i mBallstát a tharchur, tabharfaidh an Chomhairle na cúiseanna ina leith sin.
1.3.
Beidh feidhm ag forálacha an Chomhaontaithe Idirinstitiúidigh seo i gcomhréir leis an dlí is infheidhme agus gan dochar do Chinneadh 95/167/CE, Euratom, CEGC ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún an 19 Aibreán 1995 maidir leis na forálacha mionsonraithe lena rialaítear feidhmiú cheart fiosrúcháin Pharlaimint na hEorpa
IO L 113, 19.5.1995, lch. 2.
agus gan dochar do na comhaontuithe atá ann cheana féin, go háirithe Comhaontú Idirinstitiúideach an 6 Bealtaine 1999 idir Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún maidir le smacht buiséadach agus feabhsú ar an nós imeachta buiséadach
IO C 172, 18.6.1999, lch. 1.
.
2.
Rialacha ginearálta
2.1.
Gníomhóidh an dá institiúid i gcomhréir lena ndualgais fhrithpháirteacha i leith comhair dháiríre agus de mheon an iontaoibh fhrithpháirtigh chomh maith le gníomhú i gcomhréir leis na forálacha Conartha iomchuí. Maidir le tarchur agus láimhseáil na faisnéise atá clúdaithe sa Chomhaontú Idirinstitiúideach seo, ní mór aird chuí a thabhairt, lena linn sin, ar na leasanna atá aicmiú mar fhaisnéis rúnda ceaptha a chosaint, agus go háirithe aird chuí a thabhairt ar leas an phobail chomh fada agus a bhaineann le slándáil agus cosaint an Aontais Eorpaigh nó ceann amháin nó níos mó dá chuid Ballstát nó le bainistiú géarchéime míleata nó neamh-mhíleata.
2.2.
Ar iarraidh a fháil ó dhuine de na daoine dá dtagraítear i bpointe 3.1, déanfaidh Uachtaránacht na Comhairle nó an tArdrúnaí/an tArdionadaí, le gach dithneas cuí, inneachar aon fhaisnéise íogaire is gá le haghaidh fheidhmiú na gcumhachtaí a thugtar do Pharlaimint na hEorpa leis an gConradh ar an Aontas Eorpach sa réimse atá clúdaithe sa Chomhaontú Idirinstitiúideach seo a chur in iúl dóibh, agus aird á tabhairt ar leas an phobail in ábhair a bhaineann le slándáil agus cosaint an Aontais Eorpaigh nó ceann amháin nó níos mó dá chuid Ballstát nó le bainistiú géarchéime míleata nó neamh-mhíleata, i gcomhréir leis na socruithe atá leagtha síos i roinn 3.
3.
Socruithe i gcomhair rochtana ar fhaisnéis íogair agus i gcomhair faisnéis íogair a láimhseáil
3.1.
I gcomhthéacs an Chomhaontaithe Idirinstitiúidigh seo, féadfaidh Uachtarán Pharlaimint na hEorpa nó Cathaoirleach Choistí Pharlaimint na hEorpa um Ghnóthaí Eachtracha, um Chearta an Duine agus um an gComhbheartas Slándála agus Cosanta a iarraidh go ndéanfaidh Uachtaránacht na Comhairle nó an tArdrúnaí/an tArdionadaí faisnéis a thabhairt don choiste lena mbaineann ar fhorbairtí i mbeartas slándála agus cosanta na hEorpa, lena n-áirítear faisnéis íogair a bhfuil feidhm ag pointe 3.3 maidir léi.
3.2.
I gcás géarchéime nó ar iarraidh a fháil ó Uachtarán Pharlaimint na hEorpa nó ó Chathaoirleach an Choiste um Ghnóthaí Eachtracha, um Chearta an Duine agus um an gComhbheartas Slándála agus Cosanta, soláthrófar an fhaisnéis sin chomh luath agus is féidir.
3.3.
Faoina chuimsiú sin, cuirfidh Uachtaránacht na Comhairle nó an tArdrúnaí/an tArdionadaí inneachar na faisnéise íogaire in iúl d’Uachtarán Pharlaimint na hEorpa agus do choiste speisialta a bheidh faoi cheannas Chathaoirleach an Choiste um Ghnóthaí Eachtracha, um Chearta an Duine agus um an gComhbheartas Slándála agus Cosanta agus a bheidh comhdhéanta de cheithre chomhalta arna n-ainmniú ag Comhdháil na nUachtarán nuair atá gá leis an bhfaisnéis sin ar mhaithe le feidhmiú na gcumhachtaí a thugtar do Pharlaimint na hEorpa leis an gConradh ar an Aontas Eorpach sa réimse atá clúdaithe sa Chomhaontú Idirinstitiúideach seo. Féadfaidh Uachtarán Pharlaimint na hEorpa agus an coiste speisialta a iarraidh go bhféachfar ar na doiciméid i dtrácht in áitreabh na Comhairle.
Más rud é gur cuí agus gurb indéanta sin i bhfianaise chineál agus inneachar na faisnéise nó na ndoiciméad lena mbaineann, cuirfear iad ar fáil d'Uachtarán Pharlaimint na hEorpa agus roghnóidh Uachtarán Pharlaimint na hEorpa ceann de na roghanna seo a leanas:
(a)
faisnéis atá beartaithe do chathaoirleach an Choiste um Ghnóthaí Eachtracha, um Chearta an Duine agus um an gComhbheartas Slándála agus Cosanta;
(b)
rochtain ar fhaisnéis atá srianta do chathaoirleach an Choiste um Ghnóthaí Eachtracha, um Chearta an Duine agus um an gComhbheartas Slándála agus Cosanta;
(c)
plé sa Choiste um Ghnóthaí Eachtracha, um Chearta an Duine agus um an gComhbheartas Slándála agus Cosanta, i ndáil chomhairle i seomra iata dóibh, i gcomhréir le socruithe a d'fhéadfadh athrú teacht orthu de bhua an méid rúndachta atá ann;
(d)
doiciméid a sheoladh a bhfuil faisnéis bainte amach astu i bhfianaise an méid sicréideachta atá ag teastáil.
Níl na roghanna sin infheidhme má tá faisnéis íogair aicmithe mar "TRÈS SECRET/TOP SECRET".
Maidir le faisnéis nó doiciméid atá aicmithe mar "SECRET" nó "CONFIDENTIAL", déanfar roghnú ceann amháin de na roghanna sin ag Uachtarán Pharlaimint na hEorpa a chomhaontú roimh ré leis an gComhairle.
Ní fhoilseofar an fhaisnéis nó na doiciméid i dtrácht ná ní chuirfear ar aghaidh chuig aon seolaí eile iad.
4.
Forálacha críochnaitheacha
4.1.
Déanfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle, agus gach ceann ar leith díobh ar a chonlán féin, na bearta go léir a ghlacadh is gá chun cur chun feidhme an Chomhaontaithe Idirinstitiúidigh seo a áirithiú, lena n-áirítear na bearta is gá le haghaidh imréiteach slándála na ndaoine lena mbaineann.
4.2.
Tá an dá institiúid toilteanach Comhaontuithe Idirinstitiúideacha inchomparáideacha a chlúdaíonn faisnéis rúnda i réimsí eile de ghníomhaíochtaí na Comhairle a phlé, ar an tuiscint nach ionann forálacha an Chomhaontaithe Idirinstitiúidigh seo agus fasach do réimsí eile gníomhaíochta an Aontais nó an Chomhphobail agus nach ndéanfaidh siad difear do shubstaint aon Chomhaontuithe Idirinstitiúideacha eile.
4.3.
Déanfar an Comhaontú Idirinstitiúideach seo a athbhreithniú tar éis dhá bhliain má iarrann ceachtar den dá institiúid sin amhlaidh i bhfianaise na taithí a fhaightear le linn é a chur chun feidhme.
Iarscríbhinn
Cuirfear an Comhaontú Idirinstitiúideach seo chun feidhme i gcomhréir leis na rialacháin infheidhmithe iomchuí agus go háirithe i gcomhréir leis an bprionsabal ar dá réir atá toiliú an tionscnóra ina choinníoll riachtanach maidir leis an bhfaisnéis rúnda, faoi mar atá leagtha síos i bpointe 1.2, a tharchur.
Is i seomra daingnithe in áitreabh na Comhairle a fhéachfaidh comhaltaí de Choiste Speisialta de chuid Pharlaimint na hEorpa ar dhoiciméid íogaire.
Tiocfaidh an Comhaontú Idirinstitiúideach seo i bhfeidhm tar éis do Pharlaimint na hEorpa bearta slándála inmheánaí a ghlacadh atá i gcomhréir leis na prionsabail atá leagtha síos i bpointe 2.1 agus atá inchomparáideach leo sin atá ag na hinstitiúidí eile chun leibhéal comhionann cosanta don fhaisnéis íogair lena mbaineann a áirithiú.
C.
Cur chun feidhme an Chomhaontaithe Idirinstitiúidigh lena rialaítear rochtain ag an bParlaimint ar fhaisnéis íogair i réimse an bheartais slándála agus cosanta
Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa an 23 Deireadh Fómhair 2002 maidir le cur chun feidhme an Chomhaontaithe Idirinstitiúidigh lena rialaítear rochtain ag Parlaimint na hEorpa ar fhaisnéis íogair de chuid na Comhairle i réimse an bheartais slándála agus cosanta
IO C 298, 30.11.2002, lch. 4.
TÁ PARLAIMINT NA hEORPA,
ag féachaint d’Airteagal 9, agus go háirithe mír 6 agus mír 7 den Airteagal sin, de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin
IO L 145, 31.5.2001, lch. 43.
,
ag féachaint do phointe 1 d’Iarscríbhinn VIII, cuid A dá Rialacha Nós Imeachta,
ag féachaint d’Airteagal 20 den Chinneadh ón mBiúró an 28 Samhain 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid na Parlaiminte
IO C 374, 29.12.2001, lch. 1.
,
ag féachaint don Chomhaontú Idirinstitiúideach idir Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle maidir le rochtain ag Parlaimint na hEorpa ar fhaisnéis íogair de chuid na Comhairle i réimse an bheartais slándála agus cosanta,
ag féachaint don togra ón mBiúró,
ag féachaint do chineál sonrach agus do shubstaint thar a bheith íogair roinnt míreanna an-rúnda faisnéise i réimse an bheartais slándála agus cosanta,
de bhrí, i gcomhréir leis na forálacha atá comhaontaithe idir na hinstitiúidí, go bhfuil ar an gComhairle faisnéis faoi dhoiciméid íogaire a chur ar fáil don Pharlaimint,
de bhrí nach mór, maidir le Feisirí de Pharlaimint na hEorpa atá ar an gcoiste speisialta arna chur ar bun leis an gComhaontú Idirinstitiúideach, imréiteach a dhéanamh ina leith i gcomhair rochtana ar fhaisnéis íogair o gcomhréir leis an bprionsabal ‘eolas ar bhonn riachtanais’,
ag féachaint don ghá atá le socruithe sonracha a leagan síos maidir le faisnéis íogair arna cur ar aghaidh ag an gComhairle, ag Ballstáit, ag tríú Stáit nó ag eagraíochtaí idirnáisiúnta a ghlacadh, maidir le déileáil leis an bhfaisnéis sin agus maidir leis an bhfaisnéis sin a choimirciú,
TAR ÉIS A CHINNEADH:
Airteagal 1
Leis an gCinneadh seo, glactar bearta breise atá ag teastáil chun an Comhaontú Idirinstitiúideach lena rialaítear rochtain ag Parlaimint na hEorpa ar fhaisnéis íogair de chuid na Comhairle i réimse an bheartais slándála agus cosanta a chur chun feidhme.
Airteagal 2
Maidir le hiarrataí ón bParlaimint ar rochtain ar fhaisnéis íogair de chuid na Comhairle, déileálfaidh an Chomhairle leo ar shlí atá ag teacht lena rialacha iomchuí. Más rud é gur institiúidí eile, Ballstáit, tríú tíortha nó eagraíochtaí idirnáisiúnta a tharraing suas na doiciméid a iarrtar, ní chuirfear ar aghaidh iad ach amháin le comhaontú na n-institiúidí, na Stát nó na n-eagraíochtaí lena mbaineann.
Airteagal 3
Beidh Uachtarán na Parlaiminte freagrach as cur chun feidhme an Chomhaontaithe Idirinstitiúidigh laistigh den Institiúid.
Chuige sin, glacfaidh sé nó sí gach beart is gá chun a ráthú go ndéileálfar go rúnda le faisnéis a fhaightear go díreach ó Uachtarán na Comhairle nó ón Ardrúnaí/Ardionadaí, nó le faisnéis a fhaightear le linn a bheith ag féachaint ar dhoiciméid íogaire in áitreabh na Comhairle.
Airteagal 4
I gcás ina n-iarrann Uachtarán na Parlaiminte nó cathaoirleach an Choiste um Ghnóthaí Eachtracha, um Chearta an Duine agus um an gComhbheartas Slándála agus Cosanta ar Uachtaránacht na Comhairle nó ar an Ardrúnaí/Ardionadaí faisnéis íogair a sholáthar don choiste speisialta arna chur ar bun leis an gComhaontú Idirinstitiúideach, soláthrófar an fhaisnéis sin chomh luath agus is féidir. Chuige sin, feisteoidh an Pharlaimint seomra a bheidh deartha go speisialta chun cruinnithe a thionól chun déileáil le faisnéis íogair. Roghnófar an seomra d’fhonn a ráthú go mbeidh leibhéal cosanta ann atá comhionann leis an leibhéal cosanta atá leagtha síos don chineál seo cruinnithe le Cinneadh 2001/264/CE ón gComhairle an 19 Márta 2001
IO L 101, 11.4.2001, lch. 1.
lena nglactar rialacháin slándála na Comhairle.
Airteagal 5
Déanfar an cruinniú faisnéise a sheoladh i seomra iata faoi cheannas Uachtarán na Parlaiminte nó chathaoirleach an choiste thuasluaite.
Cé is moite den cheathrar Feisirí arna gceapadh ag Comhdháil na nUachtarán, ní bheidh rochtain ar an seomra cruinnithe ag aon duine eile seachas na hoifigigh sin ar ina leith, de bhua a ndualgas nó i gcomhréir lena riachtanais oibríochta, a bheidh imréiteach déanta agus údarú tugtha i ndáil le dul isteach sa seomra cruinnithe, ach sin faoi réir an phrionsabail ‘eolas ar bhonn riachtanais’.
Airteagal 6
De bhun mhír 3.3 den Chomhaontú Idirinstitiúideach thuasluaite, más rud é go gcinnfidh Uachtarán na Parlaiminte nó cathaoirleach an choiste thuasluaite údarú a iarraidh chun féachaint ar dhoiciméid ina bhfuil faisnéis íogair, féachfar ar na doiciméid sin in áitreabh na Comhairle.
Féachfar ar na doiciméid ar an láthair i cibé leagan ina bhfuil siad ar fáil.
Airteagal 7
Beidh na Feisirí den Pharlaimint a bheidh le freastal a dhéanamh ar chruinnithe faisnéise nó a mbeidh rochtain acu ar dhoiciméid íogaire faoi réir nós imeachta imréitigh a bheidh cosúil leis an nós imeachta sin a bhaineann le Comhaltaí na Comhairle agus le Comhaltaí an Choimisiúin. Chuige sin, déanfaidh Uachtarán na Parlaiminte na bearta is gá i leith na n-údarás inniúil náisiúnta.
Airteagal 8
Déanfar oifigigh a mbeidh rochtain acu ar fhaisnéis íogair a imréiteach i gcomhréir leis na forálacha atá leagtha síos do na hinstitiúidí eile. Iarrfar ar oifigigh a bheidh imréitithe ar an tslí seo faoi réir an phrionsabail ‘eolas ar bhonn riachtanais’ freastal ar na cruinnithe faisnéise thuasluaite nó na doiciméid i dtrácht a iniúchadh. Chuige sin, déanfaidh an tArdrúnaí, tar éis dul i gcomhairle le húdaráis inniúla na mBallstát, imréiteach a dheonú ar bhonn an fiosrúcháin slándála a sheolann na húdaráis sin.
Airteagal 9
Ní dhéanfar an fhaisnéis a fhaightear ag cruinnithe den sórt sin nó le linn féachaint ar dhoiciméid den sórt sin ar áitreabh na Comhairle a nochtadh, a scaipeadh nó a atáirgeadh, go hiomlán nó go páirteach, in aon fhoirm. Ar an gcaoi chéanna, ní údarófar aon taifeadadh a dhéanamh ar shonraí a bhaineann leis an bhfaisnéis íogair arna soláthar ag an gComhairle.
Airteagal 10
Beidh Feisirí na Parlaiminte a bheidh ainmnithe ag Comhdháil na nUachtarán le rochtain a bheith acu ar an bhfaisnéis íogair faoi cheangal ag an gceanglas maidir le rúndacht a chaomhnú. Bainfear aon Fheisire a sháraíonn an ceanglas sin den choiste speisialta agus cuirfear Feisire eile arna ainmniú ag Comhdháil na nUachtarán ina ionad. Chuige sin, féadfaidh an Feisire atá ciontach i sárú an cheanglais éisteacht a fháil ó Comhdháil na nUachtarán sula mbaintear den choiste speisialta é nó í, agus tionólfaidh Comhdháil na nUachtarán cruinniú speisialta i seomra iata. Chomh maith lena bhaint nó lena baint den choiste speisialta, d’fhéadfadh sé, más cuí, go ndéanfar an Feisire atá freagrach as sceitheadh faisnéise a chur faoi réir imeachtaí breithiúnacha de bhun na reachtaíochta iomchuí atá i bhfeidhm.
Airteagal 11
Maidir le hoifigigh arna n-imréiteach go cuí chun rochtain a bheith acu ar fhaisnéis íogair i gcomhréir leis an bprionsabal ‘eolas ar bhonn riachtanais’, beidh siad faoi cheangal ag an gceanglas maidir le rúndacht a chaomhnú. Déanfar aon oifigeach a sháraíonn an riail sin a chur faoi réir fiosrúcháin a sheolfar faoi údarás an Uachtaráin agus, más cuí, a chur faoi réir imeachtaí araíonachta i gcomhréir leis na Rialacháin Foirne (statut des fonctionnaires). Más rud é go dtionscnaítear imeachtaí breithiúnacha, glacfaidh an tUachtarán gach beart is gá lena chur ar chumas na n-údarás inniúil náisiúnta na nósanna imeachta cuí a chur chun feidhme.
Airteagal 12
Beidh an Biúró inniúil ar thabhairt faoi aon athbhreithniú, leasú nó léirmhíniú atá riachtanach de bharr chur chun feidhme an Chinnidh seo.
Airteagal 13
Beidh an Cinneadh seo mar iarscríbhinn a ghabhann le Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte agus tiocfaidh sé i bhfeidhm an lá a fhoilsítear in Iris Oifigiúil na gComhphobal Eorpach é.
D
Coimhlintí pearsanta leasa
Le formheas ón mBiúró, féadfar, ar bhonn cinnte réasúnaithe, an ceart chun iniúchadh a dhéanamh ar dhoiciméad de chuid na Parlaiminte a cheilt ar Fheisire más rud é, tar éis éisteacht a thabhairt don Fheisire lena mbaineann, go gcinneann an Biúró go mbeadh an t-iniúchadh sin ina chúis le damáiste neamhinghlactha do leasanna institiúideacha na Parlaiminte nó do leas an phobail, agus go bhfuil an Feisire lena mbaineann ag féachaint leis an doiciméad a iniúchadh ar chúiseanna príobháideacha pearsanta. Féadfaidh an Feisire achomharc i scríbhinn a thaisceadh i gcoinne cinnte den sórt sin laistigh de mhí amháin tar éis fógra a fháil ina leith, agus ní mór cúiseanna a bheith san áireamh san achomharc. Déanfaidh an Pharlaimint cinneadh ar an achomharc gan díospóireacht le linn an pháirtseisiúin tar éis an t-achomharc a thaisceadh.
IARSCRÍBHINN
IX
Forálacha mionsonraithe lena rialaítear feidhmiú cheart fiosrúcháin Pharlaimint na hEorpa
Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún an 19 Aibreán 1995 maidir leis na forálacha mionsonraithe lena rialaítear feidhmiú cheart fiosrúcháin Pharlaimint na hEorpa
IO L 113, 19.5.1995, lch. 2.
Tá Parlaimint an hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún,
Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Ghual agus Cruach, agus go háirithe Airteagal 20b de,
Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 193 de,
Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, agus go háirithe Airteagal 107b de,
De bhrí gur cheart na forálacha mionsonraithe lena rialaítear feidhmiú cheart fiosrúcháin Pharlaimint na hEorpa a chinneadh agus aird chuí á tabhairt ar na forálacha atá leagtha síos leis na Conarthaí ag bunú na gComhphobal Eorpach;
De bhrí nach mór do choistí sealadacha fiosrúcháin na hacmhainní is gá chun a gcuid dualgas a chomhlíonadh a bheith acu; de bhrí, chun na críche sin, go bhfuil sé riachtanach go nglacfaidh na Ballstáit agus institiúidí agus comhlachtaí na gComhphobal Eorpach gach beart chun comhlíonadh na ndualgas sin a éascú;
De bhrí nach mór sicréideacht agus rúndacht imeachtaí coistí sealadacha fiosrúcháin a chosaint;
De bhrí, ar iarraidh ó cheann amháin de na trí institiúid lena mbaineann, go bhféadfar na forálacha mionsonraithe lena rialaítear feidhmiú an cheart fiosrúcháin a athbhreithniú ó dheireadh théarma reatha Pharlaimint na hEorpa i bhfianaise na taithí,
TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH DE THOIL A CHÉILE:
Airteagal
1
Maidir na forálacha mionsonraithe lena rialaítear feidhmiú cheart fiosrúcháin Pharlaimint na hEorpa, beidh siad mar atá leagtha síos leis an gCinneadh seo, i gcomhréir le hAirteagal 20b de Chonradh CEGC, le hAirteagal 193 de Chonradh CE agus le hAirteagal 107b de Chonradh CEFA.
Airteagal
2
1.
Faoi réir na gcoinníollacha agus na dteorainneacha atá leagtha síos leis na Conarthaí dá dtagraítear in Airteagal 1 agus i gcúrsa a dualgas, féadfaidh Parlaimint na hEorpa, arna iarraidh sin ag an gceathrú cuid dá Feisirí, coiste sealadach fiosrúcháin a chur ar bun chun imscrúdú a dhéanamh ar sháruithe líomhnaithe nó ar dhrochriarachán líomhnaithe le linn dlí an Chomhphobail a chur chun feidhme, ar nithe iad ar dealraitheach iad a bheith ina ngníomh de chuid institiúide nó comhlachta de chuid na gComhphobal Eorpach, nó de chuid chomhlachta riaracháin phoiblí Ballstáit, nó de chuid dhaoine a bhfuil an chumhacht acu, faoi dhlí an Chomhphobail, chun an dlí sin a chur chun feidhme.
Cinnfidh Parlaimint na hEorpa comhdhéanamh agus rialacha nós imeachta coistí sealadacha fiosrúcháin.
Maidir leis an gcinneadh chun coiste sealadach fiosrúcháin a chur ar bun, ar cinneadh é ina sonrófar go háirithe a chuspóir agus an teorainn ama chun a thuarascáil a thíolacadh, foilseofar in Iris Oifigiúil na gComhphobal Eorpach é.
2.
Comhallfaidh an coiste sealadach fiosrúcháin a dhualgais i gcomhréir leis na cumhachtaí a thugtar d'institiúidí agus do chomhlachtaí na gComhphobal Eorpach leis na Conarthaí.
Beidh ar chomhaltaí an choiste shealadaigh fiosrúcháin agus ar aon duine eile a bheidh, de dhroim a ndualgas, tar éis teacht ar fhíorais, ar fhaisnéis, ar eolas, ar dhoiciméid nó ar rudaí nach mór sicréideacht a chaomhnú ina leith de bhun forálacha arna nglacadh ag Ballstát nó ag institiúid Comhphobail, na nithe sin a choinneáil faoi rún, fiú amháin tar éis a gcuid dualgas a bheith tagtha chun deiridh, gan iad a lua le haon duine neamhúdaraithe ná leis an bpobal.
Is go poiblí a bheidh éisteachtaí agus tabhairt na fianaise. Seolfar na himeachtaí i seomra iata má iarrann an ceathrú cuid de chomhaltaí an choiste fiosrúcháin, an Comhphobal nó na húdaráis náisiúnta amhlaidh, nó i gcás ina bhfuil faisnéis shicréideach á breithniú ag an gcoiste sealadach fiosrúcháin. Beidh de cheart ag finnéithe agus ag saineolaithe ráiteas a dhéanamh nó fianaise a thabhairt i seomra iata.
3.
Ní fhéadfaidh coiste sealadach fiosrúcháin nithe a imscrúdú atá ina saincheist os comhair cúirte dlí náisiúnta nó Comhphobail go dtí cibé tráth a mbeidh na himeachtaí dlíthiúla tugtha chun críche.
Laistigh de thréimhse dhá mhí ón tráth a ndéantar foilsiú i gcomhréir le mír 1 nó ón tráth a ndéantar líomhain faoi shárú ar dhlí an Chomhphobail ag Ballstát, arna déanamh os comhair coiste shealadaigh fiosrúcháin, a chur in iúl don Choimisiún, féadfaidh an Coimisiún fógra a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa á rá go mbeidh ní a bheidh le scrúdú ag coiste sealadach fiosrúcháin ina ábhar do nós imeachta réamhdhlíthíochta Comhphobail; i gcásanna den sórt sin glacfaidh an coiste sealadach fiosrúcháin gach beart is gá chun a chur ar chumas an Choimisiúin na cumhachtaí a thugtar dó leis na Conarthaí a fheidhmiú go hiomlán.
4.
Scoirfidh an coiste sealadach fiosrúcháin de bheith ar marthain ar thíolacadh a thuarascála dó laistigh den teorainn ama arna leagan síos nuair a cuireadh an coiste ar bun nó, ar a dhéanaí, ag deireadh tréimhse nach faide ná dhá mhí dhéag ón dáta a cuireadh ar bun é, agus ar aon chuma ag deireadh an téarma pharlaimintigh.
Trí chinneadh réasúnaithe, féadfaidh Parlaimint na hEorpa an tréimhse dhá mhí dhéag a fhadú faoi dhó ar feadh trí mhí eile. Foilseofar cinneadh den sórt sin in Iris Oifigiúil na gComhphobal Eorpach.
5.
Maidir le nithe ar ina leith a sheol coiste sealadach fiosrúcháin fiosrúchán cheana, ní fhéadfar coiste sealadach fiosrúcháin a chur ar bun ná a athbhunú i ndáil leis na nithe sin go dtí go mbeidh dhá mhí dhéag ar a laghad caite ón tráth a tíolacadh an tuarascáil ar an bhfiosrúchán sin nó ón tráth ar tháinig dheireadh lena chúraimí agus mura rud é go mbeidh fíorais nua tagtha chun solais.
Airteagal
3
1.
De réir na gcoinníollacha atá leagtha amach thíos, déanfaidh an coiste sealadach fiosrúcháin na fiosrúcháin is gá chun fíorú a dhéanamh maidir le sáruithe líomhnaithe nó le drochriarachán líomhnaithe le linn dhlí an Chomhphobail a chur chun feidhme.
2.
Féadfaidh coiste sealadach fiosrúcháin a iarraidh ar institiúid nó ar chomhlacht de chuid na gComhphobal Eorpach nó ar Rialtas Ballstáit duine dá líon a ainmniú chun páirt a ghlacadh sna himeachtaí.
3.
Ar iarratas réasúnaithe ón gcoiste sealadach fiosrúcháin, Déanfaidh na Ballstáit lena mbaineann agus na hinstitiúidí nó na comhlachtaí de chuid na gComhphobal Eorpach an t-oifigeach nó an seirbhíseach a ainmniú a bheidh údaraithe acu chun láithriú os comhair an choiste shealadaigh fiosrúcháin, mura rud é, ar fhorais sicréideachta nó ar fhorais slándála poiblí nó náisiúnta, gur gá a mhalairt de bhua reachtaíochta náisiúnta nó Comhphobail.
Labhróidh na hoifigigh nó na seirbhísigh i dtrácht thar ceann na Rialtas nó na n-institiúidí lena mbaineann siad agus de réir mar a threoraíonn na Rialtais nó na hinstitiúidí sin dóibh. Leanfaidh siad de bheith faoi cheangal ag na hoibleagáidí a eascraíonn as na rialacha a bhfuil siad faoina réir.
4.
Déanfaidh údaráis na mBallstát agus na hinstitiúidí nó na comhlachtaí de chuid na gComhphobal Eorpach na doiciméid atá riachtanach i gcomhair chomhlíonadh a dhualgas ag coiste sealadach fiosrúcháin a sholáthar don choiste sealadach fiosrúcháin nuair a iarrann an coiste sin amhlaidh nó ar a dtionscnamh féin, ach amháin i gcás ina gcoisctear déanamh amhlaidh ar chúiseanna sicréideachta nó ar chúiseanna slándála poiblí nó náisiúnta a eascraíonn as reachtaíocht nó rialacha náisiúnta nó Comhphobail.
5.
Beidh mír 3 agus mír 4 gan dochar d'aon fhorálacha eile de chuid na mBallstát lena dtoirmisctear oifigigh ó láithriú nó lena dtoirmisctear doiciméid a chur ar aghaidh.
Maidir le haon chonstaic a eascraíonn as cúiseanna sicréideachta, as slándáil phoiblí nó náisiúnta nó as na forálacha dá dtagraítear sa chéad fhomhír, déan ionadaí atá údaraithe chun gealltanas a thabhairt thar ceann Rialtas an Bhallstáit lena mbaineann nó an institiúid fógra ina leith sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa.
6.
Ní dhéanfaidh institiúidí nó comhlachtaí de chuid na gComhphobal Eorpach doiciméid arna dtionscnamh i mBallstát a sholáthar don choiste sealadach fiosrúcháin gan an méid sin a chur in iúl don Stát lena mbaineann ar dtús.
Ní dhéanfaidh siad aon doiciméid, a bhfuil feidhm ag mír 5 leo, a thabhairt don choiste sealadach fiosrúcháin gan toiliú an Bhallstáit lena mbaineann a fháil ar dtús.
7.
Beidh feidhm ag mír 3, ag mír 4 agus ag mír 5 maidir le daoine nádúrtha nó daoine dlítheanacha dá gcumhachtaítear le dlí an Chomhphobail an dlí sin a chur chun feidhme.
8.
A mhéid is gá le haghaidh chomhlíonadh a chuid dualgas, féadfaidh an coiste sealadach fiosrúcháin a iarraidh ar aon duine eile fianaise a thabhairt os a chomhair. Cuirfidh an coiste sealadach fiosrúcháin aon duine a ainmnítear i gcúrsa fiosrúcháin ar an eolas ina leith sin, ar duine é nó í a bhféadfadh an t-ainmniú sin dochar a dhéanamh dó nó di; tabharfaidh sé éisteacht do dhuine den sórt sin má iarrann an duine sin amhlaidh.
Airteagal
4
1.
Ní dhéanfar faisnéis a fhaigheann an coiste sealadach fiosrúcháin a úsáid ach amháin chun a chuid dualgas a chomhlíonadh. Ní féadfar í a phoibliú má tá ábhar de chineál sicréideach nó rúnda nó ainmneacha daoine inti.
Glacfaidh Parlaimint na hEorpa na bearta riaracháin agus na rialacha nós imeachta is gá chun sicréideacht agus rúndacht imeachtaí choistí sealadacha fiosrúcháin a chosaint.
2.
Cuirfear tuarascáil an choiste shealadaigh fiosrúcháin faoi bhráid Pharlaimint an hEorpa agus féadfaidh an Pharlaimint a chinneadh an tuarascáil a phoibliú, ach sin faoi réir fhorálacha mhír 1.
3.
Féadfaidh Parlaimint na hEorpa aon mholtaí a ghlacann sí ar bhonn thuarascáil an choiste shealadaigh fiosrúcháin a chur ar aghaidh chuig institiúidí nó comhlachtaí na gComhphobal Eorpach nó chuig na Ballstáit. Déanfaidh siad na conclúidí a mheasann siad is cuí a bhaint as sin.
Airteagal
5
Déanfar aon chumarsáid a bheidh dírithe ar údaráis náisiúnta na mBallstát chun críocha chur i bhfeidhm an Chinnidh seo trína mBuanionadaíochtaí chuig an Aontas Eorpach.
Airteagal
6
Ar iarraidh a fháil ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle nó ón gCoimisiún, féadfar na rialacha thuas a athbhreithniú amhail ó dheireadh théarma reatha Pharlaimint na hEorpa i bhfianaise na taithí ina leith.
Airteagal
7
Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm an lá a fhoilsítear in Iris Oifigiúil na gComhphobal Eorpach é.
IARSCRÍBHINN
X
Forálacha lena rialaítear cur i bhfeidhm Riail 9(4) - Brústocaireacht sa Pharlaimint
Airteagal
1
Pasanna
1.
Is é a bheidh sa phas ná cárta plaisteach, a mbeidh grianghraf den sealbhóir air agus ar a dtaispeánfar sloinne agus céadainmneacha an tsealbhóra mar aon le hainm an ghnólachta, na heagraíochta nó an duine dá n-oibríonn an sealbhóir.
Beidh an pas á chaitheamh go feiceálach i gcónaí ag na pas-sealbhóirí agus iad i ngach áitreabh de chuid na Parlaiminte. Mura ndéantar amhlaidh, d’fhéadfaí an pas a tharraingt siar.
Beidh cruth agus dath éagsúil ar na pasanna i gcomparáid leis na pasanna a eisítear do chuairteoirí ócáideacha.
2.
Ní dhéanfar pasanna a athnuachan ach amháin i gcás inar chomhlíon na sealbhóirí na hoibleagáidí dá dtagraítear i Riail 9(4).
Déanfar aon díospóid ó Fheisire maidir le gníomhaíocht ionadaí nó brústocaire a tharchur chuig na Caestóirí agus fiosróidh na Caestóirí an t-ábhar agus féadfaidh siad a chinneadh cibé acu a choimeádfar an pas lena mbaineann ar marthain nó a tharraingeofar siar é.
3.
Ní fhágfaidh pasanna, in imthosca ar bith, go mbeidh sealbhóirí i dteideal freastal ar chruinnithe den Pharlaimint nó ar chruinnithe dá comhlachtaí seachas na cruinnithe sin a ndearbhaítear ina leith go bhfuil siad ar oscailt don phobal agus ní fhágfaidh siad, sa chás sin, go bhfuil an sealbhóir i dteideal maolú a fháil ar na rialacha rochtana is infheidhme maidir le gach saoránach eile de chuid an Aontais.
Airteagal
2
Cúntóirí
1.
Ag tús gach téarma pharlaimintigh, cinnfidh na Caestóirí an líon uasta cúntóirí a fhéadfaidh gach Feisire a chlárú.
Tar éis dul i mbun a gcuid dualgas, déanfaidh na cúntóirí cláraithe dearbhú i scríbhinn maidir lena ngníomhaíochtaí gairmiúla agus maidir le haon fheidhmeanna nó gníomhaíochtaí eile a bhfaigheann siad luach saothair ina leith.
2.
Beidh rochtain acu ar an bParlaimint faoi na coinníollacha céanna le foireann na hArdrúnaíochta nó le foireann na ngrúpaí polaitiúla.
3.
Ní bheidh rochtain ar an bParlaimint ag gach duine eile, lena n-áirítear na daoine a oibríonn go díreach le Feisirí, ach amháin faoi na coinníollacha atá leagtha síos i Riail 9(4).
Airteagal
3
Cód iompair
1.
I gcomhthéacs a gcaidreamh leis an bParlaimint, is mar a leanas a ghníomhóidh na daoine a mbeidh a n-ainmneacha sa chlár dá bhforáiltear i Riail 9(4):
(a)
comhlíonfaidh siad forálacha Riail 9 agus na hIarscríbhinne seo;
(b)
déanfaidh siad an leas nó na leasanna a bhfeidhmíonn siad ar a shon nó ar a son a lua ina dteagmháil leis na Feisirí den Pharlaimint, le daoine dá bhfoireann nó le hoifigigh na Parlaiminte;
(c)
staonfaidh siad ó aon ghníomh atá ceaptha chun faisnéis a fháil go mímhacánta;
(d)
ní éileoidh siad go bhfuil aon chaidreamh foirmiúil acu leis an bParlaimint in aon phlé le tríú páirtithe;
(e)
ní dhéanfaidh siad cóipeanna de dhoiciméid arna bhfáil ón bParlaimint a scaipeadh ar thríú páirtithe le haghaidh brabúis;
(f)
déanfaidh siad forálacha Iarscríbhinn I, Airteagal 2, an dara fomhír, a chomhlíonadh go docht;
(g)
deimhneoidh siad dóibh féin go ndéantar aon chúnamh a thugtar de réir fhorálacha Iarscríbhinn I, Airteagal 2 a dhearbhú sa chlár cuí;
(h)
comhlíonfaidh siad forálacha na Rialachán Foirne, i gcás ina bhfuil iaroifigigh de chuid na n-institiúidí á n-earcú;
(i)
urramóidh siad aon rialacha arna leagan síos ag an bParlaimint maidir le cearta agus freagrachtaí iarFheisirí;
(j)
chun coimhlintí leasa a d'fhéadfadh tarlú a sheachaint, gheobhaidh siad toiliú roimh ré ón bhFeisire nó ó na Feisirí lena mbaineann maidir le haon chaidreamh conartha le cúntóir Feisire nó maidir le cúntóir Feisire a fhostú, agus deimhneoidh siad dóibh féin ina dhiaidh sin go ndéantar an méid sin a dhearbhú sa chlár dá bhforáiltear i Riail 9(4).
2.
Is é a d'fhéadfadh leanúint as an gCód Iompair seo a shárú ná go dtarraingeofar siar an pas a eisíodh chuig na daoine lena mbaineann agus, más cuí, chuig a ngnólachtaí.
IARSCRÍBHINN
XI
Comhlíonadh Dhualgais an Ombudsman
A.
Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa maidir leis na rialacháin agus na coinníollacha ginearálta lena rialaítear comhlíonadh dhualgais an Ombudsman
Arna ghlacadh ag an bParlaimint an 9 Márta 1994 (IO L 113, 4.5.1994, lch. 15) agus arna leasú le cinntí uaithi an 14 Márta 2002 (IO L 92, 9.4.2002, lch. 13) agus an 18 Meitheamh 2008 (IO L 189, 17.7.2008, lch. 25).
Tá Parlaimint na hEorpa,
Ag féachaint do na Conarthaí ag bunú na gComhphobal Eorpach, agus go háirithe d’Airteagal 195(4) den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh agus d’Airteagal 107d(4) den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach,
Ag féachaint don tuairim ón gCoimisiún,
Ag féachaint d'fhormheas na Comhairle,
De bhrí gur cheart na rialacháin agus na coinníollacha ginearálta lena rialaítear comhlíonadh dhualgais an Ombudsman a leagan síos, i gcomhréir le forálacha na gConarthaí ag bunú na gComhphobal Eorpach;
De bhrí gur cheart na coinníollacha faoina bhféadfar gearán a tharchur chuig an Ombudsman a bhunú mar aon leis an ngaolmhaireacht idir comhlíonadh dhualgais an Ombudsman agus imeachtaí dlíthiúla nó riaracháin;
De bhrí nach mór rochtain a bheith ag an Ombudsman, a fhéadfaidh gníomhú ar a thionscnamh féin freisin, rochtain a bheith aige ar na nithe go léir atá riachtanach i gcomhair chomhlíonadh a dhualgas; de bhrí, chun na críche sin, go bhfuil oibleagáid ar institiúidí agus ar chomhlachtaí an Chomhphobail aon fhaisnéis a iarrann sé orthu a sholáthar don Ombudsman gan dochar d'oibleagáid an Ombudsman gan faisnéis den sórt sin a nochtadh; de bhrí gur cheart go mbeadh rochtain ar fhaisnéis nó ar dhoiciméid rúnda, go háirithe ar dhoiciméid íogaire de réir bhrí Airteagal 9 de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001
Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin (IO L 145, 31.5.2001, lch. 43).
, faoi réir chomhlíonadh na rialacha ar shlándáil na hinstitiúide Comhphobail nó an chomhlachta Comhphobail lena mbaineann; de bhrí gur cheart do na hinstitiúidí nó do na comhlachtaí a sholáthraíonn faisnéis nó doiciméid rúnda mar atá luaite sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2) an tOmbudsman a chur ar an eolas faoin rúndacht sin; de bhrí, maidir le cur chun feidhme na rialacha dá bhforáiltear sa chéad fhomhír d’Airteagal 3(2), gur cheart go mbeadh comhaontú déanta roimh ré ag an Ombudsman leis an institiúid nó leis an gcomhlacht lena mbaineann maidir leis na coinníollacha faoina ndéileáiltear le faisnéis nó doiciméid rúnda agus le faisnéis eile atá clúdaithe faoi oibleagáid na rúndachta gairmiúla; de bhrí, más rud é go measann an tOmbudsman nach bhfuil an cúnamh a iarrtar á fháil, go gcuirfidh sé an méid sin in iúl do Pharlaimint an hEorpa, agus déanfaidh an Pharlaimint na huiríll chuí;
De bhrí gur gá na nósanna imeachta atá le leanúint a leagan síos nuair a thugann fiosrúcháin an Ombudsman cásanna drochriaracháin chun solais; de bhrí gur cheart a fhoráil freisin go ndéanfaidh an tOmbudsman tuarascáil chuimsitheach a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa ag deireadh gach seisiúin bhliantúil;
De bhrí go bhfuil an tOmbudsman agus a fhoireann faoi oibleagáid déileáil i modh rúin le haon fhaisnéis a fhaigheann siad i gcúrsa a ndualgas a chomhlíonadh; de bhrí go bhfuil an tOmbudsman faoi oibleagáid, áfach, na húdaráis inniúla a chur ar an eolas faoi fhíorais a measann sé ina leith go bhféadfadh baint a bheith acu leis an dlí coiriúil ar fíorais iad a tháinig chun suntais dó i gcúrsa a chuid fiosrúchán;
De bhrí gur cheart a fhoráil go mbeadh féidearthacht ann maidir le comhoibriú idir an tOmbudsman agus údaráis den chineál céanna i mBallstáit áirithe, i gcomhréir leis na dlíthe náisiúnta is infheidhme;
De bhrí gur faoi Pharlaimint na hEorpa atá sé an tOmbudsman a cheapadh ag tús théarma a sainordaithe agus go ceann an téarma sin, agus é a roghnú as measc daoine ar saoránaigh den Aontas iad agus a thugann gach ráthaíocht riachtanach maidir le neamhspleáchas agus inniúlacht;
De bhrí gur cheart coinníollacha a leagan síos maidir le dualgais an Ombudsman a scor;
De bhrí nach mór don Ombudsman a dhualgais a chomhlíonadh go hiomlán neamhspleách agus nach mór dó gealltanas sollúnta a thabhairt os comhair Chúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach á rá go ndéanfaidh sé amhlaidh ar dhul i mbun a dhualgas dó; de bhrí gur cheart gníomhaíochtaí atá ar neamhréir le dualgais an Ombudsman a leagan síos agus gur cheart luach saothar, pribhléidí agus díolúintí an Ombudsman a leagan síos;
De bhrí gur cheart forálacha a leagan síos maidir le hoifigigh agus seirbhísigh rúnaíocht an Ombudsman a chabhróidh leis agus maidir leis an mbuiséad don rúnaíocht sin; de bhrí gur cheart gur ag suíomh Pharlaimint an hEorpa a bheidh suíomh an Ombudsman;
De bhrí gur faoin Ombudsman atá sé forálacha cur chun feidhme an Chinnidh seo a ghlacadh; de bhrí gur cheart, ina theannta sin, forálacha idirthréimhseacha áirithe a leagan síos don chéad Ombudsman a cheapfar tar éis theacht i bhfeidhm Chonradh AE,
TAR ÉIS A CHINNEADH MAR A LEANAS:
Airteagal
1
1.
Déanfar na rialacháin agus na coinníollacha ginearálta lena rialaítear comhlíonadh dhualgais an Ombudsman a leagan síos leis an gCinneadh seo i gcomhréir le hAirteagal 195(4) den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, agus Airteagal 107d(4) den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach.
2.
Comhlíonfaidh an tOmbudsman a dhualgais i gcomhréir leis na cumhachtaí a thugtar leis na Conarthaí d'institiúidí agus do chomhlachtaí Comhphobail.
3.
Ní fhéadfaidh an tOmbudsman idiragairt a dhéanamh i gcásanna atá os comhair na gcúirteanna ná ní fhéadfaidh sé fóntacht rialaithe cúirte a cheistiú.
Airteagal
2
1.
Faoi chuimsiú na gConarthaí réamhráite agus na gcoinníollacha atá leagtha síos iontu, tabharfaidh an tOmbudsman cabhair maidir le drochriarachán i ngníomhaíochtaí institiúidí agus comhlachtaí Comhphobail, cés moite den Chúirt Bhreithiúnais agus den Chúirt Chéadchéime ag gníomhú dóibh ina ról breithiúnach, a nochtadh agus déanfaidh sé moltaí d'fhonn deireadh a chur leis an drochriarachán sin. Ní fhéadfaidh aon ghníomh a dhéanann aon údarás nó duine eile a bheith ina ábhar gearáin don Ombudsman.
2.
Féadfaidh aon saoránach den Aontas nó aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chónaíonn nó a bhfuil a oifig chláraithe aige i mBallstát de chuid an Aontais gearán a tharchur chuig an Ombudsman, go díreach nó trí Fheisire de Pharlaimint na hEorpa, maidir le cás drochriaracháin i ngníomhaíochtaí institiúidí nó comhlachtaí Comhphobail, cé is moite den Chúirt Bhreithiúnais agus den Chúirt Chéadchéime ag gníomhú dóibh ina ról breithiúnacha. Cuirfidh an tOmbudsman an institiúid nó an comhlacht lena mbaineann ar an eolas a luaithe a tharchuirtear gearán chuige.
3.
Ní mór, maidir leis an ngearán, gur féidir an té a thaisceann an gearán agus ábhar an ghearáin a shainaithint; féadfaidh an té a thaisceann an gearán a iarraidh go gcoinnítear an gearán faoi rún.
4.
Déanfar gearán laistigh de dhá bhliain ón dáta a dtagann an duine a thaisceann an gearán ar an eolas faoi na fíorais ar a bhfuil an gearán bunaithe agus ní mór teagmháil iomchuí a bheith déanta roimh ré leis na hinstitiúidí agus leis na comhlachtaí lena mbaineann.
5.
Féadfaidh an tOmbudsman a rá leis an duine a thaisceann an gearán é a dhíriú ar údarás eile.
6.
Ní dhéanfaidh gearáin a chuirtear faoi bhráid an Ombudsman difear do theorainneacha ama maidir le hachomhairc in imeachtaí riaracháin nó breithiúnacha.
7.
Nuair nach mór don Ombudsman, mar gheall ar imeachtaí dlíthúla atá ar siúl nó atá críochnaithe agus a bhaineann leis na fíorais atá curtha chun cinn, a dhearbhú nach bhfuil gearán inghlactha nó breithniú an ghearáin a fhoirceannadh, déanfar toradh aon fhiosrúcháin atá déanta go dtí sin a chomhdú go cinntitheach.
8.
Ní fhéadfar aon ghearán a dhéanamh chuig an Ombudsman a bhaineann leis an gcaidreamh oibre idir institiúidí agus comhlachtaí Comhphobail agus a gcuid oifigeach agus seirbhíseach eile mura rud é go bhfuil leas bainte ag an duine lena mbaineann as na féidearthachtaí go léir i dtaca le hiarratais agus gearáin riaracháin inmheánaigh a thíolacadh, go háirithe na nósanna imeachta dá dtagraítear in Airteagal 90(1) agus (2) de na Rialacháin Foirne, agus go bhfuil na teorainneacha ama i gcomhair freagraí ón údarás a achainíodh amhlaidh tar éis dul in éag.
9.
Déanfaidh an tOmbudsman an té a thaisceann an gearán a chur ar an eolas a luaithe is féidir faoin ngníomh atá déanta aige ina leith.
Airteagal
3
1.
Déanfaidh an tOmbudsman, ar a thionscnamh féin nó tar éis gearán a fháil, na fiosrúcháin go léir a sheoladh a mheasann sé údar maith a bheith leo chun aon drochamhras faoi dhrochriarachán i ngníomhaíochtaí institiúidí agus comhlachtaí Comhphobail a shoiléiriú. Cuirfidh sé gníomh den sórt sin in iúl don institiúid nó don chomhlacht lena mbaineann agus féadfaidh an institiúid nó an comhlacht sin aon bharúil úsáideach a chur faoina bhráid.
2.
Beidh oibleagáid ar na hinstitiúidí agus ar na comhlachtaí Comhphobail aon fhaisnéis a iarrann an tOmbudsman orthu a sholáthar dó agus rochtain a thabhairt dó ar na comhaid lena mbaineann. Beidh rochtain ar fhaisnéis nó ar dhoiciméid rúnda, go háirithe doiciméid íogaire de réir bhrí Airteagal 9 de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001, faoi réir chomhlíonadh na rialacha ar shlándáil na hinstitiúide Comhphobail nó an chomhlachta Comhphobail lena mbaineann.
Maidir leis an hinstitúidí nó na comhlachtaí a sholáthraíonn faisnéis nó doiciméid rúnda mar atá luaite san fhomhír sin roimhe seo, cuirfidh siad an rúndacht sin in iúl don Ombudsman.
Maidir le cur chun feidhme na rialacha dá bhforáiltear sa chéad fhomhír, beidh na coinníollacha faoina ndéileáiltear le faisnéis nó doiciméid rúnda agus le haon fhaisnéis eile atá clúdaithe le hoibleagáid na rúndachta gairmiúla comhaontaithe roimh ré ag an Ombudsman leis an institiúid nó leis an gcomhlacht lena mbaineann.
Ní thabharfaidh na hinstitiúidí nó na comhlachtaí lena mbaineann rochtain ar dhoiciméid de thionscnamh Ballstáit, ar doiciméid iad atá aicmithe le dlí nó le rialachán mar dhoiciméid shicréideacha ach amháin i gcás ina mbeidh a aontú tugtha roimh ré ag an mBallstát sin.
Tabharfaidh siad rochtain ar dhoiciméid eile de thionscnamh Ballstáit tar éis an Ballstát lena mbaineann a chur ar an eolas.
Sa dá chás sin, i gcomhréir le hAirteagal 4, ní fhéadfaidh an tOmbudsman ábhar na ndoiciméad sin a nochtadh.
Ní mór d'oifigigh agus do sheirbhísigh eile institiúidí agus comhlachtaí Comhphobail fianaise a thabhairt arna iarraidh sin ag an Ombudsman; leanfaidh siad de bheith faoi cheangal ag rialacha iomchuí na Rialachán Foirne, go háirithe a ndualgas maidir le rúndacht ghairmiúil.
3.
Aon uair a iarrfaidh an tOmbudsman amhlaidh, beidh údaráis na mBallstát faoi oibleagáid aon fhaisnéis a d'fhéadfadh a bheith ina chabhair maidir le soiléiriú a thabhairt ar chásanna drochriaracháin ag institiúidí nó ag comhlachtaí Comhphobail a sholáthar don Ombudsman, trí Bhuanionadaíochtaí na mBallstát chuig na Comhphobail Eorpacha, mura rud é go bhfuil an fhaisnéis sin clúdaithe le dlíthe nó rialacháin ar rúndacht nó le forálacha lena gcoisctear í a chur in iúl. Mar sin féin, sa chás is deireanaí atá luaite, féadfaidh an Ballstát lena mbaineann cead a thabhairt don Ombudsman an fhaisnéis sin a bheith aige ar choinníoll go ngeallann sé nach nochtfaidh sé í.
4.
Más rud é nach bhfaigheann sé an cúnamh a iarrann sé, cuirfidh an tOmbudsman an méid sin in iúl do Pharlaimint na hEorpa agus déanfaidh an Pharlaimint na huiríll chuí.
5.
A mhéid is féidir, féachfaidh an tOmbudsman le réiteach a fháil in éineacht leis an institiúid nó leis an gcomhlacht lena mbaineann chun deireadh a chur leis an gcás drochriaracháin agus chun an gearán a shásamh.
6.
Má chinneann an tOmbudsman go raibh drochriarachán ann, cuirfidh sé an institiúid nó an comhlacht lena mbaineann ar an eolas faoin méid sin agus, i gcás inarb iomchuí, déanfaidh sé dréachtmholtaí. Cuirfidh an institiúid nó an comhlacht arna chur ar an eolas amhlaidh tuairim mhionsonraithe chuig an Ombudsman laistigh de thrí mhí.
7.
Déanfaidh an tOmbudsman tuarascáil a chur ansin chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an institiúid nó chuig an gcomhlacht lena mbaineann. Féadfaidh sé moltaí a dhéanamh ina thuarascáil. Cuirfidh an tOmbudsman an duine a thaisceann an gearán ar an eolas faoi thoradh na bhfiosrúchán, faoin tuairim arna léiriú ag an institiúid nó ag an gcomhlacht lena mbaineann agus faoi aon mholtaí arna ndéanamh ag an Ombudsman.
8.
Ag deireadh gach seisiúin bhliantúil, cuirfidh an tOmbudsman tuarascáil ar thorthaí a chuid fiosrúchán faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa.
Airteagal
4
1.
Beidh de cheangal ar an Ombudsman agus ar a fhoireann, a mbeidh feidhm ag Airteagal 287 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh agus ag Airteagal 194 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach ina leith, gan aon fhaisnéis ná doiciméid a fhaigheann siad i gcúrsa a gcuid fiosrúchán a nochtadh. Ceanglófar orthu, go háirithe, gan aon fhaisnéis rúnda ná aon doiciméad a sholáthraítear don Ombudsman a nochtadh, go háirithe doiciméid íogaire de réir bhrí Airteagal 9 de Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001, nó doiciméid a thagann faoi raon feidhme reachtaíocht an Chomhphobail maidir le cosaint sonraí pearsanta, chomh maith le haon fhaisnéis a d'fhéadfadh dochar a dhéanamh don té a thaisceann an gearán nó d'aon duine eile atá bainteach leis, ach sin gan dochar do mhír 2.
2.
Más rud é, i gcúrsa na bhfiosrúchán, go bhfaigheann an tOmbudsman amach faoi fhíorais a measann sé ina leith go bhféadfadh baint a bheith acu leis an dlí coiriúil, tabharfaidh sé fógra láithreach do na húdaráis inniúla náisiúnta trí Bhuanionadaíochtaí na mBallstát chuig na Comhphobail Eorpacha agus, a mhéid a thagann an cás faoi réim a chumhachtaí, don institiúid inniúil Chomhphobail, don chomhlacht inniúil Comhphobail nó don tSeirbhís inniúil Chomhphobail atá i gceannas ar chalaois a chomhrac; más iomchuí, tabharfaidh an tOmbudsman fógra freisin don institiúid Chomhphobail nó don chomhlacht Comhphobail ag a bhfuil údarás ar an oifigeach nó ar an seirbhíseach lena mbaineann agus féadfaidh sé an dara mír d’Airteagal 18 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí na gComhphobal Eorpach a chur i bhfeidhm. Féadfaidh an tOmbudsman an institiúid Chomhphobail nó an comhlacht Comhphobail lena mbaineann a chur ar an eolas freisin faoi fhíorais a chaitheann amhras ar iompar dhuine dá bhfoireann ó thaobh araíonachta de.
Airteagal
4 a
Maidir le hiarrataí ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid, seachas na doiciméid sin dá dtagraítear in Airteagal 4(1), déileálfaidh an tOmbudsman agus a fhoireann leo i gcomhréir leis na coinníollacha agus leis na teorainneacha dá bhforáiltear i Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001.
Airteagal
5
1.
A mhéid a bheidh sé ina chabhair maidir lena fhiosrúcháin a dhéanamh níos éifeachtúla agus a bheidh coimirce níos fearr ann le haghaidh chearta agus leasanna na ndaoine a chuireann gearáin faoi bhráid an Ombudsman, féadfaidh an tOmbudsman comhoibriú le húdaráis den chineál céanna i mBallstáit áirithe ar choinníoll go gcomhlíonann sé an dlí náisiúnta is infheidhme. Ní fhéadfaidh an tOmbudsman a éileamh, tríd an meán sin, doiciméid a fheiceáil nach mbeadh rochtain aige orthu faoi Airteagal 3.
2.
De réir raon feidhme a chuid dualgas mar atá leagtha síos in Airteagal 195 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh agus in Airteagal 107d den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, agus aon dúblú á sheachaint i dtaca le gníomhaíochtaí institiúidí nó comhlachtaí eile, féadfaidh an tOmbudsman, faoi na coinníollacha céanna, comhoibriú le hinstitiúidí agus le comhlachtaí na mBallstát a bhfuil cur chun cinn agus cosaint na gceart bunúsach mar chúram orthu.
Airteagal
6
1.
Tar éis gach toghcháin chuig Parlaimint na hEorpa, ceapfaidh Parlaimint na hEorpa an tOmbudsman go ceann ré a sainordaithe. Beidh sé cáilithe lena athcheapadh.
2.
Roghnófar an tOmbudsman as measc daoine ar saoránaigh de chuid an Aontais iad, a bhfuil lánchearta sibhialta agus polaitíochta acu, a thugann gach ráthaíocht neamhspleáchais, a chomhlíonann na coinníollacha is gá chun an oifig bhreithiúnachta is airde ina dtír féin a fheidhmiú nó a bhfuil inniúlacht agus taithí aitheanta acu chun dul i mbun dhualgais an Ombudsman.
Airteagal
7
1.
Scoirfidh an tOmbudsman dá chuid dualgas a fheidhmiú ag deireadh a théarma oifige nó ar éirí as oifig dó nó tar éis é a chur as oifig.
2.
Ach amháin i gcás ina gcuirtear as oifig é, fanfaidh an tOmbudsman in oifig go dtí go gceapfar a chomharba.
3.
I gcás luathscor de na dualgais, ceapfar comharba laistigh de thrí mhí ó thagann an oifig chun bheith folamh agus beidh an comharba sin arna cheapadh go ceann an chuid den téarma parlaiminteach atá fágtha.
Airteagal
8
Féadfaidh Cúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach, ar iarraidh a fháil ó Pharlaimint na hEorpa, Ombudsman nach gcomhlíonann a thuilleadh na coinníollacha atá riachtanach le haghaidh chomhlíonadh a chuid dualgas nó atá ciontach i mí-iompar tromchúiseach a chur as oifig.
Airteagal
9
1.
Comhlíonfaidh an tOmbudsman a chuid dualgas go hiomlán neamhspleách, ar mhaithe le leas ginearálta na gComhphobal agus shaoránaigh an Aontais. Le linn a chuid dualgas a chomhlíonadh, ní iarrfaidh sé treoracha ar aon rialtas nó comhlacht eile ná ní ghlacfaidh sé treoracha ó aon rialtas ná comhlacht eile. Staonfaidh sé ó aon ghníomh atá ar neamhréir le cineál a chuid dualgas.
2.
Nuair a rachaidh sé i mbun a chuid dualgas, tabharfaidh an tOmbudsman gealltanas sollúnta os comhair Chúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach á rá go gcomhlíonfaidh sé a chuid dualgas go hiomlán neamhspleách agus neamhchlaon agus go ndéanfaidh sé, le linn a théarma oifige agus dá éis sin, na hoibleagáidí a urramú a eascraíonn as sin, go háirithe a dhualgas chun feidhmiú go macánta agus go discréideach maidir le ceapacháin nó sochair áirithe a ghlacadh tar éis dó scor dá oifig a shealbhú.
Airteagal
10
1.
Le linn a théarma oifige, ní fhéadfaidh an tOmbudsman a bheith ag gabháil d'aon dualgais pholaitíochta nó riaracháin, nó d'aon slí bheatha eile, cibé acu sochrach nó neamhshochrach.
2.
Beidh an chéim chéanna ag an Ombudsman ó thaobh luach saothair, liúntas agus pinsin de agus atá ag breitheamh de Chúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach.
3.
Beidh feidhm ag Airteagail 12 go 15 agus ag Airteagal 18 den Phrótacal ar Phribhléidí agus Díolúintí na gComhphobal Eorpach maidir leis an Ombudsman agus maidir le hoifigigh agus seirbhísigh a rúnaíochta.
Airteagal
11
1.
Gheobhaidh an tOmbudsman cúnamh ó rúnaíocht agus ceapfaidh an tOmbudsman príomhoifigeach na rúnaíochta sin.
2.
Beidh oifigigh agus seirbhísigh rúnaíocht an Ombudsman faoi réir na rialacha agus na rialachán is infheidhme maidir le hoifigigh agus seirbhísigh eile na gComhphobal Eorpach. Glacfar a líon gach bliain mar chuid den nós imeachta buiséadach.
3.
Déanfar Oifigigh de chuid na gComhphobal Eorpach agus de chuid na mBallstát a cheaptar chuig rúnaíocht an Ombudsman a iasachtú ar mhaithe le leasanna na seirbhíse agus beidh ráthaíocht acu go ndéanfar iad a athbhunú go huathoibríoch ina n-institiúid bhunaidh.
4.
I dtaca le nithe a bhaineann lena fhoireann, beidh an stádas céanna ag an Ombudsman atá ag na hinstitiúidí de réir bhrí Airteagal 1 de Rialacháin Foirne Oifigigh na gComhphobal Eorpach.
Airteagal
12
Scriosta
Airteagal
13
Beidh suíomh an Ombudsman suite ag suíomh Pharlaimint na hEorpa.
Airteagal
14
Glacfaidh an tOmbudsman na forálacha cur chun feidhme don Chinneadh seo.
Airteagal
15
Déanfar an chéad Ombudsman a bheidh le ceapadh tar éis theacht i bhfeidhm Chonradh AE a cheapadh go ceann an chuid den téarma parlaiminteach atá fágtha.
Airteagal
16
Scriosta
Airteagal
17
Foilseofar an Cinneadh seo in Iris Oifigiúil na gComhphobal Eorpach. Tiocfaidh sé i bhfeidhm ar dháta a fhoilsithe.
B.
Cinneadh ón Ombudsman Eorpach lena nglactar forálacha cur chun feidhme
Arna ghlacadh an 8 Iúil 2002 agus arna leasú le cinneadh ón Ombudsman an 5 Aibreán 2004.
Airteagal
1
Sainmhínithe
Sna forálacha cur chun feidhme seo,
(a)
ciallaíonn "institiúid lena mbaineann" an institiúid Chomhphobail nó an comhlacht Comhphobail is ábhar do ghearán nó is ábhar d'fhiosrúchán féintionscnaimh;
(b)
ciallaíonn "an Reacht" na rialacháin agus na coinníollacha ginearálta lena rialaítear comhlíonadh dhualgais an Ombudsman.
Airteagal
2
Gearáin a fháil
2.1
Déantar gearáin a shainaithint, a chlárú agus a uimhriú nuair a fhaightear iad.
2.2
Déantar admháil á rá go bhfuarthas gearán a chur chuig an ngearánach, ar admháil í ina dtugtar uimhir chláraithe an ghearáin agus ainm an oifigigh dlí atá ag déileáil leis an gcás.
2.3
Déileáiltear mar ghearán le hachainí a aistríonn Parlaimint na hEorpa, le toiliú an achainígh, chuig an Ombudsman.
2.4
I gcásanna cuí agus le toiliú an ghearánaigh, féadfaidh an tOmbudsman gearán a aistriú chuig Parlaimint na hEorpa chun go ndéileálfar leis mar achainí.
2.5
I gcásanna cuí agus le toiliú an ghearánaigh, féadfaidh an tOmbudsman gearán a aistriú chuig údarás inniúil eile.
Airteagal
3
Inghlacthacht gearán
3.1
Ar bhonn na gcritéar atá leagtha síos sa Chonradh agus sa Reacht, déanann an tOmbudsman cinneadh i dtaobh an dtagann gearán faoi réim a shainordaithe agus, má thagann, an bhfuil sé inghlactha; féadfaidh sé a iarraidh ar an ngearánach tuilleadh faisnéise nó doiciméad a sholáthar sula ndéanann sé an bhreith.
3.2
Más rud é nach dtagann gearán faoi réim an tsainordaithe, nó má tá sé neamh-inghlactha, dúnann an tOmbudsman an comhad ar an ngearán. Cuireann sé a chinneadh agus na cúiseanna leis an gcinneadh sin in iúl don ghearánach. Féadfaidh an tOmbudsman a rá leis an ngearánach go bhféadfaidh sé nó sí iarratas a dhéanamh chuig údarás eile.
Airteagal
4
Fiosrúcháin maidir le gearáin inghlactha
4.1
Déanann an tOmbudsman cinneadh i dtaobh an bhfuil forais leordhóthanacha ann chun go mbeadh údar maith ann le fiosrúcháin a dhéanamh maidir le gearán inghlactha.
4.2
Más rud é nach bhfaigheann sé forais leordhóthanacha chun go mbeadh údar maith ann le fiosrúcháin a dhéanamh, dúnann an tOmbudsman an comhad ar an ngearán agus cuireann sé an gearánach ar an eolas dá réir.
4.3
Má fhaigheann an tOmbudsman forais leordhóthanacha chun go mbeadh údar maith ann le fiosrúcháin a dhéanamh, cuireann sé an méid sin in iúl don ghearánach agus don institiúid lena mbaineann. Cuireann sé cóip den ghearán chuig an institiúid lena mbaineann agus iarrann sé uirthi tuairim a thíolacadh laistigh d'am sonraithe nach faide, de ghnáth, ná trí mhí. Féadfar gnéithe ar leith den ghearán, nó saincheisteanna sonracha, ar cheart déileáil leo sa tuairim, a shonrú san iarraidh a chuirtear chuig an institiúid.
4.4
Cuireann an tOmbudsman tuairim na hinstitiúide lena mbaineann chuig an ngearánach. Tá an deis ag an ngearánach barúlacha a chur faoi bhráid an Ombudsman, laistigh de thréimhse ama shonraithe nach faide, de ghnáth, ná aon mhí amháin.
4.5.
Tar éis an tuairim agus aon bharúlacha arna dtabhairt ag an ngearánach a bhreithniú, féadfaidh an tOmbudsman a chinneadh an cás a dhúnadh le cinneadh réasúnaithe nó leanúint dá chuid fiosrúchán. Cuireann sé an gearánach agus an institiúid lena mbaineann ar an eolas.
Airteagal
5
Cumhachtaí maidir le himscrúdú
5.1.
Faoi réir na gcoinníollacha atá leagtha síos sa Reacht, féadfaidh an tOmbudsman a cheangal ar institiúidí agus ar chomhlachtaí Comhphobail agus ar údaráis na mBallstát faisnéis nó doiciméid a sholáthar, laistigh de thréimhse ama réasúnach, chun críocha fiosrúcháin.
5.2
Féadfaidh an tOmbudsman comhad na hinstitiúide Comhphobail lena mbaineann a iniúchadh chun cruinneas agus iomláine a cuid freagraí a fhíorú. Féadfaidh an tOmbudsman cóipeanna a dhéanamh den chomhad iomlán nó de dhoiciméid shonracha atá sa chomhad. Cuireann an tOmbudsman in iúl don ghearánach go bhfuil iniúchadh déanta.
5.3
Féadfaidh an tOmbudsman a cheangal ar oifigigh nó ar sheirbhísigh eile de chuid institiúidí nó comhlachtaí Comhphobail fianaise a thabhairt faoi na coinníollacha atá leagtha síos sa Reacht.
5.4
Féadfaidh an tOmbudsman a iarraidh ar institiúidí agus ar chomhlachtaí Comhphobail socruithe a dhéanamh chun go bhféadfaidh sé a chuid fiosrúchán a dhéanamh ar an láthair.
5.5
Féadfaidh an tOmbudsman cibé staidéir nó tuarascálacha saineolaí a choimisiúnú a mheasann sé is gá chun go mbeidh rath ar fhiosrúchán.
Airteagal
6
Réitigh chairdiúla
6.1
Má aimsíonn an tOmbudsman drochriarachán, comhoibríonn sé a mhéid is féidir leis an institiúid lena mbaineann chun teacht ar réiteach cairdiúil chun deireadh a chur leis an drochriarachán agus chun an gearánach a shásamh.
6.2
Má mheasann an tOmbudsman gur éirigh le comhoibriú den sórt sin, dúnann sé an cás le cinneadh réasúnaithe. Cuireann sé an gearánach agus an institiúid lena mbaineann ar an eolas faoin gcinneadh.
6.3
Má mheasann an tOmbudsman nach féidir teacht ar réiteach cairdiúil, nó nár éirigh leis an iarracht teacht ar réiteach cairdiúil, dúnann sé an cás le cinneadh réasúnaithe a bhféadfadh ráiteas cáinte a bheith ann nó déanann sé tuarascáil ina bhfuil dréachtmholtaí.
Airteagal
7
Ráiteas cáinte
7.1
Déanfaidh an tOmbudsman ráiteas cáinte má mheasann sé:
(a)
nach féidir leis an institiúid lena mbaineann a thuilleadh deireadh a chur leis an gcás drochriaracháin agus
(b)
nach bhfuil aon impleachtaí ginearálta ag an gcás drochriaracháin.
7.2
Nuair a dhúnann an tOmbudsman an cás le ráiteas cáinte, cuireann sé an méid sin in iúl don ghearánach.
Airteagal
8
Tuarascálacha agus moltaí
8.1
Tugann an tOmbudsman tuarascáil le dréachtmholtaí don institiúid lena mbaineann má mheasann sé
(a)
gur féidir leis an institiúid lena mbaineann deireadh a chur leis an gcás drochriaracháin, nó
(b)
go bhfuil impleachtaí ginearálta ag an gcás drochriaracháin.
8.2
Cuireann an tOmbudsman cóip dá thuarascáil agus dá dhréachtmholtaí chuig an institiúid lena mbaineann agus chuig an ngearánach.
8.3
Cuireann an institiúid lena mbaineann tuairim mhionsonraithe chuig an Ombudsman laistigh de thrí mhí. D'fhéadfadh sé gurb é atá sa tuairim mhionsonraithe ná glacadh le cinneadh an Ombudsman agus tuairisc ar na bearta atá glactha chun na dréachtmholtaí a chur chun feidhme.
8.4
Más rud é nach measann an tOmbudsman go bhfuil an tuairim mhionsonraithe sásúil, féadfaidh sé tuarascáil speisialta a tharraingt suas do Pharlaimint na hEorpa i ndáil leis an gcás drochriaracháin. D'fhéadfadh moltaí a bheith sa tuarascáil sin. Cuireann an tOmbudsman cóip den tuarascáil chuig an institiúid lena mbaineann agus chuig an ngearánach.
Airteagal
9
Fiosrúcháin féintionscnaimh
9.1
Féadfaidh an tOmbudsman a chinneadh go ndéanfar fiosrúcháin ar a thionscnamh féin.
9.2
Le linn fiosrúcháin féintionscnaimh a sheoladh, tá cumhachtaí an Ombudsman maidir le himscrúdú comhionann leis na cumhachtaí atá aige i bhfiosrúcháin arna dtionscnamh tar éis gearán a fháil.
9.3
Mar an gcéanna, tá feidhm ag na nósanna imeachta a leantar i bhfiosrúcháin arna dtionscnamh tar éis gearán a fháil maidir le fiosrúcháin féintionscnaimh freisin.
Airteagal
10
Pointí nós imeachta
10.1
Má iarrann an gearánach amhlaidh, déanann an tOmbudsman gearán a aicmiú mar ghearán faoi rún. Má mheasann sé gur gá leasanna an ghearánaigh nó leasanna tríú páirtí a chosaint, féadfaidh an tOmbudsman, ar a thionscnamh féin, gearán a aicmiú mar ghearán faoi rún.
10.2
Má mheasann sé gur cuí déanamh amhlaidh, féadfaidh an tOmbudsman bearta a dhéanamh lena chinntiú go ndéileáiltear le gearán mar ábhar tosaíochta.
10.3
Má thionscnaítear imeachtaí dlíthiúla i ndáil le nithe a bhíonn á n-imscrúdú ag an Ombudsman, dúnann sé an cás. Déantar toradh aon fhiosrúchán atá déanta aige go dtí sin a chomhdú gan aon ghníomh eile a dhéanamh.
10.4
Cuireann an tOmbudsman na húdaráis náisiúnta iomchuí agus más cuí, institiúid nó comhlacht Comhphobail, ar an eolas faoi cibé nithe a bhaineann leis an dlí choiriúil agus a thagann chun suntais dó i gcúrsa fiosrúcháin. Féadfaidh an tOmbudsman institiúid nó comhlacht Comhphobail a chur ar an eolas freisin faoi fhíorais a d'fhéadfadh, ina thuairim féin, a bheith ina n-údar maith le himeachtaí araíonachta.
Airteagal
11
Tuarascálacha do Pharlaimint na hEorpa
11.1
Cuireann an tOmbudsman tuarascáil bhliantúil ar a chuid gníomhaíochtaí ina n-iomláine, lena n-áirítear toradh a chuid fiosrúchán, faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa.
11.2.
Chomh maith le tuarascálacha speisialta arna dtabhairt faoi Airteagal 8.4 thuas, féadfaidh an tOmbudsman aon tuarascálacha speisialta eile a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa a mheasann sé is cuí chun a chuid freagrachtaí faoi na Conarthaí agus faoin Reacht a chomhlíonadh.
11.3
Féadfaidh cibé moltaí a mheasann an tOmbudsman a bheith cuí chun a chuid freagrachtaí faoi na Conarthaí agus faoin Reacht a chomhlíonadh a bheith ina chuid tuarascálacha bliantúla agus speisialta.
Airteagal
12
Comhoibriú le hoifigí ombudsman agus le comhlachtaí comhchosúla i mBallstáit.
Féadfaidh an tOmbudsman oibriú i gcomhar le hoifigí ombudsman agus le comhlachtaí comhchosúla sna Ballstáit d'fhonn feabhas a chur ar éifeachtúlacht a chuid fiosrúchán féin agus na bhfiosrúchán sin arna ndéanamh ag oifigí ombudsman agus ag comhlachtaí comhchosúla sna Ballstáit agus d'fhonn foráil níos éifeachtúla a dhéanamh maidir le cosaint ceart agus leasanna faoi dhlí an Aontais Eorpaigh agus an Chomhphobail Eorpaigh.
Airteagal
13
Ceart an ghearánaigh an comhad a fheiceáil
13.1
Beidh an gearánach i dteideal comhad an Ombudsman ar a ghearán nó ar a gearán a fheiceáil, ach sin faoi réir Airteagal 13.3 thíos.
13.2
Féadfaidh an gearánach an ceart an comhad a fheiceáil ar an láthair a fheidhmiú. Féadfaidh sé nó sí a iarraidh ar an Ombudsman cóip den chomhad iomlán nó de dhoiciméid ar leith sa chomhad a sholáthar.
13.3.
I gcás ina ndéanann an tOmbudsman comhad na hinstitiúide lena mbaineann a iniúchadh nó ina nglacann sé fianaise ó fhinné de réir Airteagal 5.2 agus 5.3 thuas, ní bheidh rochtain ag an ngearánach ar aon doiciméid rúnda ná ar aon fhaisnéis rúnda a fhaightear mar thoradh ar an iniúchadh nó ar an éisteacht.
Airteagal
14
Rochtain phoiblí ar dhoiciméid a shealbhaíonn an tOmbudsman
14.1
Beidh rochtain ag an bpobal ar dhoiciméid neamhfhoilsithe a shealbhaíonn an tOmbudsman, ach sin faoi réir na gcoinníollacha agus na dteorainneacha céanna leo sin atá leagtha síos le Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001
Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin (IO L 145, 31.5.2001, lch. 43).
maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin agus faoi réir Airteagal 14.2 thíos.
14.2.
I gcás ina ndéanann an tOmbudsman comhad na hinstitiúide lena mbaineann a iniúchadh nó go nglacann sé fianaise ó fhinné de réir Airteagal 5.2 agus 5.3 thuas, ní bheidh rochtain ag an bpobal ar aon doiciméid rúnda ná ar aon fhaisnéis rúnda a fhaightear mar thoradh ar an iniúchadh nó ar an éisteacht.
14.3
Is i scríbhinn a dhéanfar iarratais ar rochtain ar dhoiciméid (litir, facs nó ríomhphost) agus déanfar é ar shlí a bheidh beacht a dhóthain chun go mbeifear in ann an doiciméad a shainaithint.
14.4
Géillfear go huathoibríoch d'iarratais ar rochtain ar na doiciméid seo a leanas, ach amháin i ndáil le gearáin atá aicmithe mar ghearáin faoi rún de réir Airteagal 10.1 thuas:
(a)
clár ginearálta na ngearán;
(b)
gearáin agus doiciméid a chuireann an gearánach mar iarscríbhinn leis sin;
(c)
tuairimí agus tuairimí mionsonraithe ó institiúidí lena mbaineann agus aon bharúlacha orthu sin arna ndéanamh ag an ngearánach;
(d)
cinntí an Ombudsman lena ndúntar cásanna;
(e)
tuarascálacha agus dréachtmholtaí arna ndéanamh faoi Airteagal 8 thuas.
14.5
Tugtar rochtain ar an láthair nó trí chóip a sholáthar. Féadfaidh an tOmbudsman muirir réasúnacha a ghearradh chun cóipeanna a sholáthar. Mínítear modh ríofa aon mhuirir.
14.6
Déantar rochtain ar na doiciméid atá luaite in Airteagal 14.4 a sholáthar go pras. Déantar cinntí maidir le hiarratais ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid eile a thabhairt laistigh de 15 lá oibre ón tráth a fhaightear an t-iarratas.
14.7
Má dhiúltaítear d'iarratas ar rochtain ar dhoiciméad go hiomlán nó go páirteach, tugtar cúiseanna leis an diúltú.
Airteagal
15
Teangacha
15.1
Féadfar gearán a chur faoi bhráid an Ombudsman in aon cheann de na teangacha Conartha. Níl aon cheangal ar an Ombudsman déileáil le gearáin a chuirtear faoina bhráid i dteangacha eile.
15.2.
Is é a bheidh i dteanga na n-imeachtaí arna seoladh ag an Ombudsman ná ceann de na teangacha Conartha; i gcás gearáin, is í an teanga ina scríobhtar an gearán a úsáidtear.
15.3
Cinneann an tOmbudsman cad iad na doiciméid atá le tarraingt suas i dteanga na n-imeachtaí.
15.4
Déantar comhfhreagras le húdaráis na mBallstát i dteanga oifigiúil an stáit lena mbaineann.
15.5
Déantar tuarascáil bhliantúil, tuarascálacha speisialta agus, nuair is indéanta, doiciméid eile arna bhfoilsiú ag an Ombudsman a chur ar fáil sna teangacha oifigiúla go léir.
Airteagal
16
Tuarascálacha a fhoilsiú
16.1.
Déanfaidh an tOmbudsman Eorpach fógraí maidir le glacadh na dtuarascálacha bliantúla agus speisialta a fhoilsiú san Iris Oifigiúil, agus poibleoidh sé an bealach ina bhféadfaidh gach duine ar spéis leo é rochtain a fháil ar théacs iomlán na ndoiciméad.
16.2
Déantar aon tuarascálacha nó achoimrí ar chinntí an Ombudsman maidir le gearáin rúnda a fhoilsiú i bhfoirm a fhágann nach bhféadfar an gearánach a aithint.
Airteagal
17
Teacht i bhfeidhm
17.1
Déantar na forálacha cur chun feidhme a glacadh an 16 Deireadh Fómhair 1997 a aisghairm.
17.2
Tiocfaidh an cinneadh seo i bhfeidhm an 1 Eanáir 2003.
17.3
Cuirfear glacadh an chinnidh seo in iúl d'Uachtarán Pharlaimint na hEorpa. Déanfar fógra a fhoilsiú san Iris Oifigiúil freisin.
IARSCRÍBHINN
XII
Calaois, éilliú agus aon ghníomhaíocht mhídhleathach a dhéanann dochar do leasanna na gComhphobal a chosc
Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa maidir leis na téarmaí agus coinníollacha i gcomhair imscrúduithe inmheánacha i ndáil le calaois, éilliú agus aon ghníomhaíocht mhídhleathach a dhéanann dochar do leasanna na gComhphobal a chosc
Arna ghlacadh an 18 Samhain 1999.
Tá Parlaimint na hEorpa,
Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 199 de,
Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Ghual agus Cruach, agus go háirithe Airteagal 25 de,
Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, agus go háirithe Airteagal 112 de,
Ag féachaint dá Rialacha Nós Imeachta, agus go háirithe Riail 186(c)
Riail 215(c) anois.
de,
De bharr an méid seo a leanas:
Forálann Rialachán (CE) Uimh. 1073/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle
IO L 136, 31.5.1999, lch. 1.
agus Rialachán (Euratom) Uimh. 1074/1999
IO L 136, 31.5.1999, lch. 8.
ón gComhairle maidir le himscrúduithe arna stiúradh ag an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise go bhfuil an Oifig le himscrúduithe riaracháin a thionscnamh agus a stiúradh laistigh de na hinstitiúidí, comhlachtaí agus oifigí agus gníomhaireachtaí arna mbunú le Conradh CE nó le Conradh Euratom, nó ar bhunús Chonradh CE nó Chonradh Euratom;
Síneann freagracht na hOifige Eorpaí Frith-Chalaoise faoi mar atá sí bunaithe ag an gCoimisiún níos faide ná leasanna airgeadais a chosaint agus folaíonn sí gníomhaíochtaí a bhaineann leis an ngá atá le leasanna an Chomhphobail a chosaint in aghaidh iompair mhírialta a d'fhéadfadh a bheith ina gcúis le himeachtaí riaracháin nó coiriúla;
Ba chóir scóip an chomhraic i gcoinne na calaoise a leathnú agus a éifeachtúlacht a fheabhsú tríd an saineolas atá cheana i réimse na n-imscrúduithe riaracháin a shaothrú;
Dá bhrí sin, bunaithe ar a uathriail riaracháin, ba chóir do na hinstitiúidí, comhlachtaí agus oifigí agus gníomhaireachtaí go léir cúram stiúrtha na n-imscrúduithe riaracháin inmheánacha a chur ar iontaoibh na hOifige d'fhonn cora tromchúiseacha a bhaineann le hurscaoileadh dualgas gairmiúil a thabhairt chun solais a bhféadfadh sé gur ionann iad agus mainneachtain ar chomhlíonadh oibleagáidí oifigigh agus sheirbhísigh na gComhphobal, faoi mar a thagraítear dóibh in Airteagail 11, 12, an dara mír agus an tríú mír, 13, 14, 16 agus 17, an chéad mhír, de Rialacháin Foirne Oifigigh agus Coinníollacha Fostaíochta Sheirbhísigh Eile na gComhphobal Eorpach (dá dtagraítear ina dhiaidh seo síos mar 'na Rialacháin Foirne'), a dhéanfadh dochar do leasanna na gComhphobal sin agus a bhféadfadh imeachtaí araíonachta, nó i gcásanna cuí, imeachtaí coiriúla, nó mí-iompar tromchúiseach, faoi mar a thagraítear dó in Airteagal 22 de na Rialacháin Foirne, nó mainneachtain déanamh de réir oibligeáidí cosúla na bhFeisirí nó fhoireann Pharlaimint na hEorpa nach mbíonn faoi réir na Rialachán Foirne, a bheith mar thoradh orthu;
Ba chóir imscrúduithe den sórt sin a stiúradh i lánchomhlíonadh fhorálacha iomchuí na gConarthaí ag bunú na gComhpobal Eorpach, go háirithe an Phrótacail ar phribhléidí agus díolúintí, na dtéacsanna a chuireann chun feidhme iad agus na Rialachán Foirne;
Ba chóir imscrúduithe den sórt sin a dhéanamh faoi choinníollacha coibhéiseacha sna hinstitiúidí, comhlachtaí, agus oifigí agus gníomhaireachtaí Comhphobail go léir; níor chóir go ndéanfadh sannadh an chúraim seo chuig an Oifig difear do fhreagrachtaí na n-institiúidí, na gcomhlachtaí, na n-oifigí nó na ngníomhaireachtaí iad féin agus níor chóir ar bhealach ar bith go laghdódh sé an chosaint dhlíthiúil do na daoine lena mbaineann;
Ag feitheamh ar leasú ar na Rialacháin Foirne, ba chóir socruithe praiticiúla a leagan síos ina sonraítear an tslí a gcomhoibreoidh comhaltaí na n-institiúidí agus na gcomhlachtaí, bainisteoirí na n-oifigí agus na ngníomhaireachtaí agus ofigigh agus seirbhísigh na n-institiúidí, na gcomhlachtaí agus na n-oifigí agus na ngníomhaireachtaí le chéile in oibriú réidh na n-imscrúduithe inmheánacha,
TAR ÉIS A CHINNEADH MAR A LEANAS:
Airteagal
1
An dualgas comhoibriú leis an Oifig
Beidh ar an Ardrúnaí, ar na seirbhísí agus ar aon oifigeach nó seirbhíseach de chuid Pharlaimint na hEorpa comhoibriú go hiomlán le gníomhairí na hOifige agus aon chúnamh a bhíonn de dhíth don imscrúdú a thabhairt.
Leis an aidhm sin rompu amach, tabharfaidh siad gach faisnéis úsáideach agus mínithe do ghníomhairí na hOifige.Gan dochar d'fhorálacha iomchuí na gConarthaí ag bunú na gComhpobal Eorpach, go háirithe an Phrótacail ar phribhléidí agus díolúintí, agus na dtéacsanna a chuireann chun feidhme iad, comhoibreoidh na Feisirí go hiomlán leis an Oifig.
Airteagal
2
An dualgas faisnéis a sholáthar
Déanfaidh aon oifigeach nó seirbhíseach de chuid Pharlaimint na hEorpa a fhaigheann amach faoi fhianaise a chothaíonn toimhde go bhféadfadh sé gur ann do chásanna calaoise, éillithe nó aon ghníomhaíocht mhídhleathach eile a dhéanfadh dochar do leasanna na gComhphobal, nó gur ann do dhálaí tromchúiseacha a bhaineann le hurscaoileadh dualgas gairmiúil a bhféadfadh sé gur ionann iad agus mainneachtain déanamh de réir oibligeáidí oifigigh nó sheirbhísigh na gComhphobal nó na foirne nach mbíonn faoi réir na Rialachán Foirne agus a bhféadfadh sé go mbeadh imeachtaí araíonachta nó, i gcásanna cuí, coiriúla mar thoradh orthu, é sin a chur in iúl gan mhoill dá Cheannasaí Seirbhíse nó dá Ardstiúrthóir nó, má mheasann sé gur áisiúil sin, dá Ardrúnaí, nó, i gcás mainneachtana déanamh de réir oibleagáidí chosúla na bhFeisirí, d'Uachtarán Pharlaimint na hEorpa.
Tarchuirfidh an tUachtarán, an tArdrúnaí, na hArdstiúrthóirí agus na Ceannasaithe Seirbhíse de chuid Pharlaimint na hEorpa aon fhianaise is eol dóibh, agus a bhféadfadh an toimhde gur ann do mhírialtachtaí dá dtagraítear sa chéad mhír teacht astu, gan mhoill chuig an Oifig.
Ní fhéadfaidh oifigigh ná seirbhísigh de chuid Pharlaimint na hEorpa a bheith faoi chóir éagothrom nó idirdhealaitheach mar thoradh ar an bhfaisnéis dá dtagraítear sa chéad mhír agus sa dara mír a chur in iúl.
Cuirfidh Feisirí a fhaigheann eolas ar fhíricí, faoi mar a thagraítear dóibh sa chéad mhír, é sin in iúl d'Uachtarán an Parlaiminte nó, má mheasann siad gur áisiúil é, go díreach don Oifig.
Tá feidhm ag an airteagal seo gan dochar do na ceanglais rúndachta atá leagtha síos sa dlí nó i Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa.
Airteagal
3
Cúnamh ón oifig slándála
Ar iarratas ó Stiúrthóir na hOifige, tabharfaidh oifig slándála Pharlaimint na hEorpa cúnamh don Oifig i stiúradh praiticiúil na n-imscrúduithe.
Airteagal
4
Díolúine agus an ceart diúltú fianaise a thabhairt
Ní bheidh aon athrú ar na rialacha a rialaíonn díolúine pharlaiminteach na bhFeisirí agus an ceart diúltú fianaise a thabhairt.
Airteagal
5
An páirtí leasmhar a chur ar an eolas
I gcás go bhféadfadh sé go mbeadh Feisire, oifigeach nó seirbhíseach le tarraingt isteach in imscrúdú, cuirfear an páirtí leasmhar ar an eolas go mear chomh fada agus nach ndéanfadh sin díobháil don imscrúdú. Ar aon chuma, ní fhéadfar teacht ar chonclúidí a thagraíonn ina ainm d'Fheisire, d'oifigeach nó do sheirbhíseach de chuid Pharlaimint na hEorpa ó bhíonn an t-imscrúdú tugtha chun críche gan an deis a bheith tugtha don pháirtí leasmhar a thuairimí a thabhairt ar na fíorais go léir a bhaineann leis féin.
I gcásanna ina gcaitear rúndacht iomlán a choimeád chun críocha an imscrúdaithe agus ina gcaithfear úsáid a bhaint as nósanna imeachta imscrúdaitheacha a bhíonn laistigh de réimse freagrachtaí údaráis bhreithiúnaigh náisiúnta, féadfar comhlíonadh na hoibleagáide iarraidh ar an bhFeisire, ar an oifigeach nó ar an seirbhíseach de chuid Pharlaimint na hEorpa a chuid tuairimí a thabhairt a chur siar i gcomhaontú faoi seach leis an Uachtarán, i gcás Feisire, nó leis an Ardrúnaí, i gcás oifigigh nó seirbhísigh.
Airteagal
6
Faisnéis ar dhúnadh an imscrúdaithe gan aon ghníomh eile a ghlacadh
Más rud é, tar éis imscrúdaithe inmheánaigh, nach féidir aon chás a dhéanamh in aghaidh Feisire, oifigigh nó seirbhísigh de chuid Pharlaimint na hEorpa a raibh líomhaintí déanta ina aghaidh, dúnfar an t-imscrúdú inmheánach ina thaobh, agus ní ghlacfar aon ghníomh breise, le cinneadh ó Stiúrthóir na hOifige, a chuirfidh é sin in iúl don pháirtí leasmhar i scríbhinn.
Airteagal
7
Díolúine a tharscaoileadh
Déanfar aon iarratas ó údarás póilíneachta nó breithiúnach náisiúnta i ndáil le tarscaoileadh ar dhíolúine ó imeachtaí breithiúnacha oifigigh nó seírbhísigh de chuid Pharlaimint na hEorpa maidir le cásanna féideartha calaoise, éillithe nó aon ghníomhaíocht mhídhleathach eile a tharchur chuig Stiúrthóir na hOifige chun a thuairim a fháil. Má bhaineann iarratas ar tharscaoileadh díolúine le Feisire de Pharlaimint na hEorpa, cuirfear an Oifig ar an eolas.
Airteagal
8
Dáta éifeachta
Beidh éifeacht leis an gCinneadh seo an dáta a nglacfaidh Parlaimint na hEorpa é.
IARSCRÍBHINN
XIII
Comhaontú idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún maidir le nósanna imeachta chun Cinneadh 1999/468/CE ón gComhairle ag leagan síos na nósanna imeachta maidir le feidhmiú na gcumhachtaí cur chun feidhme arna dtabhairt don Choimisiún a chur i bhfeidhm, arna leasú le Cinneadh 2006/512/CE
Faisnéis do Parlaimint na hEorpa
1.
De bhun Airteagal 7(3) de Chinneadh 1999/468/CE
IO L 184, 17.7.1999, lch. 23. Cinneadh arna leasú le Cinneadh 2006/512/CE (IO L 200, 22.7.2006, lch. 11).
, cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa ar an eolas go rialta faoi imeachtaí na gcoistí
Ar fud an Chomhaontuithe seo, glacfar leis go dtagraíonn an focal “coiste” do na coistí arna mbunú i gcomhréir le Cinneadh 1999/468/CE, ach amháin i gcás ina sonraítear go bhfuiltear ag tagairt do choiste eile.
i gcomhréir leis na socruithe a chinntíonn go mbíonn an córas tarchurtha trédhearcach agus éifeachtach agus go n-aithnítear an fhaisnéis a chuirtear ar aghaidh agus na céimeanna éagsúla den nós imeachta. Chun na críche sin, gheobhaidh sí, ag an am céanna le comhaltaí na gcoistí agus ar na téarmaí céanna, na dréachtchláir oibre do chruinnithe coiste, na dréachtbhearta cur chun feidhme arna dtíolacadh chuig na coistí sin de bhun ionstraimí bunúsacha arna nglacadh i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear le hAirteagal 251 den Chonradh, agus torthaí na dtaifead vótála agus achoimre de na cruinnithe agus liostaí de na húdaráis lena mbaineann na daoine a bhíonn ainmnithe ag na Ballstáit le hionadaíocht a dhéanamh orthu.
An Clár
2.
Bunóidh an Coimisiún clár ina mbeidh na doiciméid go léir a chuirfear ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa
Is é an spriocdháta do bhunú an chláir sin ná an 31 Márta 2008.
. Beidh rochtain dhíreach ag Parlaimint na hEorpa ar an gclár sin. I gcomhréir le hAirteagal 7(5) de Chinneadh 1999/468/CE, cuirfear na tagairtí do na doiciméid go léir a tharchuirfear chuig Parlaimint na hEorpa ar fáil go poiblí.
I gcomhréir leis na gealltanais atá tugtha ag an gCoimisiún ina ráiteas ar Airteagal 7(3) de Chinneadh 1999/468/CE
IO C 171, 22.7.2006, lch. 21.
, agus ó bheidh na socruithe teicniúla cuí déanta, beifear in ann na nithe seo a leanas, go háirithe, a dhéanamh leis an gclár dá bhforáiltear i mír 2:
-
aithint shoiléir na ndoiciméad a chlúdaítear leis an nós imeachta céanna agus aon athruithe ar na bearta cur chun feidhme ag gach céim den nós imeachta;
-
comhartha den chéim sa nós imeachta agus tráthchlár;
-
idirdhealú soiléir idir na dréachtbhearta a fhaigheann Parlaimint na hEorpa ag an am céanna leis na comhaltaí coiste, i gcomhréir leis an gceart chun faisnéise, agus an dréacht críochnaitheach i ndiaidh tuairim an choiste a chuirtear ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa;
-
aithint shoiléir ar aon mhodhnú i gcomparáid leis na doiciméid a bhíonn curtha ar aghaidh cheana féin chuig Parlaimint na hEorpa.
3.
Nuair a thiocfaidh Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún ar an tátal, tar éis idirthréimhse a thosóidh le teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, go bhfuil an córas ag oibriú go maith agus sásúil, déanfar aistriú na ndoiciméad go dtí Parlaimint na hEorpa le fógra leictreonach ina mbeidh nasc leis an gclár dá bhforáiltear i mír 2. Déanfar an cinneadh sin trí mhalartú litreacha idir uachtaráin an dá institiúid. I rith na hidirthréimhse, cuirfear na doiciméid ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa mar cheangaltán le post leictreonach.
4.
Ina theannta sin, comhaontaíonn an Coimisiún, mar eolas agus ar iarratas ón gcoiste freagrach parlaiminteach, dréachtbhearta sainiúla maidir le cur chun feidhme na n-ionstraimí bunúsacha a chur ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa, ar bearta iad a bhfuil tábhacht ar leith leo do Pharlaimint na hEorpa, cé nár glacadh iad i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear le hAirteagal 251 den Chonradh. Iontrálfar na bearta sin sa chlár dá bhforáiltear i mír 2 agus cuirfear fógra de sin chuig Parlaimint na hEorpa.
5.
Sa bhreis ar na taifid achoimre dá dtagraítear i mír 1, féadfaidh Parlaimint an hEorpa rochtain a iarraidh ar mhiontuairiscí cruinnithe coiste
Féach breithiúnas Chúirt Chéadchéime na gComhphobal Eorpach an 19 Iúil 1999 i gCás T 188/97 Rothmans v Commission [1999] ECR II 2463.
. Scrúdóidh an Coimisiún gach iarraidh, ar bhonn cás-ar-chás, faoi na rialacha rúndachta atá leagtha amach in Iarscríbhinn 1 den Chomhaontú Réime maidir leis an gcaidreamh idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún
IO C 117 E, 18.5.2006, lch. 123.
.
Doiciméid rúnda
6.
Déanfar doiciméid rúnda a phróiseáil i gcomhréir leis na nósanna imeachta riaracháin inmheánacha a tharraingeoidh gach aon institiúid suas d'fhonn na ráthaíochtaí is gá a thabhairt.
Rúin ó Pharlaimint na hEorpa faoi Airteagal 8 de Chinneadh 1999/468/CE
7.
De bhun Airteagal 8 de Chinneadh 1999/468/CE, féadfaidh Parlaimint na hEorpa a léiriú, i rún ag leagan amach na bhforas ar a bhfuil sé bunaithe, go rachadh na dréachtbhearta chun ionstraim bhunúsach a chur chun feidhme, arna glacadh i gcomhréir leis an nós imeachta dá bhforáiltear le hAirteagal 251 den Chonradh, thar na cumhachtaí cur chun feidhme a bhforáiltear dóibh san ionstraim bhunúsach sin.
8.
Glacfaidh Parlaimint na hEorpa rúin den sórt sin i gcomhréir lena Rialacha Nós Imeachta; beidh tréimhse d’aon mhí amháin aici lena dhéanamh, ag tosú ar an dáta a bhfaighfear an dréacht críochnaitheach de na bearta cur chun feidhme sna leaganacha teanga a thíolacfar chuig comhaltaí an choiste i dtrácht.
9.
Comhaontaíonn Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún gur cuí teorainn ama níos giorra a bhunú ar bhonn buain do chineálacha áirithe bearta cur chun feidhme práinne a gcaithfear cinneadh a ghlacadh ina leith laistigh de thréimhse ama níos giorra ar mhaithe le dea-bhainistíocht. Baineann sé seo go háirithe le cineálacha áirithe beart a bhaineann le gníomh seachtrach, lena n-áirítear cúnamh daonchairdiúil agus éigeandála, a bhaineann le cosaint sláinte agus sábháilteachta, a bhaineann le slándáil agus sábháilteacht iompair agus a bhaineann le díolúintí ó na rialacha ar sholáthar poiblí. I gcomhaontú idir Comhalta an Choimisiúin agus Cathaoirleach an choiste fhreagraigh pharlaimintigh leagfar síos na cineálacha beart lena mbaineann agus na teorainneacha ama is infheidhme. Féadfaidh ceachtar taobh comhaontú den sórt sin a chúlghairm tráth ar bith.
10.
Gan dochar do na cásanna dá dtagraítear i mír 10, beidh an teorainn ama níos giorra i gcásanna práinne agus i gcás beart a bhaineann le cúrsaí riaracháin ó lá go lá agus/nó i gcás beart a mbíonn tréimhse theoranta bailíochta acu. D’fhéadfadh an teorainn ama a bheith an-ghearr i gcásanna fíorphráinneacha, go háirithe ar fhorais sláinte poiblí. Socróidh an Comhalta den Choimisiún a bheidh freagrach an teorainn ama chuí agus tabharfaidh sé nó sí an chúis leis an teorainn ama sin. Féadfaidh Parlaimint na hEorpa i gcásanna den sórt sin nós imeachta a úsáid lena bhféadfar feidhmiú Airteagal 8 de Chinneadh 1999/468/CE a tharmligean chuig an gcoiste parlaiminteach a bheidh freagrach agus féadfaidh an coiste sin freagairt a chur chuig an gCoimisiún laistigh de theorainn ama iomchuí.
11.
A luaithe a fheictear do sheirbhísí an Choimisiúin go mb’fhéidir go gcaithfí dréachtbhearta atá cuimsithe ag mír 10 agus ag mír 11 a chur faoi bhráid coiste, cuirfidh siad é sin in iúl go neamhfhoirmiúil roimh ré do rúnaíocht an choiste fhreagraigh pharlaimintigh nó na gcoistí freagracha parlaiminteacha. A luaithe a bheidh dréachtbhearta tosaigh curtha faoi bhráid chomhaltaí an choiste, tabharfaidh seirbhísí an Choimisiúin fógra do rúnaíocht an choiste pharlaimintigh nó na gcoistí parlaiminteacha den phráinn atá acu leis agus de na teorainneacha ama a bheidh i bhfeidhm ó bheidh an dréacht críochnaitheach tíolactha.
12.
Tar éis do Pharlaimint na hEorpa glacadh le rún dá dtagraítear i mír 8 nó freagairt dá dtagraítear i mír 11, cuirfidh an Comhalta den Choimisiún a bheidh freagrach Parlaimint na hEorpa nó, más cuí, an coiste freagrach parlaiminteach, ar an eolas faoin ngníomh atá beartaithe ag an gCoimisiún a ghlacadh ina leith sin.
13.
Cuirfear sonraí de bhun mhíreanna 10 go 13 sa chlár.
An nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú
14.
Sa chás go mbíonn feidhm leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú, agus tar éis vóta a chaitheamh air sa choiste, cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa ar an eolas faoi na teorainneacha ama is infheidhme. Faoi réir mhír 16, ní thosóidh na teorainneacha ama sin go dtí go mbeidh na leaganacha teanga go léir faighte ag Parlaimint na hEorpa.
15.
Más rud é go mbeidh feidhm le teorainneacha ama níos giorra (Airteagal 5a(5)(b) de Chinneadh 1999/468/CE) agus i gcásanna práinne (Airteagal 5a(6) de Chinneadh 1999/468/CE), tosóidh na teorainneacha ama ón dáta a bhfaighidh an Pharlaimint an dréacht críochnaitheach de na bearta cur chun feidhme sna leaganacha teanga a cuireadh faoi bhráid chomhaltaí an choiste, mura i ndán agus go ndéanann Cathaoirleach an choiste pharlaimintigh agóid in leith. In aon chás, déanfaidh an Coimisiún a dhícheall gach leagan teanga a chur ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa chomh luath agus is féidir. A luaithe is a fheictear do sheirbhísí an Choimisiúin go mb’fhéidir go gcaithfí dréachtbhearta atá clúdaithe ag Airteagal 5a(5)(b) nó (6) a chur faoi bhráid coiste, cuirfidh siad é sin in iúl go neamhfhoirmiúil roimh ré do rúnaíocht an choiste fhreagraigh pharlaimintigh nó na gcoistí freagracha parlaiminteacha.
Seirbhísí airgeadais
16
I gcomhréir lena ráiteas maidir le hAirteagal 7(3) de Chinneadh 1999/468/CE, geallann an Coimisiún, i ndáil le seirbhísí airgeadais:
-
a chinntiú go gcuirfidh an t-oifigeach den Choimisiún a bheidh ina chathaoirleach nó ina cathaoirleach ar chruinniú an choiste Parlaimint na hEorpa ar an eolas, arna iarraidh sin don Pharlaimint, tar éis gach cruinnithe faoi aon phlé a bhaineann le dréachtbhearta cur chun feidhme a cuireadh faoi bhráid an choiste sin;
-
freagra ó bhéal nó i scríbhinn a thabhairt ar aon cheisteanna maidir le plé i ndáil le dréachtbhearta cur chun feidhme a cuireadh faoi bhráid coiste.
17.
Ar deireadh, cinnteoidh an Coimisiún go n-urramófar na gealltanais a rinneadh ag cruinniú iomlánach na Parlaiminte an 5 Feabhra 2002
IO C 284 E, 21.11.2002, lch. 19.
agus a athluadh ag a cruinniú iomlánach an 31 Márta 2004
IO C 103 E, 29.4.2004, lch. 446 agus Tuarascáil Focal ar Fhocal (CRE) ar Imeachtaí do shuí iomlánach na Parlaiminte an 31 Márta 2004, faoi 'Vóta'.
mar aon leis na gealltanais sin dar tagraíodh i bpointí 1 go 7 den litir an 2 Deireadh Fómhair 2001
IO C 284 E, 21.11.2002, lch. 83.
ón gCoimisinéir Bolkestein chuig Cathaoirleach an Choiste um Ghnóthaí Eacnamaíocha agus Airgeadais i bParlaimint na hEorpa chomh fada agus a bhaineann leis an earnáil iomlán seirbhísí airgeadais (lena n-áirítear urrúis, bainc, árachas, pinsin agus cuntasaíocht).
Féilire d'obair na Parlaiminte
18.
Seachas nuair a bhíonn teorainneacha ama níos giorra i bhfeidhm nó i gcásanna práinne, beidh aird ag an gCoimisiún, agus é ag tarchur dréachtbhearta cur chun feidhme faoin gComhaontú seo, ar thréimhsí scíthe Pharlaimint na hEorpa (geimhreadh, samhradh agus na toghcháin Eorpacha), d'fhonn a chinntiú go mbeidh an Pharlaimint in ann a cuid sainchumas a fheidhmiú laistigh de na teorainneacha ama atá leagtha síos i gCinneadh 1999/468/CE agus sa Chomhaontú seo.
Comhar idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún
19.
Léiríonn an dá institiúid go bhfuil siad ullamh cabhrú lena chéile d’fhonn lán-chomhar a chinntiú agus iad ag déileáil le bearta sainiúla cur chun feidhme. Chun na críche sin, cruthófar teagmhálacha cuí ar leibhéal riaracháin.
Comhaontuithe roimhe seo
20.
Tagann an Comhaontú seo, leis seo, in áit Chomhaontú 2000 idir Parlaimint an hEorpa agus an Coimisiún maidir le nósanna imeachta chun Cinneadh 1999/468/CE ón gComhairle
IO L 256, 10.10.2000, lch. 19.
a chur chun feidhme. Measann Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún go bhfuil na comhaontuithe seo a leanas curtha as ionad agus dá bhrí sin nach bhfuil aon éifeacht acu chomh fada agus a bhaineann leo féin: comhaontú Plumb/Delors 1988, comhaontú Samland/Williamson 1996 agus modus vivendi 1994
IO C 102, 4.4.1996, lch. 1.
.
IARSCRÍBHINN
XIV
Creat-Chomhaontú maidir leis an gcaidreamh idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún
Tá Parlaimint na hEorpa
Cinneadh ón bParlaimint an 26 Bealtaine 2005.
agus Coimisiún na gComhphobal Eorpach (dá dtagraítear as seo síos mar "an dá Institiúid"),
-.
ag féachaint don Chonradh ar an Aontas Eorpach, don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, agus don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, (dá dtagraítear as seo síos mar "na Conarthaí"),
-.
ag féachaint do na Comhaontuithe Idirinstitiúideacha agus na téacsanna a rialaíonn an caidreamh idir an dá Institiúid,
-.
ag féachaint do Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte
IO L 44, 15.2.2005, lch. 1.
, agus go háirithe Riail 98
Riail 105 anois.
, Riail 99
Riail 106 anois.
agus Riail 120
Riail 127 anois.
chomh maith le hIarscríbhinn VIII,
A.
de bhrí go neartaíonn na Conarthaí dlisteanacht dhaonlathach phróiseas cinnteoireachta an Aontais Eorpaigh,
B.
de bhrí go leagann an dá Institiúid fíorthábhacht ar thrasuíomh agus ar fheidhmiú éifeachtach dhlí an Chomhphobail,
C.
de bhrí nach ndéanann an Comhaontú Réime seo difear do chumhachtaí agus do shainchumais na Parlaiminte, an Choimisiúin nó aon institiúid nó orgán eile den Aontas Eorpach ach go bhféachann sé lena chinntiú go bhfeidhmítear na cumhachtaí agus na sainchumais sin chomh héifeachtach agus is féidir,
D.
de bhrí gur cuí an Comhaontú Réime a rinneadh i mí Iúil 2000
IO C 121, 24.4.2001, lch. 122.
a thabhairt cothrom le dáta agus an téacs seo a leanas a chur ina ionad,
tar éis a chomhaontú mar a leanas:
I. RAON FEIDHME
1.
Comhaontaíonn an dá Institiúid na bearta seo a leanas chun freagracht pholaitiúil agus dlisteanacht an Choimisiúin a neartú, chun cainteanna cuiditheacha a leathnú, chun sreabhadh faisnéise idir an dá Institiúid a fheabhsú agus chun comhordú na nósanna imeachta agus na pleanála a fheabhsú.
Comhaontaíonn siad freisin bearta sainiúla cur chun feidhme maidir le doiciméid agus faisnéis faoi rún de chuid an Choimisiúin a chur ar aghaidh, mar atá leagtha amach in Iarscríbhinn 1, agus maidir le tráthchlár an Choimisiúin dá chlár reachtach agus oibre, mar atá leagtha amach in Iarscríbhinn 2.
II. FREAGRACHT PHOLAITIÚIL
2.
Glacfaidh gach Comhalta den Choimisiún freagracht pholaitiúil as gníomhaíocht sa réimse ina bhfuil sé nó sí féin i gceannas, gan dochar do phrionsabal choláisteacht an Choimisiúin.
Beidh Uachtarán an Choimisiúin go hiomlán freagrach as aon choimhlint leasa a aithint a d'fhágfadh nach mbeadh ar chumas Chomhalta den Choimisiún a chuid dualgas nó a cuid dualgas a chomhall.
Beidh Uachtarán an Choimisiúin, amhlaidh, freagrach as aon ghníomh a ghlactar ina dhiaidh sin in imthosca den sórt sin; má chaitear cás aonair a leithdháileadh an athuair, cuirfidh an tUachtarán é sin in iúl d'Uachtarán na Parlaiminte láithreach agus i scríbhinn.
3.
I gcás go gcinneann an Pharlaimint easpa muiníne a léiriú i gComhalta den Choimisiún, iarrfaidh Uachtarán an Choimisiúin, tar éis an cinneadh sin a bhreithniú go dúthrachtach, ar an gComhalta sin éirí as oifig nó míneoidh sé nó sí a chinntí nó a cinntí don Pharlaimint.
4.
I gcás go gcaitear socrú a dhéanamh chun duine eile a chur in ionad Chomhalta den Choimisiún le linn a théarma nó a téarma oifige de bhun Airteagal 215 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, déanfaidh Uachtarán an Choimisiúin teagmháil láithreach le hUachtarán na Parlaiminte chun teacht ar chomhaontú faoin tslí a bhfuil sé i gceist ag Uachtarán an Choimisiúin a chinntiú go gcuirfear an té a bheidh ina Chomhalta nó ina Comhalta feasta i láthair na Parlaiminte gan mhoill agus i gcomhlíonadh iomlán le sainchumais na nInstitiúidí.
Cinnteoidh an Pharlaimint go stiúrfar a cuid nósanna imeachta leis an dithneas is mó, ionas go bhféadfar seasamh na Parlaiminte a chur in iúl d’Uachtarán an Choimisiúin in am trátha sula n-iarrtar ar an gComhalta dul i mbun dualgais mar ionadaí de chuid an Choimisiúin.
5.
Tabharfaidh Uachtarán an Choimisiúin fógra láithreach don Pharlaimint faoi aon chinneadh a bhaineann le leithdháileadh freagrachtaí ar Chomhalta den Choimisiún. Más rud é go n-athraítear freagrachtaí Chomhalta den Choimisiún go suntasach, láithreoidh an Comhalta sin os comhair an choiste pharlaimintigh iomchuí ar iarratas ón bParlaimint.
6.
Cuirfear aon athruithe ar fhorálacha an Chóid Iompair do Chomhaltaí den Choimisiún maidir le coimhlint leasa nó iompraíocht eitice chuig an bParlaimint ar an bpointe.
Beidh aird ag an gCoimisiún ar na tuairimí a léireoidh an Pharlaimint ina leith sin.
7.
I gcomhréir le Riail 106 dá Rialacha Nós Imeachta, beidh an tUachtarán i gcumarsáid le hUachtarán tofa an Choimisiúin luath go leor roimh thús na nósanna imeachta i ndáil leis an gCoimisiún nua a fhormheas. Beidh aird ag an bParlaimint ar a ndéarfaidh an tUachtarán tofa.
Beidh na nósanna imeachta leagtha amach ar shlí a chinnteoidh go ndéanfar an Coimisiún tofa go léir a mheasúnú i modh oscailte, cothrom agus comhchuí.
Cinnteoidh Comhaltaí an Choimisiúin tofa go ndéanfar lán-nochtadh ar an bhfaisnéis iomchuí go léir, i gcomhréir leis an oibleagáid neamhspleáchais atá leagtha síos in Airteagal 213 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh.
III. CAINTEANNA CUIDITHEACHA AGUS SREABHADH FAISNÉISE
(i) Forálacha ginearálta
8.
Coinneoidh an Coimisiún an Pharlaimint ar an eolas, go hiomlán agus go pras, faoina chuid tograí agus tionscnamh sna réimsí reachtacha agus buiséadacha.
Sna réimsí go léir ina ngníomhaíonn an Pharlaimint i gcáil reachtach, nó mar bhrainse den údarás buiséadach, cuirfear ar an eolas í, díreach mar a dhéanfar leis an gComhairle, ag gach céim den phróiseas reachtach agus buiséadach.
9.
I réimsí an Chomhbheartais Eachtraigh agus Slándála, an chomhair póilíneachta agus an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla, déanfaidh an Coimisiún bearta chun feabhas a chur ar rannpháirtíocht na Parlaiminte ar shlí a chuirfidh tuairimí na Parlaiminte san áireamh a mhéad is féidir.
10.
Beidh cruinniú ag Uachtarán an Choimisiúin agus/nó ag an Leas-Uachtarán a bheidh freagrach as caidreamh idir-institiúideach le Comhdháil na nUachtarán gach trí mhí chun cainteanna rialta idir an dá Institiúid ar an leibhéal is airde a chinntiú. Freastalóidh Uachtarán an Choimisiúin ar chruinnithe de chuid Chomhdháil na nUachtarán faoi dhó sa bhliain ar a laghad.
11.
Cinnteoidh gach Comhalta den Choimisiún go mbíonn sreabhadh rialta agus díreach faisnéise idir an Comhalta den Choimisiún agus cathaoirleach an choiste pharlaimintigh iomchuí.
12.
Ní chuirfidh an Coimisiún aon togra reachtach nó aon tionscnamh nó cinneadh suntasach ar fáil go poiblí gan fógra de sin a thabhairt don Pharlaimint i scríbhinn.
Bunaithe ar chlár reachtach agus oibre an Choimisiúin agus ar an gclár ilbhliantúil, aithneoidh an dá Institiúid roimh ré, de thoil a chéile, na tograí agus na tionscnaimh a mbeidh tábhacht ar leith leo, d'fhonn iad a thíolacadh ag cruinniú iomlánach den Pharlaimint.
Ar an gcaoi chéanna, aithneoidh siad na tograí agus na tionscnaimh a mbeidh faisnéis ina leith le tabhairt os comhair Chomhdháil na nUachtarán nó a bheidh le cur in iúl, ar mhodh cuí, don choiste parlaiminteach iomchuí nó dá chathaoirleach.
Glacfar na cinntí sin faoi chuimsiú na gcainteanna rialta idir an dá Institiúid, faoi mar a bhforáiltear dóibh i bpointe 10, agus tabharfar cothrom le dáta iad ar bhonn rialta, agus aird chuí á thabhairt ar aon fhorbairtí polaitiúla.
13.
Más rud é go scaiptear doiciméad inmheánach Coimisiúin – nach mbíonn an Pharlaimint curtha ar an eolas ina thaobh de bhun phointí 8, 9 agus 12 – lasmuigh de na hInstitiúidí, féadfaidh Uachtarán na Parlaiminte a iarraidh go gcuirfí an doiciméad lena mbaineann ar aghaidh chuig an bParlaimint gan mhoill, chun é a chur ar fáil d'aon Fheisire Parlaiminte a d'iarrfadh é.
14.
Soláthróidh an Coimisiún faisnéis rialta i scríbhinn ar an ngníomh a ghlactar i bhfreagairt ar iarratais shainiúla a dhírítear air i rúin ón bParlaimint, lena n-áirítear i gcásanna nach bhféadfaí dearcadh na Parlaiminte a leanúint.
Maidir leis an nós imeachta urscaoilte, beidh feidhm leis na forálacha sainiúla atá leagtha síos i bpointe 26.
Beidh aird ag an gCoimisiún ar aon iarratas a dhéanann an Pharlaimint ar an gCoimisiún, de bhun Airteagal 192 den Chonradh ag bunú na gComhphobal Eorpach, chun tograí reachtacha a thíolacadh agus tabharfaidh sé freagra pras agus mionsonraithe go leor air sin.
Ar iarratas ón bParlaimint nó ón gCoimisiún, tabharfar faisnéis ar an obair leantach ar iarratais shuntasacha na Parlaiminte freisin os comhair an choiste pharlaiminitigh iomchuí agus, más gá, ag an gcruinniú iomlánach den Pharlaimint.
15.
I gcás go dtíolacann Ballstát tionscnamh reachtach de bhun Airteagal 34 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, cuirfidh an Coimisiún, má iarrtar sin air, a sheasamh ar an tionscnamh in iúl don Pharlaimint os comhair an choiste fhreagraigh iomchuí.
16.
Cuirfidh an Coimisiún an liosta dá ghrúpaí saineolaithe a bhíonn curtha ar bun chun cabhrú leis an gCoimisiún i bhfeidhmiú a cheart tionscnaimh in iúl don Pharlaimint. Tabharfar an liosta sin cothrom le dáta ar bhonn rialta agus cuirfear ar fáil go poiblí é.
Laistigh den chreat seo, cuirfidh an Coimisiún, i modh cuí, an coiste parlaiminteach inniúil ar an eolas, ar iarratas sonrach agus réasúnaithe a chathaoirligh, faoi ghníomhaíochtaí agus faoi chomhdhéanamh na ngrúpaí sin.
17.
Beidh cainteanna cuiditheacha ag an dá Institiúid, trí na sásraí cuí, ar cheisteanna a bhaineann le cúrsaí tábhachtacha riaracháin, go sonrach ar shaincheisteanna a mbíonn impleachtaí díreacha acu ar riarachán na Parlaiminte féin.
18.
I gcás go n-agraítear rúndacht maidir le haon chuid den fhaisnéis a chuirtear ar aghaidh de bhun an Chomhaontaithe Réime seo, beidh feidhm leis na forálacha atá leagtha síos in Iarscríbhinn 1.
(ii) Caidreamh seachtrach, méadú agus comhaontuithe idirnáisiúnta
19.
Maidir le comhaontuithe idirnáisiúnta, lena n-áirítear comhaontuithe trádála, tabharfaidh an Coimisiún faisnéis luath agus soiléir don Pharlaimint le linn chéim ullmhaithe na gcomhaontuithe agus le linn caibidlíochtaí idirnáisiúnta a bheith á stiúradh agus á dtabhairt chun críche. Clúdaíonn an fhaisnéis seo na dréacht-treoracha caibidlíochta, na treoracha caibidlíochta glactha, stiúradh na caibidlíochta ina dhiaidh sin agus tabhairt chun críche na caibidlíochta.
Cuirfear an fhaisnéis dá dtagraítear sa chéad fhomhír ar fáil don Pharlaimint luath go leor le go mbeidh ar a cumas a tuairim a thabhairt más cuí, agus go mbeidh ar chumas an Choimisiúin tuairimí na Parlaiminte a chur san áireamh chomh fada agus is féidir. Cuirfear an fhaisnéis sin ar fáil trí na coistí parlaiminteacha iomchuí agus, más cuí, ag an gcruinniú iomlánach.
Geallann an Pharlaimint, óna taobh féin de, nósanna imeachta agus cosaintí a bhunú chomh fada agus a bhaineann le rúndacht, de réir fhorálacha Iarscríbhinn 1.
20
Déanfaidh an Coimisiún na bearta is gá lena chinntiú go gcuirtear an Pharlaimint ar an eolas láithreach agus go hiomlán faoi:
(i)
cinntí a bhaineann le feidhmiú sealadach nó fionraí comhaontuithe; agus
(ii)
seasamh an Chomhphobail i gcomhlacht arna bhunú le comhaontú.
21.
I gcás go ndéanann an Coimisiún ionadaíocht ar an gComhphobal Eorpach, éascóidh sé, ar iarratas ón bParlaimint, Feisirí den Pharlaimint a chur san áireamh mar bhreathnóirí i dtoscaireachtaí Comhphobail a bhíonn i mbun caibidlíochta ar chomhaontuithe iltaobhacha. Ní fhéadfaidh Feisirí Parlaiminte páirt dhíreach a ghlacadh sna seisiúin chaibidlíochta.
Geallann an Coimisiún go gcoinneoidh sé Feisirí den Pharlaimint a bhíonn páirteach mar bhreathnóirí i dtoscaireachtaí Comhphobail a bhíonn i mbun caibidlíochta ar chomhaontuithe iltaobhacha ar an eolas go córasach.
22.
Sula ndéantar, ag comhdhálacha deontóirí, aon ghealltanais airgeadais a bhfuil gealltanais nua airgeadais le tuiscint astu agus a éilíonn comhaontú an údaráis bhuiséadaigh, cuirfidh an Coimisiún an t-údarás buiséadach ar an eolas agus scrúdóidh sé a mbeidh le rá ag an údarás sin.
23.
Comhaontaíonn an dá Institiúid comhoibriú le chéile i réimse na breathnóireachta toghcháin. Comhoibreoidh an Coimisiún leis an bParlaimint chun an cúnamh is gá a thabhairt do thoscaireachtaí na Parlaiminte a bhíonn páirteach i misin bhreathnóireachta toghcháin de chuid an Chomhphobail.
24.
Coinneoidh an Coimisiún an Pharlaimint go hiomlán ar an eolas faoi dhul chun cinn na gcaibidlíochtaí aontachais agus go háirithe ar aon mhórghnéithe agus mórfhorbairtí, ionas go mbeidh sí in ann a cuid tuairimí a thabhairt in am trátha trí na nósanna imeachta parlaiminteacha cuí.
25.
I gcás go nglacann an Pharlaimint moladh ar nithe a dtagraítear dóibh i bpointe 24, de bhun Riail 82 dá cuid Rialacha Nós Imeachta, agus más rud é, ar chúiseanna tábhachtacha, go gcinneann an Coimisiún nach féidir leis tacú le moladh den sórt sin, míneoidh sé na cúiseanna os comhair na Parlaiminte, ag cruinniú iomlánach nó ag an gcéad chruinniú eile den choiste parlaiminteach iomchuí.
(iii) Cur chun feidhme buiséadach
26.
Maidir leis an urscaoileadh bliantúil a rialaítear le hAirteagal 276 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, cuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis go léir is gá chun maoirsiú a dhéanamh ar fheidhmiú an bhuiséid don bhliain i dtrácht ar aghaidh, arna iarraidh air chun na críche sin ag cathaoirleach an choiste pharlaimintigh a bhíonn freagrach as an nós imeachta urscaoilte de bhun Iarscríbhinn VII de Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte.
Má thagann gnéithe nua chun solais maidir le blianta roimhe sin dá raibh urscaoileadh tugtha cheana, cuirfidh an Coimisiún an fhaisnéis riachtanach go léir ar an ábhar ar aghaidh d’fhonn teacht ar réiteach a bheidh inghlactha ag an dá thaobh.
IV. COMHOIBRIÚ MAIDIR LEIS NA NÓSANNA IMEACHTA REACHTACHA AGUS MAIDIR LE PLEANÁIL
(i) Cláir pholaitíochta agus reachtacha an Choimisiúin agus leagan amach chlár ilbhliantúil an Aontais Eorpaigh
27.
Tíolacfaidh an Coimisiún tograí i gcomhair leagan amach chlár ilbhliantúil an Aontais Eorpaigh, d'fhonn comhaontú a fháil ar leagan amach cláir idirinstitiúidigh idir na hInstitiúidí lena mbaineann.
28.
Tíolacfaidh Coimisiún nua a chlár polaitíochta agus reachtach chomh luath agus is féidir.
29.
Nuair a ullmhóidh an Coimisiún a chlár reachtach agus oibre, comhoibreoidh an dá Institiúid i comhréir leis an tráthchlár atá leagtha amach in Aguisín 2.
Beidh aird ag an gCoimisiún ar na tosaíochtaí a léireoidh an Pharlaimint.
Tabharfaidh an Coimisiún dóthain mionsonraí maidir lena bhfeictear dó a bheith i gceist le gach pointe sa chlár reachtach agus oibre.
30.
Geallann Leas-Uachtarán an Choimisiúin a bheidh freagrach as an gcaidreamh idirinstitiúideach go dtuairisceoidh sé chuig Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí gach trí mhí, ag tabhairt cur síos ar fheidhmiú polaitiúil an chláir reachtaigh agus oibre don bhliain i dtrácht mar aon le haon tabhairt cothrom le dáta a bhíonn riachtanach mar gheall ar imeachtaí polaitiúla tráthúla agus tábhachtacha.
(ii) Nósanna imeachta reachtacha ginearálta
31.
Gabhann an Coimisiún air féin na leasuithe ar a chuid tograí reachtacha arna nglacadh ag an bParlaimint a scrúdú go cúramach, d'fhonn iad a chur san áireamh in aon togra leasaithe.
Nuair a bhíonn a thuairim á thabhairt ag an gCoimisiún ar leasuithe na Parlaiminte faoi Airteagal 251 den Chonradh ag bunú na gComhphobal Eorpach, gabhann sé air féin an aird is mó is féidir a thabhairt ar na leasuithe a glacadh ag an dara léamh; más rud é go gcinneann sé, ar chúiseanna tábhachtacha agus tar éis dul i gcomhairle leis an gColáiste, gan glacadh leis na leasuithe sin nó gan tacú leo, míneoidh sé a chinneadh os comhair na Parlaiminte, agus ar aon chuma ina thuairim ar leasuithe de chuid na Parlaiminte de bhua phointe (c) den tríú fomhír d'Airteagal 251(2).
32.
Tabharfaidh an Coimisiún fógra roimh ré don Pharlaimint agus don Chomhairle sula dtarraingeoidh sé tograí siar.
33
Maidir le nósanna imeachta reachta nach mbíonn comhchinnteoireacht i gceist leo, déanfaidh an Coimisiún:
a chinntiú go meabhraítear in am trátha do chomhlachtaí na Comhairle gan teacht ar chomhaontú polaitiúil ar a chuid tograí sula mbeidh a tuairim glactha ag an bParlaimint. Iarrfaidh sé na cainteanna a thabhairt chun críche ag leibhéal aireachta tar éis tréimhse réasúnach a bheith tugtha do chomhaltaí na Comhairle tuairim na Parlaiminte a scrúdú.
a chinntiú go gcloíonn an Chomhairle leis na rialacha arna bhforbairt ag Cúirt Bhreithiúnais na gComhphobal Eorpach a cheanglaíonn go rachfar i gcomhairle an athuair leis an bParlaimint sa chás go leasaíonn an Chomhairle togra ón gCoimisiún go substaintiúil. Cuirfidh an Coimisiún aon mheabhrúchán don Chomhairle maidir leis an ngá dul i gcomhairle an athuair in iúl don Pharlaimint;
a ghabháil air féin, más cuí, togra reachtach a bhíonn diúltaithe ag an bParlaimint a tharraingt siar. Más rud é, ar chúiseanna tábhachtacha agus tar éis a bhreithnithe ag an gColáiste, go gcinneann an Coimisiún a thogra a choinneáil, míneoidh sé na cúiseanna don chinneadh sin i ráiteas os comhair na Parlaiminte.
34
Óna taobh féin de, chun an phleanáil reachtach a fheabhsú, gabhann an Pharlaimint uirthi féin:
na ranna reachtacha dá cláir oibre a phleanáil, á dtabhairt i gcomhréir leis an gclár reachtach reatha agus leis na rúin atá glactha aici ar an gclár sin;
spriocamanna réasúnacha a chomhlíonadh, chomh fada agus is úsáideach don nós imeachta iad, nuair a bhíonn a tuairim á glacadh aici ag an gcéad léamh faoi nósanna imeachta an chomhair agus na comhchinnteoireachta agus faoi nós imeachta an chomhairliúcháin;
a mhéid is féidir, rapóirtéirí a cheapadh ar thograí atá le teacht a thúisce a bhíonn glactha leis an gclár reachtach;
iarratais ar athchomhairliúchán a bhreithniú mar ábhar fíorthosaíochta ar choinníoll go mbíonn an fhaisnéis riachtanach go léir curtha ar aghaidh chuici.
(iii) Sainchumhachtaí reachtacha agus cur chun feidhme an Choimisiúin
35.
Tabharfaidh an Coimisiún faisnéis iomlán agus tráthúil don Pharlaimint maidir leis na gníomhartha a ghlacann sé agus a bhíonn laistigh de raon feidhme a chuid cumhachtaí reachtacha féin.
Beidh feidhmiú Chinneadh 1999/468/CE ón gComhairle den 28 Meitheamh 1999 ag leagan síos na nósanna imeachta maidir le feidhmiú na gcumhachtaí cur chun feidhme arna dtabhairt don Choimisiún
IO L 184, 17.7.1999, lch. 23.
á rialú ag an gComhaontú idir Parlaimint na hEorpa agus an Coimisiún
IO L 256, 10.10.2000, lch. 19.
ar na nósanna imeachta maidir le feidhmiú an chinnidh sin.
Maidir leis na bearta cur chun feidhme a bhaineann leis an earnáil urrús, bhaincéireachta agus árachais, dearbhaíonn an Coimisiún na gealltanais a thug sé ag an gcruinniú iomlánach den 5 Feabhra 2002 agus a athdhearbhaíodh an 31 Márta 2004. Go háirithe, ceanglaíonn an Coimisiún air féin an aird is mó agus is féidir a thabhairt ar sheasamh na Parlaiminte agus ar aon rúin a d'fhéadfadh sí a ghlacadh i ndáil leis na bearta cur chun feidhme a théann thar na cumhachtaí cur chun feidhme a bhforáiltear dóibh san ionstraim bhunúsach; i gcásanna den sórt sin, féachfaidh sé le teacht ar réiteach cothromaithe.
(iv) Faireachán ar fheidhmiú dhlí an Chomhphobail
36.
Sa bhreis ar thuarascálacha speisialta agus ar an tuarascáil bhliantúil maidir le feidhmiú dhlí an Chomhphobail, coinneoidh an Coimisiún, ar iarratas ón gcoiste parlaiminteach freagrach, an Pharlaimint ar an eolas ó bhéal faoin staid a bhfuiltear sa nós imeachta ón tráth a gcuirtear an tuairim réasúnaithe isteach agus, i gcás go mbíonn nósanna imeachta tionscnaithe mar gheall ar mhainneachtain bearta cur chun feidhme treorach a chur in iúl, nó mainneachtain breithiúnas den Cúirt Bhreithiúnais a chomhall, ó thráth an fhógra fhoirmiúil.
V. RANNPHÁIRTÍOCHT AN CHOIMISIÚIN IN IMEACHTAÍ NA PARLAIMINTE
37.
Féachfaidh an Pharlaimint lena chinntiú, mar riail ghinearálta, go mbeidh nithe a thiocfaidh faoi fhreagracht Chomhalta den Choimisiún grúpáilte le chéile.
Féachfaidh an Coimisiún lena chinntiú, mar riail ghinearálta, go mbeidh Comhaltaí den Choimisiún i láthair ag cruinnithe iomlánacha le haghaidh míreanna den chlár oibre a thagann faoina bhfreagracht, cibé uair a n-iarrann an Pharlaimint sin.
38.
D'fhonn a chinntiú go mbeidh Comhaltaí an Choimisiúin i láthair, gabhann an Pharlaimint uirthi féin a dícheall a dhéanamh gan athruithe a dhéanamh ar na dréachtaí críochnaitheacha dá clár oibre.
Más rud é go leasaíonn an Pharlaimint an dréacht críochnaitheach dá clár oibre, nó más rud é go n-aistríonn sí míreanna den chlár oibre thart laistigh de pháirtseisiún, cuirfidh an Pharlaimint é sin in iúl láithreach don Choimisiún. Déanfaidh an Coimisiún a mhíle dícheall a chinntiú go mbeidh an Comhalta den Coimisiún a bheidh freagrach i láthair.
39.
Féadfaidh an Coimisiún a thairiscint nithe a chur ar an gclár oibre ag tráth nach déanaí ná cruinniú Chomhdháil na nUachtarán a chinneann an dréacht críochnaitheach de chlár oibre pháirtseisiúin. Tabharfaidh an Pharlaimint lánaird ar thairiscintí den sórt sin.
40.
Mar riail ghinearálta, beidh an Comhalta den Choimisiún a bheidh freagrach as mír a bheidh á breithniú i gcoiste parlaiminteach i láthair ag an gcruinniú coiste iomchuí, nuair a iarrtar sin air nó uirthi.
Tabharfar éisteacht do Chomhaltaí den Choimisiún nuair a iarrann siad sin.
Féachfaidh coistí parlaiminteacha leis gan aon athrú a dhéanamh ar a ndréachtaí den chlár oibre agus ar a gcláir oibre.
Cibé uair a leasaíonn coiste parlaiminteach a dhréacht den chlár oibre nó a chlár oibre, cuirfear é sin in iúl láithreach don Choimisiún.
Más rud é nach mbíonn láithreacht Chomhalta den Choimisiún de dhíth go sainráite ag cruinniú de choiste parlaiminteach, cinnteoidh an Coimisiún go mbeidh oifigeach inniúil ar leibhéal cuí mar ionadaíocht air nó uirthi ann.
VI. FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA
41.
Gabhann an dá Institiúid orthu féin a gcomhoibriú i réimse na faisnéise agus na cumarsáide a athneartú.
42.
Déanfaidh an dá Institiúid cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe Réime seo agus a chuid Iarscríbhinní a mheasúnú go tréimhsiúil, agus breithneofar a n-athbhreithniú, i bhfianaise na taithí praiticiúla, má iarrann ceann den dá Institiúid sin.
43.
Déanfar athbhreithniú ar an gComhaontú Réime seo tar éis don Chonradh ag bunú Bunreachta don Eoraip teacht i bhfeidhm.
Iarscríbhinn
1
:
Faisnéis faoi rún a chur ar aghaidh chuig Parlaimint na hEorpa
1. Raon Feidhme
1.1.
Rialaíonn an Iarscríbhinn seo mar a chuirtear faisnéis faoi rún ón gCoimisiún, a bhaineann le feidhmiú na sainchumas parlaiminteach maidir leis na nósanna imeachta reachtacha agus buiséadacha, ar aghaidh chuig an bParlaimint, agus mar a láimhseáiltear an fhaisnéis sin, an nós imeachta le haghaidh urscaoileadh a thabhairt agus feidhmiú tríd is tríd chumhachtaí grinnscrúdaithe na Parlaiminte. Gníomhóidh an dá Institiúid i gcomhréir lena ndualgais fhrithpháirteacha de chomhar dílis, i meon iontaobhais iomláin fhrithpháirtigh agus i ndianchomhréir leis na forálacha Conartha iomchuí, go háirithe Airteagal 6 agus Airteagal 46 den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus Airteagal 276 den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh.
1.2.
Ciallóidh 'faisnéis' aon fhaisnéis i scríbhinn nó ó bhéal, is cuma cén meán agus cé hé nó cé hí an t-údar.
1.3.
Cinnteoidh an Coimisiún go dtabharfar rochtain ar fhaisnéis don Pharlaimint, de réir fhorálacha na hIarscríbhinne seo, cibé uair a bhfaighidh sé iarratas ó cheann de na comhlachtaí parlaiminteacha atá leagtha amach i bpointe 1.4 ag iarraidh air faisnéis faoi rún a chur ar aghaidh.
1.4.
I gcomhthéacs na hIarscríbhinne seo, féadfaidh siad seo a leanas faisnéis faoi rún a iarraidh ar an gCoimisiún: Uachtarán na Parlaiminte, cathaoirleach na gcoistí parlaiminteacha lena mbaineann, an Biúró agus Comhdháil na nUachtarán.
1.5.
Beidh faisnéis ar nósanna imeachta i gcás sáraithe agus ar nósanna imeachta a bhaineann le comórtas, chomh fada agus nach mbíonn siad clúdaithe ag cinneadh críochnaitheach ón gCoimisiún ar an dáta a bhfaightear an t-iarratas ó cheann de na comhlachtaí parlaiminteacha, eisiata ón Iarscríbhinn seo.
1.6.
Beidh feidhm ag na forálacha sin gan dochar do Chinneadh 95/167/CE, Euratom, CEGC ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún an 19 Aibreán 1995 maidir leis na forálacha mionsonraithe a rialaíonn feidhmiú cheart fiosrúcháin Pharlaimint na hEorpa
IO L 113, 19.5.1995, lch. 2.
agus gan dochar do na forálacha iomchuí de Chinneadh 1999/352/CE, CEGC, Euratom ón gCoimisiún an 28 Aibreán 1999 ag bunú na hOifige Eorpaí Frith-Chalaoise (OLAF)
IO L 136, 31.5.1999, lch. 20.
.
2. Rialacha ginearálta
2.1
Ar iarratas ó cheann de na comhlachtaí dá dtagraítear i bpointe 1.4., cuirfidh an Coimisiún aon fhaisnéis faoi rún a bhíonn de dhíth chun cumhachtaí grinnscrúdaithe na Parlaiminte a fheidhmiú ar aghaidh le gach dithneas cuí chuig an gcomhlacht sin. De réir a gcuid cumhachtaí agus freagrachtaí faoi seach, urramóidh an dá Institiúid:
-
cearta bunúsacha an duine, lena n-áirítear an ceart ar thriail chothrom agus an ceart ar chosaint na príobháideachta;
-
forálacha a rialaíonn nósanna imeachta breithiúnacha agus araíonachta;
-
rúndacht ghnó agus caidreamh tráchtála a chosaint;
-
leasanna an Aontais a chosaint, go háirithe iad sin a bhaineann le sábháilteacht an phobail, caidreamh idirnáisiúnta, cobhsaíocht airgeadaíochta agus leasanna airgeadais.
I gcás easaontais, tarchuirfear an t-ábhar chuig Uachtaráin an dá Institiúid ionas go bhféadfaidh siad an díospóid a réiteach. Ní chuirfear faisnéis faoi rún ó Stát, ó institiúid nó ó eagraíocht idirnáisiúnta ar aghaidh ach amháin lena thoiliú nó lena toiliú.
2.2.
I gcás go mbíonn aon amhras faoi nádúr rúndachta mhír faisnéise, nó i gcás gur gá na socruithe cuí a leagan síos lena cur ar aghaidh i gcomhréir le ceann de na roghanna atá leagtha amach i bpointe 3.2., rachaidh cathaoirleach an choiste pharlaimintigh lena mbaineann, i dteannta, más gá, leis an rapóirtéir, i gcomhairle gan mhoill leis an gComhalta den Choimisiún ar a mbeidh freagracht as an réimse sin. I gcás easaontais, tarchuirfear an t-ábhar chuig Uachtaráin an dá Institiúid ionas go bhféadfaidh siad an díospóid a réiteach.
2.3.
Más rud é, ag deireadh an nós imeachta dá dtagraítear i bpointe 2.2., nach dtagtar ar aon chomhaontú, iarrfaidh Uachtarán na Parlaiminte, i bhfreagairt ar iarratas réasúnaithe ón gcoiste parlaiminteach lena mbaineann, ar an gCoimisiún an fhaisnéis faoi rún a bhíonn i gceist a chur ar aghaidh, laistigh den spriocam a bhíonn léirithe go cuí, ag roghnú na socruithe as measc na roghanna atá leagtha síos i roinn 3 den Iarscríbhinn seo. Sula rachaidh an spriocam in éag, cuirfidh an Coimisiún a sheasamh críochnaitheach in iúl don Pharlaimint i scríbhinn, agus beidh an ceart ar cosaint ina leith sin ag an bParlaimint, más cuí, a ceart ar lorg sásaimh a fheidhmiú.
3. Socruithe i gcomhair rochtana ar fhaisnéis faoi rún agus i gcomhair faisnéis faoi rún a láimhseáil
3.1.
Déanfar faisnéis faoi rún arna cur ar aghaidh i gcomhréir leis na nósanna imeachta atá leagtha amach i bpointe 2.2 agus, i gcás gur cuí, i bpointe 2.3 a chur ar aghaidh, faoi chúram an Uachtaráin nó Chomhalta den Choimisiún, chuig an gcomhlacht parlaiminteach a thíolaic an t-iarratas.
3.2
Gan dochar d'fhorálacha phointe 2.3., déanfar rochtain agus na socruithe a bheidh ceaptha chun rúndacht na faisnéise a shlánchoimeád a leagan síos de chomhthoil idir an Comhalta den Choimisiún ar a mbeidh freagracht as an réimse a bhíonn i gceist agus an comhlacht parlaiminteach lena mbaineann, arna ionadú go cuí ag a chathaoirleach, agus roghnófar ceann de na roghanna seo a leanas:
-
faisnéis a bheidh beartaithe don chathaoirleach agus don rapóirtéir don choiste parlaiminteach iomchuí;
-
rochtain shrianta ar fhaisnéis do chomhaltaí uile an choiste pharlaimintigh iomchuí de réir na socruithe cuí, agus b'fhéidir na doiciméid a bhailiú tar éis iad a iniúchadh agus cosc ar chóipeanna a dhéanamh díobh;
-
plé sa choiste parlaiminteach iomchuí, ag teacht le chéile i seomra iata, de réir socruithe a d'fhéadfaí a athrú de bhua an mhéid rúndachta a bhíonn i gceist agus de réir na bprionsabal atá leagtha amach in Iarscríbhinn VII de Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte;
-
doiciméid a mbeidh gach sonra pearsanta bainte amach astu a chur ar fáil;
-
i gcásanna a mbeidh forais fhíoreisceachtúla mar réasúnú leo, faisnéis a bhíonn beartaithe d'Uachtarán na Parlaiminte amháin.
Ní fhéadfar an fhaisnéis a bhíonn i gceist a fhoilsiú ná a chur ar aghaidh chuig aon seolaí eile.
3.3.
I gcás nach gcomhlíontar na rialacha seo, beidh feidhm leis na forálacha a bhaineann le smachtbhannaí atá leagtha amach in Iarscríbhinn VIII de Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte.
3.4
D'fhonn na forálacha atá leagtha amach thuas a chur chun feidhme, cinnteoidh an Pharlaimint go ndéanfar na socruithe seo a leanas go hiarbhír:
-
córas daingean cartlainne do dhoiciméid a bheidh aicmithe mar dhoiciméid faoi rún;
-
seomra léitheoireachta daingean (gan gléas fótachóipeála, teileafón, saoráidí facs, scanóirí nó aon trealamh teicniúil eile le haghaidh atáirgeadh agus tarchur na ndoiciméad, etc.);
-
socruithe slándála a rialaíonn rochtain ar an seomra léitheoireachta, lena n-áirítear gá a bheith le síniú a chur i gclár rochtana agus dearbhú sollúnta a tabhairt gan an fhaisnéis faoi rún arna scrúdú a chraobhscaoileadh.
3.5.
Glacfaidh an Coimisiún gach beart is gá chun forálacha na hIarscríbhinne seo a chur chun feidhme.
Iarscríbhinn
2
:
Tráthchlár do chlár reachtach agus oibre an Choimisiúin
1.
I mí Feabhra, cuirfidh Uachtarán an Choimisiúin agus/nó an Leas-Uachtarán a bheidh freagrach as an gcaidreamh idirinstitiúideach an cinneadh um an Straitéis Beartais Bhliaintúil (APS) don bhliain dar gcionn faoi bhráid Chomhdháil na nUachtarán.
2.
Ag páirtseisiún Feabhra-Márta, glacfaidh na hInstitiúidí lena mbaineann páirt i ndíospóireacht ar phríomhlínte na dtosaíochtaí polaitiúla, bunaithe ar an gcinneadh um APS don bhliain dar gcionn.
3.
Tar éis na díospóireachta sin, stiúrfaidh na coistí parlaiminteacha inniúla agus na Comhaltaí iomchuí den Choimisiún cainteanna déthaobhacha rialta ar feadh na bliana chun staid chur i ngníomh chlár reachtach agus oibre reatha an Choimisiúin a mheas agus chun an t-ullmhúchán don chlár amach anseo i ngach ceann dá sainréimsí a phlé. Tuairisceoidh gach coiste parlaiminteach go rialta chuig Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí ar thoradh na gcruinnithe seo.
4.
Déanfaidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí tuairimí a mhalartú go rialta le Leas-Chathaoirleach an Choimisiúin ar a bhfuil freagracht as caidreamh idirinstitiúideach, chun staid chur i ngníomh chlár reachtach agus oibre reatha an Choimisiúin a mheas, chun an t-ullmhúchán don chlár amach anseo a phlé, agus chun torthaí na gcainteanna leanúnacha déthaobhacha idir na coistí parlaiminteacha lena mbaineann agus Comhaltaí iomchuí an Choimisiúin a mheas.
5.
I Meán Fómhair, cuirfidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí tuarascáil achomair faoi bhráid Chomhdháil na nUachtarán, agus cuirfidh Comhdháil na nUachtarán é sin in iúl don Choimisiún.
6.
Ag páirtseisiún mhí na Samhna, tíolacfaidh Uachtarán an Choimisiúin clár reachtach agus oibre an Choimisiúin don bhliain dar gcionn sa Pharlaimint, agus beidh an Coláiste páirteach sa pháirtseisiún sin. Beidh measúnú ar chur i ngníomh an chláir reatha sa tíolacadh sin. Tar éis an tíolactha, glacfar le rún ón bParlaimint ag páirtseisiún mhí na Nollag.
Beidh liosta de na tograí reachtachta agus neamhreachtacha don bhliain dar gcionn, i bhfoirm a bheidh fós le cinneadh
A chuirfidh san áireamh: féilire agus, i gcás gur cuí, an bunús dlí agus impleachtaí buiséadacha.
, i dteannta le clár reachtach agus oibre an Choimisiúin. Cuirfear an clár ar aghaidh chuig an bParlaimint luath go leor roimh an bpáirtseisiún ag a ndéanfar díospóireacht air.
7.
Cuirfear an tráthchlár seo i bhfeidhm ag gach timthriall rialta do leagan amach cláir, ach amháin sna blianta toghcháin Parlaiminte a bhíonn ag teacht le deireadh théarma oifige an Choimisiúin.
8.
Ní dhéanfaidh an tráthchlár seo dochar d'aon chomhaontú amach anseo ar leagan amach cláir idirinstitiúidigh.
IARSCRÍBHINN
XV
Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid
Rialachán (CE) Uimh. 1049/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 31 Bealtaine 2001 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin
IO L 145, 31.5.2001, lch. 43.
TÁ PARLAIMINT NA HEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EOPRAIGH,
Ag féachaint don Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 255(2) de,
Ag féachaint don togra ón gCoimisiún
IO C 177 E, 27.6.2000, lch. 70.
,
Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 251 den Chonradh
Tuairim ó Pharlaimint na hEorpa an 3 Bealtaine 2001 agus Cinneadh ón gComhairle an 28 Bealtaine 2001.
,
De bharr an méid seo a leanas:
(1)
Cumhdaíonn an dara fomhír d'Airteagal 1 den Chonradh ar an Aontas Eorpach coincheap na hoscailteachta, á rá gur céim nua sa síorphróiseas ionsar aontas buandlúite a chur ar bun idir pobail na hEorpa is ea an Conradh, ina nglactar cinntí ar dhóigh chomh hoscailte agus is féidir agus ar leibhéal chomh gar do na saoránaigh agus is féidir.
(2)
Cuireann oscailteacht ar chumas na saoránach a bheith páirteach níos dlúithe sa phróiseas cinnteoireachta agus ráthaítear léi go mbíonn dlisteanas níos mó ag an riarachán agus go mbíonn sé níos éifeachtaí agus níos cuntasaí don saoránach i gcóras daonlathach. Cuireann oscailteacht le neartú phrionsabail an daonlathais agus na hurraime do na cearta bunúsacha atá leagtha síos in Airteagal 6 de Chonradh AE agus i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh.
(3)
Chuir conclúidí chruinnithe na Comhairle Eorpaí a tionóladh in Birmingham, i nDún Éideann agus i gCóbanhávan béim ar an ngá atá le tuilleadh trédhearcachta a thabhairt isteach in obair institiúidí an Aontais. Déanann an Rialachán seo comhdhlúthú ar na tionscnaimh atá glactha cheana ag na hinstitiúidí d'fhonn trédhearcacht an phróisis chinnteoireachta a fheabhsú.
(4)
Is é cuspóir an Rialacháin seo ná an éifeacht is iomláine agus is féidir a thabhairt don cheart rochtana poiblí ar dhoiciméid agus na prionsabail ghinearálta agus na teorainneacha ar an rochtain sin a leagan síos i gcomhréir le hAirteagal 255(2) de Chonradh CE.
(5)
Ós rud é nach bhfuil an cheist maidir le rochtain ar dhoiciméid clúdaithe ag forálacha an Chonartha ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Ghual agus Cruach ná ag forálacha an Chonartha ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach, ba chóir do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle agus don Choimisiún, i gcomhréir le Dearbhú Uimh. 41 atá i gceangal leis an Ionstraim Chríochnaitheach de Chonradh Amstardam, treoir a fháil ón Rialachán seo maidir le doiciméid a bhaineann leis na gníomhaíochtaí atá clúdaithe ag an dá Chonradh sin.
(6)
Ba chóir go ndeonófaí rochtain níos forleithne ar dhoiciméid i gcásanna go mbíonn institiúidí ag gníomhú ina gcáil reachtach, lena n-áirítear faoi chumhachtaí tarmligthe, agus ag an am céanna éifeachtacht phróiseas cinnteoireachta na n-institiúidí a bheith á gcaomhnú acu. Beidh rochtain dhíreach, a mhéid is féidir, ar dhoiciméid den sórt sin.
(7)
I gcomhréir le hAirteagal 28(1) agus le hAirteagal 41(1) de Chonradh AE, bíonn feidhm ag an gceart rochtana freisin i gcás doiciméad a bhaineann leis an gcomhbheartas eachtrach agus slándála agus a bhaineann le comhar póilíneachta agus breithiúnach in ábhair choiriúla. Ba chóir go mbeadh urraim ag gach institiúid dá rialacha slándála féin.
(8)
Chun lánfheidhmiú an Rialacháin seo ar ghníomhaíochtaí uile an Aontais a chinntiú, ba chóir go gcuirfeadh na gníomhaireachtaí go léir, arna mbunú ag na hinstitiúidí, na prionsabail atá leagtha síos sa Rialachán seo i bhfeidhm.
(9)
Mar gheall ar a n-inneachar fíoríogair, ba chóir cóir speisialta a thabhairt do dhoiciméid áirithe. Ba chóir socruithe chun Parlaimint na hEorpa a chur ar an eolas faoi inneachar doiciméid den sórt sin a dhéanamh trí chomhaontú idirinstitiúideach.
(10)
Chun an oscailteacht is mó a thabhairt in obair na n-institiúidí, ba chóir do Pharlaimint na hEorpa, don Chomhairle agus don Choimisiún rochtain ar dhoiciméid a dheonú. Ba chóir dóibh an rochtain sin a dheonú ar dhoiciméid arna dtarraingt suas ag na hinstitiúidí, ach ní amháin sin, ach ar dhoiciméid a fhaigheann siad freisin. Sa chomhthéacs seo, meabhraítear go bhforálann Dearbhú Uimh. 35 atá i gceangal leis an Ionstraim Chríochnaitheach de Chonradh Amstardam go bhféadfaidh Ballstát iarraidh ar an gCoimisiún nó ar an gComhairle gan doiciméad arna thionscnamh sa Stát sin a chur ar fáil do thríú páirtithe gan comhaontú roimh ré a fháil ón Stát sin.
(11)
I bprionsabal, ba chóir go mbeadh rochtain ag an bpobal ar dhoiciméid uile na n-institiúidí. Mar sin féin, ba chóir leasanna áirithe poiblí agus príobháideacha a chosaint ar bhonn eisceachtúil. Ba chóir go mbeadh na hinstitiúidí i dteideal a gcomhairliúcháin agus a bpléití inmheánacha a chosaint nuair is gá chun a gcumas a gcuid cúraimí a dhéanamh a choimeád slán. I measúnú na n-eisceachtaí dóibh, ba chóir go mbeadh aird ag na hinstitiúidí ar na prionsabail i reachtaíocht an Chomhphobail a bhaineann le cosaint sonraí pearsanta, i ngach réimse de ghníomhaíochtaí an Aontais.
(12)
Ba chóir go mbeadh gach riail a bhaineann le rochtain ar dhoiciméid na n-institiúidí i gcomhréir leis an Rialachán seo.
(13)
Lena chinntiú go mbíonn lánurraim don cheart rochtana, ba chóir go mbeadh feidhm ag nós imeachta riaracháin dhá chéim, agus go bhféadfaí chomh maith leis sin imeachtaí cúirte a thionscnamh nó gearáin a dhéanamh chuig an Ombudsman.
(14)
Ba chóir go nglacfadh gach institiúid na bearta is gá chun an pobal a chur ar an eolas faoi na forálacha nua a bheidh i bhfeidhm agus go n-oilfeadh siad a gcuid foirne chun cabhrú le saoránaigh a gcearta a chur i bhfeidhm faoin Rialachán seo. Chun é a dhéanamh níos éasca do shaoránaigh a gcearta a chur i bhfeidhm, ba chóir do gach institiúid rochtain ar chlár doiciméad a sholáthar.
(15)
Cé nach é cuspóir ná éifeacht an Rialacháin seo leasú a dhéanamh ar an reachtaíocht náisiúnta maidir le rochtain ar dhoiciméid, is léir mar sin féin, de bhua phrionsabal an chomhair dhílis a rialaíonn an caidreamh idir na hinstitiúidí agus na Ballstáit, gur chóir do Bhallstáit cúram a ghlacadh gan cur as d’fheidhmiú cuí an Rialacháin seo agus gur chóir go n-urramódh siad rialacha slándála na n-institiúidí.
(16)
Tá an Rialachán seo gan dochar do na cearta rochtana láithreacha ar dhoiciméid do Bhallstáit, d'údaráis bhreithúnacha nó do chomhlachtaí imscrúdaithe.
(17)
De réir Airteagal 255(3) de Chonradh CE, leagann gach institiúid síos forálacha sonracha maidir le rochtain ar a doiciméid ina rialacha nós imeachta. Ba chóir dá bhrí sin, más gá, Cinneadh 93/731/CE ón gComhairle an 20 Nollaig 1993 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid na Comhairle
IO L 340, 31.12.1993, lch. 43. Cinneadh arna leasú go deireanach le Cinneadh 2000/527/CE (IO L 212, 23.8.2000, lch. 9.)
, Cinneadh 94/90/CEGC, CE, Euratom ón gCoimisiún an 8 Feabhra 1994 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid an Choimisiúin
IO L 46, 18.2.1994, lch. 58. Cinneadh arna leasú go deireanach le Cinneadh 96/567/CE, CEGC, Euratom (IO L 247, 28.9.1996, lch. 45).
, Cinneadh 97/632/CE, CEGC, Euratom ó Pharlaimint na hEorpa an 10 Iúil 1997 maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid de chuid Pharlaimint na hEorpa
IO L 263, 25.9.1997, lch. 27.
, agus na rialacha ar rúndacht dhoiciméid Schengen a mhodhnú nó a aisghairm,
TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:
Airteagal 1 Cuspóir
Is é cuspóir an Rialacháin seo:
(a)
prionsabail, coinníollacha agus teorainneacha ar fhorais leasa phoiblí nó phríobháidigh a rialaíonn an ceart rochtana ar dhoiciméid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle agus an Choimisiúin (dá dtagraítear as seo síos mar "na hinstitiúidí") dá bhforáiltear le hAirteagal 255 de Chonradh CE a shainiú ar shlí a chinnteoidh go mbeidh an rochtain is forleithne agus is féidir ar dhoiciméid,
(b)
rialacha a bhunú lena chinntiú go bhfeidhmeofar an ceart seo chomh héasca is féidir, agus
(c)
dea-chleachtas riaracháin maidir le rochtain ar dhoiciméid a chur chun cinn.
Airteagal 2 Tairbhithe agus raon feidhme
1.
Tá ag gach saoránach den Aontas, agus ag aon duine nádúrtha nó dlítheanach a chónaíonn nó a bhfuil a oifig chláraithe aige i mBallstát ceart rochtana ar dhoiciméid na n-institiúidí faoi réir na bprionsabal, na gcoinníollacha agus na dteorainneacha atá sainithe sa Rialachán seo.
2.
Féadfaidh na hinstitiúidí, faoi réir na bprionsabal, na gcoinníollacha agus na dteorainneacha céanna, rochtain ar dhoiciméid a dheonú d'aon duine nádúrtha nó dlítheanach nach gcónaíonn nó nach bhfuil oifig chláraithe aige i mBallstát.
3.
Beidh feidhm ag an Rialachán seo i gcás na ndoiciméad go léir a bhíonn i seilbh institiúide, eadhon, doiciméid arna dtarraingt suas aici nó a fhaigheann sí nó a bhíonn ina seilbh aici, i ngach réimse ghníomhaíochta den Aontas Eorpach.
4.
Gan dochar d'Airteagal 4 agus d’Airteagal 9, beidh rochtain ag an bpobal ar dhoiciméid tar éis iarratas i scríbhinn a dhéanamh nó cuirfear rochtain dhíreach ar fáil i bhfoirm leictreonach nó trí chlár. Go háirithe, cuirfear rochtain dhíreach ar fáil do dhoiciméid arna dtarraingt suas nó arna bhfáil le linn nós imeachta reachtaigh i gcomhréir le hAirteagal 12.
5.
Beidh doiciméid íogaire arna sainmhíniú ag Airteagal 9(1) faoi réir córa speisialta i gcomhréir leis an Airteagal sin.
6.
Beidh an Rialachán seo gan dochar do chearta rochtana poiblí ar dhoiciméid a bhíonn i seilbh na n-institiúidí a d'fhéadfadh eascairt as ionstraimí dlí idirnáisiúnta nó gníomhartha na n-institiúidí a chuirfidh chun feidhme iad.
Airteagal 3 Mínithe
Chun críocha an Rialacháin seo:
ciallaíonn "doiciméad" aon inneachar is cuma cén meán a mbíonn sé ann (scríofa ar pháipéar nó stóráilte i bhfoirm leictreonach nó mar thaifead fuaime, físe nó closamhairc) i ndáil le hábhar a bhaineann le beartais, gníomhaíochtaí agus cinntí a thagann laistigh de réimse freagrachta na hinstitiúide;
ciallaíonn "tríú páirtí" aon duine nádúrtha nó dlítheanach, nó aon eintiteas lasmuigh den institiúid lena mbaineann, lena n-áirítear Ballstáit, institiúidí agus comhlachtaí Comhphobail nó neamhChomhphobail eile agus tríú tíortha.
Airteagal 4 Eisceachtaí
1.
Diúltóidh na hinstitiúidí rochtain ar dhoiciméad i gcás go ndéanfadh nochtadh an doiciméid sin dochar do chosaint na nithe seo a leanas:
-
an leas poiblí maidir leis an méid seo a leanas:
-
slándáil phoiblí,
-
cúrsaí cosanta agus míleata,
-
caidreamh idirnáisiúnta,
-
beartas airgeadais, airgeadaíochta nó eacnamaíoch an Chomhphobail nó Bhallstáit;
príobháideachas agus sláine an duine aonair, go háirithe i gcomhréir le reachtaíocht an Chomhphobail maidir le cosaint sonraí pearsanta.
2.
Diúltóidh na hinstitiúidí rochtain ar dhoiciméad i gcás go ndéanfadh nochtadh an doiciméid sin dochar do chosaint:
-
leasanna tráchtála dhuine nádúrtha nó dhlítheanaigh, lena n-áirítear maoin intleachtúil,
-
imeachtaí cúirte agus comhairle dlí,
-
chuspóir cigireachtaí, imscrúduithe agus iniúchtaí,
mura i ndán agus go mbíonn leas sáraitheach poiblí ag baint le nochtadh an doiciméid.
3.
Diúltófar rochtain ar dhoiciméad, arna tharraingt suas ag institiúid le haghaidh úsáide inmheánaí nó arna fháil ag institiúid, a bhaineann le hábhar nach mbíonn cinneadh glactha ag an institiúid ina leith, más rud é go ndéanfadh nochtadh an doiciméid dochar tromchúiseach do phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide, mura i ndán agus go mbíonn leas sáraitheach poiblí ag baint leis an doiciméad a nochtadh.
Diúltófar rochtain ar dhoiciméad ina mbíonn tuairimí le haghaidh úsáid inmheánach mar chuid de phléití agus de réamhchomhairliúcháin laistigh den institiúid lena mbaineann fiú amháin tar éis cinneadh a bheidh glactha más rud é go ndéanfadh nochtadh an doiciméid dochar tromchúiseach do phróiseas cinnteoireachta na hinstitiúide, mura i ndán agus go mbíonn leas sáraitheach poiblí ag baint leis an doiciméad a nochtadh.
4.
Maidir le doiciméid tríú páirtí, rachaidh an institiúid i gcomhairle leis an tríú páirtí d'fhonn a mheas cibé an bhfuil eisceacht i mír 1 nó i mír 2 infheidhme, murar léir go bhfuil an doiciméad le nochtadh nó nach bhfuil an doiciméad le nochtadh.
5.
Féadfaidh Ballstát iarraidh ar an institiúid gan doiciméad arna thionscnamh sa Bhallstát sin a nochtadh gan comhaontú an Bhallstáit a fháil roimh ré.
6.
Mura mbíonn ach codanna den doiciméad iarrtha clúdaithe ag aon cheann de na heisceachtaí, féadfar an chuid eile den doiciméad a scaoileadh.
7.
Ní bheidh feidhm ag na heisceachtaí atá leagtha síos i míreanna 1 go 3 ach amháin leis an tréimhse a mbeidh údar maith leis an gcosaint bunaithe ar inneachar an doiciméid. Féadfaidh na heisceachtaí a bheith i bhfeidhm ar feadh uastréimhse de 30 bliain. I gcás doiciméad a bhíonn clúdaithe ag eisceachtaí a bhaineann le príobháideachas nó leasanna tráchtála agus i gcás doiciméid íogaire, féadfaidh an heisceachtaí a bheith i bhfeidhm, más gá, tar éis na tréimhse sin.
Airteagal 5 Doiciméid i mBallstáit
I gcás go bhfaigheann Ballstát iarratas ar dhoiciméad atá ina sheilbh, arna thionscnamh in institiúid, agus murar léir go bhfuil an doiciméad le nochtadh nó nach bhfuil sé le nochtadh, rachaidh an Ballstát i gcomhairle leis an institiúid lena mbaineann chun cinneadh a ghlacadh nach gcuireann gnóthú chuspóirí an Rialacháin seo i gcontúirt.
Féadfaidh an Ballstát ina áit sin an t-iarratas a tharchur chuig an institiúid.
Airteagal 6 Iarratais
1.
Déanfar iarratais ar rochtain ar dhoiciméad in aon fhoirm i scríbhinn, lena n-áirítear foirm leictreonach, i gceann de na teangacha dá dtagraítear in Airteagal 314 de Chonradh CE agus ar shlí a bheidh beacht go leor lena chur ar chumas na hinstitiúide an doiciméad a aithint. Níl aon oibleagáid ar an iarratasóir cúiseanna don iarratas a lua.
2.
Mura mbíonn iarratas beacht go leor, iarrfaidh an institiúid ar an iarratasóir an t-iarratas a shoiléiriú agus tabharfaidh cúnamh don iarratasóir é sin a dhéanamh, mar shampla, trí fhaisnéis a thabhairt ar úsáid chláir phoiblí na ndoiciméad.
3.
I gcás iarratais a bhaineann le doiciméad an-fhada nó a bhaineann le líon ollmhór doiciméad, féadfaidh an institiúid dul i gcomhairle leis an iarratasóir go neamhfhoirmiúil d'fhonn réiteach cothrom a fháil.
4.
Tabharfaidh na hinstitiúidí faisnéis agus cúnamh do shaoránaigh maidir leis an tslí le hiarratais ar rochtain ar dhoiciméid a dhéanamh agus maidir leis an áit lena ndéanamh.
Airteagal 7 Iarratais thosaigh a phróiseáil
1.
Déileálfar go pras le hiarratas ar rochtain ar dhoiciméad. Seolfar admháil fála chuig an iarratasóir. Laistigh de 15 lá oibre ó chlárú an iarratais, deonóidh an institiúid rochtain ar an doiciméad a iarradh agus tabharfaidh rochtain de réir Airteagal 10 laistigh den tréimhse sin nó, i bhfreagra scríofa, luafaidh sí na cúiseanna do dhiúltú iomlán nó do dhiúltú i bpáirt agus cuirfidh in iúl don iarratasóir go bhfuil de cheart aige nó aici iarratas deimhniúcháin a dhéanamh i gcomhréir le mír 2 den airteagal seo.
2.
I gcás diúltaithe iomláin nó i bpáirt, féadfaidh an t-iarratasóir, laistigh de 15 lá oibre ó fhaigheann sé nó sí freagra na hinstitiúide, iarratas deimhniúcháin a dhéanamh á iarraidh ar an institiúid athmhachnamh a dhéanamh ar a seasamh.
3.
I gcásanna eisceachtúla, mar shampla i gcás iarratais a bhaineann le doiciméad an-fhada nó a bhaineann le líon an-mhór doiciméad, féadfar an teorainn ama dá bhforáiltear i mír 1 a fhadú 15 lá oibre, ar an gcuntar go dtugtar fógra de sin don iarratasóir roimh ré agus go dtugtar cúiseanna mionsonraithe.
4.
Má mhainníonn an institiúid freagra a thabhairt laistigh den teorainn ama forordaithe, beidh an t-iarratasóir i dteideal iarratas deimhniúcháin a dhéanamh.
Airteagal 8 Iarratais dheimhniúcháin a phróiseáil
1.
Déileálfar le hiarratas deimhniúcháin go pras. Laistigh de 15 lá oibre ó chlárú iarratais den sórt sin, deonóidh an institiúid rochtain ar an doiciméad a iarradh agus tabharfaidh rochtain de réir Airteagal 10 laistigh den tréimhse sin nó, i bhfreagra scríofa, luafaidh sí na cúiseanna do dhiúltú iomlán nó do dhiúltú i bpáirt. I gcás go ndéantar diúltú iomlán nó diúltú i bpáirt, cuirfidh an institiúid in iúl don iarratasóir na leigheasanna atá ar fáil dó nó di, eadhon, imeachtaí cúirte a thionscnamh in aghaidh na hinstitiúide agus/nó gearán a dhéanamh chuig an Ombudsman, faoi na coinníollacha atá leagtha síos in Airteagal 230 agus Airteagal 195 de Chonradh CE, faoi seach.
2.
I gcásanna eisceachtúla, mar shampla i gcás iarratais a bhaineann le doiciméad an-fhada nó a bhaineann le líon an-mhór doiciméad, féadfar an teorainn ama dá bhforáiltear i mír 1 a fhadú 15 lá oibre, ar an gcoinníoll go dtugtar fógra de sin don iarratasóir roimh ré agus go dtugtar cúiseanna mionsonraithe.
3.
Má mhainníonn an institiúid freagra a thabhairt laistigh den teorainn ama forordaithe, measfar gur freagra diúltach a bheidh ansin agus beidh an t-iarratasóir i dteideal imeachtaí cúirte a thionscnamh in aghaidh na hinstitiúide agus/nó gearán a dhéanamh chuig an Ombudsman, faoi fhorálacha iomchuí Chonradh CE.
Airteagal 9 Déileáil le doiciméid íogaire
1.
Is éard is doiciméid íogaire ann ná doiciméid arna dtionscnamh ó institiúidí nó gníomhaireachtaí arna mbunú acu, ó Bhallstáit, ó thríú tíortha nó ó Eagraíochtaí Idirnáisiúnta, ar doiciméid iad atá aicmithe mar "TRÉS SECRET/TOP SECRET", "SECRET" nó "CONFIDENTIEL" i gcomhréir le rialacha na hinstitiúide lena mbaineann, agus a thugann cosaint do leasanna bunúsacha an Aontais Eorpaigh nó cheann nó níos mó dá chuid Ballstáit sna réimsí atá clúdaithe le hAirteagal 4(1)(a), go sonrach slándáil phoiblí, cosaint agus cúrsaí míleata.
2.
Is daoine a mbíonn de cheart acu eolas a fháil ar dhoiciméid íogaire, agus iadsan amháin, a dhéileálfaidh le hiarratais ar rochtain ar dhoiciméid íogaire faoi na nósanna imeachta atá leagtha síos in Airteagal 7 agus Airteagal 8. Measúnóidh na daoine seo freisin, gan dochar d'Airteagal 11(2), cad iad na tagairtí do dhoiciméid íogaire a fhéadfar a chur sa chlár poiblí.
3.
Ní dhéanfar doiciméid íogaire a thaifeadadh sa chlár nó a scaoileadh amach ach amháin le toiliú an tionscnóra.
4.
Tabharfaidh institiúid a chinneann rochtain ar dhoiciméad íogair a dhiúltú na cúiseanna dá chinneadh ar shlí nach ndéanfaidh díobháil do na leasanna atá cosanta in Airteagal 4.
5.
Déanfaidh na Ballstáit bearta cuí lena chinntiú nuair a bhíonn iarratais ar dhoiciméid íogaire á láimhseáil go n-urramaítear prionsabail an Airteagail seo agus prionsabail Airteagal 4.
6.
Beidh fáil go poiblí ar rialacha na n-institiúidí maidir le doiciméid íogaire.
7.
Cuirfidh an Coimisiún agus an Chomhairle Parlaimint na hEorpa ar an eolas faoi dhoiciméid íogaire i gcomhréir leis na socruithe a bheidh comhaontaithe idir na hinstitiúidí.
Airteagal 10 Rochtain tar éis iarratais
1.
Beidh rochtain ag an iarratasóir ar dhoiciméid trí fhéachaint orthu ar an láthair nó trí chóip díobh a fháil, lena n-áirítear, má bhíonn fáil uirthi, cóip leictreonach, de réir rogha an iarratasóra. Gearrfar muirear ar an iarratasóir i leith an chostais a bhainfidh le táirgeadh agus seoladh na gcóipeanna. Ní bheidh an muirear sin níos mó ná costas iarbhír tháirgeadh agus sheoladh na gcóipeanna. Beidh féachaint ar dhoiciméid ar an láthair, cóipeanna is lú ná 20 leathanach A4 agus rochtain dhíreach i bhfoirm leictreonach nó tríd an gclár saor in aisce.
2.
Má bhíonn doiciméad scaoilte amach cheana ag an institiúid lena mbaineann agus go mbíonn fáil go héasca air ag an iarratasóir, féadfaidh an institiúid a hoibleagáid maidir le deonú rochtana ar dhoiciméid a chomhall tríd an t-iarratasóir a chur ar an eolas faoin tslí leis an doiciméad a iarradh a fháil.
3.
Cuirfear doiciméid ar fáil sa leagan agus san fhormáid ina mbíonn siad cheana (lena n-áirítear go leictreonach nó i bhformáid mhalartach ar nós i mBraille, i gcló mór nó ar téip) agus lánaird á tabhairt ar rogha an iarratasóra.
Airteagal 11 Cláir
1.
Ionas go mbeadh cearta na saoránach faoi na Rialacháin seo éifeachtach, soláthróidh gach institiúid rochtain phoiblí ar a clár doiciméad. Ba chóir go gcuirfí rochtain ar an gclár ar fáil i bhfoirm leictreonach. Déanfar tagairtí do dhoiciméid a thaifeadadh sa chlár gan mhoill.
2.
I dtaca le gach doiciméad, beidh na nithe seo a leanas sa chlár: uimhir thagartha (lena n-áirítear, nuair is infheidhme, an tagairt idirinstitiúideach), an t-ábhar agus/nó tuairisc ghearr ar inneachar an doiciméid agus an dáta a bhfuarthas é nó ar tarraingíodh suas é agus ar taifeadadh sa chlár é. Déanfar na tagairtí ar shlí nach ndéanfaidh dochar do chosaint na leasanna atá in Airteagal 4.
3.
Glacfaidh an hinstitiúidí láithreach na bearta is gá chun clár a bhunú a bheidh i mbun oibríochta faoin 3 Meitheamh 2002.
Airteagal 12 Rochtain dhíreach i bhfoirm leictreonach nó trí chlár
1.
Cuirfidh na hinstitiúidí, a mhéid is féidir, rochtain dhíreach ar fáil don phobal ar dhoiciméid i bhfoirm leictreonach nó trí chlár de réir rialacha na hinstitiúide lena mbaineann.
2.
Go háirithe, ba chóir rochtain dhíreach a bheith ar dhoiciméid reachtacha, eadhon, doiciméid arna dtarraingt suas nó arna bhfáil le linn nósanna imeachta chun glacadh le hionstraimí a mbíonn ceangal dlí leo sna Ballstáit nó ar na Ballstáit, faoi réir Airteagal 4 agus Airteagal 9.
3.
Nuair is féidir, ba chóir rochtain dhíreach a bheith ar dhoiciméid eile, go suntasach doiciméid a bhaineann le forbairt beartais nó straitéise.
4.
Más rud é nach dtugtar rochtain dhíreach tríd an gclár, léireoidh an clár, a mhéid is féidir, an áit a mbeidh an doiciméad coinnithe.
Airteagal 13 Foilsiú san Iris Oifigiúil
1.
Chomh maith leis na hionstraimí dá dtagraítear in Airteagal 254(1) agus (2) de Chonradh CE agus an chéad mhír d'Airteagal 163 de Chonradh Euratom, foilseofar na doiciméid seo a leanas, faoi réir Airteagal 4 agus Airteagal 9 den Rialachán seo san Iris Oifigiúil:
tograí ón gCoimisiún;
(i)
comhsheasaimh arna nglacadh ag an gComhairle de réir na nósanna imeachta dá dtagraítear in Airteagal 251 agus Airteagal 252 de Chonradh CE agus na cúiseanna is bonn leis na comhsheasaimh sin, comh maith le seasaimh Pharlaimint na hEorpa sna nósanna imeachta sin;
(ii)
cinntí réime agus cinntí dá dtagraítear in Airteagal 34(2) de Chonradh AE;
(iii)
coinbhinsiúin arna mbunú ag an gComhairle i gcomhréir le hAirteagal 34(2) de Chonradh AE;
(iv)
coinbhinsiúin arna síniú ag na Ballstáit bunaithe ar Airteagal 293 de Chonradh CE;
(v)
comhaontuithe idirnáisiúnta arna dtabhairt chun críche ag an gComhphobal i gcomhréir le hAirteagal 24 de Chonradh AE.
2.
Chomh fada agus is féidir, foilseofar na doiciméid seo a leanas san Iris Oifigiúil:
tionscnaimh arna dtíolacadh chuig an gComhairle ag Ballstát de bhun Airteagal 67(1) de Chonradh CE nó de bhun Airteagal 34(2) de Chonradh AE;
comhsheasaimh dá dtagraítear in Airteagal 34(2) de Chonradh AE;
treoracha seachas na treoracha dá dtagraítear in Airteagal 254(1) agus (2) de Chonradh CE, cinntí seachas na cinntí dá dtagraítear in Airteagal 254(1) de Chonradh CE, moltaí agus tuairimí.
3.
Féadfaidh gach institiúid ina cuid rialacha nós imeachta a shuíomh cad iad na doiciméid bhreise a fhoilseofar san Iris Oifigiúil.
Airteagal 14 Faisnéis
1.
Glacfaidh gach institiúid na bearta is gá chun an pobal a chur ar an eolas faoi na cearta a bheidh acu faoin Rialachán seo.
2.
Comhoibreoidh na Ballstáit leis na hinstitiúidí chun faisnéis a sholáthar do na saoránaigh.
Airteagal 15 Cleachtas riaracháin sna hinstitiúidí
1.
Forbróidh na hinstitiúidí dea-chleachtais riaracháin chun feidhmiú an chirt rochtana arna áirithiú ag an Rialachán seo a éascú.
2.
Bunóidh na hinstitiúidí coiste idirinstitiúideach chun an dea-chleachtas a scrúdú, chun aghaidh a thabhairt ar choimhlintí a d'fhéadfadh a bheith ann agus chun plé a dhéanamh ar fhorbairtí amach anseo maidir le rochtain phoiblí ar dhoiciméid.
Airteagal 16 Atáirgeadh doiciméad
Beidh an Rialachán seo gan dochar d'aon rialacha atá cheana ann maidir le cóipcheart a d'fhéadfadh teorainn a chur le ceart thríú páirtí atáirgeadh nó saothrú a dhéanamh ar dhoiciméid arna scaoileadh.
Airteagal 17 Tuarascálacha
1.
Foilseoidh gach institiúid tuarascáil go bliantúil maidir leis an mbliain roimhe sin ina mbeidh an líon cásanna inar dhiúltaigh an institiúid rochtain ar dhoiciméid a dheonú, na cúiseanna do na diúltuithe sin agus an líon doiciméad íogair nár taifeadadh sa chlár.
2.
Faoin 31 Eanáir 2004 ar a dheireanaí, foilseoidh an Coimisiún tuarascáil ar chur chun feidhme phrionsabail an Rialacháin seo agus déanfaidh moltaí, lena n-áirítear, más cuí, tograí i gcomhair athbhreithniú an Rialacháin seo mar aon le clár gníomhaíochta de na bearta a bheidh le glacadh ag na hinstitiúidí.
Airteagal 18 Bearta feidhmithe
1.
Cuirfidh gach institiúid a cuid rialacha nós imeachta in oiriúint d'fhorálacha an Rialacháin seo. Beidh éifeacht leis na hoiriúnuithe ón 3 Nollaig 2001.
2.
Laistigh de shé mhí ó thiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm, scrúdóidh an Coimisiún mar a bheidh Rialachán (CEE, Euratom) Uimh. 354/83 ón gComhairle den 1 Feabhra 1983 maidir le cartlanna stairiúla Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa agus an Chomhphobail Eorpaigh do Fhuinneamh Adamhach a oscailt don phobal
IO L 43, 15.2.1983, lch. 1.
i gcomhréir leis an Rialachán seo chun slánchoiméad agus cartlannú na ndoicimeád a chinntiú a mhéid is féidir.
3.
Laistigh de shé mhí ó thiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm, scrúdóidh an Coimisiún mar a bheidh na rialacha atá cheana ann maidir le rochtain ar dhoiciméid i gcomhréir leis an Rialachán seo.
Airteagal 19 Teacht i bhfeidhm
Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an tríú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil na gComhphobal Eorpach.
Beidh sé infheidhme ón 3 Nollaig 2001.
IARSCRÍBHINN
XVI
Treoirlínte maidir le léirmhíniú ar chaighdeáin iompair na bhFeisirí
1. Ba cheart idirdhealú a dhéanamh idir gníomhartha infheicthe, a bhféadfar glacadh leo, ar choinníoll nach bhfuil siad maslach agus/nó clúmhillteach, go bhfanann siad laistigh de theorainneacha réasúancha agus nach leanann coimhlint astu, agus gníomhartha a chuireann isteach go gníomhach ar aon ghníomhaíocht pharlaiminteach d'aon chineál.
2. Measfar na Feisirí a bheith freagrach as aon mhainneachtain ag daoine atá ar fostú acu nó a socraíonn siad rochtain chun na Parlaiminte dóibh na caighdeáin iompair is infheidhme maidir le Feisirí a chomhlíonadh le linn do na daoine sin a bheith in áitreabh na Parlaiminte.
Féadfaidh an tUachtarán nó a chuid ionadaithe cumhachtaí araíonachta a fheidhmiú ar dhaoine den sórt sin agus ar aon duine seachtrach eile atá in áitreabh na Parlaiminte.
IARSCRÍBHINN
XVII
Treoirlínte maidir le formheas an Choimisiúin
1.
Beidh feidhm ag na prionsabail, critéir agus socruithe seo a leanas chun coláiste iomlán an Choimisiúin a chur faoi réir vóta um thoiliú ag an bParlaimint:
(a)
Bunús don mheasúnacht
Measfaidh an Pharlaimint na Coimisinéirí ainmnithe bunaithe ar a n-inniúlacht ghinearálta, a dtiomantas don Eoraip agus a neamhspleáchas pearsanta. Déanfaidh sí measúnú ar a n-eolas faoin gcúram atá á lua leo agus ar a gcuid scileanna cumarsáide.
Beidh aird ag an bParlaimint ar chothromaíocht inscne. Féadfaidh sí a barúil a thabhairt faoi leithdháileadh na bhfreagrachtaí cúraim ag an Uachtarán tofa.
Féadfaidh an Pharlaimint aon fhaisnéis a lorg is ábhartha di chun teacht ar chinneadh faoi inniúlacht na gCoimisinéirí ainmnithe. Beidh sí ag súil go ndéanfar nochtadh iomlán ar an bhfaisnéis a bhaineann lena gcuid leasanna airgeadais.
(b)
Éisteachtaí
Iarrfar ar gach Coimisinéir ainmnithe teacht i láthair an choiste chuí nó na gcoistí cuí le haghaidh aon éisteacht amháin. Is go poiblí a thionólfar na héisteachtaí.
Eagróidh Comhdháil na nUachtarán agus Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí na héisteachtaí go comhpháirteach. Déanfar socruithe cuí chun na coistí iomchuí a bheith rannpháirteach freisin sa chás go mbíonn cúraimí measctha ann. Tá trí rogha ann:
(i)
má thagann cúram an Choimisinéara ainmnithe faoi réimse freagrachtaí choiste aonair, is é an coiste sin amháin a thabharfaidh éisteacht don Choimisinéir ainmnithe;
(ii)
má thagann cúram an Choimisinéara ainmnithe mórán comhionann faoi réimse freagrachtaí níos mó ná coiste amháin, is iad na coistí sin i gcomhar a thabharfaidh éisteacht don Choimisinéir ainmnithe; agus
(iii)
má thagann cúram an Choimisinéara ainmnithe faoi réimse freagrachtaí choiste amháin den chuid is mó agus nach bhfuil ach cuid bheag den chúram ag teacht faoi réimse freagrachtaí choiste amháin eile ar a laghad, is é an coiste is mó freagracht a thabharfaidh éisteacht don Choimisinéir ainnmithe ach go dtabharfar cuireadh don choiste nó do na coistí eile a bheith i láthair ag an éisteacht.
Rachfar i gcomhairle go hiomlán leis an Uachtarán tofa agus leis an gCoimisiún faoi na socruithe.
Cuirfidh na coistí ceisteanna i scríbhinn chuig na Coimisinéirí ainmnithe in am trátha roimh na héisteachtaí. Maidir le líon na gceisteanna substainteacha i scríbhinn a chuirfear, beidh teorainn de chúig cheist in aghaidh an choiste fhreagraigh leo.
Tionólfar na héisteachtaí i ndálaí agus faoi choinníollacha ina mbeidh deis chomhionann agus chothrom ag na Coimisinéirí ainmnithe iad féin a chur in iúl agus a gcuid tuairimí a chur i láthair.
Iarrfar ar na Coimisinéirí ainmnithe ráiteas tosaigh ó bhéal a dhéanamh nach mairfidh níos mó ná fiche nóiméad. Is éard a bheidh d’aidhm le stiúradh na n-éisteachtaí ná comhrá polaitiúil iolraíoch a fhorbairt idir na Coimisinéirí ainmnithe agus na Comhaltaí. Roimh dheireadh na héisteachta, tabharfar an deis do na Coimisinéirí ainmnithe ráiteas deiridh gonta a dhéanamh.
(c)
Meastóireacht
Cuirfear taifead físe innéacsaithe de na héisteachtaí ar fáil don taifead poiblí laistigh de cheithre huaire fichead.
Tiocfaidh na coistí i mbuil a chéile gan mhoill tar éis na héisteachta chun na Coimisinéirí ainmnithe aonair a mheas. Is i seomra iata a thionólfar na cruinnithe sin. Iarrfar ar an coistí a rá, ina dtuairimse, cibé an bhfuil na Coimisinéirí ainmnithe cáilithe le bheith ina gcomhaltaí den choláiste agus cibé an bhfuil siad cáilithe chun na dualgais ar leith atá sannta dóibh a chomhlíonadh. Mura mbeidh an coiste in ann teacht ar chomhthoil maidir leis an dá phointe sin, socróidh an cathaoirleach, mar an rogha deiridh, vóta a chaitheamh ar an dá chinneadh le ballóid rúnda. Cuirfear ráiteas meastóireachta na gcoistí ar fáil go poiblí agus cuirfear i láthair é ag comhchruinniú de Chomhdháil na nUachtarán agus de Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí, is i seomra iata a thionólfar an cruinniú sin. Tar éis malartú tuairimí, fógróidh Comhdháil na nUachtarán agus Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí clabhsúr a bheith leis na héisteachtaí, mura i ndán agus go lorgaíonn siad tuilleadh faisnéise.
Cuirfidh Uachtarán tofa an Choimisiúin an coláiste iomlán de Choimisinéirí ainmnithe agus a gclár i láthair ag cruinniú iomlánach den Pharlaimint a dtabharfar cuireadh don Chomhairle iomlán a bheith i láthair aige. Beidh díospóireacht ann i ndiaidh an chur i láthair. Chun an díospóireacht a thabhairt chun críche, féadfaidh aon ghrúpa polaitiúil nó daichead Feisire ar a laghad tairiscint i gcomhair rúin a chur síos. Beidh feidhm le Riail 110(3), (4) agus (5). Tar éis na vótála ar an tairiscint i gcomhair rúin, vótálfaidh an Pharlaimint ar cibé an dtoilíonn sí le ceapadh an Uachtaráin tofa agus na gCoimisinéirí ainmnithe, mar chomhlacht. Déanfaidh an Pharlaimint cinneadh le tromlach na vótaí arna gcaitheamh, trí ghlaoch rolla. Féadfaidh sí an vótáil a chur siar go dtí an chéad chruinniú iomlánach eile.
2.
Beidh feidhm leis na socruithe seo a leanas sa chás go dtagann athrú ar chomhdhéanamh choláiste na gCoimisinéirí nó sa chás go ndéantar athrú substaintiúil ar chúram Coimisinéara le linn an téarma oifige:
(a)
Nuair a bhíonn folúntas le líonadh mar gheall ar éirí as oifig, scor éigeantach nó bás, iarrfaidh an Pharlaimint, ag gníomhú di le ditheanas, ar an gCoimisinéir ainmnithe páirt a ghlacadh in éisteacht faoi na coinníollacha céanna atá leagtha síos i mír 1.
(b)
I gcás aontachas Ballstáit nua, iarrfaidh an Pharlaimint ar an gCoimisinéir ainmnithe páirt a ghlacadh in éisteacht faoi na coinníollacha céanna atá leagtha síos i mír 1.
(c)
I gcás go dtarlaíonn athrú substaintiúil ar chúram Coimisinéara, iarrfar ar na Coimisinéirí a ndéantar difear dóibh teacht os comhair na gcoistí lena mbaineann sula nglacfaidh siad lena gcuid freagrachtaí nua.
De mhaolú ar an nós imeachta atá leagtha síos i mír 1(c), an tríú fomhír, nuair a bhainfidh an vóta sa chruinniú iomlánach le ceapachán Coimisinéara aonair, is le ballóid rúnda a dhéanfar an vótáil.
IARSCRÍBHINN
XVIII
An nós imeachta do dheonú údaraithe maidir le tuarascálacha féintionscnaimh a tharraingt suas
Airteagal
1
Forálacha ginearálta
Raon
feidhme
1.
Beidh feidhm ag an gcinneadh seo i gcás na gcatagóirí seo a leanas de thuarascálacha féintionscnaimh:
(a)
Tuarascálacha
Féintionscnaimh
Reachtacha
, a tharraingeofar suas ar bhonn Airteagal 192 de Chonradh CE agus ar bhonn Riail 42 de na Rialacha Nós Imeachta;
(b)
Tuarascálacha
Straitéiseacha
, a tharraingeofar suas ar bhonn na dtionscnamh neamhreachtach, straitéiseach agus tosaíochta a áireofar i gclár reachtach agus oibre bliantúil an Choimisiúin;
(c)
Tuarascálacha
Féintionscnaimh
Neamhreachtacha
,
nach dtarraingeofar suas ar bhonn doiciméid de chuid Institiúide nó de chuid comhlachta eile an Aontais Eorpaigh nó a tharraingeofar suas ar bhonn doiciméid a bheidh curtha ar aghaidh go dtí an Pharlaimint mar eolas, gan dochar d’Airteagal 2(3),
(d)
Tuarascálacha
Bliantúla
ar
Ghníomhaíochtaí
agus
ar
Mhonatóireacht
(mar a
liostaítear
in
Iarscríbhinn
1
)
Tabharfaidh coistí na Parlaiminte réamhfhógra más rud é go bhfuil sé beartaithe acu tuarascálacha ar ghníomhaíochtaí agus ar mhonatóireacht a dhréachtú de bhun Riail 119(1) de na Rialacha Nós Imeachta nó de bhun fhorálacha dlíthiúla eile (mar a áirítear in Iarscríbhinn 2). Sonróidh siad go háirithe an bunús dlíthiúil ábharthach a eascraíonn ó na Conarthaí agus ó fhorálacha dlíthiúla eile lena n-áirítear Rialacha Nós Imeachta na Parlaiminte. Déanfaidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí Comhdháil na nUachtarán a chur ar an eolas maidir le haon tuarascálacha den sórt sin. Déanfar tuarascálacha den sórt sin a údarú go huathoibríoch agus ní bheidh siad faoi réir ag an gcuóta dá dtagraítear in Airteagal 1(2).
;
(e)
Tuarascálacha
Cur Chun
Feidhme
ar thrasuí reachtaíocht an AE sa dlí náisiúnta agus cur chun feidhme agus forfheidhmiú na reachtaíochta sin sna Ballstáit.
Cuóta
2.
Féadfaidh gach coiste parlaiminteach suas go dtí sé cinn de thuarascálacha féintionscnaimh a dhréachtú ag an am céanna. I gcás coistí le fo-choistí, méadófar an cuóta seo d’aon tuarascáil amháin do gach fo-choiste. Déanfaidh an fo-choiste an tuarascáil breise seo a dhréachtú.
Ní bheidh an méid seo a leanas faoi réir ag an uasteorainn sin:
tuarascálacha féintionscnaimh;
tuarascálacha cur chun feidhme; féadfaidh gach coiste suas go dtí aon tuarascáil amháin den sórt sin a dhréachtú in aghaidh na bliana.
Íostréimhse
roimh
ghlacadh
3.
Ní fhéadfaidh an coiste parlaiminteach a bhfuil údarú á lorg aige an tuarascáil atá i gceist a ghlacadh laistigh de na trí mhí tar éis dáta an údaraithe nó, i gcás fógra, laistigh de na trí mhí tar éis dáta chruinniú Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí inar tugadh an fógra mar gheall ar an tuarascáil.
Airteagal
2
Coinníollacha le haghaidh údaraithe
1.
Níor cheart go ndéileálfadh an tuarascáil atá molta le hábhair a bhaineann le gníomhaíochtaí anailíse agus taighde a d’fhéadfadh a bheith clúdaithe i slite eile, i staidéir mar shampla.
2.
Níor cheart go ndéileálfadh an tuarascáil atá molta le hábhair atá faoi réir ag tuarascáil a glacadh i suí iomlánach i gcaitheamh an 12 mhí roimhe sin, ach amháin má thugann eolas nua údar leis go heisceachtúil.
3.
Maidir leis na tuarascálacha a bheidh le tarraingt suas ar bhonn doiciméid a cuireadh ar aghaidh go dtí Pharlaimint mar eolas, beidh feidhm ag na coinníollacha seo a leanas:
(a)
caithfidh an bundoiciméad a bheidh ina dhoiciméad oifigiúil ó institiúid nó ó chomhlacht de chuid an Aontais Eorpaigh agus
(a)
caithfidh sé a bheith curtha ar aghaidh go hoifigiúil go dtí an Pharlaimint mar chomhairliúchán nó mar eolas, nó
(b)
caithfidh sé a bheith foilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh chun críche comhairliúchán le páirtithe leasmhara, nó
(c)
caithfidh sé a bheith ina dhoiciméad ó institiúid nó ó chomhlacht de chuid an Aontais Eorpaigh, a cuireadh go hoifigiúil chuig an gComhairle Eorpach nó a bheith ina dhoiciméad a chuir an Chomhairle Eorpach féin le chéile;
(b)
caithfidh an doiciméad a bheith curtha ar aghaidh i ngach teanga oifigiúil de chuid an Aontais Eorpaigh;
(c)
caithfear an t-iarratas ar údarú a chur isteach tráth nach déanaí ná ceithre mhí tar éis an dáta ar ar cuireadh an doiciméad ar aghaidh go dtí an Pharlaimint nó ar ar foilsíodh é san Iris Oifigiúil.
4.
Ní dhéileálfaidh tuarascálacha nach bhfuil ag tagairt do bhundoiciméad ó institiúid de chuid an Chomhphobail le hábhair a bhfuil tagairt shonrach déanta dóibh sa chlár reachtach agus oibre bliantúil a bheidh curtha i láthair ag an gCoimisiún agus a bheidh formheasta ag an bParlaimint don bhliain reatha.
Airteagal
3
Nós Imeachta
Údarú uathoibríoch
1.
Déanfar an t-údarú a dheonú go huathoibríoch tar éis an t-iarratas a bheith curtha i bhfógra do Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí i gcás
tuarascálacha cur chun feidhme;
tuarascálacha gníomhaíochta agus monatóireachta, mar a liostaítear iad in Iarscríbhinn 1
Ról Chomhdháil Chathaoirligh
na
gCoistí
2.
Déanfar na hiarratais ar údarú a mbeidh bunús cuí tugtha leo a chur ar aghaidh go dtí Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí a scrúdóidh a mhéid agus a chomhlíonann siad na critéir a leagtar amach in Airteagal 1 agus in Airteagal 2 mar aon leis an gcuóta a leagtar síos in Airteagal 1. I ngach iarratas dá sórt cuirfear in iúl an cineál agus teideal cruinn na tuarascála agus an bhundoiciméid nó na mbundoiciméad, más ann dóibh.
3.
Deonóidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí iarratais ar údarú chun tuarascálacha straitéiseacha a tharraingt suas tar éis dóibh aon choinbhleacht inniúlachta a réiteach. Ar iarratas sonrach ó ghrúpa polaitiúil, féadfaidh Comhdháil na nUachtarán aon údarú dá sórt a chúlghairm laistigh de thráth nach mó ná ceithre seachtaine de ghnó Parlaiminteach.
4.
Déanfaidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí na hiarrataí ar thuarascálacha féintionscnaimh reachtacha agus ar thuarascálacha féintionscnaimh neachreachtacha a tharraingt suas, a bhfuil measúnú déanta orthu go bhfuil siad i gcomhréir leis na critéir agus leis an gcuóta leithroinnte, a chur ar aghaidh go dtí Comhdháil na nUachtarán le haghaidh údaraithe. Ag an am céanna tabharfaidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí fógra do Chomhdháil na nUachtarán maidir le haon tuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí nó ar mhonatóireacht, mar a liostaítear iad in Iarscríbhinn 1 agus in Iarscríbhinn 2, agus maidir le haon tuarascálacha cur chun feidhme agus aon tuarascálacha straitéiseacha a bhfuil údarú tugtha ina dtaobh.
Údarú ó Chomhdháil
na
nUachtarán agus coinb
hleachtaí inniúlachta a réiteach
5.
Déanfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh a ghlacadh i leith iarrataí ar údarú chun tuarascálacha féintionscnaimh reachtacha agus tuarascálacha féintionscnaimh neamhreachtacha a tharraingt suas, cinneadh a dhéanfar laistigh de thráth nach mó ná ceithre seachtaine de ghnó Parlaiminteach tar éis do na tuarascálacha a bheith curtha ar aghaidh go dtí Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí, mura gcinnfidh sé sin, ar bhonn eisceachtúil, an spriocdháta seo a shíneadh.
6.
Má dhéantar agóid in aghaidh inniúlachta coiste chun tuarascáil a tharraingt suas, glacfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh laistigh de shé seachtaine de ghnó parlaiminteach ar bhonn molta ó Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí, nó, mura mbeidh aon mholadh den sórt sin ann, ar bhonn molta óna Cathaoirleach. Má mhainníonn Comhdháil na nUachtarán cinneadh a ghlacadh laistigh den tréimhse sin, dearbhófar go bhfuil an moladh formheasta
Airteagal
4
Cur i bhfeidhm Riail 50 de na Rialacha Nós Imeachta - nós imeachta le coistí comhlachaithe
1.
Cuirfear isteach iarrataí ar chur i bhfeidhm Riail 50 de na Rialacha Nós Imeachta tráth nach déanaí ná an Luan roimh chruinniú Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí ina ndéileálfar le hiarrataí ar thuarascálacha féintionscnaimh a tharraingt suas.
2.
Ina chruinniú míosúil, déileálfaidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí le hiarrataí ar údarú chun tuarascálacha féintionscnaimh a tharraingt suas agus le hiarrataí ar chur i bhfeidhm Riail 50.
3.
Mura n-éireoidh leis na gcoistí lena mbaineann comhaontú a fháil ar an iarraidh ar chur i bhfeidhm Riail 50, glacfaidh Comhdháil na nUachtarán cinneadh laistigh de shé seachtaine de ghnó parlaiminteach ar bhonn molta ó Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí, nó, mura mbeidh aon mholadh den sórt sin ann, ar bhonn molta óna Cathaoirleach. Má mhainníonn Comhdháil na nUachtarán cinneadh a ghlacadh laistigh den tréimhse sin, dearbhófar go bhfuil an moladh formheasta.
Airteagal
5
Forálacha críochnaitheacha
1.
Agus an Pharlaimint ag druidim le deireadh a téarma, caithfear iarrataí ar údarú chun tuarascálacha féintionsnaimh a tharraingt suas a chur isteach tráth nach déanaí ná mí Iúil na bliain roimh na toghcháin. Tar éis an dáta sin, ní thabharfar údarú ach amháin d’iarrataí a mbeidh bunús cuí leo.
2.
Gach dhá bhliain go leith, cuirfidh Comhdháil Chathaoirligh na gCoistí tuarascáil ar aghaidh go dtí Comhdháil na nUachtarán ar dhul chun cinn na dtuarascálacha féintionscnaimh.
3.
Tiocfaidh an cinneadh seo i bhfeidhm an 12 Nollaig 2002. Déanann sé na cinntí seo a leanas a chur ar ceal agus cuirtear in ionad na gcinntí seo a leanas:
cinneadh Chomhdháil na nUachtarán an 9 Nollaig 1999 maidir le nós imeachta chun údarú a dheonú i leith tuarascálacha féintionscnaimh a tharraingt suas laistigh de bhrí Riail 48 de na Rialacha Nós Imeachta, agus cinntí Chomhdháil na nUachtarán an 15 Feabhra agus an 17 Bealtaine 2001 lena ndéantar iarscríbhinn an chinnidh sin a nuashonrú.
cinneadh Chomhdháil na nUachtarán an 15 Meitheamh 2000 maidir le nós imeachta chun údarú a dheonú i leith tuarascálacha a tharraingt suas ar bhonn doiciméad a bheidh curtha ar aghaidh mar eolas go dtí Parlaimint na hEorpa ag institiúidí nó ag comhlachtaí de chuid an Aontais Eorpaigh.
IARSCRÍBHINN
1
Tuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí agus ar mhonatóireacht atá faoi réir ag údarú uathoibríoch agus ag uasmhéid de shé cinn de thuarascálacha a bheith dréachtaithe ag an am céanna (de bhun Airteagal 1(2) agus Airteagal 3 den Chinneadh)
Tuarascáil ar chearta an duine ar domhan agus beartas an AE san ábhar seo - (An Coiste um Ghnóthaí Eachtracha)
Tuarascáil Bhliantúil na Comhairle i gcomhréir le Foráil Oibríoch 8 de Chód Iompair an Aontais Eorpaigh um Onnmhairithe Arm - (An Coiste um Ghnóthaí Eachtracha)
Tuarascáil ar mhonatóireacht agus ar chur i bhfeidhm dhlí an Chomhphobail - (An Coiste um Ghnóthaí Dlíthiúla)
Reachtú níos fearr - Cur i bhfeidhm phrionsabail na coimhdeachta agus na comhréireachta - (An Coiste um Ghnóthaí Dlíthiúla)
Tuarascáil ar obair Chomhthionól Parlaiminteach an ACC-AE - (An Coiste um Fhorbairt)
Tuarascáil ar staid chearta an duine san Aontas Eorpach - (An Coiste um Shaoirsí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile)
Tuarascáil ar an gcomhionannas idir fir agus mná san Aontas Eorpach - (An Coiste um Chearta Ban agus um an gComhionannas Inscne)
Cur chuige comhtháite ar an gcomhionannas idir fir agus mná in obair an choiste (tuarascáil bhliantúil) - (An Coiste um Chearta Ban agus um an gComhionannas Inscne)
Tuarascáil ar chomhtháthú - (An Coiste um Fhorbairt Réigiúnach)
Cosaint leasanna airgeadais na gComhphobal, troid i gcoinne na calaoise - (An Coiste um Rialú Buiséadach)
Tuarascáil Bhliantúil ar an BEI - (An Coiste um Rialú Buiséadach/Coiste um Ghnóthaí Airgeadaíochta agus Eacnamaíocha - gach re-bhliain)
Airgeadas Poiblí san Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta (AEA) - (An Coiste um Ghnóthaí Airgeadaíochta agus Eacnamaíocha)
Staid eacnamaíoch na hEorpa: tuarascáil ullmhúcháin ar threoirlínte do bheartais chomhtháite lena mbaineann na treoirlínte do bheartas leathan eacnamaíochta - (An Coiste um Ghnóthaí Airgeadaíochta agus Eacnamaíocha)
Tuarascáil bhliantúil an BCE - (An Coiste um Ghnóthaí Airgeadaíochta agus Eacnamaíocha)
Tuarascáil ar an mBeartas Iomaíochais - (An Coiste um Ghnóthaí Airgeadaíochta agus Eacnamaíocha)
Tuarascáil Bhliantúil ar scórchlár an mhargaidh inmheánaigh - (An Coiste um an Margadh Inmheánach)
Tuarascáil Bhliantúil ar chosaint tomhaltóirí - (An Coiste um an Margadh Inmheánach)
Tuarascáil Bhliantúil ar Solvit - (An Coiste um an Margadh Inmheánach)
IARSCRÍBHINN
2
Tuarascálacha bliantúla ar ghníomhaíochtaí agus ar mhonatóireacht atá faoi réir ag údarú uathoibríoch agus le tagairt shonrach do na Rialacha Nós Imeacha (gan a bheith faoi réir ag an uasmhéid de shé cinn de thuarascálacha a beith dréachtaithe ag an am céanna)
Tuarascáil Bhliantúil ar rochtain phoiblí ar dhoiciméid na Parlaiminte, Riail 104(7) - (An Coiste um Shaoisí Sibhialta, um Cheartas agus um Ghnóthaí Baile)
Tuarascáil ar Pháirtithe Polaitiúla na hEorpa, Riail 210(6) - (An Coiste um Ghnóthaí Bunreachtúla)
Tuarascáil ar bhreithniúcháin an Choiste um Achainíocha, Riail 202(8) - (An Coiste um Achainíocha)
Tuarascáil ar thuarascáil bhliantúil an Ombudsman, Riail 205(2) - an dara cuid - (An Coiste um Achainíocha)
CINNEADH DE CHUID COMHDHÁIL NA nUACHTARÁN AN 12 NOLLAIG 2002
Leasaíodh an cinneadh seo trí chinneadh ó Chomhdháil na nUachtarán an 26 Meitheamh 2003 agus rinneadh comhdhlúthú air an 3 Bealtaine 2004. Leasaíodh arís é trí chinneadh a glacadh i suí iomlánach an 15 Meitheamh 2006 maidir le léirmhíniú Riail 48 de na Rialacha Nós Imeachta agus trí chinneadh de chuid Chomhdháil na nUachtarán an 14 Feabhra 2008.
Tá Comhdháil na nUachtarán,
ag féachaint do Rialacha 25, 27, 119, 120, 35, 42, 45, 47, 48, 50, 202(2) agus 205(2) de na Rialacha Nós Imeachta;
ag féachaint don togra ó Chomhdháil Chathaoirligh na gCoistí agus an Meitheal Oibre d’Athchóiriú Parlaiminteach;
de bhrí gur cheart cinneadh na Comhdhála an 12 Nollaig 2002 a leasú, i ndiaidh cinneadh Chomhdháil na nUachtarán an 12 Nollaig 2007 a bheith tógtha:
TAR ÉIS A CHINNEADH
IARSCRÍBHINN
XIX
An Eoraip a chur i láthair i gcomhpháirtíocht
Cuspóirí agus prionsabail
1.
Cuireann Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún Eorpach lántábhacht leis an gcumarsáid a fheabhsú i dtaobh saincheisteanna de chuid an AE d’fhonn é a chur ar chumas shaoránaigh na hEorpa a gcearta a fheidhmiú maidir lena bheith rannpháirteach i saol daonlathach an Aontais, Aontas ina ndéantar cinntí chomh hoscailte agus is féidir agus chomh cóngarach agus is féidir do na saoránaigh, agus prionsabail an iolrachais, na rannpháirtíochta, na hoscailteachta agus na trédhearcachta á n-urramú.
2.
Teastaíonn ó na trí institiúid go spreagfaí tuairimíocht choiteann maidir le tosaíochtaí chumarsáide an Aontais Eorpaigh ina iomláine, chun go ndéanfaí tábhacht breise chur chuige an AE ar chumarsáid i leith saincheisteanna Eorpacha a chur chun cinn, chun go n-éascófaí eolas agus dea-chleachtais a mhalartú agus go bhforbrófaí an tsineirgíocht idir na hInstitiúidí agus iad i mbun cumarsáide i dtaobh na dtosaíochtaí sin, mar aon leis an comhar i measc na nInstitiúidí agus na mBallstát a éascú de réir mar is iomchuí.
3.
Aithníonn na trí Institiúid go bhfuil gá le tiomantas polaitiúil Institiúidí an AE agus na mBallstát chun cumarsáid a bheith ann maidir leis an Aontas Eorpach, agus go bhfuil a bhfreagracht féin ar na Ballstáit chun dul i mbun cumarsáide leis na saoránaigh i dtaobh an AE.
4.
Creideann na trí Institiúid gur cheart go dtabharfadh gníomhaíochtaí eolais agus cumarsáide i dtaobh saincheisteanna Eorpacha rochtain do gach aon duine ar eolas cóir agus éagsúil ar an Aontas Eorpach agus go gcuirfeadh sé é ar chumas na saoránach a gcearta a fheidhmiú chun a dtuairimí a chur in iúl agus chun rannpháirtíocht ghníomhach a ghlacadh i ndíospóireachtaí poiblí ar shaincheisteanna de chuid an Aontais Eorpaigh.
5.
Déanann na trí Institiúid urramú an ilteangachais agus na héagsúlachta cultúrtha a chur chun cinn agus iad ag cur gníomhaíochtaí eolais agus cumarsáide chun feidhme.
6.
Tá na trí Institiúid tiomanta go polaitiúil do na cuspóirí thuas a bhaint amach. Spreagann siad institiúidí agus comhlachtaí eile an AE tacú lena n-iarrachtaí agus a bheith rannpháirteach sa chur chuige seo más mian leo.
Cur chuige comhpháirtíochta
7.
Aithníonn na trí Institiúid an tábhacht a bhaineann le aghaidh a thabhairt ar dhúshlán na cumarsáide i leith saincheisteanna an AE, agus na Ballstáit agus institiúidí an AE a bheith i gcomhpháirt lena chéile, chun a chinntiú go bhfuil cumarsáid éifeachtach agus eolas oibiachtúil ann don lucht éisteachta is mó agus is féidir ar an leibhéal iomchuí.
Teastaíonn uathu an tsineirgíocht a fhorbairt le húdaráis náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil mar aon le hionadaithe na sochaí sibhialta.
Chun na críche sin, ba mhaith leo cur chuige comhpháirtíochta pragmatach a chothú.
8.
Athghaireann siad sa mhéid sin ról lárnach an Ghrúpa Idirinstitiúidigh um Eolas (GIE) mar chreat ardleibhéil do na hInstitiúidí chun go spreagfaidís díospóireacht pholaitiúil ar eolas agus ar ghníomhaíochtaí cumarsáide a bhaineann leis an AE d'fhonn an tsineirgíocht agus an chomhlántacht a chothú. Chun na críche sin, tagann an GIE, ina mbíonn ionadaithe ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún Eorpach ina gcomhchathaoirligh, le chéile dhá uair sa bhliain le rannpháirtíocht Choiste na Réigiún agus Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa mar bhreathnadóirí.
Creat chun oibriú le chéile
Tá sé i gceist an na trí Institiúid comhoibriú ar bhonn an méid seo a leanas:
9.
Agus meas á léiriú d’fhreagracht ar leith gach institiúid agus Ballstát de chuid an AE dá straitéis agus dá dtosaíochtaí cumarsáide féin, déanfaidh na trí Institiúid líon teoranta thosaíochtaí coiteanna cumarsáide a aithint gach bliain mar chuid de chreat an GIE.
10.
Beidh na tosaíochtaí seo bunaithe ar na tosaíochtaí cumarsáide a aithneoidh Institiúidí agus comhlachtaí an AE tar éis a nósanna imeachta inmheánacha agus tuairimí straitéiseacha agus iarrachtaí na mBallstát sa réimse seo a chomhlánú, de réir mar is iomchuí, agus ionchais na saoránach á dtógáil san áireamh.
11.
Déanfaidh na trí Institiúid agus na Ballstáit iarracht ar an tacaíocht chuí do chumarsáid na dtosaíochtaí aitheanta a chur chun cinn.
12.
Ba cheart go rachadh na seirbhísí atá freagrach as an gcumarsáid sna Ballstáit agus institiúidí an AE i gcomhairle le chéile chun cur chun feidhme tairbheach na dtosaíochtaí coiteanna cumarsáide a chinntiú, mar aon le gníomhaíochtaí eile a bhaineann le cumarsáid an AE, más gá ar bhonn socruithe cuí riaracháin.
13.
Cuirtear cuireadh ar na hInstitiúidí agus ar na Ballstáit eolas a mhalartú ar ghníomhaíochtaí cumarsáide eile a bhaineann leis an AE, nuair is é an toradh a bhíonn orthu ná feachtais eolais sna Ballstáit, go háirithe ar ghníomhaíochtaí cumarsáide earnálacha a bhfuil sé i gceist ag na hInstitiúidí agus na comhlachtaí dul ina mbun.
14.
Cuirtear cuireadh ar an gCoimisiún tuairisc a thabhairt d'institiúidí eile an AE i dtosach gach bliana maidir le príomhéachtaí chur chun feidhme na gcomhthosaíochtaí cumarsáide don bhliain roimhe sin.
15.
Síníodh an dearbhú polaitiúil seo an dara lá is fiche de mhí Deireadh Fómhair sa bhliain dhá mhíle agus a hocht.
IARSCRÍBHINN
XX
Cód iompair maidir le caibidlíocht i gcomhthéacs nósanna imeachta na comhchinnteoireachta
Arna fhormheas ag Comhdháil na nUachtarán an 18 Meán Fómhair 2008.
1.
Réamhrá
Leagtar amach sa chód iompair seo na prionsabail ghinearálta sa Pharlaimint faoin gcaoi a seolfar caibidlí ag gach céim den nós imeachta comhchinnteoireachta agus é mar aidhm leis trédhearcacht agus cuntasacht i leith na gcaibidlí sin a mhéadú, go háirithe ag céim luath den nós imeachta
Ní foláir aird speisialta a thabhairt ar chaibidlíocht a tharlaíonn ag na céimeanna sin den nós imeachta, nach mbíonn forléargas iomlán orthu laistigh den Pharlaimint. Is amhlaidh an cás i gcaibidlíocht: roimh vóta an choiste ar an gcéad léamh agus é mar aidhm teacht ar chomhaontú ar an gcéad léamh; tar éis an chéad léimh sa Pharlaimint agus é mar aidhm teacht ar chomhaontú luath ar an dara léamh.
. Is doiciméad é seo a chomhlánaíonn “an Comhdhearbhú maidir le socruithe praiticiúla do nós imeachta na comhchinnteoireachta” a comhaontaíodh idir an Pharlaimint, an Chomhairle agus an Cóimisiún, áit ar mó atá an comhdhearbhú ag díriú isteach ar an gcaidreamh idir na hinstitiúidí sin.
Laistigh den Pharlaimint, is é an ceann-choiste parlaiminteach a bheidh mar an príomhchomhlacht freagrach i rith na caibidlíochta ag an gcéad léamh agus ag an dara léamh.
2.
An cinneadh dul i mbun caibidlíochta
Mar riail ghinearálta, bainfidh an Pharlaimint leas as na féidearthachtaí go léir a bheidh ar fáil di ag an uile chéim de nós imeachta na comhchinnteoireachta. Maidir leis an gcinneadh comhaontú a lorg luath sa phróiseas reachtach, déanfar an cinneadh sin ó chás go cás agus aird á thabhairt ar thréithe sainiúla gach comhaid ann féin. Tabharfar údar maith ar bhonn polaitíochta don chinneadh sin, ó thaobh, mar shampla, tosaíochtaí polaitiúla; an togra a bheith de chineál neamhchonspóideach nó ‘teicniúil’; cás práinne agus/nó an chaoi a gcaitheann Uachtaránacht ar leith le comhad áirithe.
Cuirfidh an rapóirtéir in iúl don lán-choiste go bhféadfar dul i mbun caibidlíochta leis an gComhairle agus glacfar cinneadh maidir le tabhairt faoi sin le comhthoil i gcoitinne nó, más gá, le vóta.
3.
Comhdhéanamh na foirne caibidlíochta
Beidh cinneadh maidir le comhdhéanamh fhoireann chaibidlíochta Pharlaimint na hEorpa san áireamh i gcinneadh an choiste dul i mbun caibidlíochta leis an gComhairle agus leis an gCoimisiún d'fhonn teacht ar chomhaontú. Mar phrionsabal ginearálta, tabharfar urraim don chothromaíocht pholaitiúil agus déanfar ionadaíocht ar na grúpaí polaitiúla go léir, ar a laghad ar leibhéal foirne sa chaibidlíocht sin.
Beidh an tseirbhís ábhartha d’Ardrúnaíocht Pharlaimint na hEorpa freagrach as eagrú praiticiúil na caibidlíochta.
4.
Sainordú na foirne caibidlíochta
Mar riail ghinearálta, beidh na leasuithe a ghlacfar sa choiste nó sa suí iomlánach ina mbonn do shainordú fhoireann chaibidlíochta Pharlaimint na hEorpa. Féadfaidh an coiste, freisin, tosaíochtaí agus teorainn ama don chaibidlíocht a shocrú.
Sa chás eisceachtúil go ndéanfar caibidlíocht ar chomhaontú ar an gcéad léamh agus sula gcaithfear vóta sa choiste, tabharfaidh an coiste treoir d’fhoireann chaibidlíochta Pharlaimint na hEorpa.
5.
Eagrú na dtríalóg
Mar bhonn prionsabail agus chun cur leis an trédhearcacht, déanfar tríalóga a bhíonn ar siúl laistigh de Pharlaimint na hEorpa agus den Chomhairle a fhógairt.
Beidh an chaibidlíocht i dtríalóga bunaithe ar aon doiciméad comhpháirteach amháin, ina dtabharfar an seasamh a ghlacann gach institiúid faoi seach i ndáil le gach aon leasú aonair, agus ina mbeidh freisin aon téacsanna comhréitigh a scaipfear ag cruinnithe den tríalóg (e.g. an cleachtas seanbhunaithe de dhoiciméad ceithre cholún). A mhéid is féidir, déanfar téacsanna comhréitigh a bheidh le plé ag cruinniú ina dhiaidh sin a scaipeadh roimh ré ar na rannpháirithe go léir.
Ba chóir go gcuirfeadh foireann chaibidilíochta Pharlaimint na hEorpa saoráidí ateangaireachta ar fáil, má bhíonn gá leo
Ag teacht leis an gcinneadh a ghlac an Biúró an 10 Nollaig 2007
.
6.
Aiseolas agus cinneadh maidir leis an gcomhaontú ar thángthas air
I ndiaidh gach tríalóige, tuairisceoidh an fhoireann chaibidlíochta ar ais chuig an gcoiste maidir le toradh na caibidlíochta agus cuirfidh sí gach téacs a scaipeadh ar fáil don choiste. Mura féidir é sin a dhéanamh ar chúinsí ama, beidh cruinniú ag an bhfoireann chaibidlíochta leis an scáth-rapóirtéirí, agus más gá i dteannta leis na comhordaitheoirí, chun nuashonrú iomlán a thabhairt.
Breithneoidh an coiste aon chomhaontú a dtiocfar air nó tabharfaidh sé sainordú na foirne caibidlíochta cothrom le dáta sa chás go mbeidh tuilleadh caibidlíochta de dhíth. Mura féidir é sin a dhéanamh ar chúinsí ama, go sonrach ag céim an dara léamh, is iad an rapóirtéir agus na scáthrapóirtéirí, agus más gá i dteannta le cathaoirleach an choiste agus na comhordaitheoirí, a ghlacfaidh an cinneadh maidir leis an gcomhaontú. Beidh dóthain ama idir deireadh na caibidilíochta agus an vótáil sa suí iomlánach le deis a thabhairt do na grúpaí polaitiúla a seasamh críochnaitheach a ullmhú.
7.
Cúnamh
Tabharfar na hacmhainní go léir is gá don fhoireann chaibidlíochta chun go bhféadfaidh sí a cuid oibre a sheoladh mar is cuí. Ba chóir go n-áireofaí ‘foireann tacaíochta riaracháin’ ar na hacmhainní sin, a bheidh comhdhéanta de rúnaíocht an choiste, comhairleoir polaitiúil an rapóirtéara, an rúnaíocht chomhchinnteoireachta agus an tseirbhís dlí. Ag brath ar an gcomhad aonair agus ar an gcéim den chaibidlíocht, d’fhéadfaí an fhoireann seo a mhéadú.
8.
Tabhairt chun críche
Déanfar an comhaontú idir an Pharlaimint agus an Chomhairle a dheimhniú i scríbhinn le litir oifigiúil. Ní dhéanfar aon athrú ar cheachtar de na téacsanna comhaontaithe gan comhaontú sainráite, ar an leibhéal cuí, ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, araon.
9.
Idir-réiteach
Beidh na prionsabail a leagtar síos sa chód iompair seo infheidhme freisin maidir leis nós imeachta idir-réitigh, áit arb é toscaireacht Pharlaimint na hEorpa a bheidh mar an príomh-chomhlacht freagrach laistigh den Pharlaimint.
INDEX
Arabic numerals refer to Rules. Annexes are denoted by Roman numerals and the Arabic or Roman numerals or the letters that follow them refer to sections, Articles or paragraphs of these Annexes.
A
Access
to chamber
145
to documents
103
-
104
,
148
,
VIII.B
,
VIII.C
,
XV
to gallery
145
to Parliament
9
,
XVI
Accession
negotiations
89
,
200
,
XIV.II
treaties
81
,
89
,
200
Accounting
79
-
80
,
VII.IV
,
VII.V
ACP
VII.II
Acts adopted
73
Adjournment of debate and vote
172
,
177
Admissibility
amendments
20
,
66
,
157
,
161
questions
116
Questions for written answer
117
Agencies
consultation
126
Agenda
adoption
140
-
141
amendment
140
,
175
,
177
draft
25
,
137
-
138
final draft
122
,
138
,
140
,
XIV
inclusion of items on
7
,
52
,
57
-
58
,
64
,
69
,
97
,
101
,
115
,
122
,
137
-
138
,
141
-
142
,
175
,
188
,
204
,
II
,
IV
,
VI.4
of committee
4
,
63
,
117
-
118
,
193
,
VIII.A
Allocation
seats in chamber
34
speaking time
122
,
149
,
IV
Allowances
8
,
153
Amendments
156
admissibility
20
,
87
,
157
adoption
57
Commission's position
54
,
57
-
58
,
61
,
66
,
XIV
Commission's proposal
87
committee
162
,
195
committee consideration of plenary amendments
162
compromise
57
,
63
,
66
,
160
-
161
deadlines
156
distribution
156
languages
146
-
147
,
156
lapsing
156
-
157
moving
156
oral
97
,
156
,
195
order of voting
161
printing
156
procedure without
46
,
138
tabling
156
,
195
taken over
156
withdrawal
156
Annexes
212
,
215
Annual General Report
119
Annual legislative programme
35
-
36
,
42
-
43
Annual report on application of Community law
119
Anthem
213
Appeal procedures
153
-
154
Appointments
European Central Bank
109
Head of Commission external delegations
95
High Representative for CFSP
92
Members of Court of Auditors
108
Ombudsman
204
Special Representatives for CFSP
93
voting procedure
169
Archives
179
,
203
Assent procedure
81
-
82
,
89
-
90
,
102
Assistants
X.2
Associated committees
50
,
88
B
Breaches
of fundamental principles
102
of human rights, democracy and the rule of law
122
,
137
,
IV
Budget
75
-
76
,
78
,
V
,
VI
,
VII.IV
,
VII.V
control over implementation
78
,
112
discharge
76
-
77
,
112
,
VI
,
VII.V
examination of in Parliament
75
,
V
supplementary
75
,
V
Bulletin
29
Bureau
accountability
29
committees
185
,
191
,
VIII.A
composition
17
-
18
,
22
duties
23
,
146
-
147
,
153
-
154
,
209
,
V.8
preliminary draft
23
,
79
,
V
questions
29
C
Censure
107
Chamber (access to)
145
Charter of Fundamental Rights
36
,
103
Closer cooperation between Member States - see Enhanced cooperation
Code of conduct
9
,
X
Codification of Community legislation
86
Comitology
XIII
Commission
adoption of amendments to proposal
57
annual general report
119
annual report on Community law
119
discharge
76
election
106
follow-up
58
-
60
implementing powers
88
,
XIII
,
XIV.I
information to Parliament
XIV
legislative and work programme
35
Members
106
,
XIV
modification of proposal
53
motion of censure
107
negotiating mandate
90
position on amendments
54
,
57
-
58
,
61
,
66
,
XIV
President
105
programme of nominated Commission
105
questions
115
-
117
,
II
rejection of proposal
56
,
87
request for opinions
43
resignation of a Member
XIV
speaking time
149
statements
110
-
111
withdrawal of proposal
39
,
56
,
58
,
65
Committee coordinators
192
Committee of the Regions
125
Committees
45
-
50
,
52
,
183
-
191
,
193
-
197
,
VII
asked for an opinion
49
,
188
,
195
associated
50
,
88
bureau
52
,
191
chairman
27
,
52
,
88
,
185
,
191
composition
25
,
186
conciliation (1975 agreement)
60
conciliation (Article 251 EC)
67
-
69
conflicts of competence
188
corrigenda
216
dialogue with the Council
63
duties
25
,
188
,
VII
emergency meeting
97
,
101
first reading
37
-
39
,
53
-
54
joint meetings
51
,
188
joint parliamentary
200
meetings
23
,
46
,
63
,
96
,
99
,
103
,
106
,
108
-
109
,
113
,
135
,
162
,
187
,
190
-
191
,
193
-
194
,
VIII.A
members
186
,
191
minutes
103
,
194
of inquiry
25
,
185
-
186
,
188
,
IX
opinions
49
-
50
plenary amendments
162
powers and responsibilities
183
-
184
,
188
,
VII
procedure
63
,
193
-
197
question time
197
referral back
175
report
45
,
47
-
48
,
50
,
52
,
56
-
57
responsible
42
-
43
,
63
rights
186
-
187
second reading
61
-
63
setting up
183
-
185
,
IX
standing
183
subcommittees
188
,
190
substitutes
187
temporary (see special committees)
third reading
67
-
68
venue
135
verification of credentials
3
,
189
,
VII.XVI
voting
195
-
196
Common foreign and security policy (CFSP)
96
-
97
,
VII.I
,
VIII.B
High Representative
92
Special representatives
93
statements
94
Common position
amendments
66
approval
72
communication
61
-
63
failure to act by Council
129
rejection
65
Community law
application
128
,
185
,
VII.XVI
,
IX
,
XIV.I
codification
86
recast
87
simplification
86
-
87
Compromise amendments
57
,
63
,
66
,
160
-
161
Conciliation
composition and procedure of committee
68
pursuant to 1975 joint declaration
60
third reading
67
-
69
Conduct
code of conduct
9
,
X
,
XVI
of sittings
23
,
145
-
154
standards of conduct
9
,
152
,
XVI
Conference of Committee Chairs
27
Conference of Delegation Chairs
28
Conference of Presidents
accountability
29
composition
24
duties
25
,
153
,
210
questions
29
Conferences of Parliaments
132
Confidentiality
5
,
29
,
103
,
185
,
205
,
VIII.A
,
VIII.B
,
VIII.C
,
IX
,
XV
Conflict of interest
Constitutive sitting
3
,
12
,
134
Consultation
43
-
44
Article 122 EC
83
CFSP
96
Committee of the Regions
125
Economic and Social Committee
124
EU (or European) bodies
126
police and judicial cooperation in criminal matters
100
proposals originating from a Member State
44
renewed
59
report
45
Convening
committees
193
Parliament
134
Cooperation
enhanced cooperation
81
-
82
in criminal matters
99
-
101
Corrigenda
180
,
216
Corruption
10
,
XII
COSAC
131
Council
common position
61
consultations
43
,
45
dialogue of committee responsible with
58
,
63
failure to act
129
meetings of
40
questions
115
-
117
,
II
recommendations to
97
,
101
,
121
speaking time
149
statements
110
Council of Europe
199
Court of Auditors
VI.1
,
VII.V
appointment of members
108
statements
112
Court of Justice (proceedings before)
128
-
129
,
204
,
206
,
VI.6
Court proceedings
128
Credentials (verification)
3
,
12
,
189
D
Deadlines
amendments
156
,
161
debate and vote
144
extension
62
,
67
,
69
report
52
roll-call votes
167
split votes
163
Debate
adjournment
172
,
177
breaches of human rights, democracy and the rule of law
122
,
137
,
IV
closure
172
,
176
extraordinary
141
joint
143
procedure without
46
,
138
to wind up a statement
110
Delegations
23
,
146
ad-hoc
25
chair
28
interparliamentary
198
,
VII.II
standing
25
,
198
to joint parliamentary committees
200
Democracy
36
,
81
,
102
,
122
,
209
-
210
,
IV
Dialogue between management and labour
84
Dialogue with the Council
58
,
63
Discharge
Commission
76
decisions
VI
other bodies
77
Parliament
80
President of Parliament
77
statement by Court of Auditors
112
Disruption outside the Chamber
153
,
XVI
Distribution
144
,
148
,
179
,
IV
Disturbances
152
,
154
,
XVI
immediate measures
152
Documents
access to
103
-
104
,
148
,
VIII.A
,
VIII.B
,
VIII.C
,
XV
confidential
VIII
distribution
144
,
148
lapsing
214
legislative
43
E
Economic and Social Committee
124
Economic policies
114
Election
Commission
106
,
XVII
Commission President
105
Parliament
1
,
214
President
13
-
14
,
17
-
18
Quaestors
13
,
16
-
18
Vice-Presidents
13
,
15
,
18
Election of officers
President
14
Quaestors
16
Vice-President
15
Electronic register of petitions
202
Emergency sitting of Parliament
134
Enhanced cooperation between Member States
81
-
82
Establishment plan (Secretariat)
23
,
207
,
V.8
Estimates
79
,
V.8
Eurogroup
II
European Central Bank
nominations
109
questions for written answer
118
statements
113
European Council
110
Europol
100
,
VII.XVII
Exclusion
from a committee
193
,
VIII.A
from a delegation
153
from the Chamber
153
Explanations of vote
20
,
170
Extraordinary debate
141
F
Finance
80
Financial compatibility
38
,
45
,
47
Financial implications
36
,
38
,
96
Financial interests
of Members
9
,
I
of the Communities
10
,
XII
Financial protocol
90
Financial statements
45
,
47
First reading
36
-
39
,
43
,
53
-
60
,
71
agreements
70
-
71
budget
V.3
,
V.4
committee stage
37
-
39
,
45
-
50
,
52
-
54
conciliation
60
conclusion
53
,
55
follow-up procedure
58
-
60
plenary stage
55
-
57
vote
55
First-reading agreements
70
-
71
,
XX
Flag
213
Follow-up procedure to Parliament's position
58
-
60
Foreign policy
96
-
97
,
VII.I
Former Members
9
Fraud
10
,
XII
Fundamental freedoms
81
,
102
Fundamental principles
9
,
102
,
VII.XVIII
Fundamental rights
36
,
81
,
VII.XVII
G
Governing bodies
22
-
29
Groups
30
-
31
,
33
-
34
Activities
31
Formation
30
Legal situation
31
Members changing
186
-
187
H
Hearings
23
,
185
,
193
,
202
,
XVII
High Representative for CFSP
92
,
96
,
II
Human rights
81
,
98
,
102
,
122
,
209
-
210
,
IV
I
Immunity
5
-
7
,
VII.XVI
Implementing measures
88
,
128
,
XIII
Inadmissibility (moving)
172
,
174
Initiative
legislative
35
-
36
,
41
-
42
originating from a Member State
44
own-initiative report
41
,
48
,
50
pursuant to Article 192 EC
42
Inquiry
185
,
IX
Inspection of files
5
Intergroups
32
,
I
Interim report
81
Interinstitutional agreements
127
,
215
,
VIII.B
,
VIII.C
,
XIV.II
Interinstitutional negotiations in legislative procedures
70
International agreements
90
-
91
Interparliamentary delegations
198
Interpretation
146
Interruptive and procedural motions
172
-
178
J
Joint debate
143
Joint motion for a resolution
110
,
115
,
122
Joint parliamentary committees
200
Joint text
69
Judicial cooperation
99
-
101
Justifications
45
,
47
,
49
,
156
,
212
L
Languages
23
,
146
-
147
,
185
,
201
,
XI
Lapsing
amendments
156
-
157
documents
214
Legal basis
Commission proposals (modification)
59
committee responsible
VII.XVI
Constitutive sitting
first reading
37
international agreements
90
legislative initiative under Article 192 EC
42
Legal-linguistic finalisation
71
,
74
,
180
Legislative and work programme
35
Legislative documents
43
Legislative initiative
35
,
41
-
42
Legislative procedures
35
-
40
,
42
-
50
,
52
-
69
,
71
-
73
,
81
,
83
-
88
,
128
-
129
,
216
,
XIV.I
Legislative resolution
44
-
45
,
55
-
57
,
158
List of speakers
176
Lobbyists
9
,
X
M
Majorities (qualified) and minimum numbers of Members required
Amendments
draft amendments and proposed modifications at first reading of budget
V.3
draft amendments at second reading of budget
V.5
final draft agenda
140
objection to voting an amendment not distributed in all official languages
146
-
147
,
156
Rules of Procedure
212
tabling
156
Annexes
215
Appointments
Commission (Members)
106
Commission (President)
105
Court of Auditors (request to postpone vote)
108
European Central Bank (request to postpone vote)
109
Ombudsman (appointment)
204
Ombudsman (dismissal)
206
Decisions of Parliament
accessions
89
assent procedure
81
common position
amendments
66
rejection
65
international agreements
90
joint text
69
legislative initiative
42
maintaining an action brought before the Court of Justice
128
motion of censure (adoption)
107
on whether to vote on compromise amendment
161
Determination of a breach
102
Election of officers
nominations
13
President
13
Quaestors
13
Vice-President
13
Formation of committees and groups
committees of inquiry
185
-
186
political groups
30
Objections
Agenda
items taken without amendment or debate
138
change in voting order
161
committee recommendations on common foreign and security policy
97
committee recommendations on police and judicial cooperation in criminal matters
101
interpretation of Rules of Procedure
211
vote on amendment not distributed in all official languages
156
political parties at European level
210
Recommendations to the Council
121
Requests
adjournment of debate
177
adjournment of vote
177
Agenda
extraordinary debate
141
for item to be open to amendment
138
to debate item without amendment
138
closure of debate
176
convening of Parliament
134
debates on breaches of human rights, democracy and the rule of law
122
establishment of quorum
155
referral back to committee
175
renewed consultation
59
roll-call vote
167
setting up of a committee of inquiry
185
suspension or closure of sitting
178
urgent procedure
142
Tabling of motions
for resolutions
debates on breaches of human rights, democracy and the rule of law
122
questions for oral answer with debate
115
refusing discharge
VI.4
statements by Commission, Council and European Council
110
of censure
107
proposal for a decision fixing a new maximum rate
V.2
proposal for total rejection of budget
V.6
Termination (early) of office
19
Mandate
2
,
VII.XVI
Members
1
-
9
,
136
assistants
X
Commission
106
,
XIV
committee
185
-
186
,
IX
Court of Auditors
108
European Central Bank
109
exclusion
153
expenses
8
financial interests
9
,
I
non-attached
33
term of office
4
Minority opinions
52
,
185
Minutes
Bureau
29
committees
194
,
VIII.A
Conference of Presidents
29
sittings
179
Modification
Commission proposal
36
,
53
Rules of Procedure
211
-
212
Monetary Policy
113
Motions
for resolutions
47
-
49
,
58
,
78
,
85
,
98
,
102
,
110
,
115
,
120
,
122
,
157
,
202
,
214
,
IV
of censure on Commission
107
procedural
172
Motto
213
Moving
amendments
156
inadmissibility
172
,
174
N
Negotiating mandate
90
Nominations
Commissioners-designate
106
committees
186
European Central Bank
109
officers of Parliament
13
-
16
,
186
Ombudsman
204
President of Parliament
14
President of the Commission
105
Quaestors
16
Vice-Presidents
15
Non-attached Members
33
O
Observers
11
Officers
12
-
18
,
20
-
21
,
152
-
153
OLAF
10
Ombudsman
204
-
206
activities
205
,
XI
appointment
204
dismissal
206
One-minute speeches
150
Openness and transparency
29
,
103
-
104
,
I
Opinions
minority
52
,
185
of committees
37
-
38
,
46
,
49
-
50
,
121
,
188
,
202
-
203
,
V.1
,
VI.1
,
VII
of Parliament
55
,
90
,
96
,
99
,
105
,
108
-
109
,
119
,
142
,
195
on Council recommendations
83
requests for
43
-
44
Order in the Chamber
145
,
152
-
154
,
XVI
Order of business
137
-
138
,
140
,
142
-
144
P
Parliamentary Assembly of Council of Europe
199
Parliamentary term
133
Parliaments
conferences of
132
of Member States
25
,
130
-
131
Part-sessions
133
-
134
Passes
5
,
9
,
X.1
Penalties
153
-
154
Personal statements
151
Petitions
201
-
203
,
214
,
VII.XX
Plenary
amendments
49
-
50
,
156
,
162
budget
V
first reading
55
-
57
,
69
minutes
179
second reading
64
-
66
,
72
third reading
69
verbatim report
181
Points of order
20
,
173
Police cooperation
99
-
101
Political Groups - see Groups
Political parties at European level
208
-
210
committee of independent eminent persons
210
exclusion from funding
209
implementing rules
23
powers and responsibilities of the Bureau
209
powers and responsibilities of the committee responsible
210
powers and responsibilities of the President
208
programme
210
recovery of amounts wrongly paid
209
technical assistance
209
Position
common
61
of Commission
44
,
54
,
57
-
58
,
61
,
66
,
XIV
of Council
58
President of Parliament
duties
20
,
23
,
73
,
111
,
116
,
122
,
126
,
128
,
149
-
150
,
153
,
156
-
157
,
171
,
173
,
208
,
210
,
216
,
II
,
XVI
election
13
-
14
,
17
-
18
President of the Commission (election)
105
Prevention of fraud and corruption
10
,
XII
Privileges and immunities
5
-
7
,
207
,
VII.XVI
Procedure
assent
73
,
81
,
89
-
90
budget
75
-
76
,
78
,
V
,
VII.IV
conciliation
60
,
67
-
69
discharge
76
-
77
,
80
follow-up
58
-
60
,
185
for voting
138
,
158
-
159
,
195
in committee
45
-
50
,
52
,
63
,
67
-
68
,
162
,
191
,
193
-
195
,
197
,
216
,
VIII.A
legislative
35
-
40
,
42
-
50
,
52
-
69
,
71
-
73
,
81
,
83
-
88
,
128
-
129
,
216
motions
20
,
172
scrutiny of voluntary agreements
85
simplified
46
,
138
urgent
142
without amendment and debate
46
,
138
Proceedings before the Court of Justice
128
-
129
,
204
,
206
,
VI.6
Proportionality
36
,
44
Provisional chair
12
Public access to documents
29
,
103
-
104
,
XV
Q
Quaestors
accountability
29
duties
9
,
22
-
23
,
26
,
I
,
X
election
13
,
16
-
17
financial interests
I
questions to
29
Questions
brief and concise
110
-
111
for oral answer with debate
115
for written answer
117
-
118
,
III
priority
117
Question Time
116
to Bureau, Conference of Presidents and Quaestors
29
to Council and Commission
20
,
115
-
117
,
II
to the European Central Bank
118
,
III
unfinished
214
Question time
in committee
197
in plenary
116
,
II
Quorum
155
,
195
R
Readings
37
-
40
,
42
-
50
,
52
-
69
,
71
-
73
Recast of Community legislation
87
Recommendations
42
,
64
,
81
,
120
-
121
,
123
accession treaties
81
,
89
,
200
broad guidelines of economic policies
114
CFSP
96
-
97
following inquiry
185
for second reading
63
-
64
from the Council pursuant to Article 122 EC
83
negotiating mandate
90
police and judicial cooperation in criminal matters
99
,
101
to the Council
97
,
101
,
121
Referral back to committee
budget
V.3
,
V.6
Commission proposals
postponement of vote (amendment not taken over by Commission)
57
rejection
56
second reading
63
corrigenda
216
Council's common position
43
discharge
VI.5
procedural motions
172
Referral to committee
corrigenda
216
first reading
43
second reading
63
Register
of lobbyists
9
,
X
of Members' interests
I
of Parliament documents
104
,
XV
of petitions
201
-
202
Rejection
Commission proposal
56
,
87
common position
65
Relations with other institutions
25
,
34
,
105
-
125
,
127
Renewed referral to Parliament
59
Report
application of Community law
119
based on motion for resolution
120
by Commission
119
by committee of inquiry
185
,
IX
draft
52
from other institutions
119
interim
81
legislative
45
,
55
minority opinions
52
,
185
non-legislative
47
on consultation
45
on initiatives originating from Member States
44
oral
52
,
56
-
57
,
142
own-initiative
25
,
41
-
42
,
48
,
50
,
102
,
119
-
120
second
56
-
57
Representation of Parliament in Council meetings
40
Rule of law
36
,
81
,
102
,
122
,
209
-
210
,
IV
Rules of Procedure
amendment
212
,
VII.XVIII
application
211
,
VII.XVIII
interinstitutional agreements
127
points of order
173
S
Scientific opinions
126
Scientific research and surveys
126
Second reading
43
,
61
-
66
,
72
agreements
70
,
72
budget
V.5
committee stage
61
-
63
conclusion
64
extension of time-limits
62
plenary stage
64
-
66
,
72
recommendation for
63
-
64
vote
64
-
66
,
72
,
158
Second-reading agreements
70
,
72
,
XX
Second report
56
-
57
,
175
Secrecy
5
,
VIII.B
,
VIII.C
,
XV
Secretariat
23
,
207
non-attached Members
33
Political Groups
31
Secretary-General
4
,
23
,
73
,
79
,
145
,
147
,
152
,
207
,
209
Sensitive information
5
,
VIII.B
,
VIII.C
,
XV
Sessions
133
-
134
Shadow rapporteurs
192
Short presentation procedure
48
,
139
Signature of adopted acts
73
Simplification of Community legislation
86
-
87
Simplified procedure
46
,
138
Sittings
133
conduct
23
,
145
-
154
minutes
179
public conduct
96
,
99
,
179
,
181
,
193
-
194
,
VIII.A
public record
179
,
181
-
182
suspension or closure
140
,
152
,
154
,
172
,
178
venue
135
verbatim report
181
Speakers
allocation of speaking time
122
,
149
,
IV
calling
speaking list
176
speaking time
110
,
115
,
140
-
142
,
150
-
151
,
153
,
172
-
173
speeches
Special committees
184
,
188
,
190
Standards of conduct
9
,
152
Statements
110
,
113
,
123
Commission
53
,
110
Council
110
Court of Auditors
108
,
112
declaration of financial interests
9
,
I
European Central Bank
109
,
113
European Council
110
High Representative for CFSP
94
nominee for President of Commission
105
Study and fact-finding missions
188
Subcommittees
188
,
190
Subsidiarity
36
-
37
,
44
Substitutes
187
Supervisory powers
88
,
128
-
129
Symbols of the Union
213
T
Termination (early) of office
19
,
153
Term of office
Members
4
officers
17
Texts adopted
180
Third countries
Accession negotiations
89
,
200
,
XIV.II
Accession Treaties
81
,
89
ACP
VII.II
associated with Community
200
relations with
25
,
200
Third reading
conciliation
67
-
68
joint text
69
plenary stage
69
Tied votes
159
Transmission of sensitive information
VIII.B
Transparency
9
in legislative process
39
in Parliament
103
-
104
Members' financial interests
Treaties
81
,
89
,
VII.XVIII
U
Unfinished business
214
Unofficial groupings of members
32
,
I
Urgent procedure
142
V
Vacancies
4
,
18
Venue of sittings and meetings
135
Verbatim report
181
Verification
credentials
3
,
12
,
189
,
VII.XVI
legal basis
37
Verification of credentials
VII.XVI
Vice-Presidents
duties
21
-
22
,
25
,
68
,
104
election
13
,
15
,
17
-
18
Voluntary agreements
85
Voting
158
-
161
,
163
-
165
,
167
-
171
,
176
adjournment
56
amendments
156
,
161
-
162
collectively
20
,
83
,
160
-
161
committee
195
disputes
171
electronic
168
explanations
20
,
170
first reading
55
order
20
,
158
,
161
principles
160
procedure
158
,
195
right to vote
164
roll call
20
,
160
,
167
-
169
,
195
second reading
64
-
66
,
72
secret
169
show of hands
165
sitting and standing
165
split
20
,
160
,
163
third reading
69
tie
14
-
15
,
22
,
159
validity
155
W
Waiver of immunity
6
-
7
Work programme
35
Written declarations
appended to the Verbatim Report
149
included in the register
123
EOLAS ÚSÁIDEACH
I gcomhréir le cinntí na Parlaiminte maidir le húsáid a bhaint as teanga atá neodrach ó thaobh inscne de ina cuid doiciméad, tá na Rialacha Nós Imeachta oiriúnaithe chun aird a thabhairt ar na treoirlínte ar an ábhar sin a d’fhormheas an Grúpa Ardleibhéil ar Chothromaíocht idir Fir agus Mná agus ar an Éagsúlacht an 13 Feabhra 2008 agus ar aontaigh an Biúró leo an 19 Bealtaine 2008.
Foilsítear Rialacha Nós Imeachta Pharlaimint na hEorpa ó am go chéile i bhfoirm leabhráin agus in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh. Is féidir na heagráin sin a fháil ó Oifig Foilseachán Oifigiúil na gComhphobal Eorpach.
Féadfaidh Parlaimint na hEorpa, áfach, a cuid Rialacha Nós Imeachta a leasú ó am go ham. Tá an leagan atá i bhfeidhm ar fáil ar láithreán gréasáin Pharlaimint na hEorpa (http://www.europarl.eu.int).
Is éard atá sa téacs atá i gcló iodálach ná léirmhínithe ar na Rialacha (de bhun Riail 201).

